Hugo de Grootbuurt wordt geladen   
● wordt het beste bekeken met Firefox, Chrome, Opera of Safari
● vereist Javascript.
  Hugo de Grootbuurt en omstreken 
Background: #fff
Foreground: #000
PrimaryPale: #8cf
PrimaryLight: #18f
PrimaryMid: #04b
PrimaryDark: #014
SecondaryPale: #ffc
SecondaryLight: #fe8
SecondaryMid: #db4
SecondaryDark: #841
TertiaryPale: #eee
TertiaryLight: #ccc
TertiaryMid: #999
TertiaryDark: #666
Error: #f88
<!--{{{-->
<div class='toolbar' macro='toolbar [[ToolbarCommands::EditToolbar]]'></div>
<div class='title' macro='view title'></div>
<div class='editor' macro='edit title'></div>
<div macro='annotations'></div>
<div class='editor' macro='edit text'></div>
<div class='editor' macro='edit tags'></div><div class='editorFooter'><span macro='message views.editor.tagPrompt'></span><span macro='tagChooser excludeLists'></span></div>
<!--}}}-->
To get started with this blank [[TiddlyWiki]], you'll need to modify the following tiddlers:
* [[SiteTitle]] & [[SiteSubtitle]]: The title and subtitle of the site, as shown above (after saving, they will also appear in the browser title bar)
* [[MainMenu]]: The menu (usually on the left)
* [[DefaultTiddlers]]: Contains the names of the tiddlers that you want to appear when the TiddlyWiki is opened
You'll also need to enter your username for signing your edits: <<option txtUserName>>
<<importTiddlers>>
<!--{{{-->
<link rel='alternate' type='application/rss+xml' title='RSS' href='index.xml' />
<!--}}}-->
These [[InterfaceOptions]] for customising [[TiddlyWiki]] are saved in your browser

Your username for signing your edits. Write it as a [[WikiWord]] (eg [[JoeBloggs]])

<<option txtUserName>>
<<option chkSaveBackups>> [[SaveBackups]]
<<option chkAutoSave>> [[AutoSave]]
<<option chkRegExpSearch>> [[RegExpSearch]]
<<option chkCaseSensitiveSearch>> [[CaseSensitiveSearch]]
<<option chkAnimate>> [[EnableAnimations]]

----
Also see [[AdvancedOptions]]
<!--{{{-->
<div class='header' role='banner' macro='gradient vert [[ColorPalette::PrimaryLight]] [[ColorPalette::PrimaryMid]]'>
<div class='headerShadow'>
<span class='siteTitle' refresh='content' tiddler='SiteTitle'></span>&nbsp;
<span class='siteSubtitle' refresh='content' tiddler='SiteSubtitle'></span>
</div>
<div class='headerForeground'>
<span class='siteTitle' refresh='content' tiddler='SiteTitle'></span>&nbsp;
<span class='siteSubtitle' refresh='content' tiddler='SiteSubtitle'></span>
</div>
</div>
<div id='mainMenu' role='navigation' refresh='content' tiddler='MainMenu'></div>
<div id='sidebar'>
<div id='sidebarOptions' role='navigation' refresh='content' tiddler='SideBarOptions'></div>
<div id='sidebarTabs' role='complementary' refresh='content' force='true' tiddler='SideBarTabs'></div>
</div>
<div id='displayArea' role='main'>
<div id='messageArea'></div>
<div id='tiddlerDisplay'></div>
</div>
<!--}}}-->
/*{{{*/
body {background:[[ColorPalette::Background]]; color:[[ColorPalette::Foreground]];}

a {color:[[ColorPalette::PrimaryMid]];}
a:hover {background-color:[[ColorPalette::PrimaryMid]]; color:[[ColorPalette::Background]];}
a img {border:0;}

h1,h2,h3,h4,h5,h6 {color:[[ColorPalette::SecondaryDark]]; background:transparent;}
h1 {border-bottom:2px solid [[ColorPalette::TertiaryLight]];}
h2,h3 {border-bottom:1px solid [[ColorPalette::TertiaryLight]];}

.button {color:[[ColorPalette::PrimaryDark]]; border:1px solid [[ColorPalette::Background]];}
.button:hover {color:[[ColorPalette::PrimaryDark]]; background:[[ColorPalette::SecondaryLight]]; border-color:[[ColorPalette::SecondaryMid]];}
.button:active {color:[[ColorPalette::Background]]; background:[[ColorPalette::SecondaryMid]]; border:1px solid [[ColorPalette::SecondaryDark]];}

.header {background:[[ColorPalette::PrimaryMid]];}
.headerShadow {color:[[ColorPalette::Foreground]];}
.headerShadow a {font-weight:normal; color:[[ColorPalette::Foreground]];}
.headerForeground {color:[[ColorPalette::Background]];}
.headerForeground a {font-weight:normal; color:[[ColorPalette::PrimaryPale]];}

.tabSelected {color:[[ColorPalette::PrimaryDark]];
	background:[[ColorPalette::TertiaryPale]];
	border-left:1px solid [[ColorPalette::TertiaryLight]];
	border-top:1px solid [[ColorPalette::TertiaryLight]];
	border-right:1px solid [[ColorPalette::TertiaryLight]];
}
.tabUnselected {color:[[ColorPalette::Background]]; background:[[ColorPalette::TertiaryMid]];}
.tabContents {color:[[ColorPalette::PrimaryDark]]; background:[[ColorPalette::TertiaryPale]]; border:1px solid [[ColorPalette::TertiaryLight]];}
.tabContents .button {border:0;}

#sidebar {}
#sidebarOptions input {border:1px solid [[ColorPalette::PrimaryMid]];}
#sidebarOptions .sliderPanel {background:[[ColorPalette::PrimaryPale]];}
#sidebarOptions .sliderPanel a {border:none;color:[[ColorPalette::PrimaryMid]];}
#sidebarOptions .sliderPanel a:hover {color:[[ColorPalette::Background]]; background:[[ColorPalette::PrimaryMid]];}
#sidebarOptions .sliderPanel a:active {color:[[ColorPalette::PrimaryMid]]; background:[[ColorPalette::Background]];}

.wizard {background:[[ColorPalette::PrimaryPale]]; border:1px solid [[ColorPalette::PrimaryMid]];}
.wizard h1 {color:[[ColorPalette::PrimaryDark]]; border:none;}
.wizard h2 {color:[[ColorPalette::Foreground]]; border:none;}
.wizardStep {background:[[ColorPalette::Background]]; color:[[ColorPalette::Foreground]];
	border:1px solid [[ColorPalette::PrimaryMid]];}
.wizardStep.wizardStepDone {background:[[ColorPalette::TertiaryLight]];}
.wizardFooter {background:[[ColorPalette::PrimaryPale]];}
.wizardFooter .status {background:[[ColorPalette::PrimaryDark]]; color:[[ColorPalette::Background]];}
.wizard .button {color:[[ColorPalette::Foreground]]; background:[[ColorPalette::SecondaryLight]]; border: 1px solid;
	border-color:[[ColorPalette::SecondaryPale]] [[ColorPalette::SecondaryDark]] [[ColorPalette::SecondaryDark]] [[ColorPalette::SecondaryPale]];}
.wizard .button:hover {color:[[ColorPalette::Foreground]]; background:[[ColorPalette::Background]];}
.wizard .button:active {color:[[ColorPalette::Background]]; background:[[ColorPalette::Foreground]]; border: 1px solid;
	border-color:[[ColorPalette::PrimaryDark]] [[ColorPalette::PrimaryPale]] [[ColorPalette::PrimaryPale]] [[ColorPalette::PrimaryDark]];}

.wizard .notChanged {background:transparent;}
.wizard .changedLocally {background:#80ff80;}
.wizard .changedServer {background:#8080ff;}
.wizard .changedBoth {background:#ff8080;}
.wizard .notFound {background:#ffff80;}
.wizard .putToServer {background:#ff80ff;}
.wizard .gotFromServer {background:#80ffff;}

#messageArea {border:1px solid [[ColorPalette::SecondaryMid]]; background:[[ColorPalette::SecondaryLight]]; color:[[ColorPalette::Foreground]];}
#messageArea .button {color:[[ColorPalette::PrimaryMid]]; background:[[ColorPalette::SecondaryPale]]; border:none;}

.popupTiddler {background:[[ColorPalette::TertiaryPale]]; border:2px solid [[ColorPalette::TertiaryMid]];}

.popup {background:[[ColorPalette::TertiaryPale]]; color:[[ColorPalette::TertiaryDark]]; border-left:1px solid [[ColorPalette::TertiaryMid]]; border-top:1px solid [[ColorPalette::TertiaryMid]]; border-right:2px solid [[ColorPalette::TertiaryDark]]; border-bottom:2px solid [[ColorPalette::TertiaryDark]];}
.popup hr {color:[[ColorPalette::PrimaryDark]]; background:[[ColorPalette::PrimaryDark]]; border-bottom:1px;}
.popup li.disabled {color:[[ColorPalette::TertiaryMid]];}
.popup li a, .popup li a:visited {color:[[ColorPalette::Foreground]]; border: none;}
.popup li a:hover {background:[[ColorPalette::SecondaryLight]]; color:[[ColorPalette::Foreground]]; border: none;}
.popup li a:active {background:[[ColorPalette::SecondaryPale]]; color:[[ColorPalette::Foreground]]; border: none;}
.popupHighlight {background:[[ColorPalette::Background]]; color:[[ColorPalette::Foreground]];}
.listBreak div {border-bottom:1px solid [[ColorPalette::TertiaryDark]];}

.tiddler .defaultCommand {font-weight:bold;}

.shadow .title {color:[[ColorPalette::TertiaryDark]];}

.title {color:[[ColorPalette::SecondaryDark]];}
.subtitle {color:[[ColorPalette::TertiaryDark]];}

.toolbar {color:[[ColorPalette::PrimaryMid]];}
.toolbar a {color:[[ColorPalette::TertiaryLight]];}
.selected .toolbar a {color:[[ColorPalette::TertiaryMid]];}
.selected .toolbar a:hover {color:[[ColorPalette::Foreground]];}

.tagging, .tagged {border:1px solid [[ColorPalette::TertiaryPale]]; background-color:[[ColorPalette::TertiaryPale]];}
.selected .tagging, .selected .tagged {background-color:[[ColorPalette::TertiaryLight]]; border:1px solid [[ColorPalette::TertiaryMid]];}
.tagging .listTitle, .tagged .listTitle {color:[[ColorPalette::PrimaryDark]];}
.tagging .button, .tagged .button {border:none;}

.footer {color:[[ColorPalette::TertiaryLight]];}
.selected .footer {color:[[ColorPalette::TertiaryMid]];}

.error, .errorButton {color:[[ColorPalette::Foreground]]; background:[[ColorPalette::Error]];}
.warning {color:[[ColorPalette::Foreground]]; background:[[ColorPalette::SecondaryPale]];}
.lowlight {background:[[ColorPalette::TertiaryLight]];}

.zoomer {background:none; color:[[ColorPalette::TertiaryMid]]; border:3px solid [[ColorPalette::TertiaryMid]];}

.imageLink, #displayArea .imageLink {background:transparent;}

.annotation {background:[[ColorPalette::SecondaryLight]]; color:[[ColorPalette::Foreground]]; border:2px solid [[ColorPalette::SecondaryMid]];}

.viewer .listTitle {list-style-type:none; margin-left:-2em;}
.viewer .button {border:1px solid [[ColorPalette::SecondaryMid]];}
.viewer blockquote {border-left:3px solid [[ColorPalette::TertiaryDark]];}

.viewer table, table.twtable {border:2px solid [[ColorPalette::TertiaryDark]];}
.viewer th, .viewer thead td, .twtable th, .twtable thead td {background:[[ColorPalette::SecondaryMid]]; border:1px solid [[ColorPalette::TertiaryDark]]; color:[[ColorPalette::Background]];}
.viewer td, .viewer tr, .twtable td, .twtable tr {border:1px solid [[ColorPalette::TertiaryDark]];}

.viewer pre {border:1px solid [[ColorPalette::SecondaryLight]]; background:[[ColorPalette::SecondaryPale]];}
.viewer code {color:[[ColorPalette::SecondaryDark]];}
.viewer hr {border:0; border-top:dashed 1px [[ColorPalette::TertiaryDark]]; color:[[ColorPalette::TertiaryDark]];}

.highlight, .marked {background:[[ColorPalette::SecondaryLight]];}

.editor input {border:1px solid [[ColorPalette::PrimaryMid]];}
.editor textarea {border:1px solid [[ColorPalette::PrimaryMid]]; width:100%;}
.editorFooter {color:[[ColorPalette::TertiaryMid]];}
.readOnly {background:[[ColorPalette::TertiaryPale]];}

#backstageArea {background:[[ColorPalette::Foreground]]; color:[[ColorPalette::TertiaryMid]];}
#backstageArea a {background:[[ColorPalette::Foreground]]; color:[[ColorPalette::Background]]; border:none;}
#backstageArea a:hover {background:[[ColorPalette::SecondaryLight]]; color:[[ColorPalette::Foreground]]; }
#backstageArea a.backstageSelTab {background:[[ColorPalette::Background]]; color:[[ColorPalette::Foreground]];}
#backstageButton a {background:none; color:[[ColorPalette::Background]]; border:none;}
#backstageButton a:hover {background:[[ColorPalette::Foreground]]; color:[[ColorPalette::Background]]; border:none;}
#backstagePanel {background:[[ColorPalette::Background]]; border-color: [[ColorPalette::Background]] [[ColorPalette::TertiaryDark]] [[ColorPalette::TertiaryDark]] [[ColorPalette::TertiaryDark]];}
.backstagePanelFooter .button {border:none; color:[[ColorPalette::Background]];}
.backstagePanelFooter .button:hover {color:[[ColorPalette::Foreground]];}
#backstageCloak {background:[[ColorPalette::Foreground]]; opacity:0.6; filter:alpha(opacity=60);}
/*}}}*/
/*{{{*/
* html .tiddler {height:1%;}

body {font-size:.75em; font-family:arial,helvetica; margin:0; padding:0;}

h1,h2,h3,h4,h5,h6 {font-weight:bold; text-decoration:none;}
h1,h2,h3 {padding-bottom:1px; margin-top:1.2em;margin-bottom:0.3em;}
h4,h5,h6 {margin-top:1em;}
h1 {font-size:1.35em;}
h2 {font-size:1.25em;}
h3 {font-size:1.1em;}
h4 {font-size:1em;}
h5 {font-size:.9em;}

hr {height:1px;}

a {text-decoration:none;}

dt {font-weight:bold;}

ol {list-style-type:decimal;}
ol ol {list-style-type:lower-alpha;}
ol ol ol {list-style-type:lower-roman;}
ol ol ol ol {list-style-type:decimal;}
ol ol ol ol ol {list-style-type:lower-alpha;}
ol ol ol ol ol ol {list-style-type:lower-roman;}
ol ol ol ol ol ol ol {list-style-type:decimal;}

.txtOptionInput {width:11em;}

#contentWrapper .chkOptionInput {border:0;}

.externalLink {text-decoration:underline;}

.indent {margin-left:3em;}
.outdent {margin-left:3em; text-indent:-3em;}
code.escaped {white-space:nowrap;}

.tiddlyLinkExisting {font-weight:bold;}
.tiddlyLinkNonExisting {font-style:italic;}

/* the 'a' is required for IE, otherwise it renders the whole tiddler in bold */
a.tiddlyLinkNonExisting.shadow {font-weight:bold;}

#mainMenu .tiddlyLinkExisting,
	#mainMenu .tiddlyLinkNonExisting,
	#sidebarTabs .tiddlyLinkNonExisting {font-weight:normal; font-style:normal;}
#sidebarTabs .tiddlyLinkExisting {font-weight:bold; font-style:normal;}

.header {position:relative;}
.header a:hover {background:transparent;}
.headerShadow {position:relative; padding:4.5em 0 1em 1em; left:-1px; top:-1px;}
.headerForeground {position:absolute; padding:4.5em 0 1em 1em; left:0; top:0;}

.siteTitle {font-size:3em;}
.siteSubtitle {font-size:1.2em;}

#mainMenu {position:absolute; left:0; width:10em; text-align:right; line-height:1.6em; padding:1.5em 0.5em 0.5em 0.5em; font-size:1.1em;}

#sidebar {position:absolute; right:3px; width:16em; font-size:.9em;}
#sidebarOptions {padding-top:0.3em;}
#sidebarOptions a {margin:0 0.2em; padding:0.2em 0.3em; display:block;}
#sidebarOptions input {margin:0.4em 0.5em;}
#sidebarOptions .sliderPanel {margin-left:1em; padding:0.5em; font-size:.85em;}
#sidebarOptions .sliderPanel a {font-weight:bold; display:inline; padding:0;}
#sidebarOptions .sliderPanel input {margin:0 0 0.3em 0;}
#sidebarTabs .tabContents {width:15em; overflow:hidden;}

.wizard {padding:0.1em 1em 0 2em;}
.wizard h1 {font-size:2em; font-weight:bold; background:none; padding:0; margin:0.4em 0 0.2em;}
.wizard h2 {font-size:1.2em; font-weight:bold; background:none; padding:0; margin:0.4em 0 0.2em;}
.wizardStep {padding:1em 1em 1em 1em;}
.wizard .button {margin:0.5em 0 0; font-size:1.2em;}
.wizardFooter {padding:0.8em 0.4em 0.8em 0;}
.wizardFooter .status {padding:0 0.4em; margin-left:1em;}
.wizard .button {padding:0.1em 0.2em;}

#messageArea {position:fixed; top:2em; right:0; margin:0.5em; padding:0.5em; z-index:2000; _position:absolute;}
.messageToolbar {display:block; text-align:right; padding:0.2em;}
#messageArea a {text-decoration:underline;}

.tiddlerPopupButton {padding:0.2em;}
.popupTiddler {position: absolute; z-index:300; padding:1em; margin:0;}

.popup {position:absolute; z-index:300; font-size:.9em; padding:0; list-style:none; margin:0;}
.popup .popupMessage {padding:0.4em;}
.popup hr {display:block; height:1px; width:auto; padding:0; margin:0.2em 0;}
.popup li.disabled {padding:0.4em;}
.popup li a {display:block; padding:0.4em; font-weight:normal; cursor:pointer;}
.listBreak {font-size:1px; line-height:1px;}
.listBreak div {margin:2px 0;}

.tabset {padding:1em 0 0 0.5em;}
.tab {margin:0 0 0 0.25em; padding:2px;}
.tabContents {padding:0.5em;}
.tabContents ul, .tabContents ol {margin:0; padding:0;}
.txtMainTab .tabContents li {list-style:none;}
.tabContents li.listLink { margin-left:.75em;}

#contentWrapper {display:block;}
#splashScreen {display:none;}

#displayArea {margin:1em 17em 0 14em;}

.toolbar {text-align:right; font-size:.9em;}

.tiddler {padding:1em 1em 0;}

.missing .viewer,.missing .title {font-style:italic;}

.title {font-size:1.6em; font-weight:bold;}

.missing .subtitle {display:none;}
.subtitle {font-size:1.1em;}

.tiddler .button {padding:0.2em 0.4em;}

.tagging {margin:0.5em 0.5em 0.5em 0; float:left; display:none;}
.isTag .tagging {display:block;}
.tagged {margin:0.5em; float:right;}
.tagging, .tagged {font-size:0.9em; padding:0.25em;}
.tagging ul, .tagged ul {list-style:none; margin:0.25em; padding:0;}
.tagClear {clear:both;}

.footer {font-size:.9em;}
.footer li {display:inline;}

.annotation {padding:0.5em; margin:0.5em;}

* html .viewer pre {width:99%; padding:0 0 1em 0;}
.viewer {line-height:1.4em; padding-top:0.5em;}
.viewer .button {margin:0 0.25em; padding:0 0.25em;}
.viewer blockquote {line-height:1.5em; padding-left:0.8em;margin-left:2.5em;}
.viewer ul, .viewer ol {margin-left:0.5em; padding-left:1.5em;}

.viewer table, table.twtable {border-collapse:collapse; margin:0.8em 1.0em;}
.viewer th, .viewer td, .viewer tr,.viewer caption,.twtable th, .twtable td, .twtable tr,.twtable caption {padding:3px;}
table.listView {font-size:0.85em; margin:0.8em 1.0em;}
table.listView th, table.listView td, table.listView tr {padding:0 3px 0 3px;}

.viewer pre {padding:0.5em; margin-left:0.5em; font-size:1.2em; line-height:1.4em; overflow:auto;}
.viewer code {font-size:1.2em; line-height:1.4em;}

.editor {font-size:1.1em;}
.editor input, .editor textarea {display:block; width:100%; font:inherit;}
.editorFooter {padding:0.25em 0; font-size:.9em;}
.editorFooter .button {padding-top:0; padding-bottom:0;}

.fieldsetFix {border:0; padding:0; margin:1px 0px;}

.zoomer {font-size:1.1em; position:absolute; overflow:hidden;}
.zoomer div {padding:1em;}

* html #backstage {width:99%;}
* html #backstageArea {width:99%;}
#backstageArea {display:none; position:relative; overflow: hidden; z-index:150; padding:0.3em 0.5em;}
#backstageToolbar {position:relative;}
#backstageArea a {font-weight:bold; margin-left:0.5em; padding:0.3em 0.5em;}
#backstageButton {display:none; position:absolute; z-index:175; top:0; right:0;}
#backstageButton a {padding:0.1em 0.4em; margin:0.1em;}
#backstage {position:relative; width:100%; z-index:50;}
#backstagePanel {display:none; z-index:100; position:absolute; width:90%; margin-left:3em; padding:1em;}
.backstagePanelFooter {padding-top:0.2em; float:right;}
.backstagePanelFooter a {padding:0.2em 0.4em;}
#backstageCloak {display:none; z-index:20; position:absolute; width:100%; height:100px;}

.whenBackstage {display:none;}
.backstageVisible .whenBackstage {display:block;}
/*}}}*/
/***
StyleSheet for use when a translation requires any css style changes.
This StyleSheet can be used directly by languages such as Chinese, Japanese and Korean which need larger font sizes.
***/
/*{{{*/
body {font-size:0.8em;}
#sidebarOptions {font-size:1.05em;}
#sidebarOptions a {font-style:normal;}
#sidebarOptions .sliderPanel {font-size:0.95em;}
.subtitle {font-size:0.8em;}
.viewer table.listView {font-size:0.95em;}
/*}}}*/
/*{{{*/
@media print {
#mainMenu, #sidebar, #messageArea, .toolbar, #backstageButton, #backstageArea {display: none !important;}
#displayArea {margin: 1em 1em 0em;}
noscript {display:none;} /* Fixes a feature in Firefox 1.5.0.2 where print preview displays the noscript content */
}
/*}}}*/
<!--{{{-->
<div class='toolbar' role='navigation' macro='toolbar [[ToolbarCommands::ViewToolbar]]'></div>
<div class='title' macro='view title'></div>
<div class='subtitle'><span macro='view modifier link'></span>, <span macro='view modified date'></span> (<span macro='message views.wikified.createdPrompt'></span> <span macro='view created date'></span>)</div>
<div class='tagging' macro='tagging'></div>
<div class='tagged' macro='tags'></div>
<div class='viewer' macro='view text wikified'></div>
<div class='tagClear'></div>
<!--}}}-->
!Colors used in ColorPalette

|!Name |!Example of color |!#xyz = #xxyyzz|!Remark |
|Background |bgcolor(#fff): |#fff |background or 'paper', and text in the title and subtitle |
|Foreground |bgcolor(#000): |#000 |body text |
|PrimaryPale |bgcolor(#8cf): |#8cf |Interface Options box |
|PrimaryLight |bgcolor(#18f): |#18f |top of the Header gradient |
|PrimaryMid |bgcolor(#04b): |#04b |text in MainMenu, text for links, text in lists of tiddlers and tags, and bottom of the Header gradient |
|PrimaryDark |bgcolor(#014): |#014 |text of the items in the top of the right hand menu and text of the buttons on the tiddlers |
|SecondaryPale |bgcolor(#ffc): |#ffc |background of the boxes in those tiddlers that show snippets of the TiddlyWiki code |
|SecondaryLight |bgcolor(#def): |#def |when tiddler buttons or items in right hand menu are highlighted |
|SecondaryMid |bgcolor(#8cf): |#8cf |title cells in tables (cells which begin with an exclamation mark), and box that appears when changes have been saved, and tiddler buttons when they are selected |
|SecondaryDark |bgcolor(#841): |#841 |titles of tiddlers |
|TertiaryPale |bgcolor(#eee): |#eee |background of - selected - tab, right hand menu with lists of tags and tiddlers, and tag button on tiddlers |
|TertiaryLight |bgcolor(#ccc): |#ccc |borders around the right hand menus |
|TertiaryMid |bgcolor(#999): |#999 |unselected tabs and background of list of tags and tiddlers in bottom right hand menu |
|TertiaryDark |bgcolor(#666): |#666 |subtitle of each tiddler (author of the tiddler), and most recent date it was modified and date it was created |
|Error |bgcolor(#f88): |#f88 |errors |
/%
!out
$1
!end
%/<<tiddler ColorFool##out with: {{
var tid='$1';
if(tid=='$'+'1') tid='ColorPalette';
var out='!Here are all the colors defined in ' + tid + ':\n|width:120px; color |width:60px; #hex |width:150px; sample |h\n';
var cols = store.calcAllSlices(tid);
for(var c in cols) {
	if(cols[c].match(/^#[0-9A-F]{3}$|^#[0-9A-F]{6}$|^RGB\([\d,\s]{5,}\)$/i)||['Black', 'Green', 'Silver', 'Lime', 'Gray', 'Olive', 'White', 'Yellow','Maroon', 'Navy', 'Red', 'Blue', 'Purple', 'Teal', 'Fuchsia', 'Aqua', 'Orange'].contains(cols[c])) {
    out+='| [['+c+'|'+tid+']]| {{{'+cols[c]+'}\}\} |padding:5px 2px; @@padding:5px 10em;background-color:'+cols[c]+';&nbsp;@@|\n';
  }
}
out;}}
>>
[[openstreetmap (huisnummers!)|https://www.openstreetmap.org/#map=8/52.154/5.295]]
+++!!!*[Huisnummers &raquo;]
!Hugo de Grootkade
Foto Stadsreiniging 1929 volgens verhaal 'OLVZ had in W kunnen staan'
Bouwtekeningen
Hugo de Grootkade 58-60  1895
Hugo de Grootkade 9-15  1902
Hugo de Grootkade 4-6  1888
Hugo de Grootkade 18-20a 1891
Raamkerk 22
Weeshuis 24-28
De Poort 20 (18-28)
{{BLUE{Hugo de Grootkade 2-2a-4 .... 22 tot Van Oldenbarneveldtstraat
Hugo de Grootkade 24 ... 56 tot Frederik Hendrikstraat
Hugo de Grootkade 58 ... 72 tot Van Houweningenstraat
Hugo de Grootkade 74 ... 88 tot Van Reigersbergenstraat
Hugo de Grootkade 1 ... 17 van Bilderdijkstraat tot Da Costakade
Hugo de Grootkade 13-15 Da Costakade richting Nassaukade}}}
!Frederik Hendrikstraat
#11-13-15 Elim/moskee
#17-19-21-23 winkelblok
#25 Puul's vishandel
Welk nummer had dan de winkel links naast Puul (Hoek & Vaart)?
!Frederik Hendrikplantsoen
Wim Gabes 6
12-14 oudere huizen, niet aan rooilijn
!Da Costakade
Da Costakade 10 Pastorie De Liefde
!Bilderdijkstraat
Bilderdijkstraat 23 RK kerk De Liefde
!Marnixstraat
Bank van lening #7 315
HBS 317
Politiebureau Raampoort 148
Toneelschool 150
ATVA 284 - 292
!Nassaukade
Nassaukade 120 ... 129 tussen 2e Hugo de Grootstraat en Hugo de Grootkade
Nassaukade 120 Café
Nassaukade 121 Boekhandel Reyndorp
Nassaukade 122 Kapper
Nassaukade 123 Graveerinrichting Herblot
Nassaukade 124 Dr Rijk Kramerschool
Nassaukade 125
Nassaukade 126 Apotheek
Nassaukade 127
Nassaukade 128 Snackbar
Nassaukade 129 Radiowinkel Noorman
Nassaukade 119 Oma Wijkhuizen
!Frederik Hendrikstraat
Frederik Hendrikstraat 13, Elim
Frederik Hendrikstraat 33 - 45, inham stukje Voorweg
Frederik Hendrikstraat 79 -83, Ambachtsschool Concordia Inter Nos, later Dagmarkt
Frederik Hendrikstraat 105, School Kinderbad
Frederik Hendrikstraat 111 - 115, 1e Amsterdamse Christelijke Nijverheidsschool voor meisjes
Frederik Hendrikstraat 156, sigarenfabriek Bout (3e Hugo de Grootstraat 17)
Hugo de Grootkade - 3e Hugo de Grootstraat, FH 194 - 156
Volkspark ter hoogte van Nassaukade 120 (oude nummering?). Afbraak in 1891-1892
Volkspark, voorheen de buitenplaats 'Gelderland'
Domela Nieuwenhuis vergaderde er met zijn aanhang in het Volkspark.
!Prinsessekerk
1918-1982; water ervoor gedempt in 1932
!Rozengracht
NINT
Rozengracht 224(A) NINT
Rozengracht 226 polikliniek voor kleine huisdieren. ~DierenDokters
===
!Kadastrale kaarten Amsterdam
Kaarten zijn niet van 1832, maar van 1822!!
!H.M.J. Misset
Hermanus Maria Johannes Misset (1875-1958) werkte, na aan de Tekenschool voor Kunstambachten in de Jacob van Campenstraat te zijn opgeleid, vanaf zijn vijftiende als huisschilder en behanger-decorateur. Als bijverdienste tekende en aquarelleerde hij talloze stadsgezichten, vooral die bedreigd waren. Maar ook details, zoals weinig voorkomende geveltypen en gevelstenen, legde hij vast. Hij ontwikkelde een eigen, goed herkenbare tekenstijl. Mede door het ontbreken van mensen en voertuigen hebben zijn tekeningen een verstild karakter. Misset kreeg opdrachten van het Koninklijk Oudheidkundig Genootschap, het Gemeentearchief en van diverse particuliere verzamelaars als D.C. Meijer en J. van Eck. Zijn productiefste periode lag in de jaren 1899-1912.
!Fotografen
Jacob Olie (1834-1905)
George Hendrik Breitner (1857-1923)
Jacobus van Eck (1873-1946)
Bernardus Franciscus Aloysius Eilers (1878 - 1951)
Willem van de Poll (1895 – 1970)
Wiel van der Randen (1897 - 1947)
Cas Oorthuys (1908 - 1975)
+++!!!*[Filmpjes ETV &raquo;]
1. Het paleis op de Dam
2. Joods Amsterdam
3. De Waag
4. Het Rokin
5. De Oude Kerk
6. De Amsterdamse grachten
7. Het Centraal Station
8. De haven
9. De Amsterdamse School
10. De Westelijke Tuinsteden
11. De Maria Magdalena kerk
12. Diamant industrie
13. Het Vondelpark
14. Het Loyd hotel
15. Wittenburg
16. Artis
17. Ajax
18. Bijlmermeer
19. Het Amsterdamse bos
20. Schiphol
21. De Westergasfabriek
22. De Jordaan
23. De Markthallen
24. De Kinkerstraat
25. Bos en Lommer
26. De Pijp
27. Amsterdam Zuid
28. Franckendael
29. Amsterdam Noord
30. Tuindorp Oostzaan
31. Brandweer
32. Havenarbeider
33. Melkboer
34. Vuilnisman
35. Putjesschepper
36. Draaiorgelman
37. Bankmedewerker
38. Verpleegkundige
39. Juf
40. Zwemlerares
===
{{BROWN{Fotoalbum}}}
<<tabs "Fotoalbum"
"-1- " "" "Album_01"
"-2- " "" "Album_02"
"-3- " "" "Album_03"
"-4- " "" "Album_04"
"-5- " "" "Album_05"
"-6- " "" "Album_06"
"-7- " "" "Album_07"
"-8- " "" "Album_08"
"-9- " "" "Album_09"
"-10- " "" "Album_10"
"-11- " "" "Album_11"
"-12- " "" "Album_12"
"-13- " "" "Album_13"
"-14- " "" "Album_14"
"-15- " "" "Album_15"
"-16- " "" "Album_16"
"-17- " "" "Album_17"
"-18- " "" "Album_18"
"-19- " "" "Album_19"
"-20- " "" "Album_20"
"-21- " "" "Album_21"
"-22- " "" "Album_22"
"-23- " "" "Album_23"
"-24- " "" "Album_24"
"-25- " "" "Album_25"
"-26- " "" "Album_26"
"-27- " "" "Album_27"
"-28- " "" "Album_28"
"-29- " "" "Album_29"
"-30- " "" "Album_30"
"-31- " "" "Album_31"
"-32- " "" "Album_32"
"-33- " "" "Album_33"
"-34- " "" "Album_34"
"-35- " "" "Album_35"
"-36- " "" "Album_36"
"-37- " "" "Album_37"
"-38- " "" "Album_38"
"-39- " "" "Album_39"
"-40- " "" "Album_40"
"-41- " "" "Album_41"
"-42- " "" "Album_42"
"-43- " "" "Album_43"
"-44- " "" "Album_44"
"-45- " "" "Album_45"
"-46- " "" "Album_46"
"-47- " "" "Album_47"
"-48- " "" "Album_48"
"-49- " "" "Album_49"
"-50- " "" "Album_50"
"-51- " "" "Album_51"
"-52- " "" "Album_52"
"-53- " "" "Album_53"
"-54- " "" "Album_54"
"-55- " "" "Album_55"
"-56- " "" "Album_56"
"-57- " "" "Album_57"
"-58- " "" "Album_58"
"-59- " "" "Album_59"
"-60- " "" "Album_60"
"-61- " "" "Album_61"
"-62- " "" "Album_62"
"-63- " "" "Album_63"
"-64- " "" "Album_64"
"-65- " "" "Album_65"
"-66- " "" "Album_66"
"-67- " "" "Album_67"
"-68- " "" "Album_68"
"-69- " "" "Album_69"
"-70- " "" "Album_70"
"-71- " "" "Album_71"
"-72- " "" "Album_72"
"-73- " "" "Album_73"
"-74- " "" "Album_74"
"-75- " "" "Album_75"
"-76- " "" "Album_76"
"-77- " "" "Album_77"
"-78- " "" "Album_78"
"-79- " "" "Album_79"
"-80- " "" "Album_80"
"-81- " "" "Album_81"
"-82- " "" "Album_82"
"-83- " "" "Album_83"
"-84- " "" "Album_84"
"-85- " "" "Album_85"
"-86- " "" "Album_86"
"-87- " "" "Album_87"
"-88- " "" "Album_88"
"-89- " "" "Album_89"
"-90- " "" "Album_90"
"-91- " "" "Album_91"
"-92- " "" "Album_92"
"-93- " "" "Album_93"
"-94- " "" "Album_94"
"-95- " "" "Album_95"
"-96- " "" "Album_96"
"-97- " "" "Album_97"
"-98- " "" "Album_98"
"-99- " "" "Album_99"
>> 
<html><nowiki><a href="javascript:;"  title="Restart initial page content WITHOUT RELOADING!"

onmouseover="
	this.href='javascript:void(eval(decodeURIComponent(%22(function(){try{('
	+encodeURIComponent(encodeURIComponent(this.onclick))
	+')()}catch(e){alert(e.description?e.description:e.toString())}})()%22)))';"
onclick="
	story.closeAllTiddlers(); restart(); refreshPageTemplate(); 
 	return false;
"><img src="Images/Home.png"></a></html>
[img[Tooltip|Images/Plaatje.jpg]]
//Caption//
+++!!![TiddlyWikitechnische uitbreidingen &raquo;]
# Voor de klassenfoto's: Naam als tooltip m.b.v. ImageMapPlugin
===
+++!!![Interessante onderwerpen in Ons Amsterdam &raquo;]
<<tiddler [[Ons Amsterdam]]>>
===
!!Groentemarkten
''Voor'' de groentemarkt op de Marnixstraat.
Indeling groentemarkt Marnixstraat
Aardappelmarkt
Fruitmarkt
Meermarkt
...
zie b.v. http://www.tussentaalenbeeld.nl/A60fb.htm
+++!!![Vervlogen tijden: markten &raquo;]
<html><div align="center"><iframe src="file:///E:/Test_web/Vervlogen%20tijden/www.vervlogentijden.nl/opnieuw_een_afscheid.htm" frameborder="0" width="100%" height="600"></iframe></div></html>
===
!!Bedrijven langs Kostverlorenvaart
BONAS: Kunstboterfabriek Maljapenkade Amsterdam, Gosschalk, I./1879, nu De Wttenkade

!!Kininefabriek
de chemicus Van Velsen Camphuys, directeur van de Amsterdamse Kininefabriek.
!!Teerfabriek
Brand in 1913, verschillende foto's
Waar? Genoemd: Baarsjesweg, Achterweg
Molens34: Foto Middenweg met schoorsteen van teerfabriek
!!Prinsessekerk
!!Singelgracht
Huisjes aan de Singelgracht; Herman Misset
Kerkpad
Bijgevoegde beschrijving: Buitensingel met Kerkpad; v.r.n.l. woning aardappelhandel Nieboer, sigarenwinkel, smederij Saalman. Links kwekerij van der Bey op het Steenpad.
+++!!![Kostverlorenvaart -rafelige randen &raquo;]
<<tiddler [[Rafelige randen]]>>
===
[img(150px,)[Tooltip|Images/Lengte.gif]]<br>
|Info|Type|Type (Eng.)|Prototype<br>klasse|In dienst|Tonnage| Lengte<br>m  | Breedte<br>m | Diepgang<br>m | HP<br>pk | Snelheid<br>knots |Bemanning|h
|[[|]]<br>[[|]]||||||||||||

/%
*+++*[Naam jaar &raquo;]
<<tiddler Schepen>>
===

*+++*[Naam jaar &raquo;]
<<tiddler Schepen>>
===
%/
<<slider "CookieName" "TiddlerName" "Title text »">>
{{BROWN{Titel}}}
<<tabs ""
"TabName1" "" "TiddlerName1"
"TabName2" "" "TiddlerName2"
"TabName3" "" "TiddlerName3"
"TabName4" "" "TiddlerName4"
>>
{{BROWN{Titel}}}
<tabs "">
<tab 1e serie >
{{BROWN{1e serie}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Tab1 " "" ""
"Tab2 " "" ""
>>}}}
</tab>

<tab 2e serie >
{{BROWN{2e serie}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"TAB1 " "" ""
"TAB2 " "" ""
>>}}}
</tab>
</tabs>
<<allTags>>
<<newTiddler label:"New tiddler" text:{{store.getTiddlerText('1_Tiddler')}}>>
<<newTiddler label:"New tiddler (img)" text:{{store.getTiddlerText('1_Image')}}>>
<<newTiddler label:"New tiddler (thumbnail/img)" text:{{store.getTiddlerText('1_Thumbnail')}}>>
<<newTiddler label:"New tiddler (tabs)" text:{{store.getTiddlerText('1_Tabs')}}>>
<<newTiddler label:"New tiddler (tabs_vTabs)" text:{{store.getTiddlerText('1_Tabs_vTabs')}}>>
<<newTiddler label:"New tiddler (video)" text:{{store.getTiddlerText('1_Video')}}>>
<<newTiddler label:"New tiddler (iFrame)" text:{{store.getTiddlerText('1_iFrame')}}>>
<<newTiddler label:"New tiddler (schip)" text:{{store.getTiddlerText('1_Schip')}}>>
<<newTiddler label:"New tiddler (album)" text:{{store.getTiddlerText('1_Fotoalbum')}}>>
<<newTiddler label:"New tiddler (slider)" text:{{store.getTiddlerText('1_Slider')}}>>
{{{vertical-align:top;}}}

&raquo; {{{&raquo;}}} »
▼
!Slider
<<slider "CookieName" "TiddlerName" "Title text »">>
{{{
<<slider "CookieName" "TiddlerName" "Title text »">>
}}}

+++!!![Te doen &raquo;]
<<tiddler "Te doen">>
===

{{{
+++!!![Label &raquo;]
<<tiddler "TiddlerName">>
===
}}}

Zie ook: [[NestedSlidersPluginInfo]]

!Popup

+++^*[Ányos Jedlik &raquo;]
<<tiddler [[Ányos Jedlik]]>>
===

{{{
+++^*[Ányos Jedlik &raquo;]
<<tiddler [[Ányos Jedlik]]>>
===
}}}

Zie ook: [[NestedSlidersPluginInfo]]

!Tabs
<<tabs "CookieName"
"TabName1  " "" "TiddlerName1"
"TabName2  " "" "TiddlerName2"
"TabName3  " "" "TiddlerName3"
"TabName4  " "" "TiddlerName4"
>>
{{{
<<tabs "CookieName"
"TabName1  " "" "TiddlerName1"
"TabName2  " "" "TiddlerName2"
"TabName3  " "" "TiddlerName3"
"TabName4  " "" "TiddlerName4"
>>
}}}

!Plaatje
[img[Tooltip|Images/Plaatje.jpg]]
//Caption//
{{{
[img[Tooltip|Images/Plaatje.jpg]]
//Caption//
}}}

!Plaatje met vergroting
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/Plaatje_400.jpg][Foto/Plaatje.jpg]]
//Caption//
{{{
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/Plaatje_400.jpg][Foto/Plaatje.jpg]]
//Caption//
}}}

!Verticale tabs
{{vTabs{<<tabs ""
"1841-A " "1841" "MvSAschool01"
"1841-B " "1841" "MvSAschool02"
"1923-A " "1923" "MvSAschool03"
>>}}}
{{{
{{vTabs{<<tabs ""
"1841-A " "1841" "MvSAschool01"
"1841-B " "1841" "MvSAschool02"
"1923-A " "1923" "MvSAschool03"
>>}}}
}}}

!Verticale tabs met klein label
<<tabs "txt_vTabs"
"- 1 - " "1923" "Beroepen12A"
"- 2 - " "1917" "van Eck29"
"- 3 - " "1906" "Prenten69"
>>
<<tiddler {{setStylesheet(store.getTiddlerText('Start##styles'),'verticalTabStylesheet');'';}}>>
{{{
<<tabs "txt_vTabs"
"- 1 - " "1923" "Beroepen12A"
"- 2 - " "1917" "van Eck29"
"- 3 - " "1906" "Prenten69"
>>
<<tiddler {{setStylesheet(store.getTiddlerText('Start##styles'),'verticalTabStylesheet');'';}}>>
}}}
<<list [[missing]]>>
Test van een Google Maps link.
Voor presentatie in een nieuw venster/tab moeten de volgende wijzigingen aangebracht worden: 
!Origneel:
... style="color:#0000FF;text-align:left">weergeven op een grotere kaart</a></small>
!Gewijzigd:
... style="color:#0000FF;text-align:left"@@color(blue):'' target="blank">Grotere kaart weergeven in nieuw venster/tab''@@</a></small>


<HTML>
<iframe width="425" height="350" frameborder="0" scrolling="no" marginheight="0" marginwidth="0" src="http://maps.google.nl/maps/ms?hl=nl&amp;gl=nl&amp;ptab=0&amp;ie=UTF8&amp;oe=UTF8&amp;msa=0&amp;msid=111723466548624997009.00044c268d77b373e73bf&amp;ll=51.818772,4.632186&amp;spn=0.092756,0.092847&amp;output=embed&amp;s=AARTsJqzYNC1ZdGrE26LSTUP8iDwlsInIA"></iframe><br /><small><a href="http://maps.google.nl/maps/ms?hl=nl&amp;gl=nl&amp;ptab=0&amp;ie=UTF8&amp;oe=UTF8&amp;msa=0&amp;msid=111723466548624997009.00044c268d77b373e73bf&amp;ll=51.818772,4.632186&amp;spn=0.092756,0.092847&amp;source=embed" style="color:#0000FF;text-align:left"target="blank">Grotere kaart weergeven in nieuw venster/tab</a></small>
</HTML>
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/Plaatje_400.jpg][Foto/Plaatje.jpg]]
//Caption//
{{BROWN{titel}}}
/% Commentaar  standaard YouTube 425 x 349 wijzigen in 600 x 500 %/
<html>
<iframe width="600" height="500" src="" frameborder="0" allowfullscreen></iframe>
</html>
/% Commentaar %/
<html><div align="center"><iframe src="WEBPAGEURLHERE" frameborder="0" width="100%" height="600"></iframe></div></html>
{{BROWN{1e Hugo de Grootstraat}}}
<<tabs ""
"Info " "" "1e Hugo de Grootstraat0"
"Weduwenstichting " "" "Weduwenstichting"
"Molen Het Luipaard" "" "Het Luipaard"
"Foto's " "" "Foto's 1e Hugo de Grootstraat"
>>
{{BROWN{1e Hugo de Grootstraat}}}
In de 1e Hugo de Grootstraat - tussen Frederik Hendrikstraat en Rombout Hogerbeetsstraat - had je een snoepwinkeltje, gedreven door de ouders van klasgenoot George van Leeuwen.
In het stuk tussen de Nassaukade en de Van Oldenbarneveldtstraat zat volgens mij vroeger een paardenslager, mogelijk daar waar later een wasserette gevestigd was.
Op de 1e Hugo de Grootstraat #13 was de 'Weduwenstichting' gevestigd, een hofje op de hoek van de 1e Hugo de Grootstraat en de Van Oldenbarneveldtstraat.
{{BROWN{1e Keucheniusstraat}}}
De straat waar Ina geboren werd en haar vader een melkzaak had.
Aan het eind van de straat kon je over het 'Kippenbruggetje' naar de Jacob Catskade èn naar het 'Dok' langs de Kostverlorenvaart.
<<tabs ""
"1e Keucheniusstraat " "" "1e_Keucheniusstraat"
"'Kippenbruggetje'" "" "Brug #132"
"Het 'Dok' " "" "Westelijk Entrepot"
>> 
{{BROWN{1e Keucheniusstraat}}}
De melkzaak van vader Brons op #13 (van 1938 tot 1965).
{{vTabs{<<tabs ""
"Situatie 2007 " "2007" "1e_Keucheniusstraat1"
"1938 " "Ca. 1938" "Winkels14"
"1955 " "Ca. 1955" "1e_Keucheniusstraat2"
"1960 " "Ca. 1960" "1e_Keucheniusstraat3"
"1968 " "1968" "Winkels18"
"1983-A " "1983" "1e_Keucheniusstraat5"
"1983-B " "1983" "1e_Keucheniusstraat6"
"1983-C " "1983" "Brug #132-5"
"1990 " "1990" "Kostverlorenvaart116"
"2007 " "2007" "1e_Keucheniusstraat4"
>>}}}
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2007_Situatie_1e_Keucheniusstraat_13_400.jpg][Foto/2007_Situatie_1e_Keucheniusstraat_13.jpg]]
//Google Maps: Situatie 1e Keucheniusstraat #13, 2007.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1955_ca_Melkwinkel_2_400.jpg][Foto/1955_ca_Melkwinkel_2.jpg]]
//De melkwinkel W. Brons is verbouwd, ca. 1955.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1960_ca_Melkwinkel_1_400.jpg][Foto/1960_ca_Melkwinkel_1.jpg]]
//Melkwinkel W. Brons, ca. 1960.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2007_1e_Keucheniusstraat_Google_street_View_400.jpg][Foto/2007_1e_Keucheniusstraat_Google_street_View.jpg]]
//Google Street View: #13 al jaren geen winkel meer, 2007.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1983_1e_Keucheniusstraat_gez_naar_Kostverlorenvaart_400.jpg][Foto/1983_1e_Keucheniusstraat_gez_naar_Kostverlorenvaart.jpg]]
//1e Keucheniusstraat gezien naar het Kippenbruggetje, 1983.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1983_1e_Keucheniusstraat_l_van_Beuningenplein_400.jpg][Foto/1983_1e_Keucheniusstraat_l_van_Beuningenplein.jpg]]
//1e Keucheniusstraat gezien vanaf het Kippenbruggetje, 1983.//
{{BROWN{2e Hugo de Grootstraat}}}
<<tabs ""
"Gebouw voor weduwen & wezen " "" "Gebouw voor weduwen & wezen"
"Het Volkspark " "" "Het Volkspark"
"Gemeentelijke hondenbewaarplaats " "" "Gemeentelijke hondenbewaarplaats"
"Bruggen " "" "Bruggen 2e Hugo de Grootstraat"
"Foto's " "" "Foto's 2e Hugo de Grootstraat"
>>
{{BROWN{3-jarige HBS}}}
Aan de Marnixstraat 317, tegenover de toneelschool, verrees in 1884 een statig gebouw: de 3-jarige HBS.
Later was het gebouw in gebruik bij de Gemeentelijke Sociale Dienst tot in de 90er jaren van de vorige eeuw.
{{vTabs{<<tabs ""
"Bouwtekening " "1883" "3-jarige HBS-1"
"Situatie 1883 " "1883" "3-jarige HBS-2"
"1913 " "1913" "J.L. Scherpenisse87"
"1956 " "1956" "3-jarige HBS-3"
"2006 " "2006" "Bank van lening3"
>>}}}
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1883_Bouwtekening_Marnixstraat_317_3j-HBS_400.jpg][Foto/1883_Bouwtekening_Marnixstraat_317_3j-HBS.jpg]]
//Bouwtekening van de 3-jarige HBS, Marnixstraat 317, 1883.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1883_Situatie_Marnixstraat_317_3j-HBS_400.jpg][Foto/1883_Situatie_Marnixstraat_317_3j-HBS.jpg]]
//Situatie 3-jarige HBS. Links 'Armenschool en tussenschool', rechts Toneelschool. Nog geen politiebureau en bank van lening, 1883.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1956_Marnixstraat_bij_Raampoort_HBS_400.jpg][Foto/1956_Marnixstraat_bij_Raampoort_HBS.jpg]]
//Het gebouw van de 3-jarige HBS in gebruik bij de Gemeentelijke Sociale Dienst, 1956.//
{{BROWN{3e Hugo de Grootstraat}}}
<<tabs ""
"Info " "" "3e Hugo de Grootstraat0"
"Doorgangshuis " "" "Doorgangshuis"
"Sigarenfabriek " "" "Sigarenfabriek Bout"
"Foto's " "" "Foto's 3e Hugo de Grootstraat"
>>
{{BROWN{3e Hugo de Grootstraat}}}
De 3e Hugo de Grootstraat loopt - nu - vanaf de Van Oldenbarneveldtstraat naar de Van Reigersbergenstraat.
Vroeger liep de straat - met een bochtje - vanaf de Hugo de Grootkade.
Toen De Poort gebouwd werd, bleef er een onderdoorgang naar de Hugo de Grootkade; bij een latere verbouwing is die onderdoorgang verdwenen.

{{BROWN{Melkwinkel}}}
Op de hoek van de 3e Hugo de Grootstraat en de Van Oldenbarneveldtstraat zat vroeger een melkwinkel.
In 1983 had de dansgroep Zajednica er zijn intrek genomen.
Daarnaast - in de 3e Hugo de Grootstraat - zat een "gat" in de bebouwing. Alleen de begane grond was bebouwd. Dat stukje van de straat konden we vroeger zien vanaf de veranda van ons huis (voordat het nieuwe Trefpunt gebouwd werd).

{{BROWN{Sigarenfabriek}}}
Op de hoek van de Frederik Hendrikstraat en de 3e Hugo de Grootstraat stond ooit een sigarenfabriek.
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1962_3e_Hugo_de_Grootstraat_naar_Hugo_de_Grootkade_400.jpg][Foto/1962_3e_Hugo_de_Grootstraat_naar_Hugo_de_Grootkade.jpg]]
//Even zijde 3e Hugo de Grootstraat, gezien naar de Raamkerk, 1962.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2007_ca_3e_Hugo_de_Grootstraat_1_400.jpg][Foto/2007_ca_3e_Hugo_de_Grootstraat_1.jpg]]
//3e Hugo de Grootstraat met 'gat' naast het hoekhuis (rechts), ca. 2007.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1983_Van_Oldenbarneveldtstraat_110-112_hoek_3e_Hugo_de_Grootstraat_400.jpg][Foto/1983_Van_Oldenbarneveldtstraat_110-112_hoek_3e_Hugo_de_Grootstraat.jpg]]
//Vroeger een melkwinkel, in 1983 zit dansgroep Zajednica er in.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2008_3e_Hugo_de_Grootstraat_Van_Oldenbarneveldtstraat_400.jpg][Foto/2008_3e_Hugo_de_Grootstraat_Van_Oldenbarneveldtstraat.jpg]]
//Zowel het 'gat' als het hoekhuis in 2008.//
{{sliderBG{
|''Locatie'' | ''in gebruik als'' |>|>|h
||width: 130px; ''Remise'' |width: 130px; ''Stallen'' |width: 130px; ''Werkplaats'' |h
|1873 - Plantage Muidergracht ||bgcolor(#04b):||
|1873 - Vondelkade ||bgcolor(#04b):||
|1875 - Kantongerecht |bgcolor(#04b):color:#fff; ''tijdelijke remise'' |bgcolor(#04b):||
|1877 - Stadhouderskade |bgcolor(#04b):color:#fff; ''in 1883 uitgebreid'' ||bgcolor(#04b):|
|1877 - Veemarkt |bgcolor(#04b):color:#fff; ''in 1884 opgeheven'' |||
|1877 - Overtoom 373 'Bremerlehe' |bgcolor(#04b):|bgcolor(#04b):|bgcolor(#04b):|
|1879 - Hoogte Kadijk ||bgcolor(#04b):||
|1879 - Haarlemmer Houttuinen ||bgcolor(#04b):||
|1879 - Droogbak |bgcolor(#04b):color:#04b; ''in 1894 opgeheven'' |||
|1883 - Linnaeusstraat 30 |bgcolor(#04b):|bgcolor(#04b):||
|1883 - Amsteldijk |bgcolor(#04b):color:#fff; ''in 1900 uitgebreid'' |bgcolor(#04b):||
|1884 - Tweede Leeghwaterstraat |bgcolor(#04b):|bgcolor(#04b):||
|1884 - Roetersstraat |bgcolor(#04b):color:#fff; ''in 1892 uitgebreid'' |bgcolor(#04b):|bgcolor(#04b):|
|1884 - Amstelveenseweg 134 'Schinkelhaven' |bgcolor(#04b):|bgcolor(#04b):||
|1892 - Weesperzijde 144-145 'Schollenbrug' |bgcolor(#04b):|bgcolor(#04b):||
|1892 - Brouwersgracht |bgcolor(#04b):|bgcolor(#04b):||
|1893 - Groote Houtstraat |||bgcolor(#04b):color:#fff; ''kleine werkplaats'' |
|1893 - Prins Hendrikkade |bgcolor(#04b):|||
|1893 - Willemsparkweg 'Willemspark' |bgcolor(#04b):|bgcolor(#04b):||
|1900 - Potgieterstraat (later Tollensstraat) |bgcolor(#04b):color:#fff; ''tijdelijke remise'' |bgcolor(#04b):||
}}}
{{BROWN{Amstelveenseweg}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1884 " "1884" "Paardentram3-1"
"2005 " "2005" "Paardentram3-2"
"2010 " "2010" "Paardentram3-3"
>>}}}
{{BROWN{Koninginneweg}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1893-A " "1893" "Jacob Olie70"
"1893-B " "1893" "Jacob Olie68"
"1893-C " "1893" "Jacob Olie67"
"1893-D " "1893" "Jacob Olie69"
"2008 " "2008" "Paardentram3-6"
"2010 " "2010" "Paardentram5"
>>}}}
{{BROWN{Linnaeusstraat}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1884" "1884" "Paardentram3-4"
"1893-A " "1893" "Jacob Olie72"
"1893-B " "1893" "Jacob Olie71"
"1904 " "1904" "Prenten65A"
"1977 " "1977" "Paardentram3-5"
>>}}}
{{BROWN{AP & NAP}}}
Het Normaal Amsterdams Peil (meestal afgekort tot NAP) is de referentiehoogte waaraan hoogtemetingen in Nederland worden gerelateerd.
In 1818 werd het Amsterdams Peil (AP) als vergelijkingsvlak voorgeschreven. In 1829 werd het AP voorgeschreven nulpunt voor alle peilschalen in Nederland. Na de eerste nauwkeurigheidswaterpassing (1875-1885) werd de naam Normaal Amsterdams Peil, NAP ingevoerd.
+++!!!*[Historie &raquo;]
Het NAP is het genormaliseerde Amsterdams Peil (AP).
Dit AP was het 'Stads Peijl' dat in 1684 was bepaald en was afgeleid aan het gemiddelde zomervloedniveau van het IJ en dus het hoogwaterniveau. Dit peil werd vastgesteld op 'negen voet 5 duym' (= 2,67689 meter) beneden de 'Zee Dyks Hooghte' die was aangeven door middel van een groef in een merksteen. De stenen werden in opdracht van burgemeester Hudde aangebracht in de Eenhoornsluis, Nieuwe Haarlemmersluis, Oude Haarlemmersluis, Nieuwe Brugsluis, Kolksluis, Kraansluis, ~West-Indische sluis en de Scharrebiersluis in Amsterdam. Van deze stenen is alleen die in de Eenhoornsluis (Korte Prinsengracht ter hoogte van de Haarlemmerdijk) nog over. Deze steen, nu aangeduid met+++[Huddesteen &raquo;,]
<<tiddler Huddesteen>>
===
en de sluis zijn in 2005 tot monument verklaard.
In 1860 werd ter vergelijking het AP overgebracht naar andere gebruikte peilen. Hierbij bleek echter een fout te zijn ontstaan. Dit werd van 1885 tot 1894 gecorrigeerd (genormaliseerd). Ter onderscheid werd het verbeterde peil NAP genoemd. AP en NAP zijn dus hetzelfde. De aanduiding 'Normaal' gaf in de tussenliggende periode alleen aan dat het om een gecorrigeerde (genormaliseerd, vandaar de 'N') hoogte ging. Een (nog) niet-gecorrigeerde hoogte bleef, tot het moment van corrigeren, aangeduid met AP. Nadat alle punten genormaliseerd waren bleef de aanduiding NAP gehandhaafd.
> Aanvankelijk werd de betekenis van de toegevoegde letter 'N' niet genoemd, waardoor mensen gingen speculeren over de betekenis ervan. De betekenis 'nieuw' of 'nauwkeurig' lag voor de hand, maar in de notulen van de 46e vergadering van de Rijkscommissie voor Graadmeting en Waterpassing wordt gesproken van Normaal Amsterdams Peil.
===
+++!!!*[Ophoging bij uitbreiding &raquo;]
<<tiddler [[AP & NAP1]]>>
===
+++!!!*[Peil van omliggende polders (1901) &raquo;]
<<tiddler Kaart09>>
===
+++!!!*[Foto die verschil in peil toont &raquo;]
<<tiddler [[J.L. Scherpenisse45]]>>
===
+++!!!*[Lage waterstand op 17-10-1967 &raquo;]
<<tiddler Waterstandmeter>>
===
Het ophogen, voordat Amsterdam bebouwing toestond, komt al in de 14e eeuw voor bij de uitbreiding van Voorburg- naar Achterburgwallen.
Het is het gevolg van de diverse omringende heemraadschappen: Rijnland, Amstelland, Zeeburg en Diemerdijk met elk een eigen waterpeil in hun gebied.
Hoogheemraadschappen waren oppermachtig in Holland en loosden hun overtollig water op 't IJ en Amstel, soms al voor het ontstaan van het 'gehucht' Amsterdam.
De groeiende stad werd genoodzaakt zich te wapenen tegen die verschillende niveaus door het hanteren van een eigen peil (het Amsterdams Peil) en afwijkende peilen rond de stad af te dammen of met keersluizen buiten te houden.
Bij de 19e eeuwse annexaties is dat ophogen dwingend opgelegd, ook als particulieren in die gebieden wilden bouwen. Voorschrift was twee voet (±57 cm) boven AP.
{{BROWN{ATVA}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "ATVA0"
"Extra info " "" "ATVA00"
"Situatie 1956 " "" "ATVA10"
"Situatie 1822-2007 " "1822-2007" "Bolwerk Osdorp1"
"Situatie 2007 " "2007" "Bolwerk Osdorp2"
"Ca. 1920-A " "Ca. 1920" "Voormalige groentemarkt Marnixstraat11"
"Ca. 1920-B " "Ca. 1920" "ATVA04"
"Ca. 1920-C " "Ca. 1920" "ATVA05"
"Ca. 1920-D " "Ca. 1920" "ATVA06"
"Ca. 1922 " "Ca. 1922" "Buurt283"
"Ca. 1929 " "Ca. 1929" "Transport66"
"Ca. 1936 " "Ca. 1936" "ATVA01"
"2001-A " "2001" "ATVA02"
"2001-B " "2001" "ATVA08"
"2001-C " "2001" "ATVA07"
"2011 " "2011" "ATVA03"
"Luchtfoto 1970 " "1970" "ATVA09"
>>}}}
{{BROWN{Info}}}
!!! Amsterdamsch Tehuis voor Arbeiders (ATVA)
Rond 1905 bracht men in Amsterdam de noodzaak van huisvesting voor alleenstaanden onder de aandacht. Lange tijd had de nadruk gelegen op het bouwen van gezinswoningen aangezien dit minder riskant was voor de woningbouwverenigingen.
Het ATVA is voortgekomen uit de overtuigingen van Louise Went (1865-1951), een vrouw die van grote invloed is geweest op het sociale karakter van de Amsterdamse volkshuisvesting.
Ze was een van de oprichters van de Vereniging Amsterdams Bouwfonds en vond dat betere huizen voor de armen een eerste stap naar een beter leven was.
H.C.A. Henny, directeur van de Vereniging Amsterdams Bouwfonds, besloot een onderzoek in te stellen naar de opzet van een tehuis voor alleenstaande arbeiders. Toen bleek dat er aan een dergelijk tehuis behoefte bestond, kreeg het Amsterdams Bouwfonds van de gemeente een bouwterrein aan de Marnixstraat toegewezen op de plaats van de voormalige Amstel suikerraffinaderij (op het - voormalige -+++^*[bolwerk Osdorp &raquo;]<<tiddler [[Bolwerk Osdorp0]]>>===.

Het ontwerp voor het pand werd gemaakt door J.E. van der Pek (1865-1919), de huisarchitect van het Amsterdams Bouwfonds (en echtgenoot van Louise Went). In 1918, twee jaar na de start van de bouw, werd het tehuis geopend door de burgemeester van Amsterdam J.W.C. Tellegen.
Het tehuis bevatte 360 eenpersoonsslaapkamertjes van 2.20 x 2.90 m. met een vaste wastafel, voorts een conversatiezaal, een lees- en schrijfkamer, een eet- en een koffiezaal. De huurprijs lag met ƒ 4,20 tot ƒ 6,30 veel hoger dan de ƒ 2,45 tot ƒ 2,85 die oorspronkelijk was geraamd. Die huur konden arbeiders zich niet veroorloven en zo kwam het dat het tehuis pas in 1920 geheel bewoond was – door hoger opgeleiden.

In de jaren zeventig ontstonden er bij verbouwing 171 woningen van zo’n 30 tot 60 m². De ontsluiting is toen ingrijpend gewijzigd met onder andere externe galerijen met brandtrappen aan de achterzijde. Verder is de doelgroep in de loop der jaren sterk veranderd. De arbeiders van toen hebben plaatsgemaakt voor studenten of starters op de woningmarkt. Nieuwe huurders krijgen een contract voor vijf jaar, zodat er een continue doorstroom van het woningaanbod plaatsvindt.

In 2016-2017 werd het gebouw geheel gerenoveerd: asbestverwijdering, de aanleg van nieuwe cv- en elektrische installaties en ~WTW-ventilatie (WTW = ~Warmte-Terug-Winning).

De waarde van het gebouw ligt in het karakteristieke uiterlijk en in de betekenis die het heeft voor de geschiedenis van de volkshuisvesting in het algemeen en die van het Amsterdams Bouwfonds in het bijzonder. 
Het is nu een [[rijksmonument|http://rijksmonumenten.nl/monument/518438/amsterdamsch-tehuis-voor-arbeiders/amsterdam/]].
{{BROWN{Voorwaarts 6 januari 1921}}}
<<<
Voorwaarts, een socialistische krant, verschijnend in Rotterdam tussen 1920 en 1940
<<<
!!! Het Amsterdamsch tehuis voor arbeiders. Goedkoope kamers en goedkope maaltijden. Oplossing van het pensionvraagstuk

Het lijkt ons nu de kamernood, niet onbelangrijk eens iets te vertellen omtrent het Amsterdamsch Tehuis voor Arbeiders, kortweg genoemd A.T.V.A.

Op 9 september 1918 werd het A.T.V.A. geopend en gesteld onder de bekwame directie van den heer S. Bakker, die tevoren zich in Engeland en Duitschland van den toestand in dergelijke gebouwen op de hoogte had kunnen stellen.
Het A.T.V.A. gelegen aan de Marnixstraat is een zeer groot gebouw - de voorgevel is ongeveer 100 meter - gesticht door de vereeniging 'Amsterdamsch Bouwfonds' teneinde de vele vuile en verderfelijke volkslogementen te vervangen. Dat dit doel niet is bereikt en het gebouw nu bezet is met kantoorpersoneel, vakwerklieden, is te wijten aan den oorlogstoestand, waaronder het gebouw is voltooid, en waardoor de bouwkosten meer dan verdubbeld zijn. Dientengevolge moesten de op ƒ 2.50 to ƒ 4.- gefixeerde weekhuren reeds bij opening van het gebouw worden gesteld op ƒ 4.20 tot ƒ 6.30 (thans ƒ 4.55 - 6.65). Deze huur bleek voor de volkslogementbewoners te hoog, doch voor de kamerbewoners geen bezwaar om binnen korten tijd het geheele gebouw te bezetten.

Nu eenige woorden over het gebouw zelf. Van de straatzijde geven twee trappen onder halfronde bogen, toegang respectievelijk tot het woonhuis en het restaurant. Als men het woonhuis binnentreedt, komt men in een wijde vestibule. Hierin bevinden zich de portiersloge en een winkeltje waarin de meest verscheiden zaken van dagelijksch gebruik verkrijgbaar zijn. Tevens geeft een dubbele deur toegang tot een ruime gezelschapszaal. Naast de vestibule bevindt zich het trappenhuis, in beton uitgevoerd, afgedekt met een eikenhouten betimmering en voorzien van een eiken leuning met balusters. Vanuit dit trappenhuis kan men de hoofdgangen van de vier verdiepingen bereiken waarop de 350 slaapkamers zijn gelegen. De kamers hebben allen een deur, die uitkomt op een der ruime gangen en een opschuifbaar venster. In elk kamertje is een bed, voorzien van een staaldraadmatras, waarop kapokmatras met peluw en hoofdkussen. De dekking wordt uniform, naar gelang der weersgesteldheid geregeld en is ruimschoots voldoende. Er bevindt zich een tafel, een stoel, een waschgelegenheid, een spiegeltje en een afsluitbare, losse kast tot het opbergen van kleeding enz. De vloer is van houtgraniet, terwijl op ongeveer twee meter hoogte een houten lijst is aangebracht, die den bewoner gelegenheid biedt, wandversiering aan te brengen. Onder dien rand is de wand behangen met 'n kleurig grijs papier, terwijl daarboven wand zoowel als plafond 'bespat' is. Een electrische lamp boven de tafel voltooit het meubilair, door het gebouw verschaft. Hoewel alle kleuren zeer stemmig zijn, is het geheel toch wel wat kaal. Door de bewoners zijn de kamers met doeken en platen, snuisterijen en - vooral niet te vergeten - 's zomers met bloemen, in werkelijk plezierige verblijven omgeschapen.
Er is echter één gebrek en wel de onvoldoende verwarming. Men had gedacht dat - als slaapkamer gebruikt - de kamers voldoende warmte zouden krijgen door een bovenluik van de deur. Voor een verblijf op een kouden avond is de warmte echter onvoldoende, zeer ten ongerieve van de studeerende jongelui, die nu naar de op de benedenverdieping gelegen studiezaal trekken of naar de openbare of andere leeszalen gaan. Deze studiezaal is een vertrek van 6 bij 7 meter en behoorlijk verwarmd. Er bevindt zich tevens de bibliotheek van den Bond van Bewoners, die de boeken tegen geringen prijs ter beschikking der bewoners stelt. Door dezen Bond worden o.a. regelmatig gezellige bijeenkomsten georganiseerd in de gezelschapszaal, die op gewone dagen druk benut wordt voor het lezen der dagbladen, kaartspelen, dammen enz. Zoo heeft b.v. onze Stem des Volks er 'n zeer gewaardeerden zangavond gegeven. Deze avonden zijn zeer druk bezocht.
In elk der zijgangen, waarvan er op iedere verdieping vier zijn, bevinden zich urinoirs en kloset, terwijl er tevens twee z.g. poetskamers zijn. Deze kamers zijn bestemd voor schoenenpoetsen, kleedingafborstelen en dergelijke karweitjes, doch er woordt zeer weinig, zoo ooit, gebruik van gemaakt. Evenmin als van de voetbaden die op elke verdieping zijn. Beter is het gesteld met de badkamers. Deze staan 's Zaterdags à 15 cent den bewoners ter beschikking. Zij zijn eenvoudig, doch solide uitgevoerd en voldoen goed. Volgens de opgaven, ons door den directeur verstrekt, wordt er 's wekelijks door ongeveer 75 personene gebruik van gemaakt.
Na de griepepidemie is door het verbinden van twee kamers een ziekenzaaltje gevormd, dat plaats biedt voor 4 personen. Een electrische schel verbindt het met de portiersloge. Men heeft van dit zaaltje gelukkig nog geen gebruik behoeven te maken.
Een der bewoners heeft zich op een der voetbadkamers als kleermaker gevestigd. Een andere voetbadkamer is in een kapperszaak omgezet.

Het restaurant ligt enigszins afgezonderd van het woonhuis. Het heeft een aparten buiteningang daar het ook voor niet-bewoners toegankelijk is. Vanuit het woonhuis is het te bereiken door een enkele deur. Het is verpacht tot het volgend jaar September aan de vereeniging voor Volksgaarkeukens, terwijl na dien datum hoogstwaarschijnlijk getracht zal worden tot eigen beheer over te gaan. 's Morgens vanaf half zes is de groote zaal ingericht als ontbijtzaal. Door vlugge juffrouwtjes wordt het brood, dat men 'per boterham' moet bestellen, rondgebracht met naar verkiezing thee, melk of koffie. De prijs is niet hoog, maar toch wel zoo, dat velen er de voorkeur aan geven hun broodkost zelf te verzorgen. Een boterham met jam, koek of kaas kost resp. 5, 6 of 7 cent. Thee kost 8, melk 11 cent.
Om 12 uur gaan de deuren open voor bewoners an anderen die een warm maal wenschen te gebruiken. Deze maaltijden worden opgediend op nette tafeltjes gedekt met wit zeildoek. Op ieder tafeltje prijkt een vaasje met bloemen. De prijzen van de spijzen zijn zeer laag - een halve portie aardappelen kost 12 cent, halve portie soep 12 cent, gestampte pot 20 cent, jus of vet 10 cent en groente 10 cent. Natuurlijk zijn er nog tal van andere eetwaren, vleezen, boonen enz. verkrijgbaar, doch een opsomming zou de lijst te lang maken.
De kwaliteit der spijzen is in verhouding tot den prijs goed te noemen. Als iedereen slechte aardappelen eet, zijn de A.T.V.A.-aardappelen ook slecht en slechter. In 't algemeen kan gezegd worden, dat de spijzen de gewone gebreken van massa-kokerij aankleven, doch dat wordt getracht, ze zoo goed en smakelijk mogelijk te maken.

De som, welke uitgegevn moet worden voor kamerhuur en voedsel, is toch tamelijk hoog. Indien gebruik gemaakt wordt van ontbijt, middagmaal, en brood voor het koffieuurtje beloopen de wekelijksche kosten omstreeks ƒ 18. Dat er niettegenstaande nog veel liefhebbers voor een kamer zijn, bewijst het groot aantal aanvragen ongeveer 100 per week.

Wat elk bezoeker direct opvalt is de reinheid die overal heerscht. In de gangen en op de kamers het is overal even rein en helder. Het beddelinnengoed wordt elke week gewasschen en elken Maandag vindt de bewoner een schoonen handdoek op het rekje. Het vuile lijfgoed kan in een pakje worden achtergelaten en wordt dan door de gemeentelijke waschinrichting gewasschen. Voor het fijne linnengoed zorgt een z.g. linnenjuffrouw. Dit alles moet natuurlijk afzonderlijk worden betaald.

Streng wordt toegezien, dat geen ongewenschte personen een kamer huren. Viermaal is het voorgekomen, dat door een schoonmaakster gerapporteerd werd, dat een der kamers door den bewoner met luizen was besmet. Deze personen zijn onmiddelijk verwijderd en de kamers, en al wat zich daarin bevond, zijn ontsmet.
Vraagt men den bewoners hun opinie over het A.T.V.A. hoort men bijna uitsluitend lof. Afgezien van de onvoldoende verwarming heeft het A.T.V.A. alles voor. Vrije kamer, licht en rein, zeer goede ligging, en absoluut vrije beschikking over eigen tijd. Geen kostjuffrouw, die hindert of gehinderd wordt; ieder kan zijn dag inrichten zooals hij zelf verlangt. Alleen moet natuurlijk 's morgens gelegenheid worden gegeven, de kamers te reinigen.
Het A.T.V.A. voorziet, zoover het mogelijk is, in een bepaalde behoefte en heeft in zijn tweejarig bestaan, onder bekwame leiding, bewezen, dat oprichting van dergelijke instellingen van grooter omvang de richting is, waarin de oplossing van het kamer- en pensionvraagstuk moet worden gezocht.
Tot heil van de kamerbewoners en - niet in het minst - tot heil van de volkshuisvesting.

J.J. v. L.
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1936_ca_Restaurant_ATVA_400.jpg][Foto/1936_ca_Restaurant_ATVA.jpg]]
//Restaurant ATVA, ca. 1936.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2001_ATVA_Eibert_Draaisma_400.jpg][Foto/2001_ATVA_Eibert_Draaisma.jpg]]
//ATVA, Eibert Draaisma, 2001.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2011_ATVA_Eibert_Draaisma_doorkijkje_Looiersgracht_400.jpg][Foto/2011_ATVA_Eibert_Draaisma_doorkijkje_Looiersgracht.jpg]]
//ATVA, gezien vanaf de Looiersgracht, Eibert Draaisma, 2011.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1920_ca_ATVA_keuken_400.jpg][Foto/1920_ca_ATVA_keuken.jpg]]
//Keuken van het ATVA, ca. 1920.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1920_ca_ATVA_kamer_400.jpg][Foto/1920_ca_ATVA_kamer.jpg]]
//(Slaap)kamer in het ATVA (2.20 x 2.90 m), ca. 1920.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1920_ca_ATVA_leeszaal_400.jpg][Foto/1920_ca_ATVA_leeszaal.jpg]]
//ATVA, leeszaal, ca. 1920.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2001_ATVA_eethuis_400.jpg][Foto/2001_ATVA_eethuis.jpg]]
//ATVA, ingang 'eethuis' (rechter poort), 2001.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2001_ATVA_woonhuis_400.jpg][Foto/2001_ATVA_woonhuis.jpg]]
//ATVA, ingang 'woonhuis' (linker poort), 2001.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1970_ca_Luchtfoto_Marnixstraat_ATVA_400.jpg][Foto/1970_ca_Luchtfoto_Marnixstraat_ATVA.jpg]]
//Luchtfoto van de Marnixstraat met v.l.n.r. St. Bernardus (ged.), ATVA, hoofdbureau van politie en busstation NZH, 1970.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1941-1956_Kaart_Amsterdam_blad_D5_detail_400.jpg][Foto/1941-1956_Kaart_Amsterdam_blad_D5_detail.jpg]]
//Het ATVA (rood) op een plattegrond uit 1956.//
[img[Algemeen Uitbreidingsplan|Images/1935_Algemeen_uitbreidingsplan_amsterdam_400.jpg]]
//Algemeen Uitbreidingsplan van Amsterdam (AUP). van Eesteren. 1934/1935.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1934-1935_Algemeen_Uitbreidingsplan_van_Amsterdam_C_A_van_Eesteren_400.jpg][Foto/1934-1935_Algemeen_Uitbreidingsplan_van_Amsterdam_C_A_van_Eesteren.jpg]]
//Algemeen Uitbreidingsplan van Amsterdam (AUP). van Eesteren. 1934.
Deze grote wandkaart van het AUP, gemonteerd tussen stokken (216x270 cm) is hoogst waarschijnlijk gebruikt ter presentatie van het plan aan de Amsterdamse gemeenteraad.
De kaart is op het eerste gezicht inhoudelijk gelijk aan de meer bekende, gedrukte versies op schaal 1:25.000 en 1:50.000. Toch zijn er kleine verschillen.
Deze presentatiekaart is het voorbeeld geweest voor genoemde verkleiningen.
De wandkaart is bij de verhuizing van het Stadsarchief van Amstel naar Vijzelstraat 'herontdekt'.//
[img[Amsterdammertjes|Images/Aantal_Amsterdammertjes.jpg]]
{{BROWN{Aardappeloproer}}}
<<tabs ""
"Info " "" "Aardappeloproer1"
"Foto's Aardappeloproer " "" "Foto's Aardappeloproer"
>>
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1917_Rietlanden_blije_vrouwen_met_twee_kilo_aardappelen_1_400.jpg][Foto/1917_Rietlanden_blije_vrouwen_met_twee_kilo_aardappelen_1.jpg]]
//Rietlanden, blije vrouwen met twee kilo aardappelen,1917.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1917_Plantage_Middenlaan_naar_Fransenlaan_gezien_gewapend_aardappeltransport_400.jpg][Foto/1917_Plantage_Middenlaan_naar_Fransenlaan_gezien_gewapend_aardappeltransport.jpg]]
//Plantage Middenlaan, gezien naar Fransenlaan. Aardappeltransport met gewapende begeleiding, 1917.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1917_vrouwen_stadhuis_Rietlanden_spoorwagons_voedsel_verdeeld_onder_politietoezicht_400.jpg][Foto/1917_vrouwen_stadhuis_Rietlanden_spoorwagons_voedsel_verdeeld_onder_politietoezicht.jpg]]
//Vrouwen, van het stadhuis naar de Rietlanden waar enkele spoorwagons met voedsel worden verdeeld onder politietoezicht, 1917.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1917_Aardappeloproer_Czaar_Peterstraat_Stakende_Bootwerkers_400.jpg][Foto/1917_Aardappeloproer_Czaar_Peterstraat_Stakende_Bootwerkers.jpg]]
//Stakende bootwerkers in de Czaar Peterstraat ten tijde van het Aardappeloproer, 1917.//
//Bron: Bronnen uit Amsterdam// http://www.bronnenuitamsterdam.nl/weergave.asp?ID=151

In de eerste jaren van de 20e eeuw kwam er steeds meer voedsel ter beschikking van de arbeiders. Deze positieve lijn werd echter vrij abrupt afgebroken door het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog in 1914.
Nederland kwam dan wel niet in oorlog, maar had wel degelijk veel hinder van de oorlog, die in onze buurlanden werd uitgevochten. De im- en export kwam bijna helemaal stil te liggen. Er kwamen maximumprijzen en veel artikelen gingen op de bon. Op 5 januari 1917 werd de broodrantsoenering ingesteld: 4 ons brood per dag per persoon. Wie zware lichamelijke arbeid verrichtte, kreeg 1 ons extra. Daarnaast werden de centrale gaarkeukens ingericht, waar tegen een minimumprijs (meestal 15 cent) een warme maaltijd zonder vlees geleverd werd. In Amsterdam werd verachtelijk van de 'centrale trog' gesproken.
In de zomer van 1917 kwam het in Amsterdam tot een opstand, die uitmondde in een ware veldslag: het aardappeloproer. In de Jordaan en op de Oostelijke Eilanden zagen de arbeidersvrouwen het niet meer zitten. Ze moesten hun vaak grote gezinnen voeden, terwijl er absoluut geen aardappel meer te krijgen was.
Op 28 juni 1917 kregen deze vrouwen het bericht door, dat er in de Prinsengracht een schip zou liggen, bomvol met aardappelen, bestemd voor het leger. De vrouwen plunderden het schip en konden hun gezinnen weer voor enkele dagen te eten geven.
De onlusten bleven echter niet beperkt tot een aantal aardappelplunderende vrouwen. In de eerste week van juli gingen ook de arbeiders zelf meedoen. Pakhuizen werden aangevallen, winkels werden geplunderd. De politie zag in dat zij alleen de orde niet meer kon handhaven. De steun van soldaten werd ingeroepen.
Op 5 juli 1917 bereikte het oproer zijn tragische dieptepunt tijdens het 'Bloedbad op het Haarlemmerplein', zoals een krant het noemde. De militairen openden het vuur op de menigte, die daar was samengekomen, en er vielen zes doden en bijna honderd gewonden.
Omdat de arbeiders willens en wetens tegen het gezag in opstand waren gekomen, weigerde de gemeente om de nabestaanden financieel te steunen. Dit schoot in het verkeerde keelgat bij de arbeiders. Zij richtten hun woede op de twee SDAP wethouders, Vliegen en Wibaut. Waarom hadden de twee wethouders lijdzaam toegezien hoe de arbeiders werden neergemaaid?
Hier kwam het grote probleem van de socialisten in de gemeenteraad weer eens om de hoek kijken. Enerzijds wilden de socialistische politici natuurlijk opkomen voor de arbeiders, maar anderzijds konden zij als wettig gezag niet zomaar toestaan dat de arbeiders het recht in eigen hand namen.
De opstand werd dus neergeslagen, maar de voedseltoestand verslechterde verder. In het laatste oorlogsjaar 1918 daalde het broodrantsoen naar 2 ons en zelfs dat werd niet altijd gehaald. De SDAP wethouder Vliegen vatte de sfeer als volgt samen: "Het was alsof alle ongeluk zich ophoopte. Groote massa’s die leefden op het randje van den hongersnood, toenemende werkloosheid, een afschuwelijke (influenza) epidemie die duizenden slachtoffers eischte, een winter zonder brandstof voor de deur ... Een wonder was het niet dat er een sombere stemming heerschte, een sfeer van ondergang!".
De wapenstilstand op 11 november 1918 kwam voor Nederland net op tijd. Een nieuwe winter met honger en kou voor de arbeiders werd voorkomen, net als een dreigende revolutie.

Meer informatie is te vinden bij [[de Jordaan tussen taal en beeld|http://www.tussentaalenbeeld.nl/A60NE.htm]]
/% Ajax %/
<html><iframe width="640" height="500" src="https://www.youtube.com/embed/xG2jQ3qApbQ" frameborder="0" allowfullscreen></iframe></html>
{{BROWN{Algemeen}}}
In 1944 ben ik,+++^*[Ton Gerner &raquo;]<<tiddler [[Ton Gerner]]>>===, geboren op de Hugo de Grootkade 30 en heb daar gewoond tot 1972. Als kind verwonderde ik mij al over afwijkende straatpatronen zoals bij de [[R.K. kerk De Liefde]] aan de Bilderdijkstraat/Da Costakade en bij de [[vreemde inham|Stukje Voorweg]] in de Frederik Hendrikstraat, tussen 1e Hugo de Grootstraat en van Oldenbarneveldtplein. Wat zat daar achter?
Jarenlang heb ik met veel plezier Ons Amsterdam gelezen en daar veel uit opgestoken. Enige jaren geleden 'ontdekte' ik het gemeentearchief van Amsterdam (tegenwoordig stadsarchief Amsterdam, https://www.amsterdam.nl/stadsarchief/) op internet en vanaf die tijd heb ik ook regelmatig in de Beeldbank van dat archief (https://beeldbank.amsterdam.nl/) gesnuffeld. Vooral de foto's van Jacob Olie, die ontzettend veel vastgelegd heeft van datgene dat op het punt stond te verdwijnen, wekten mijn interesse; het bleek dat het hier in dit gebied vroeger vol stond met molens! Een industriegebied 'avant la lettre'.
Nu, sinds 2007, beschikkend over meer tijd, heb ik besloten om wat dieper in de historie van mijn geboortegrond te duiken en zodoende ook wat meer te weten te komen van die afwijkende stratenpatronen. Ik beperk mij grofweg tot het gebied omsloten door Kostverlorenvaart, Singelgracht en Lange Bleekerssloot (de latere De Clercqstraat), met hier en daar een uitstapje buiten genoemd gebied. En soms een algemener verhaal zoals over de [[Stadsreiniging]], het [[openbaar vervoer|Openbaar vervoer]] of de [[schietpartij op de Dam|Dam, 7 mei 1945]] op 7 mei 1945.
Na wat achtergrondinformatie over stadsuitbreidingen, het 'Kostverlorengeboed' e.d. gegeven te hebben, zal ik een aantal zaken wat verder uitdiepen. Dat laatste, het uitdiepen, blijft een dynamisch iets want je ontdekt telkens nieuwe dingen die ook weer naar andere interessante zaken leiden. Vaak begint het met een oude foto en dat is de reden waarom ik mijn gewroet in het verleden maar 'foto-archeologie' noem.
+++!!!*[Voorbeelden van 'foto-archeologie' &raquo;]
<<tiddler "Voorbeelden van 'foto-archeologie'">>
===
+++!!!*[Gebruikte kaarten &raquo;]
<<tiddler "Gebruikte kaarten">>
===
+++!!!*[Gebruikte foto’s/prenten &raquo;]
<<tiddler "Gebruikte foto’s/prenten">>
===
+++!!!*[Geraadpleegde literatuur &raquo;]
<<tiddler "Geraadpleegde literatuur">>
===
@@font-family:arial;<<tiddler topMenuL>>@@
{{BROWN{Amaliastraat}}}
In de Amaliastraat - tussen Frederik Hendrikplantsoen en 1e Kostverlorenkade - stond onze lagere school, de {{BLUE{Marnix van Sint Aldegondeschool}}}.
Tegenwoordig is het een bedrijvengebouw waarin echter nog vele zaken aan de oude school herinneren zoals op diverse foto's te zien is.
<tabs "">
<tab School >
{{BROWN{School}}}
<<tabs ""
"Info " "" "Marnixschool"
"Foto's " "" "Foto's Amaliastraat"
"Klassenfoto's " "" "Klassenfoto's"
>>
</tab>

<tab Bedrijvengebouw >
{{BROWN{Bedrijvengebouw}}}
<<tabs ""
"Info " "" "Bedrijvengebouw Amaliastraat"
"Foto's " "" "Foto's bedrijvengebouw Amaliastraat"
>>
</tab>

</tabs>
{{BROWN{Ambachtsschool Concordia Inter Nos}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "Ambachtsschool1"
"Situatie 1904 " "" "Ambachtsschool4"
"Ca. 1910 " "Ca.1910" "Buurt111"
"1939  " "1939" "Ambachtsschool Concordia Inter Nos1"
"Ca. 1940 " "Ca. 1940" "Ambachtsschool5"
"1975-A " "1975" "Buurt349"
"1975-B " "1975" "Buurt350"
"1979 " "1979" "Ambachtsschool Concordia Inter Nos2"
"1990 " "1990" "Ambachtsschool Concordia Inter Nos3"
"1994 " "1994" "Ambachtsschool Concordia Inter Nos4"
"2008 " "2008" "Ambachtsschool Concordia Inter Nos5"
>>}}}
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1939_Frederik_Hendrikstraat_79-83_Ambachtsschool_Concordia_Inter_Nos_400.jpg][Foto/1939_Frederik_Hendrikstraat_79-83_Ambachtsschool_Concordia_Inter_Nos.jpg]]
//Ambachtsschool Concordia Inter Nos, 1939.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1979_Frederik_Hendrikstraat_79-83_Lagere_technische_school_Concordia_Inter_Nos_400.jpg][Foto/1979_Frederik_Hendrikstraat_79-83_Lagere_technische_school_Concordia_Inter_Nos.jpg]]
//Lagere Technische School Concordia Inter Nos, 1979.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1990_Fredrik_Hendrikstraat_LTS_Concordia_Inter_Nos_400.jpg][Foto/1990_Fredrik_Hendrikstraat_LTS_Concordia_Inter_Nos.jpg]]
//LTS Concordia Inter Nos, 1990.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1994_Frederik_Hendrikstraat_LTS_nu_Dagmarkt_400.jpg][Foto/1994_Frederik_Hendrikstraat_LTS_nu_Dagmarkt.jpg]]
//In 1994 is er onderin een supermarkt - de Dagmarkt - gevestigd.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2008_Concordia_Inter_Nos_400.jpg][Foto/2008_Concordia_Inter_Nos.jpg]]
//Google Street View: En nu zijn er appartementen in de oude ambachtsschool. 2008.//
{{BROWN{Ambachtsschool Concordia Inter Nos}}}
Ook een opvallend gebouw in de Frederik Hendrikstraat: de ambachtsschool 'Concordia Inter Nos'.
!!!Korte historie
De grondwetswijzigingen van 1848 garandeerden de vrijheid van vereniging en vergadering en dat schiep nieuwe mogelijkheden.
> Het waren de typografen die de eerste vakorganisaties hadden gevormd. Al sinds februari 1849 bestond de Amsterdamsche Typografische Vereeniging 'Voorzorg en Genoegen'.
De Amsterdamse timmerlieden verenigden zich in september 1865 onder de schone noemer Concordia Inter Nos, de schilders volgden in april van het volgend jaar met 'Vooruitgang Zij Ons Doel', terwijl uit de uit 1864 daterende ziekenkas voor meubelmakers 'Eendracht Verzacht', in 1868 de vakvereniging 'Amstels Eendracht' ontstond.
De bovengenoemde drie werkverenigingen richtten een Avondtekenschool op met het doel de jonge vakman theoretisch te bekwamen.
Door uitbreiding van het aantal leerlingen werd de nodige keren verhuisd en betrok men uiteindelijk in 1902 nieuwbouw aan de Frederik Hendrikstraat #111 - 115 (later kwam hier de [['Eerste Amsterdamsche Christelijke Nijverheidsschool' voor meisjes|Christelijke Nijverheidsschool]]).
In 1904 was ten behoeve van de school een aparte stichting in het leven geroepen. die opereerde onder patronaat van 'De Nederlandsche Maatschappij voor Nijverheid en Handel', departement Amsterdam.
In 1921 was naast de avondschool ook een begin gemaakt met dagonderwijs voor timmerlieden, metselaars en schilders.
In 1937 verliet de ambachtsschool 'Concordia Inter Nos' het pand Frederik Hendrikstraat #111 - 115 en betrok nieuwbouw verderop in de Frederik Hendrikstraat (#79 - 83; de daar staande+++^*[openbare scholen &raquo;]
<<tiddler [[School Kinderbad02]]>>
===({{BLUE{blauw}}} omkaderd) werden gesloopt).
De school werd uitgebreid met afdelingen voor metaalbewerken en elektrotechniek.
In 1956 werd er een verdieping op gezet.
In 1973 werd de reeds lang leegstaande MULO aan de Van Oldenbarneveldtstraat #54-56 gesloopt.
In de periode 1974 - 1977 werd totale nieuwbouw in twee fases gerealiseerd.
In 1994 zag het er nog als school uit hoewel er al een supermarkt onderin zat.
De school is daarna verbouwd tot een appartementencomplex zoals op de foto van 2008 te zien is.
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2012_Situatie_Ambachtsschool_orig_400.jpg][Foto/2012_Situatie_Ambachtsschool_orig.jpg]]
//2012 Google Maps: Situatie Ambachtsschool (tot 1937), later Christelijke Nijverheidsschool.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1902_Bouwtekening_1_Concordia_Inter_Nos_detail_400.jpg][Foto/1902_Bouwtekening_1_Concordia_Inter_Nos_detail.jpg]]
//Detail bouwtekening voor 'Avondmbachtsschool voor Timmerlieden , 'Concordia Inter Nos', 1902.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1904-1905_Situatie_FredHendrikstraat_Derde_Hugo_de_Grootstraat_400.jpg][Foto/1904-1905_Situatie_FredHendrikstraat_Derde_Hugo_de_Grootstraat.jpg]]
//1904, situatie Ambachtsschool (tot 1937), daarna Christelijke Nijverheidsschool.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1940_ca_Ambachtsschool_Cornelis_Heinrich_Tjebbes_400.jpg][Foto/1940_ca_Ambachtsschool_Cornelis_Heinrich_Tjebbes.jpg]]
//Cornelis Heinrich Tjebbes op de Ambachtsschool, ca. 1940.//
{{BROWN{Amstelveren}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Ca. 1885 " "Ca. 1885" "Transport87"
"Ca. 1887 " "Ca. 1887" "Transport58"
"1901 " "1901" "Jacob Olie94"
"1902 " "1902" "Transport64"
"Ca. 1905 " "Ca. 1905" "Transport74"
"1927 " "1927" "Transport63"
"1939 " "1939" "Transport61"
>>}}}
/% Titel %/
/% width="640" height="500" %/
<html>
<iframe width="640" height="500" src="https://www.youtube.com/embed/9o03JlWkgHQ?list=PL01A170494DF45363" frameborder="0" allowfullscreen></iframe>
</html>
{{BROWN{Amsterdammertje}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "Amsterdammertje1"
"Melkmeisjesbrug " "" "Amsterdammertje2"
"Verschillen " "" "Amsterdammertje3"
"Extra info " "" "Amsterdammertje4"
>>}}}
//Bron:// http://www.amsterdam.nl

Het Amsterdammertje, het rood bruine paaltje met de drie Andreaskruisen erop heeft naam gemaakt in de loop van decennia. Het heeft een schare trouwe fans, maar het wordt ook verguisd. Waar komt het Amsterdammertje vandaan en wat is zijn toekomst?
Op veel plekken in Amsterdam staat het Amsterdammertje: langs de grachten, in smalle straatjes. Soms is het in felle kleuren geschilderd. Dan staat het er als een statement van de 'kunstenaar'. Het paaltje draagt bij aan de eigenheid van de stad. In binnen- en buitenland is het straatmeubel bekend. Niet voor niets draagt het de naam van de stad. Het is verworden tot een van de unieke herkenningstekens van de stad. Het paaltje biedt misschien niet de elegantste, maar wel een oplossing om bijvoorbeeld stoep en straat te scheiden.
+++!!!*[Oorsprong &raquo;]
Er doen verschillende verhalen de ronde over de oorsprong van het Amsterdammertje. Sommigen menen dat de vormgeving van het taps toe lopende paaltje is afgeleid van een kanonsloop met een kogel erin. In vroeger tijden werd een kanon wel eens schuin in de grond gestopt als wegversperring. Maar vaker nog werd gewoon een houten of hardstenen paaltje geplaatst om een erf af te grenzen of de hoek van een pand te beschermen tegen rijtuigen. Het is dan ook waarschijnlijk dat de vormgeving van het Amsterdammertje hier vandaan komt.
Rond 1800 verschenen er steeds meer paaltjes in het Amsterdamse straatbeeld. Neergezet door particulieren die het stukje stoep voor hun huis wilden beveiligen. In de tweede helft van de negentiende eeuw verschenen palen om verkeer uit stegen en van voetbruggen te weren.
===
+++!!!*[Gietijzeren basistype &raquo;]
Aan het eind van de achttiende eeuw dook voor het eerst een gietijzeren stoeppaal op die veel op het huidige Amsterdammertje leek. Het oudste bekende document waarin een gietijzeren Amsterdammertje met kruizen voorkomt, is de bestektekening van de {{blue{Melkmeisjesbrug}}} over de Brouwersgracht uit 1903. In vergelijking met het huidige Amsterdammertje was dit paaltje slanker. Het had een vierkante voet en liep minder taps toe. De kruizen en de kraag waren hoger opgelegd. Vanaf 1915 werd dit het basistype voor Amsterdamse brugpaaltjes.
===
+++!!!*[Verkeerspaal &raquo;]
Pas na de Tweede Wereldoorlog, met de toename van het autoverkeer, werd het Amsterdammertje ingezet om parkeren tegen te gaan. Er werden steeds meer paaltjes neergezet om het autogeweld in te dammen. De kosten rezen de pan uit. Een grote besparing werd behaald in 1972. Het Amsterdammertje werd niet langer van gietijzer maar van plaatstaal vervaardigd. Het paaltje werd ook iets korter en ranker. Het gewicht verminderde van 70 naar 20 kilo.
De vormgeving van het Amsterdammertje is verschillende keren licht gewijzigd, waardoor er brede en smallere Amsterdammertjes bestaan. De gietijzeren modellen zijn al vele jaren uit het straatbeeld verdwenen. De laatste exemplaren werden voor het Paleis van de Dam door een liefhebber ontvreemd. Dat fans van het paaltje zelf een exemplaar willen bezitten komt wel vaker voor.
===
+++!!!*[Standaardgrachtenprofiel &raquo;]
In 1984 telde de stad nog+++^*[100.000 Amsterdammertjes &raquo;]
<<tiddler Aantal_Amsterdammertjes>>
===. Maar het Amsterdammertje bleek niet opgewassen tegen het autogeweld. Steeds vaker werden palen omver gereden door vrachtwagens. Kleinere auto’s konden tussen de paaltjes doorpiepen. Strengere handhaving van het parkeerbeleid moest dan maar uitkomst bieden.
In het nieuwe standaardgrachtenprofiel komt het oude vertrouwde paaltje niet meer voor. Een natuurstenen band zal voortaan stoep en straat scheiden. In 2003 stonden nog 37.616 Amsterdammertjes in de stad. Per jaar verdwijnen er gemiddeld 2000 paaltjes. Dat zal zo doorgaan tot het Amsterdammertje is uitgestorven.
===
[img[Amsterdammertjes|Images/Melkmeisjesbrug3.jpg]]
//+++*[Melkmeisjesbrug &raquo;]
<<tiddler Melkmeisjesbrug_naam>>
===, brug #16 over de Brouwersgracht bij de Herengracht.//
[img[Amsterdammertjes|Images/Verschil_in_Amsterdammertjes.jpg]]
//De twee linkse paaltjes zijn van gietijzer, het rechtse Amsterdammertje is van plaatstaal.
De grootte en vorm van de Andreas-kruisjes is niet bij alle gietijzeren Amsterdammertjes gelijk zijn.
De verschillen zijn vermoedelijk te wijten aan het gebruik van verschillende houten gietmodellen bij ijzergieterij Zimmer.//
http://www.allesoveramsterdammertjes.nl

<html>
<div align="center"><iframe src="http://www.allesoveramsterdammertjes.nl/002%20HISTORIE/geschiedenis%2008.htm" frameborder="0" width="100%" height="600"></iframe></div>
</html>
{{BROWN{~PW24 gerelateerd}}}
Net als bij de mast 1883 kreeg de [[Paal PW24]] eerst een open kapje met een peertje erin, waarvoor in 1954 de Holbein-lantaarn in de plaats kwam (vernoemd naar de naam van de straat waar de eerste proef plaatsvond). Deze 'Holbein' hield het nog geen twintig jaar uit, en in de jaren zeventig doken er zo'n 35.000 +++^*[Friso Kramer &raquo;]
{{sliderBG{
<<tiddler [[Friso Kramer]]>>}}}===-armaturen in het straatbeeld op. Nu is dat op zich een goed vormgegeven, strak armatuur, maar de combinatie met een gietijzeren mast uit de jaren twintig werkt niet.
{{vTabs{<<tabs "Andere_lantaarns"
"PW24 origineel " "" "PW24 origineel"
"Holbein " "" "Holbein armatuur"
"Friso Kramer " "" "Friso Kramer armatuur"
>>}}}
!!!Anton Kurvers (1889 - 1940)
Anton Kurvers was een Nederlands kunstenaar. Hij was tekenaar, lithograaf, meubelontwerper, textielkunstenaar, decoratieschilder, industrieelontwerper, grafisch vormgever en boekbandontwerper. Hij was werkzaam in Den Haag tot 1908, in Utrecht tot 1911 en in Haarlem tot 1918. Tenslotte was Kurvers van 1919 tot 1940 werkzaam (adjunct-bureauchef) bij de dienst Publieke Werken van de Gemeente Amsterdam.
In 1926 ontwerpt Kurvers een girobus voor de Gemeentegiro, een ontwerp geheel in stijl met de Amsterdamse School. Hierna vraagt PTT hem om een brievenbus te ontwerpen (1928). Een - blauwe - postzegelautomaat volgt in 1936.
In 1928 ontwierp Kurvers een omslag voor het poppen- en marionettennummer van het befaamde tijdschrift Wendingen.
{{BROWN{Armenschool hoek Rozengracht - Marnixstraat}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "Armenschool0"
"Bouwtekening " "1876" "Armenschool1"
"Situatie 1881  " "" "NINT1"
"1886  " "" "NINT2"
"In vogelvlucht " "" "Armenschool3"
>>}}}
{{BROWN{Armenschool/NINT/Brandweerkazerne}}}
<<tabs ""
"Armenschool hoek Rozengracht - Marnixstraat " "" "Armenschool hoek Rozengracht - Marnixstraat"
"NINT " "" "NINT"
"Brandweerkazerne " "" "Brandweerkazerne"
>> 
{{BROWN{Armenschool hoek Rozengracht - Marnixstraat}}}
De eerste 'nieuwbouw' aan de Marnixstraat tussen de bolwerken Rijckeroort bij de Raampoort en Rijck aan het eind van de Rozengracht, bestond uit de toneelschool (gebouwd in 1877) en de 'armen- en tussenschool op de Schans bij de Raampoort'.
De armenschool #29 - later Jacob van Maerlandtschool - werd in 1877 gebouwd onder leiding van architect J.L. Springer. Het was de eerste openbare school met 7 afzonderlijke klassen, elk lokaal voor één klas.
In 1887 werd de school uitgebreid met een verdieping.
In 1930 nam het 'Museum van den Arbeid' - het latere [[NINT]] - bezit van de school.
Het ~NINT-gebouw - Rozengracht 224 - werd in 1983 gesloopt om plaats te maken voor de nieuwe [[brandweerkazerne|Brandweerkazerne]].
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/
1876_Bouwtekening_armenschool_hoek_Rozengracht_Marnixstraat_400.jpg][Foto/
1876_Bouwtekening_armenschool_hoek_Rozengracht_Marnixstraat.jpg]]
//Bouwtekening voor een 'armen- en tussenschool op de Schans bij de Raampoort', 1876.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/
Het_NINT_in_vogelvlucht_400.jpg][Foto/
Het_NINT_in_vogelvlucht.jpg]]
//Het NINT, de voormalige armenschool, in vogelvlucht. Tussen de school en de Singelgracht de polikliniek voor dieren.//
<html><iframe width="640" height="500" src="https://www.youtube.com/embed/YJ7uwfUo8W4" frameborder="0" allowfullscreen></iframe></html>
{{BROWN{Autobus}}}
<<tabs ""
"Info " "" "Autobus info"
"Autobussen naar de Hugo de Grootbuurt " "" "Autobussen naar de Hugo de Grootbuurt"
"Autobus foto's " "" "Autobussen"
>> 
!!!Een eerste proef in 1908
In 1908 werden de eerste gemotoriseerde bussen door de ~Gemeente-Tram in dienst gesteld.
Het betrof vier benzinebussen (#1-4: ~Verwey-Lugard/Beijnes) en drie stoombussen (#5-7: ~Darracq-Serpollet/Beijnes), die als proef op lijn 14 door de Jordaan reden. Het routebord - zie foto 1908-B - gaf aan: Dam - Westerstraat - Haarlemmerweg bij de van Hallstraat.
De bussen bestonden uit twee delen, een gemotoriseerd chassis met daarop een 'bak' van een paardentram.
Bus #7 was de reserve bus maar moest al spoedig worden ingezet omdat maar één van de zes andere bussen rijvaardig was.
Daarom werd de proef al snel weer gestaakt. De techniek was in die dagen nog niet in staat een volwaardige autobus te produceren.
+++!!!*[Pas in 1922 een echt vervolg &raquo;]
In 1922 werden er opnieuw busdiensten ingesteld; nu was de autobus ver genoeg ontwikkeld om een rol in het stadsvervoer te gaan spelen.
In de jaren twintig en dertig had de bus vooral een functie in die wijken waar de tram niet kon komen, bijvoorbeeld de buurten die door de nog niet hooggelegen spoorbanen in Oost voor de tram onbereikbaar waren, zoals de Watergraafsmeer. Ook in ~Amsterdam-Noord kwamen busdiensten.
In 1922 verscheen buslijn A die reed van het Leidsche Boschje naar de Watergraafsmeer. De buslijn had als bijnaam de 'kraaienknip' gezien de vele doodgravers die mee reden naar de Oosterbegraafplaats.
In 1924 volgden buslijnen B en C van het Beursplein naar ~Amsterdam-Noord.
In 1925 volgde buslijn D naar de Watergraafsmeer.
Lijn E werd in 1939 de buslijn die ~Amsterdam-Zuid met het nieuwe Amstelstation ging verbinden.
Lijn F reed in ~Amsterdam-West (tussen Zaanstraat en het Leidschebosje).
Lijn G was in 1925 de opvolger van de vroegere tram naar het dorp Sloten. 
Lijn H reed over de Amstelveenseweg naar de Kalfjeslaan.
In 1927 verscheen nog een buslijn naar de Watergraafsmeer, lijn K.
In 1930 verscheen lijn M naar Landelijk Noord. In 1932 verdween deze lijn weer.
In 1953 bestonden de buslijnen: A, B, C, D, E, F, G, H, K, M, L en P.
In de jaren vijftig werd de tram als 'ouderwets' beschouwd. Een aantal tramlijnen werd dan ook door buslijnen vervangen (vaak met hetzelfde nummer!). Zo kwamen er buslijnen met letters en nummers.
In 1965 werden de letterlijnen E, F, G en L vernummerd in respectievelijk 15 (E + F), 29 (G + H) en 18 (L samengevoegd met de bestaande lijn 18). In 1966 werden de letterlijnen A, B en C vernummerd in respectievelijk 34, 35 en 32. In 1967 werd lijn D vernummerd in lijn 8 en doorgetrokken naar Buitenveldert.
===
{{BROWN{Foto's van autobussen}}}
<tabs "">
<tab 1908 - 1927 >
{{BROWN{1908 - 1927}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1908-A " "1908" "Transport40"
"1908-B " "1908" "Transport47"
"1908-C " "1908" "Transport26"
"1908-D " "1908" "Transport42"
"1908-E " "1908" "J.L. Scherpenisse06"
"1908-F " "1908" "Darracq-Serpollet"
"1922 " "1922" "Transport13A"
"1924 " "1924" "Transport33"
"Ca. 1927-A " "Ca. 1927" "Transport34"
"Ca. 1927-B " "Ca. 1927" "Transport38"
>>}}}
</tab>

<tab 1928 - 2007 >
{{BROWN{1928 - 2007}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1928 " "1928" "Transport35"
"Ca. 1930 " "Ca. 1930" "Transport37"
"1940 " "1940" "WWII40"
"1946 " "1946" "Ben Van Meerendonk34"
"1952 " "1952" "Trams22"
"1953 " "1953" "Transport31"
"1960 " "1960" "Transport44"
"1965-A " "1965" "Transport39"
"Ca. 1965-B " "Ca. 1965" "Transport45"
"1971 " "1971" "Transport48"
"1977 " "1977" "Transport10"
"2007 " "2007" "Transport46"
>>}}}
</tab>
</tabs>
{{BROWN{Autobussen naar de Hugo de Grootbuurt}}}
Er liepen 2 buslijnen door de 2e Hugo de Grootstraat: lijn 14 en lijn 21.
!!!Lijn14
Lijn 14 (niet te verwarren met de 1e lijn 14 door de Jordaan), was in wezen de opvolger van de 'Sloterdijker', de lokaaldienst van de Haarlemse tram, die in 1954 opgeheven werd. De concessie van de Haarlemse tram verliep in 1954, de 'Sloterdijker' werd opgeheven, de Haaremse tram naar Haarlem - Zandvoort mocht nog 3 jaar door.
!!!Lijn 21
Lijn 21 (niet te verwarren met de 'tractor'-tram naar Sloten), eerst als verlengstuk van de tramlijn 13 in de westelijke tuinsteden, liep later gelijk met lijn 14, maar dan als 'snelbus'.
Lange tijd gold op lijn 21 in de middagspits een uitstapverbod op het traject Centraalstation-2e Hugo de Grootstraat. De passagiers werden verwezen naar lijn 14 die dezelfde route reed. Dit is dus vergelijkbaar met het onderscheid Haarlemse tram/Sloterdijker.
{{vTabs{<<tabs ""
"Bus lijn 14 " "1960" "Transport44"
"Bus lijn 21-A " "Ca. 1965" "Transport45"
"Bus lijn 21-B " "1977" "Transport10"
"Bus lijn 21-C " "2007" "Transport46"
>>}}}
[img[BS geen wapens|Images/BS_mei45.jpg]]
{{BROWN{Info}}}
De Kostverlorenvaart was eertijds de+++^*[grens tussen Amsterdam en Sloten en Nieuwer-Amstel en Sloten &raquo.]
{{sliderBG{
<<tiddler Stadsuitbreiding6>>
Aan de zuidzijde werd in 1896 een groot deel van de gemeente ~Nieuwer-Amstel bij Amsterdam gevoegd. Hier werden o.a. ook grote delen van ~Oud-West (ten zuiden van de De Clercqstraat) gebouwd.
}}}
===

Aan de westzijde van de Kostverlorenvaart nabij de Wiegbrug bevond zich een buurtschap die vroeger 'de drie Baarsjes' of 'Baarsdorp' genoemd werd, of wel kortweg 'de Baarsjes'.
De Baarsjes dankt haar naam aan de herberg 'de Drie Baarsjes', die vlakbij de Tolbrug stond, de latere Wiegbrug.
Het polderniveau lag duidelijk lager dan het+++^*['Amsterdamse peil' &raquo;.]
{{sliderBG{
<<tiddler [[AP & NAP]]>>
}}}
===
Dit is nog altijd te zien is bij de oude bebouwing aan Baarsjesweg en Slatuinenweg (het laatste gedeelte van het vroegere Slatuinenpad).
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1956_Baarsjesweg_bij_Admiraal_de_Ruijterweg_met_brandstoffenhandel_Hemelaar_400.jpg][Foto/1956_Baarsjesweg_bij_Admiraal_de_Ruijterweg_met_brandstoffenhandel_Hemelaar.jpg]]
//Baarsjesweg bij Admiraal de Ruijterweg met brandstoffenhandel Hemelaar, 1956.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1956_Baarsjesweg_hoek_Slatuinenweg_met_brandspuithuisje_en_politiepost_G_L_W_Oppenheim_400.jpg][Foto/1956_Baarsjesweg_hoek_Slatuinenweg_met_brandspuithuisje_en_politiepost_G_L_W_Oppenheim.jpg]]
//Baarsjesweg hoek Slatuinen''weg'' met brandspuithuisje en politiepost op #136. G.L.W. Oppenheim, 1956.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1987_Admiraal_De_Ruijterweg_1-21_met_grafisch_reprobedrijf_Koningsveld-Schnabel_Neroc_400.jpg][Foto/1987_Admiraal_De_Ruijterweg_1-21_met_grafisch_reprobedrijf_Koningsveld-Schnabel_Neroc.jpg]]
//Admiraal de Ruijterweg 1-21 met grafisch reprobedrijf ~Koningsveld-Schnabel Neroc, 1987.
Uiterst rechts - naast Neroc - het begin van de Slatuinenweg.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1988_Admiraal_de_Ruijterweg_met_grafische_drukkerij_Neroc_Slatuinenweg_naar_Baarsjesweg_400.jpg][Foto/1988_Admiraal_de_Ruijterweg_met_grafische_drukkerij_Neroc_Slatuinenweg_naar_Baarsjesweg.jpg]]
//Admiraal de Ruijterweg met grafische drukkerij Neroc en de Slatuinenweg naar de Baarsjesweg, 1988.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1895_ca_Slatuintjes_rechts_Kostverlorenvaart_en_huizen_Van_Reigersbergenstraat_400.jpg][Foto/1895_ca_Slatuintjes_rechts_Kostverlorenvaart_en_huizen_Van_Reigersbergenstraat.jpg]]
//Slatuintjes met rechts Kostverlorenvaart en huizen van Van Reigersbergenstraat, ca. 1895.
Toegang volkstuincomplex Nieuw Amsterdam/Ons Buiten a/h Slatuinenpad, dat hier (rechts) loopt richting Baarsjesweg.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1913_Admiraaal_de_Ruijterweg_Circus_Hagenbeck_400.jpg][Foto/1913_Admiraaal_de_Ruijterweg_Circus_Hagenbeck.jpg]]
//Admiraal de Ruijterweg met Circus Hagenbeck op het circusterrein bij de Wiegbrug, 1913.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1918_Intocht_Circus_Hagenbeck_in_Amsterdam_Het_Leven_400.jpg][Foto/1918_Intocht_Circus_Hagenbeck_in_Amsterdam_Het_Leven.jpg]]
//Intocht van Circus Hagenbeck in Amsterdam. Het Leven, 1918.//
{{BROWN{Info}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "Baarsjes0"
"Situatie 1781 " "Ca. 1781" "Baarsjes2A"
"Situatie 1900 " "1900" "Baarsjes2B"
"Situatie 1918-1925 " "1918-1925" "Baarsjes2E"
"Situatie 1922 " "1922" "Baarsjes2C"
"Situatie 1941 " "1941" "Baarsjes2D"
>>}}}
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1920_ca_Adm_De_Ruijterweg_52_gezien_naar_Hugo_de_Grootgracht_400.jpg][Foto/1920_ca_Adm_De_Ruijterweg_52_gezien_naar_Hugo_de_Grootgracht.jpg]]
//Admiraal de Ruijterweg met links #52 (#54 is op de hoek van de Reinier Claeszenstraat), ca. 1920.
Gezien naar Van Reigersbergenstraat/Hugo de Grootkade/Westertoren.
Op de voorgrond het Slatuinenpad met brug over stukje van De Krommert.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1920_ca_De_Krommert_gezien_naar_Hugo_de_Grootgracht_400.jpg][Foto/1920_ca_De_Krommert_gezien_naar_Hugo_de_Grootgracht.jpg]]
//Gezien vanaf zijkant Admiraal de Ruijterweg #52 naar Van Reigersbergenstraat/Hugo de Grootkade/Westertoren.
Op de voorgrond het Slatuinenpad met brug over stukje van De Krommert, ca. 1920.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1920_ca_achterzijde_Adm_de_Ruijterweg_Slatuinenweg_l_in_verte_2e_Kostverlorenkade_400.jpg][Foto/1920_ca_achterzijde_Adm_de_Ruijterweg_Slatuinenweg_l_in_verte_2e_Kostverlorenkade.jpg]]
//Gezien vanaf Slatuinenpad naar brug over een stukje De krommert en naar de Admiraal de Ruijterweg, ca. 1920.
In de verte (midden) hoek De Clercqstraat/2e Kostverlorenkade.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1917_Baarsjesweg_overhaal_Jan_van_Dijk_400.jpg][Foto/1917_Baarsjesweg_overhaal_Jan_van_Dijk.jpg]]
//Baarsjesweg overhaal  gezien naar de Wiegbrug. Jan van Dijk, 1917.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2008_Keerweer_400.jpg][Foto/2008_Keerweer.jpg]]
//De 'nieuwe' Keerweer ('steeg' + pleintje) gezien vanaf de Slatuinenweg, 2008.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1982_keerweer_400.jpg][Foto/1982_keerweer.jpg]]
//Open plek ontstaan door demping van het overhaalsgat en sloop van de omliggende bebouwing, 1982.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1914_ca_Krommert_gezien_naar_Raampoort_Johannes_Baptista_Bickhoff_400.jpg][Foto/1914_ca_Krommert_gezien_naar_Raampoort_Johannes_Baptista_Bickhoff.jpg]]
//Krommert gezien naar Van Reigersbergenstraat/Hugo de Grootkade/Westertoren. Johannes Baptista Bickhoff, ca. 1914.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1941_Baarsjesweg_133-130a_gezien_naar_Adm_De_Ruijterweg_gedempt_gedeelte_vm_Krommert_400.jpg][Foto/1941_Baarsjesweg_133-130a_gezien_naar_Adm_De_Ruijterweg_gedempt_gedeelte_vm_Krommert.jpg]]
//Baarsjesweg 133-130a, gedempt overhaalgat naar De Krommert, gezien naar Admiraal de Ruijterweg, 1941.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1925-1930_De_Krommert_gezien_naar_O_naar_brug_254_Reinier_Claeszenstraat_Cornelis_G_Leenheer_400.jpg][Foto/1925-1930_De_Krommert_gezien_naar_O_naar_brug_254_Reinier_Claeszenstraat_Cornelis_G_Leenheer.jpg]]
//De Krommert gezien vanaf brug in de Admiraal de Ruijterweg naar brug in de Reinier Claeszenstraat. Cornelis G. Leenheer, ca. 1927.
Links achterzijde huizen M. H. Trompstraat, rechts achterzijde huizen Admiraal de Ruijterweg.//
{{borderless{
|[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1932_De_Krommert_voorgrond_Admiraal_de_Ruijterweg_achterzijde_l_97_r_95_400.jpg][Foto/1932_De_Krommert_voorgrond_Admiraal_de_Ruijterweg_achterzijde_l_97_r_95.jpg]]<br>//De Krommert gezien naar het oosten, de brug in de Admiraal de Ruijterweg, 1932.//|&nbsp;&nbsp;|vertical-align:top;+++^*[Situatie &raquo;]<<tiddler Baarsjes20A>>===|
}}}
[img[De Krommert|Images/1918-1925_Sloten_C3_L1_brug_Adm_de_Ruiterweg_400.jpg]]
//2 Kadasterkaarten van Sloten aan elkaar gezet. 1918(Z)/1925(N).//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1956_Krommert_Ben_Merk_400.jpg][Foto/1956_Krommert_Ben_Merk.jpg]]
//De Krommert gezien vanaf brug in de Admiraal de Ruijterweg naar Reinier Claeszenstraat. Ben Merk, 1956.
Links achterzijde huizen M. H. Trompstraat, rechts achterzijde huizen Admiraal de Ruijterweg.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1934_Overhaalsgat_gezien_vanaf_de_Krommert_naar_Admiraal_de_Ruijterweg_400.jpg][Foto/1934_Overhaalsgat_gezien_vanaf_de_Krommert_naar_Admiraal_de_Ruijterweg.jpg]]
//Overhaalsgat (onder de brug door) gezien vanaf de Krommert naar de Admiraal de Ruijterweg, 1934.
Met zicht op het flatgebouw op de hoek van de Baarsjesweg en e Admiraal de Ruijterweg.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1959_Demping_Krommert_M_H_Trompstraat_Adm_De_Ruijterweg_gez_naar_Reinier_Claeszenstraat_J_M_Arsath_Ro_is_400.jpg][Foto/1959_Demping_Krommert_M_H_Trompstraat_Adm_De_Ruijterweg_gez_naar_Reinier_Claeszenstraat_J_M_Arsath_Ro_is.jpg]]
//Demping van De Krommert gezien naar Reinier Claeszenstraat. J.M. Arsath Ro'is, 1959.
Links achterzijde huizen M. H. Trompstraat, rechts achterzijde huizen Admiraal de Ruijterweg.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1965_Speelplaats_De_Krommert_r_achterzijde_Adm_de_Ruijterweg_56-80_400.jpg][Foto/1965_Speelplaats_De_Krommert_r_achterzijde_Adm_de_Ruijterweg_56-80.jpg]]
//Speelplaats De Krommert, 1965.
Links achterzijde huizen M. H. Trompstraat, rechts achterzijde huizen Admiraal de Ruijterweg.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1910_ca_De_Krommert_gezien_naar_W_vanaf_Adm_de_Ruijterweg_400.jpg][Foto/1910_ca_De_Krommert_gezien_naar_W_vanaf_Adm_de_Ruijterweg.jpg]]
//De Krommert gezien naar het westen vanaf een huis op de Admiraal de Ruijterweg, ca. 1910.
Op de voorgrond de brug over De Krommert in de Admiraal de Ruijterweg.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1915_De_Krommert_bij_Admiraal_De_Ruijterweg_gezien_naar_W_400.jpg][Foto/1915_De_Krommert_bij_Admiraal_De_Ruijterweg_gezien_naar_W.jpg]]
//De Krommert gezien naar het westen vanaf de brug in de Admiraal de Ruijterweg, 1915.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1910_Baarsjesweg_overhaal_bij_Wiegbrug_400.jpg][Foto/1910_Baarsjesweg_overhaal_bij_Wiegbrug.jpg]]
//Baarsjesweg met overhaal naar De Krommert bij de Wiegbrug, 1910.
Rechts de Wiegbrug met daarachter de gipsfabriek.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1920_ca_Slatuinenpad_1_400.jpg][Foto/1920_ca_Slatuinenpad_1.jpg]]
//Slatuinenpad bij de Admiraal De Ruijterweg, ca. 1920.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1959_Admiraal_de_Ruijterweg_95-97_demping_Krommert_J_M_Arsath_Ro_is_400.jpg][Foto/1959_Admiraal_de_Ruijterweg_95-97_demping_Krommert_J_M_Arsath_Ro_is.jpg]]
//Demping van de Krommert t.h.v de Admiraal de Ruijterweg #95-97. J.M. Arsath Ro'is, 1959.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1781_ca_Amsterdam_detail_400.jpg][Foto/1781_ca_Amsterdam_detail.jpg]]
//Buurtschap 'de 3 Baarsjes' (later 'de Baarsjes') op een kaart uit ca. 1781.
Ook aangegeven: Slatuinenpad (rood; hier nog 'voetpad' geheten) en 'De Krommert' (paars; hier Molenwatering geheten - één van de vele!).  //
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1900_Kaart_Amsterdam_Blad_4_plus_9_detail_400.jpg][Foto/1900_Kaart_Amsterdam_Blad_4_plus_9_detail.jpg]]
//Detail van kaart van Amsterdam, 1900.
Zichtbaar van N naar Z: Tolbrug, overhaal en 'voetpad de Slatuinen' (rood aangegeven).
''Let op:'' Van Speijkstraat werd later Schimmelstraat.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1922_plattegrond_Amsterdam_Krommert_400.jpg][Foto/1922_plattegrond_Amsterdam_Krommert.jpg]]
//Detail van kaart van Amsterdam, 1922.
Geen overhaal meer maar nog wel het Slatuinenpad hoewel de Admiraal de Ruijterweg het nu doorsnijdt.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1941_Kaart_Amsterdam_Baarsjes_400.jpg][Foto/1941_Kaart_Amsterdam_Baarsjes.jpg]]
//Detail van kaart van Amsterdam, 1941.
Nu: Slatuinenweg tussen Baarsjesweg en Admiraal de Ruijterweg en Willem de Zwijgerlaan voor de rest.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1918-1925_Sloten_C3_L1_detail_400.jpg][Foto/1918-1925_Sloten_C3_L1_detail.jpg]]
//2 Kadasterkaarten van Sloten aan elkaar gezet. 1918(Z)/1925(N).//
{{BROWN{Uitspanning}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "Baarsjes3A"
"1917-A " "1917" "van Eck03"
"1917-B " "1917" "van Eck37"
"1917-C " "1917" "van Eck02"
"1936-A " "1936" "van Eck46"
"1936-B " "1936" "van Eck45"
"Ca. 1939 " "Ca. 1939" "Kostverlorenvaart410"
"Ca. 1941 " "Ca. 1941" "Kostverlorenvaart411"
"1956-A " "1956" "Baarsjes03"
"1956-B " "1956" "Kostverlorenvaart412"
>>}}}
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1959_Demping_Krommert_Adm_De_Ruijterweg_95-97_J_M_Arsath_Ro_is_400.jpg][Foto/1959_Demping_Krommert_Adm_De_Ruijterweg_95-97_J_M_Arsath_Ro_is.jpg]]
//Demping van de Krommert t.h.v de Admiraal de Ruijterweg #95-97. J.M. Arsath Ro'is, 1959.//
{{BROWN{Info}}}
De Baarsjes dankt haar naam aan de herberg 'de Drie Baarsjes', die vlakbij de Tolbrug stond, de latere Wiegbrug.
De naam 'de Drie Baarsjes' staat al op een document uit 1642; Teunis Cornelisz was de eigenaar. Al in de 17^^e^^ eeuw was deze uitspanning met speeltuin een vermaarde gelegenheid.
Op foto's uit 1917 is het bord 'Speeltuin' nog zichtbaar. In 1936 zit er een brandstofhandel in de speeltuin en in 1941 wordt het huis nog als timmerhuis gebruikt.
In 1956 wordt de dan al vervallen herberg gesloopt.
{{BROWN{Slatuinenpad}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "Baarsjes4A"
"Ca. 1895 " "Ca. 1895" "Baarsjes07"
"1910-A " "1910" "J.L. Scherpenisse45"
"1910-B " "1910" "J.L. Scherpenisse52"
"1917 " "1917" "van Eck06"
"Ca. 1920-A " "Ca. 1920" "Baarsjes10"
"Ca. 1920-B " "Ca. 1920" "Baarsjes11"
"Ca. 1920-C " "Ca. 1920" "Baarsjes12"
"Ca. 1920-D " "Ca. 1920" "Baarsjes28"
"1922-A " "1922" "van Eck69"
"1922-B " "1922" "van Eck41"
"1922-C " "1922" "van Eck40"
"1956 " "1956" "Baarsjes04"
"1987 " "1987" "Baarsjes05"
"1988 " "1988" "Baarsjes06"
>>}}}
{{BROWN{Info}}}
In 1697 bekrachtigden de burgemeesters van Amsterdam, als Ambachtsheren van Sloten, Sloterdijk, Oostdorp (Osdorp) en de Vrije Geer, op de 23e oktober van dat jaar de overeenkomst, getroffen tussen het gerecht der gemelde plaatsen en de kerkeraad van Sloterdijk, wegens het maken van een voetpad van de 'Haarlemmertrekweg' af tot aan de 'Groen- of Sala-tuinen'.
Dit pad werd het aan de (zeer) oude Amsterdammers zo goed bekende Slatuinenpad en liep ongeveer volgens het tracé van de huidige Willem de Zwijgerlaan; het kwam uit even ten zuiden van de Wiegbrug op de Baarsjesweg uit. Het laatst overgebleven stuk van het Slatuinenpad - tussen Admiraal de Ruijterweg en Baarsjesweg - is later hernoemd tot Slatuinenweg.
> De Slatuinenweg ligt nog altijd lager dan de omgeving, zoals goed te zien is bij de aansluiting met de Admiraal de Ruijterweg.
{{BROWN{Overhaal}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "Baarsjes50"
"Situatie 1918 " "" "Baarsjes5A"
"Ca. 1825 " "Ca. 1825" "Prenten11"
"1890 " "1890" "Jacob Olie09"
"1893 " "1893" "Jacob Olie26"
"Ca. 1900 " "Ca. 1900" "Kostverlorenvaart416"
"1910 " "1910" "Baarsjes27"
"1917-A " "1917" "van Eck04"
"1917-B " "1917" "Baarsjes13"
"1917-C " "1917" "van Eck54"
"1917-D " "1917" "van Eck65"
"1917-E " "1917" "van Eck07"
"1934 " "1934" "Baarsjes22"
"1941 " "1941" "Baarsjes17"
>>}}}
{{BROWN{Info}}}
Het Sloterpolderniveau lag 1.80 meter lager dan het+++^*['(Normaal) Amsterdamse peil' &raquo;.]
{{sliderBG{
<<tiddler [[AP & NAP]]>>
}}}
===

Om dit verschil voor de 'scheepvaart' te overbruggen maakte men gebruik van een z.g.+++^*[overhaal of overtoom &raquo;.]
{{sliderBG{
<<tiddler Overtoom/overhaal>>
}}}
===

In 1921 werd de gemeente Sloten geannexeerd.
Sloten was de belangrijkste leverancier van tuinbouwproducten voor Amsterdam en met de annexatie kwamen zowel tuinderijen als infrastructuur om de producten binnen de stad te brengen aan Amsterdam.
+++!!![Historie overhalen &raquo;]
Er waren twee overhalen vanuit de gemeente Sloten naar de Kostverlorenvaart:
* tussen Slotervaart en Kostverlorenvaart aan het eind van de Overtoomse vaart
* tussen De Krommert en Kostverlorenvaart even ten noorden van het Slatuinenpad (bij Tolbrug/Wiegbrug).
Om de capaciteit te verbeteren en hinder voor het doorgaande vaarverkeer in de Kostverlorenvaart tegen te gaan werden kolken gegraven naar de overhalen die pas resp. 1920 en 1934 weer gedempt werden. 
Na de demping van de Overtoom in 1904 werd de toegang tot Amsterdam een stuk slechter. Het Van Lennepkanaal was de enige directe verbinding met de groentemarkt aan de Marnixstraat. Er was dringend behoefte aan een centraal gelegen overhaal. In 1916 werd de eerste elektrische overhaal aan de Postjeswetering in gebruik gesteld. De overhaal aan de Postjeswetering verdween in 1953 bij de wijziging van polderpeil naar Normaal Amsterdams Peil. Het vervoer over het water werd minder en stopte in 1961.
Rond 1918 verdween het rad van de overhaal bij de Wiegbrug. Het overhaalsgat werd later gedempt.
===
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1918-1925_Keerweer_400.jpg][Foto/1918-1925_Keerweer.jpg]]
//Overhaal met sloot naar De Krommert en Keerweer op kadasterkaart van 1918.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2010_Situatie_Keerweer_400.jpg][Foto/2010_Situatie_Keerweer.jpg]]
//Google maps: Situatie Keerweer, 2010.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1941_Kaart_Amsterdam_blad_D5_schaal_Krommert_400.jpg][Foto/1941_Kaart_Amsterdam_blad_D5_schaal_Krommert.jpg]]
//Het restant van 'De Krommert' in 1941.//
{{BROWN{Keerweer}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "Baarsjes6A"
"Situatie 1918 " "1918" "Baarsjes5A"
"Situatie 2010 " "2010" "Baarsjes5B"
"1917 " "1917" "van Eck65"
"1982 " "1982" "Baarsjes15"
"2008 " "2008" "Baarsjes14"
>>}}}
{{BROWN{Info}}}
Het openbare pad langs de westzijde van het overhaalsgat naar De Krommert heette officieel Baarsjesweg. Dat pad liep liep niet dood; aan het eind liep een korte steeg - het officiële Keerweer - linksaf naar het Slatuinenpad.
Het overhaalsgat is omstreeks 1921 voor een deel gedempt (later volgde het gedeelte bij de Admiraal De Ruijterweg) en door sloop van de bebouwing langs het gat en de steeg ontstond er in de loop der jaren een open plek.
Toen in 1984 nieuwbouw gerealiseerd werd aan de Slatuinenweg en de Baarsjesweg, ontstond een inpandig maar openbaar plein, bereikbaar via een 'steeg' naast Slatuinenweg #32. Een voorstel om plein/steeg weer Keerweer te noemen werd in 1986 goedgekeurd.
{{BROWN{De Krommert}}}
<tabs "">
<tab Info >
{{BROWN{Info}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "Baarsjes7A"
"Situatie 1781 " "Ca. 1781" "Baarsjes2A"
"Situatie 1918/1925 " "1918-1925" "Baarsjes2E"
"Situatie 1941 " "1941" "Baarsjes5C"
>>}}}
</tab>

<tab Foto's >
{{BROWN{Foto's}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Ca. 1910-A " "Ca. 1910" "Baarsjes25"
"1910-B " "1910" "J.L. Scherpenisse45"
"Ca. 1914 " "Ca. 1914" "Baarsjes16"
"1915 " "1915" "Baarsjes26"
"1917 " "1917" "van Eck67"
"Ca. 1920-A " "Ca. 1920" "Baarsjes10"
"Ca. 1920-B " "Ca. 1920" "Baarsjes11"
"Ca. 1920-C " "Ca. 1920" "Baarsjes12"
"Ca. 1927 " "Ca. 1927" "Baarsjes18"
"1932 " "1932" "Baarsjes20"
"1934 " "1934" "Baarsjes22"
"1956 " "1956" "Baarsjes21"
"1959-A " "1959" "Baarsjes23"
"1959-B " "1959" "Baarsjes29"
"1959-C " "1959" "Baarsjes30"
"1965 " "1965" "Baarsjes24"
>>}}}
</tab>
</tabs>
{{BROWN{Info}}}
De Krommert was een poldervaart die nogal kronkelig - oost-west - door de 'Binnenpolder van Slooten en Slooterdijk' liep, van Kostverlorenvaart naar de huidige Admiralengracht (vroeger Molenwatering en 'Thyn Velts Sloot' geheten).
Op oude kaarten van 1750 en 1781 wordt deze vaart al aangegeven als 'Molenwatering' (één van de vele met die naam trouwens).
Onduidelijk is wanneer de naam 'De Krommert' gebruikelijk werd; mogelijk na het aanleggen van de tramlijn naar Haarlem/Zandvoort. De bocht in de Admiraal de Ruijterweg - waar de Jan Evertsenstraat rechtdoor gaat - was halte 'De Krommert'. Ook de buurt eromheen werd - en wordt nog altijd - 'De Krommert' genoemd.
Nadat de overhaal naar de Kostverlorenvaart opgeheven was (ca. 1918, ingebruikname overhaal Postjesweg), verloor 'De Krommert' zijn functie en werden er geleidelijk delen gedempt.
In 1959 werd het restant van 'De Krommert' gedempt.
{{BROWN{Circusterrein}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "Baarsjes8A"
"1913-A " "1913" "Baarsjes08"
"1913-B " "1913" "J.L. Scherpenisse44"
"1918-A " "1918" "Baarsjes09"
"1918-B " "1918" "Buurt351"
"1930-A " "1930" "van Eck42"
"1930-B " "1930" "Kostverlorenvaart320"
>>}}}
{{BROWN{Info}}}
We kennen het [[voormalige kermisterrein|Voormalig kermisterrein]] op de driehoek ten zuiden van de Markthallen (1936 - 1957).
Voor die tijd werd een terrein langs de Kostverlorenvaart bij de Wiegbrug als zodanig gebruikt. Er was daar zelfs een circusgebouw dat in 1930 gesloopt werd.
{{BROWN{Badhuis Da Costakade}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "Badhuis Da Costakade0"
"Situatie 1956 " "" "Tetterode-Holland-Badhuis"
"Ca. 1900 " "" "Buurt258"
"1968-A " "1968" "Badhuis Da Costakade1"
"1968-B " "1968" "Badhuis Da Costakade2"
"Wachtruimte " "?" "Badhuis Da Costakade3"
"Badkamer " "?" "Badhuis Da Costakade4"
>>}}}
{{BROWN{Badhuis Da Costakade}}}
Naast de 'nieuwbouw' van Tetterode aan de Da Costakade stond ooit ook nog een aardig badhuis op nummer 150.
Stond, want op de foto uit 1974 is het al afgebroken.
!!!Een 'gebruiker' vertelt:
//"In die oude huizen was geen bad, of douche. Velen wasten zich over het aanrecht in de keuken en gingen eens in de week naar het Gemeentelijk badhuis Sparta op de Da Costakade #150. Je kon kiezen tussen stort- en kuipbaden. In onze tijd konden we woensdags een kaartje kopen bij hoofdonderwijzer Ohms (voor 5 cent) dat je het recht gaf om een douche te nemen in het badhuis. We namen in de oorlog om ons haar te wassen een zakje shampoopoeder mee. We genoten van een overvloed aan heerlijk warm water. Er hing altijd zo'n waterdamp met zeepgeur".
Op de deur was een klok, die op een half uur werd ingesteld. Als je daarna nog niet tevoorschijn was gekomen brak de hel los. Voor de dikke badjuffrouw hadden we een lelijk woord, omdat ze altijd op de deur stond te bonzen als we nog niet aangekleed waren.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1968_Da_Costakade_150_badhuis_1_400.jpg][Foto/1968_Da_Costakade_150_badhuis_1.jpg]]  
//Badhuis naast nieuwbouw Tetterode aan de Da Costakade, 1968.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1968_Da_Costakade_150_badhuis_2_400.jpg][Foto/1968_Da_Costakade_150_badhuis_2.jpg]]  
//Badhuis naast nieuwbouw Tetterode aan de Da Costakade, 1968.//
[img[Interieur|Images/badgasten.jpg]]
//Badgasten gelaten wachtend op hun beurt, mannen en vrouwen gescheiden.//
[img[Badcel|Images/badcel.jpg]]
//Badkamer met gevreesde klok.//
{{BROWN{Badhuis}}}
Op de plattegrond van 1941 is goed te zien waar het badhuis zich bevond (in het blok tussen Hugo de Grootkade en 3e Hugo de Grootstraat).
De ingang was zo te zien in de van Houweningenstraat 62 (door de poort), maar sommige bronnen spreken ook over Van Reigersbergenstraat 65, het vroegere 'Hoofdgebouw der Maatschappij voor Vokswoningen', later buurthuis 'De Reiger'.
Kijkend op de plattegrond van 1941 lijkt het badhuis ook vanaf de Van Reigersbergenstraat bereikbaar (+++^*[Van Reigersbergenstraat 65 &raquo;]
<<tiddler [[Buurt095]]>>
===wordt ook genoemd als adres voor het badhuis).
Maarschalk Balbo vertrok op 1 juli 1933 uit Ortobello met een eskader van 24 ~Savoia-Marchetti S.55 vliegboten. Bij een tussenstop in Amsterdam verongelukte een vliegtuig; het raakte een dam en kapseisde.
Het eskader vloog verder via de noordelijke Atlantische Oceaan naar de V.S. (Chicago). De terugvlucht ging via de zuidelijke route met aankomst te Ostia op 12-08-1933.
Op de terugweg verongelukte een tweede toestel op de Azoren.
{{BROWN{Bank van lening}}}
Aan de Marnixstraat 315, recht tegenover politiebureau Raampoort, verrees in 1886 nog zo'n statig gebouw (naast het pand van de 3-jarige HBS): de bank van lening #7.
Later was het gebouw in gebruik bij de Gemeentelijke Sociale Dienst tot in de 90er jaren van de vorige eeuw.
Enige tijd geleden zijn er appartementen in gerealiseerd.
{{vTabs{<<tabs ""
"1933 " "1933" "Bank van lening1"
"1971-A " "1971" "Bank van lening2"
"1971-B " "1971" "Bank van lening5"
"2006  " "2006" "Bank van lening3"
"2009 " "2009" "Bank van lening4"
>>}}}
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1933_Marnixstraat_Bullebakssluis_gezien_naar_Lijnbaansgracht_en_Bloemgracht_400.jpg][Foto/1933_Marnixstraat_Bullebakssluis_gezien_naar_Lijnbaansgracht_en_Bloemgracht.jpg]]
//Bullebakssluis gezien naar Lijnbaansgracht en Bloemgracht. Rechts - gedeeltelijk - de bank van lening #7, 1933.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1971_Marnixstraat_315_achterzijde_Bank_van_lening_J_M_Arsath_Ro'is_400.jpg][Foto/1971_Marnixstraat_315_achterzijde_Bank_van_lening_J_M_Arsath_Ro'is.jpg]]
//Achterzijde van de bank van lening, toen Gemeentelijke Sociale Dienst. Rechts Raampoort, 1971.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2006_Lijnbaansgracht_bij_Bloemgracht_zicht_op_bank_van_lening_400.jpg][Foto/2006_Lijnbaansgracht_bij_Bloemgracht_zicht_op_bank_van_lening.jpg]]
//Achterzijde voormalige bank van lening (rood-bruin) en daarachter voormalige 3-jarige HBS (bruin) in 2006.//
[img[Appartement Marnixstraat 315|Images/2008_Marnixstraat_315_548_groot.jpg]]
//Er zijn nu appartementen in gemaakt, 2009.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1971_Lijnbaansgracht_achterzijde_bank_van_lening_Marnixstraat_315_400.jpg][Foto/1971_Lijnbaansgracht_achterzijde_bank_van_lening_Marnixstraat_315.jpg]]
//Achterzijde van de 3-jarige HBS en bank van lening, toen Gemeentelijke Sociale Dienst. Rechts Raampoort, 1971.//
/% Bankmedewerker %/
<html><iframe width="640" height="500" src="https://www.youtube.com/embed/RE13Yrxhj4E" frameborder="0" allowfullscreen></iframe></html>
{{BROWN{Info}}}
Tegenwoordig wordt de school o.a. gebruikt als bedrijvengebouw. Veel oude zaken zijn echter nog aanwezig, b.v. de oude schoolborden, de aanduiding 'hoofdonderwijzer', de haken van de touwen in de gymzaal, de wc-deurtjes, wasgelegenheid, etc..
In het oude schoolgebouw zijn ondermeer gevestigd (situatie 2008):
*Pomydo, kinderdagverblijf (de speelplaats is dus nog altijd in gebruik!), http://www.pomydo.nl/
*~YogaYoga Westerpark, yogacursussen, http://www.yogayoga.nl/
*Testprofiel, psychotechnisch testen van personeel, http://www.zoekned.nl/Amsterdam/Testprofiel_721600
*Goede Waar & Co, Vereniging voor mens-, dier- en milieuvriendelijk consumeren, http://www.goedewaar.nl/
*AKB, Alternatieve Konsumentenbond, http://www.xs4all.nl/~sikkema/akb/home1.html
*IWAL, instituten voor dyslexie, http://www.iwal.nl
{{BROWN{Beelden}}}
<<tabs "Beelden"
"Droombeeld" "" "Droombeeld"
"Man met vioolkist " "" "Man met vioolkist"
"Naatje " "" "Naatje"
"Oude Kinkerbrug " "" "OudeKinkerbrug"
"Ratelaar " "" "Ratelaar"
"Rustende tuinder " "" "Rustende tuinder"
"Steen in 3 " "" "Steen in 3"
"Tegenbeeld " "" "Tegenbeeld"
"Verzonken stad " "" "Verzonken stad"
"Volksvrouw " "" "Volksvrouw"
"Vrouwfiguur " "" "Vrouwfiguur"
"Zonder titel " "" "Zonder titel"
"Eenheid de sterkste keten " "" "Eenheid de sterkste keten"
>> 
{{BROWN{Beelden Frederik Hendrikplantsoen}}}
<<tabs ""
"Droombeeld" "" "Droombeeld"
"Verzonken stad " "" "Verzonken stad"
>>
{{BROWN{Beelden Marnixstraat}}}
<<tabs ""
"Volksvrouw " "" "Volksvrouw"
"Man met vioolkist " "" "Man met vioolkist"
>>
{{BROWN{Beijnes/'luxe wagens'}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "Beijnes1"
"Tekening " "" "Beijnes2"
"Foto " "" "Haarlemse trams12"
"Interieur " "" "Beijnes3"
>>}}}
{{BROWN{Info}}}
In de jaren tien van de vorige eeuw liet de ESM nieuw materieel bouwen, bestaande uit vijf motorwagens en negen volgrijtuigen. Het gaat hier om de z.g. 'luxe wagens', gebouwd door Beijnes, toen nog gevestigd aan het Haarlemse Stationsplein.
Dit fraaie materieel heeft het tot 1957 volgehouden. Een van de volgrijtuigen is verbouwd tot motorrijtuig, bestemd voor de trektram. De kosten die de laatste operatie met zich meebracht, bestempelde de wagen tot 'Het Gouden Kalf'.
[img[Beijnes|Images/1924_Beijnes_bouwtekening.jpg]]
//Tekening Beijnes/'luxe wagen', 1924.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/Beijnes_interieur_400.jpg][Foto/Beijnes_interieur.jpg]]
//Interieur Beijnes/'luxe wagen'.//
{{BROWN{Vuilnisbelt Beltweg}}}
De vuilnisbelt aan de Kattensloot is in gebruik genomen nadat Dr. Sarphati in 1847 de concessie verkreeg tot het ophalen van alle 'haardasch, vuilnis, rioolspeciën en afval der vilderij, vallende binnen de stad Amsterdam en haar jurisdictie'.
Het jaar daarop - 1848 - werd de 'Maatschappij ter bevordering van Landbouw en Landontginning in Nederland' opgericht. Officiëel doel van de onderneming was om:
#'alle tot landbemesting dienende stoffen in de steden of gemeenten van ons vaderland, alwaar dit met voordeel geschieden kan, te doen inzamelen, door gepaste inrichtingen alle mestverlies tegen te gaan'.
#'zoveel mogelijk de doelmatige aanwending dezer stoffen tot het ontginnen en bebouwen van den vaderlandschen grond te helpen bevorderen'.
De Beltweg liep ten noorden van de Kattensloot, ongeveer waar nu de noordzijde van de Jacob Catskade ligt.
In 1887/1888 werd een nieuwe centrale belt in gebruik genomen, ten westen van de Beltbrug op wat nu het Markthallenterrein is.
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/Situatie_Beltweg_400.jpg][Foto/Situatie_Beltweg.jpg]]
//Situatie van de vuilnisbelt langs de Kattensloot (grijs, met Beltweg), getekend op de kaart van 1822 met een overlay van de huidige situatie (Google Maps 2008).//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1820_Situatie_Beltweg_400.jpg][Foto/1820_Situatie_Beltweg.jpg]]
//Situatie op kaart van 1820: een leeg terrein.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1842_Situatie_Beltweg_400.jpg][Foto/1842_Situatie_Beltweg.jpg]]
//Situatie op kaart van 1842: alleen een gegraven kanaal.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1875_Situatie_Beltweg_400.jpg][Foto/1875_Situatie_Beltweg.jpg]]
//Situatie op kaart van 1875: belten, de asloods van Sarphati, de Beltweg en de Asphaltfabriek.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1881_Situatie_Beltweg_400.jpg][Foto/1881_Situatie_Beltweg.jpg]]
//Situatie op kaart van 1881: belten, de asloods van Sarphati, de Beltweg en de Asphaltfabriek.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1883_Situatie_Beltweg_400.jpg][Foto/1883_Situatie_Beltweg.jpg]]
//Situatie op kaart van 1883: nog steeds vuilnisbelt.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1861_Bouwtekeining_asloods_bij_Kattensloot_Dr_Sarphati_400.jpg][Foto/1861_Bouwtekeining_asloods_bij_Kattensloot_Dr_Sarphati.jpg]]
//Bouwtekening asloods op de belt aan de Kattensloot voor Dr. Sarphati, 1861.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1946_Diamantslijper_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1946_Diamantslijper_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Diamantslijper. Ben van Meerendonk, 1946.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1946_Gemeentelijke_Telefoondienst_1_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1946_Gemeentelijke_Telefoondienst_1_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Gemeentelijke Telefoondienst. Ben van Meerendonk, 1946.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1946_Gemeentelijke_Telefoondienst_2_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1946_Gemeentelijke_Telefoondienst_2_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Gemeentelijke Telefoondienst. Ben van Meerendonk, 1946.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1946_Gemeentelijke_Telefoondienst_3_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1946_Gemeentelijke_Telefoondienst_3_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Gemeentelijke Telefoondienst. Ben van Meerendonk, 1946.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1946_Pottenbakker_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1946_Pottenbakker_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Pottenbakker. Ben van Meerendonk, 1946.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1946_Telegrafist_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1946_Telegrafist_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Telegrafist. Ben van Meerendonk, 1946.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1947_Baggeraars_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1947_Baggeraars_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Baggeraars. Ben van Meerendonk, 1947.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1947_Confectieatelier_De_Groot_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1947_Confectieatelier_De_Groot_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Confectieatelier De Groot. Ben van Meerendonk, 1947.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1947_IJscoman_Dam_2_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1947_IJscoman_Dam_2_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//IJscoman op de Dam. Ben van Meerendonk, 1947.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1947_Kapper_op_straat_vanwege_hitte_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1947_Kapper_op_straat_vanwege_hitte_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Kapper op straat vanwege de hitte. Ben van Meerendonk, 1947.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1947_Kolenboer_IJsboer_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1947_Kolenboer_IJsboer_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//IJsboer en kolenboer. Ben van Meerendonk, 1947.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1947_Mijnwerker_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1947_Mijnwerker_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Mijnwerker. Ben van Meerendonk, 1947.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1959_Max_Nabarro_diamantslijper_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1959_Max_Nabarro_diamantslijper_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Max Nabarro, diamantslijper. Ben van Meerendonk, 1959.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1951_Seinwachter_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1951_Seinwachter_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Seinwachter. Ben van Meerendonk, 1951.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1951_Schillenboer_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1951_Schillenboer_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Schillenboer. Ben van Meerendonk, 1951.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1947_Porder_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1947_Porder_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Porder. Ben van Meerendonk, 1947.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1952_Noodbrug_Kattensloot_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1952_Noodbrug_Kattensloot_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Noodbrug over de Kattensloot tijdens bouw van de nieuwe brug. Ben van Meerendonk, 1952.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1949_Paardendrinkbak_Kon_Sophia_Ver_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1949_Paardendrinkbak_Kon_Sophia_Ver_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Schilder van de paardendrinkbak van de 'Koningin Sophia Vereeniging'. Ben van Meerendonk, 1949.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1952_Kolkenzuigwagen_Stadsreiniging_in_vuilnisschuit_gevallen_op_stortplaats_Stadhouderskade_400.jpg][Foto/1952_Kolkenzuigwagen_Stadsreiniging_in_vuilnisschuit_gevallen_op_stortplaats_Stadhouderskade.jpg]]
//Kolkenzuigwagen ('putjeszuiger') van de Stadsreiniging is in een vuilnisschuit gevallen. Stortplaats Stadhouderskade. Ben van Meerendonk, 1952.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1947_Westermarkt_overstroming_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1947_Westermarkt_overstroming_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Overstroomde Westermarkt. Ben van Meerendonk, 1947.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1946_Baggeren_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1946_Baggeren_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Baggeren. Ben van Meerendonk, 1946.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1946_Voetballer_Ko_Bergman_sigarenzaak_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1946_Voetballer_Ko_Bergman_sigarenzaak_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Sigarenzaak van voetballer Ko Bergman. Ben van Meerendonk, 1946.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1947_Groentezaak_van_Ostadestraat_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1947_Groentezaak_van_Ostadestraat_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Groentezaak van Malsen in de van Ostadestraat. Ben van Meerendonk, 1947.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1946_Terugkeer_geroofde_trams_Duitsland_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1946_Terugkeer_geroofde_trams_Duitsland_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Terugkeer van geroofde trams uit Duitsland. Ben van Meerendonk, 1946.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1952_Nieuwe_trambijwagen_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1952_Nieuwe_trambijwagen_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Nieuwe trambijwagen. Ben van Meerendonk, 1952.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1948_Tram_uit_rails_Plantage_Middenlaan_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1948_Tram_uit_rails_Plantage_Middenlaan_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Plantage Middenlaan, tram uit de rails gelopen. Ben van Meerendonk, 1948.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1960_Weteringcircuit_Railreinigingsvoertuig_GVB_omgeslagen_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1960_Weteringcircuit_Railreinigingsvoertuig_GVB_omgeslagen_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Weteringcircuit met omgeslagen Faun railreinigingsvoertuig van het GVB. Ben van Meerendonk, 1960//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1950_Brandmelder_Amstelveenseweg_Veerstraat_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1950_Brandmelder_Amstelveenseweg_Veerstraat_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Brandmelder op de Amstelveenseweg, hoek Veerstraat wordt geschilderd. Ben van Meerendonk, 1950.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1964_Trambrievenbus_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1964_Trambrievenbus_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Trambrievenbus. Ben van Meerendonk, 1964.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1951_Tramwachtpost_Raadhuisstraat_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1951_Tramwachtpost_Raadhuisstraat_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Tramwachtpost in de Raadhuisstraat. Ben van Meerendonk, 1951.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1956_Nassaukade_hoek_Frederik_Hendrikplantsoen_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1956_Nassaukade_hoek_Frederik_Hendrikplantsoen_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Nassaukade, hoek Frederik Hendrikplantsoen, tramongeluk. Ben van Meerendonk, 1956.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1945-05-07_Dam_Britse_verkenningseenheid2_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1945-05-07_Dam_Britse_verkenningseenheid2_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Britse verkenningseenheid arriveert op de Dam. Ben van Meerendonk, 7 mei 1945.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1946_Overtoom_hoek_Nassaukade_botsing_met_tram_lijn_1_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1946_Overtoom_hoek_Nassaukade_botsing_met_tram_lijn_1_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Overtoom, hoek Nassaukade, botsing van een vrachtauto van Britse makelij (Fordson) met een tram van lijn 1. Ben van Meerendonk, 1946.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1946_Busongeval_Cornelis_Douwesweg_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1946_Busongeval_Cornelis_Douwesweg_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Autobus bijna in het water van het Zijkanaal I, Cornelis Douwesweg. Ben van Meerendonk, 1946.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1947_Fonteintje_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1947_Fonteintje_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Vrouw met hond bij fonteintje. Ben van Meerendonk, 1947.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1946_Walvisvaarder_Willem_Barendsz_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1946_Walvisvaarder_Willem_Barendsz_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Walvisvaarder Willem Barendsz twee dagen voor het eerste vertrek. Ben van Meerendonk, 24 oktober 1946.
Het vliegtuigje op het achterdek was een Supermarine Walrus - bedoeld als 'walvisverkenner' - maar heeft nooit als zodanig gevlogen.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1946_Walvisvaarder_Willem_Barendsz_2_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1946_Walvisvaarder_Willem_Barendsz_2_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Walvisvaarder Willem Barendsz twee dagen voor het eerste vertrek. Ben van Meerendonk, 24 oktober 1946.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1946_Walvisvaarder_Willem_Barendsz_4_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1946_Walvisvaarder_Willem_Barendsz_4_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Walvisvaarder Willem Barendsz vertrekt voor zijn eerste reis. Ben van Meerendonk, 26 oktober 1946.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1946_Walvisvaarder_Willem_Barendsz_3_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1946_Walvisvaarder_Willem_Barendsz_3_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Walvisvaarder Willem Barendsz vertrekt voor zijn eerste reis. Ben van Meerendonk, 26 oktober 1946.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1947_Walvisvaarder_Willem_Barendsz_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1947_Walvisvaarder_Willem_Barendsz_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Walvisvaarder Willem Barendsz. Ben van Meerendonk, 1947.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1947_Walvisvlees_bonvrij_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1947_Walvisvlees_bonvrij_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Walvisvlees bonvrij. Ben van Meerendonk, 1947.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1947_Ponsband_voor_draaiorgel_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1947_Ponsband_voor_draaiorgel_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Maker van ponsbanden voor een draaiorgel. Ben van Meerendonk, 1947.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1959_Volendam_garnalen_pellen_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1959_Volendam_garnalen_pellen_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Volendamse garnalenpelsters. Ben van Meerendonk, 1959.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1947_Baggeraars2_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1947_Baggeraars2_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Baggeraars. Ben van Meerendonk, 1947.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1947_Banketbakker_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1947_Banketbakker_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Banketbakker. Ben van Meerendonk, 1947.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1946_Willem_Barendsz_8-oktober-1946_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1946_Willem_Barendsz_8-oktober-1946_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Voorbereidingen voor de eerste reis van de Willem Barendsz. Ben van Meerendonk, 8 oktober 1946.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1946_Willem_Barendsz2_8-oktober-1946_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1946_Willem_Barendsz2_8-oktober-1946_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Voorbereidingen voor de eerste reis van de Willem Barendsz. Ben van Meerendonk, 8 oktober 1946.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1947_Pont_over_IJ_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1947_Pont_over_IJ_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Pont over het IJ. Ben van Meerendonk, 1947.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1947_Spoorcontrole_met_Fiat_Topolino_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1947_Spoorcontrole_met_Fiat_Topolino_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Spoorcontrole met een omgebouwde Fiat Topolino. Ben van Meerendonk, 1947.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1947_Banketbakkers_in_opleiding_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1947_Banketbakkers_in_opleiding_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Banketbakkers in opleiding. Ben van Meerendonk, 1947.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1947_Bouw_viaduct_over_Vondelpark_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1947_Bouw_viaduct_over_Vondelpark_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Bouw van het viaduct over het Vondelpark. Ben van Meerendonk, 1947.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1947_Brandweerman_met_spuitstuk_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1947_Brandweerman_met_spuitstuk_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Brandweerman met spuitstuk. Ben van Meerendonk, 1947.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1947_Commelinstraat_kapperszaak_Maison_Heshof_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1947_Commelinstraat_kapperszaak_Maison_Heshof_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Commelinstraat, kappers/kapsters in kapperszaak Maison Heshof. Ben van Meerendonk, 1947.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1947_CS_verkeersagent_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1947_CS_verkeersagent_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Cenraal Station, verkeersagent. Ben van Meerendonk, 1947.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1947_Kruidenier_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1947_Kruidenier_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Kruidenier. Ben van Meerendonk, 1947.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1947_Telmachine_vokstelling_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1947_Telmachine_vokstelling_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Telmachine voor de vokstelling. Ben van Meerendonk, 1947.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1952_ARRA_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1952_ARRA_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//De eerste Nederlandse programmeerbare computer, de 'ARRA' - Automatische Relais Rekenmachine Amsterdam, in het Mathematisch Centrum aan de Tweede Boerhaavestraat, 1952.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1947_Pomp_Garage_Tabak_NZ_Voorburgwal_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1947_Pomp_Garage_Tabak_NZ_Voorburgwal_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Pompbediende bij de pomp van garage Tabak op de Nieuwezijds Voorburgwal. Ben van Meerendonk, 1947.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1947_Restaurateur_Nachtwacht_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1947_Restaurateur_Nachtwacht_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Restaurateur aan het werk bij de 'Nachtwacht'. Ben van Meerendonk, 1947.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1947_Schoorsteenveger_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1947_Schoorsteenveger_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Schoorsteenveger. Ben van Meerendonk, 1947.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1947_Tuinman_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1947_Tuinman_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Tuinman. Ben van Meerendonk, 1947.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1947_Han_van_Meegeren_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1947_Han_van_Meegeren_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Meestervervalser Han van Meegeren in het beklaagdenbankje. Ben van Meerendonk, 1947.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1952_Automonteur_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1952_Automonteur_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Automonteur controleert de ontsteking. Ben van Meerendonk, 1952.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1947_Waterlooplein_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1947_Waterlooplein_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Koopman met klant op het Waterlooplein. Ben van Meerendonk, 1947.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1947_Oudezijds_Kolk_schilders_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1947_Oudezijds_Kolk_schilders_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Schilders aan het werk bij de Oudezijds Kolk. Ben van Meerendonk, 1947.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1947_Zwembad_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1947_Zwembad_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Zonder commentaar. Ben van Meerendonk, 1947.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1947_Truck_NS_tegen_kikker_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1947_Truck_NS_tegen_kikker_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Truck van de NS gebotst tegen 'Kikker'. Ben van Meerendonk, 1947.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1946_Proefvaart_walvisjager_Gerrit_W_Vinke_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1946_Proefvaart_walvisjager_Gerrit_W_Vinke_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//IJ, proefvaart van de walvisjager Gerrit W. Vinke. Ben van Meerendonk, 1946.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1946_Willem_Barendtsz_2dg_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1946_Willem_Barendtsz_2dg_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Amsterdam, een deel van de bemanning en de directie van de Walvisvaarder Willem Barendsz bij het hijsen van de vlag twee dagen voor vertrek. Ben van Meerendonk, 24 oktober 1946.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1946_Adm_de_Ruyterweg_H_J_v_Galenstr_Botsing_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1946_Adm_de_Ruyterweg_H_J_v_Galenstr_Botsing_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Admiraal de Ruijterweg, hoek Jan van Galenstraat. Botsing tussen Budapester en vrachtauto. Ben van Meerendonk, 1946.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1953_Nieuwe_slijpwagen_GVB_remise_Tollensstraat_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1953_Nieuwe_slijpwagen_GVB_remise_Tollensstraat_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//GVB remise Tollensstraat, nieuwe slijpwagen. Ben van Meerendonk, 1953.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1947_Westermarkt_Kolkenzuiger_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1947_Westermarkt_Kolkenzuiger_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Westermarkt met kolkenzuiger. Ben van Meerendonk, 1947.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1948_Reparatievoertuig_bovenleiding_GemeenteTram_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1948_Reparatievoertuig_bovenleiding_GemeenteTram_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Reparatievoertuig voor de bovenleiding van de ~GemeenteTram. Ben van Meerendonk, 1949.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1950_Sloterpolder_verhuizing_huis_1_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1950_Sloterpolder_verhuizing_huis_1_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Sloterpolder, een huis wordt verplaatst, tenminste ... Ben van Meerendonk, 1950.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1950_Sloterpolder_verhuizing_huis_2_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1950_Sloterpolder_verhuizing_huis_2_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Sloterpolder, een huis wordt verplaatst, tenminste ... Ben van Meerendonk, 1950.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1950_Sloterpolder_verhuizing_huis_3_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1950_Sloterpolder_verhuizing_huis_3_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Sloterpolder, een huis wordt verplaatst, tenminste ... Ben van Meerendonk, 1950.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1950_Sloterpolder_verhuizing_huis_4_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1950_Sloterpolder_verhuizing_huis_4_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Sloterpolder, een huis wordt verplaatst, tenminste ... Ben van Meerendonk, 1950.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1950_Sloterpolder_verhuizing_huis_5_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1950_Sloterpolder_verhuizing_huis_5_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Sloterpolder, een huis wordt verplaatst, tenminste ... Ben van Meerendonk, 1950.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1964_Havenarbeiders_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1964_Havenarbeiders_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Havenarbeiders. Ben van Meerendonk, 1964.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1962_Waterlooplein_autosloperij_Jack_Maandag_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1962_Waterlooplein_autosloperij_Jack_Maandag_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Waterlooplein, autosloperij Jack Maandag. Ben van Meerendonk, 1962.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1950_Sloterpolder_verhuizing_huis_6_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1950_Sloterpolder_verhuizing_huis_6_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Sloterpolder, een huis wordt verplaatst, tenminste ... Ben van Meerendonk, 1950.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1950_Sloterpolder_verhuizing_huis_7_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1950_Sloterpolder_verhuizing_huis_7_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Sloterpolder, een huis wordt verplaatst, tenminste ... Ben van Meerendonk, 1950.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1950_Sloterpolder_verhuizing_huis_8_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1950_Sloterpolder_verhuizing_huis_8_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Sloterpolder, een huis wordt verplaatst, tenminste ... Ben van Meerendonk, 1950.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1950_Sloterpolder_verhuizing_huis_9_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1950_Sloterpolder_verhuizing_huis_9_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Sloterpolder, een huis wordt verplaatst, tenminste ... Ben van Meerendonk, 1950.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1949_CS_Parool_per_spoor1_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1949_CS_Parool_per_spoor1_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Amsterdam CS, Parool per spoor. Ben van Meerendonk, 1949.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1949_CS_Parool_per_spoor2_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1949_CS_Parool_per_spoor2_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Amsterdam CS, Parool per spoor. Ben van Meerendonk, 1949.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1949_CS_Parool_per_spoor3_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1949_CS_Parool_per_spoor3_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Amsterdam CS, Parool per spoor. Ben van Meerendonk, 1949.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1949_CS_Parool_per_spoor4_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1949_CS_Parool_per_spoor4_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Amsterdam CS, Parool per spoor. Ben van Meerendonk, 1949.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1949_CS_Parool_per_spoor5_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1949_CS_Parool_per_spoor5_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Amsterdam CS, Parool per spoor. Ben van Meerendonk, 1949.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1946_Washuis_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1946_Washuis_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Washuis. Ben van Meerendonk, 1946.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1948_Remington_boekhoudrekenmachine_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1948_Remington_boekhoudrekenmachine_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Remington boekhoudrekenmachine. Ben van Meerendonk, 1948.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1949_Boter_van_de_bon_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1949_Boter_van_de_bon_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Boter van de bon. Ben van Meerendonk, 1949.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1948_Broodbezorger_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1948_Broodbezorger_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Broodbezorger. Ben van Meerendonk, 1948//
{{BROWN{Ben van Meerendonk (1913 - 2008)}}}
Ben van Meerendonk was een Nederlands fotojournalist.
<<tabs ""
"Info " "" "Ben van Meerendonk1"
"Zelfportret " "" "Zelfportret Ben van Meerendonk"
"Foto's " "" "Foto's Ben van Meerendonk"
>>

{{BROWN{Achtergrondinformatie}}}
//Bron: Wikipedia,// http://nl.wikipedia.org/wiki/Ben_van_Meerendonk

Van Meerendonk volgde enige jaren ambachtsschool, maar bleek niet geschikt voor meubelmaker. Hij werd als vijftienjarige loopjongen bij de Verenigde Fotobureaux, en leerde zo fotograferen. Eind jaren dertig werkte hij bij het Algemeen Nederlandsch Foto Persbureau van Sem Presser. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd het hem verboden zijn beroep uit te oefenen. Na de oorlog richtte Van Meerendonk in 1945 het Algemeen Hollands Fotopersbureau (AHF) op. Hij fotografeerde vooral in de jaren veertig, vijftig en zestig, en leverde via zijn AHF aan de dagbladen De Telegraaf, De Tijd, De Waarheid, Het Parool, Het Vrije Volk en Trouw.
Daarnaast was hij mede-oprichter van World Press Photo. Als secretaris (1955-1969) en organisator van de jaarlijkse wedstrijd en tentoonstelling verwaarloosde hij zijn eigen werk, wat tenslotte bijdroeg aan het faillissement van zijn fotopersbureau.
Als persfotograaf was Van Meerendonk gespecialiseerd in het dagelijks leven, het Koninklijk Huis, en internationale sterren. Zijn waarschijnlijk beroemdste foto maakte hij toen Jayne Mansfield op 10 oktober 1957 een bezoek aan De Telegraaf bracht. De foto, van Mansfield ten voeten uit bovenop een redactietafel waaraan Telegraafredacteuren zijn gezeten, werd door de verantwoordelijke redacteur van de krant verscheurd.
Van Meerendonk won in 1950, 1958 en 1966 de fotoprijs de Zilveren Camera. In 1988 werd hem de Gouden Speld van Amsterdam uitgereikt. Op het Haveneiland van de Amsterdamse wijk ~IJburg werd in 2006 een straat naar hem genoemd. Stadsdeel Zeeburg verkeerde in de veronderstelling dat Van Meerendonk reeds was overleden. Op 19 oktober van dat jaar werd het straatnaambord onthuld. In 2007 bracht Van Meerendonk een bezoek aan 'zijn' straat.
Van Meerendonk overleed op 94-jarige leeftijd. Zijn fotoarchief van meer dan 70 duizend foto's is sinds 1990 ondergebracht bij het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis (IISG).
{{BROWN{Bernardus Franciscus Aloysius Eilers  (1878 - 1951)}}}
//Bron: Stadsarchief Amsterdam//, http://stadsarchief.amsterdam.nl/.

Bernard Eilers werd op 24 april 1878 geboren in een eenvoudig milieu van winkelbediendes en naaisters. Zijn vader stierf toen Bernard vijf jaar oud was en liet zijn vrouw met vier kinderen in behoeftige omstandigheden achter. Hij werd schildersleerling en vanaf september 1890 volgde hij de avondcursus van de Teekenschool voor Kunstambachten en kreeg hij een aanstelling als leerling-lithograaf bij de firma L. van Leer & Co. In 1907 richtte hij zijn eigen Fotochemiegrafische Inrichting Eilers & Wolf op.
<<tabs ""
"Info " "" "Bernard F. A. Eilers_1"
"Fotografie " "" "Bernard F. A. Eilers_2"
"Zelfportet " "" "Zelfportret Bernard Eilers"
"Foto's " "" "Foto's Bernard Eilers"
>>
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1910_ca_Reguliersgracht_bij_Amstelveld_krul_Bernard_Eilers_400.jpg][Foto/1910_ca_Reguliersgracht_bij_Amstelveld_krul_Bernard_Eilers.jpg]]
//Reguliersgracht bij Amstelveld met rechts een krul. Bernard Eilers, ca. 1910.//
Amsterdam was voor Eilers 'de stad der steden', zijn grote liefde, zoals hij zelf zei, en 'de spiegel van zijn ziel'. Anders dan bij een fotograaf als Jacob Olie ging het hem niet om het stadsgezicht als zodanig, maar om 'wat er achter zit, zo ongeveer als bij een schilderij'. Zijn innige verbondenheid met de stad, haar zeventiende-eeuwse grachten evengoed als het drukke handelscentrum rond Dam en Damrak, zijn visie op het karakter en de historische ontwikkeling van Amsterdam, zijn beeldende talenten en zijn grote bewondering voor schilders als Jacob Maris, George Breitner en Willem Witsen vormen samen de ingrediënten voor het kunstenaarschap waarmee Eilers 'het wezen' van Amsterdam vertolkte. Het wezen dat zich volgens hem vooral openbaarde op winterochtenden, wanneer de nevel nog niet is opgetrokken en alles omweeft met een witzilverig licht dat de huizendetails verdoezelt. Dat waren zijn geliefde 'zeurige dagen', waarop de geest van 'meester Witsen' rondwaarde. Zo schiep Eilers zijn eigen Amsterdam, talloze malen opnieuw.
Eilers heeft er veel aan gedaan zijn foto’s ook buiten de internationale kring van kunstfotografen en critici onder de aandacht te brengen. In 1910 en 1912 bracht hij in eigen beheer kunstkalenders met zijn foto's uit en in de jaren twintig verschenen er onder de titel 'Stemmingsbeelden' vier series prentbriefkaarten, in fotogravure op kunstdrukpapier. Aan het eind van de jaren dertig greep Eilers weer naar een ander middel om zijn beelden en ideeën uit te dragen voor een groot publiek: lezingen met lantaarnplaatjes. Hij stelde er drie samen, waarvan de beeldencyclus '40 jaar Amsterdam, de ziel der stad' een doorslaand succes werd.

Na de bevrijding heeft de voorzitter van den Bond van Nederlandse ~Amateur-Fotografen Verenigingen nog gepoogd het stadsbestuur over te halen de collectie voor de stad te verwerven, zodat ze 'niet voorbestemd hoefde te zijn om te vergrijzen in het Gemeentearchief'. Daar zijn ze vele jaren later na een omzwerving toch terechtgekomen. Inmiddels schoongemaakt en gedigitaliseerd, zullen ze op de tentoonstelling weer geprojecteerd worden en een nieuwe generatie in de ban brengen van Eilers' Amsterdam.
Wie zich door Eilers in zijn atelier aan de Amstelveenseweg 83 wilde laten portretteren, kon verzekerd zijn van 'persoonlijke bewerking'. Zijn klanten woonden op loopafstand, in de nieuwe buurten van ~Amsterdam-Zuid en –West. Bewoners van de binnenstad gingen vooral naar het luxe atelier van Jacob Merkelbach op de bovenste etage van het modepaleis van Hirsch & Co aan het Leidseplein.
Toch kwamen in Eilers' bescheiden ambiance niet alleen buurtbewoners. Aan zijn contacten in de wereld van kunsten en wetenschappen danken we een aantal fraaie 'studies' van uiteenlopende figuren als de architecten [[Michel de Klerk]] en H.P. Berlage, de beeldhouwers Hildo Krop en John Rädecker, de schrijvers Israël Querido en Jef Last, de regisseur Frank Luns, de fotografen Henri Berssenbrugge en Adriaan Boer en vele anderen. Eilers hanteerde voor zijn portretten een sobere, heldere stijl, waarvoor critici in zijn tijd veel waardering hadden.

In zijn folder afficheerde hij zich als fotograaf van 'architectonische opnamen, in- en exterieurs, in correcte perspectivische- en kleurverhoudingen'. Op de vroegste opnamen vinden we de bouw van de tramremise aan de Havenstraat en van de plantenboterfabriek aan de Distelweg, beide in opdracht van de Algemeene Beton Maatschappij N.V. Voor de Spoorwegen reisde hij in 1912 het hele land door om stationsgebouwen, spoorlijnen, viaducten, werkplaatsen en seinwachterhuisjes vast te leggen.
Zijn foto's geven een intrigerend kijkje in werkplaatsen en fabriekshallen, winkels en kapperszaken van het vooroorlogse Nederland; van het met de hand vullen van potjes zalf bij Boldoot tot de gestandaardiseerde productie van Gazellefietsen, van lampen en radio's bij Philips en de koekjes van Verkade.
Zijn bloeiperiode wat de architectuurfotografie betreft viel samen met de Amsterdamse School. Het eerste ontwerp in deze richting was het Scheepvaarthuis van [[Jan van der Mey|Johan Melchior van der Mey]].
[[Piet Kramer]] en [[Michel de Klerk]] ontwierpen ook meubels en salons voor de firma 't Woonhuys, die door Eilers werden gefotografeerd. Beroemde projecten van de Amsterdamse School-architecten zijn onder andere de woningblokken in de Spaarndammerbuurt van De Klerk, de villa's in Park Meerwijk in het ~Noord-Hollandse dorp Bergen, waaraan een hele groep architecten heeft meegewerkt, en de woningbouw in ~Plan-Zuid van De Klerk en Kramer. In 1918 verscheen het eerste nummer van Wendingen, tijdschrift voor bouwen en sieren, een uitgave van Architectura et Amicitia. Dit tijdschrift werd voor Eilers het mooiste podium dat hij zich kon wensen voor zijn architectuurfoto's. In de jaren dat Wijdeveld hoofdredacteur was (1918-1925) verschenen Eilers' foto's vaak paginagroot, sierlijk omlijst door Wijdevelds typografie. Anders dan in die dagen gebruikelijk was, vermeldde de titelpagina de naam van de fotograaf, zodat dankzij de internationale verspreiding van het blad Eilers' naam ook over de grenzen bekend werd. Eilers maakte niet alleen architectuuropnamen voor het blad, maar verzorgde ook de fotografie voor beroemd geworden themanummers over schelpen, kristallen en het moderne theater.
Naast de portretfotografie en 'Industrie, Bouw, Werk' was er nog een derde belangrijke pijler waarop Eilers' fotografische onderneming rustte: de kunstreproductie. Onder zijn klanten telde Eilers naast kunstenaars als Jan Toorop en R. N. Roland Holst ook grote musea als het Rijksmuseum en het Frans Halsmuseum, kunsthandelaren als de firma's Douwes en Goudstikker en verzamelaars als Frits Lugt. In 1916 kreeg Eilers de eervolle opdracht de Nachtwacht van Rembrandt na een opknapbeurt te fotograferen
Eilers muntte ook uit in de tot dan toe nauwelijks toegepaste kleurenfotografie die alleen nog maar het best bekeken kon worden door middel van projectie. Eilers was in staat om er clichés van te maken die de Lumières versteld deden staan.

Van Eilers' hand zijn ruim dertig autochromes bewaard: stillevens, portretten, bloemen en planten, een enkel landschap en stadsgezicht, schilderijreproducties en reclameontwerpen. Voor deze gelegenheid zijn ze schoongemaakt en waar nodig van een nieuw dekglas voorzien.

Ook paste hij de techniek van meerkleurendruk toe die hij ook had geleerd als clichémaker (meerkleurendruk). Omdat daarbij gebruik wordt gemaakt van drie platen was deze techniek ongeschikt voor het fotograferen van portretten en landschappen. Even heeft hij de weg bewandeld van broomoliedrukken die de meest fantastische kleuren opleverde. Begin jaren dertig ontwikkelde hij een geheel eigen kleurenprocédé: foto chroma eilers.

Alle bewondering, lovende recensies en erelidmaatschappen ten spijt was het niet Eilers' vinding die voor een doorbraak van de kleurenfotografie zorgde. Die kwam uit een heel andere hoek: de moderne kleurenfilms van Agfa en Kodak. Eilers heeft zich nog korte tijd met deze diafilms vermaakt. In het eerste oorlogsjaar fotografeerde hij met een stereocamera rondom zijn huis en in de stad. Het is wonderlijk om te zien hoe zijn beeldtaal in al die decennia, ondanks alle technische vooruitgang, onveranderd is. Het zijn nog steeds dezelfde motieven die hem verleiden tot het nemen van een foto: besneeuwde dekschuiten, oude huizen die zich in het water spiegelen en herfststemming in het Vondelpark. Voor de fotografen van zijn tijd hadden deze beelden geen betekenis meer, maar wij laten ons er graag door betoveren.
{{BROWN{Achtergrondinformatie}}}
In de tussenliggende jaren had Eilers zich intensief met fotografie beziggehouden. In zijn werk als lithograaf nam de autotypie-fotografie een belangrijke plaats in. De werking van de camera was hem vertrouwd en ook het mengen van baden voor het gieten van de natte platen, het gebruik van kleurfilters, retouche en het experimenteren met kleurbaden behoorden tot zijn dagelijks werk. Voor zijn opdrachtgevers maakte Eilers niet alleen de clichés, maar steeds meer ook de fotografische opnamen. Zo was hij in 1908 al geen onbekende meer in het Rijksmuseum, waar hij opnamen maakte van schilderijen. Twee jaar later fotografeerde hij voor de firma Liberty (Metz & Co) slaap- en woonkamerinterieurs voor een geïllustreerde brochure. Van zijn clichémakerij in de Beursstraat naar zijn Inrichting voor Artistieke Lichtbeeldkunst aan de Amstelveenseweg 83 was zo een minder grote stap dan het op het eerste gezicht lijkt. Dit wordt nog eens onderstreept in de tekst van de reclamefolder voor zijn nieuwe fotografische atelier. Eilers presenteerde zich hierin niet alleen als portret-, reproductie- en architectuurfotograaf, maar hij bood zijn klanten ook 'procédés voor de cliché-techniek' en 'foto-teekening combinaties voor de grafische industrie'.

Hij was lid van de ~Amateur-Fotografen Vereeniging en de Nederlandsche Club voor Fotokunst en de Nederlandsche Fotografen Kunstkring. Hij werd medewerker van het fotografisch tijdschrift De Camera. In februari 1908 trad hij voor het eerst met eigen werk naar buiten. In gebouw Concordia aan de Nieuwezijds Voorburgwal hingen die maand meer dan 50 foto’s, die de kunstcritici lovende bewoordingen ontlokten over de wijze waarop Eilers met zijn foto's atmosfeer en 'geziene en gevoelde stemmingen' als bij Willem Witsen.

In Het Stedelijk Museum toonde Eilers ongebruikelijk werk: heiers en grondwerkers in de immense bouwput aan de westzijde van het Centraalstation en mestkruiers en schuitenjagers langs de vaarten aan de westkant van de stad.
{{BROWN{Fotografie}}}
<<tabs "Bernard_Eilers"
"Amsterdam  " "" "Bernard F. A. Eilers1"
"Internationaal  " "" "Bernard F. A. Eilers2"
"Portretfotografie  " "" "Bernard F. A. Eilers3"
"Architectuurfotografie  " "" "Bernard F. A. Eilers4"
"Reproductie  " "" "Bernard F. A. Eilers5"
"Kleurenfotografie  " "" "Bernard F. A. Eilers6"
>>
{{BROWN{Foto's van beroepen}}}
<tabs "">
<tab 1860 - 1922 >
{{BROWN{1860 - 1922}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Ca. 1860 " "Ca. 1860" "SR1-02"
"1893 " "1893" "Nostalgie84"
"Ca. 1895 " "Ca. 1895" "Paardentram03"
"1905 " "1905" "J.L. Scherpenisse33"
"1906 " "1906" "Beroepen01A"
"1908-A " "1908" "J.L. Scherpenisse01"
"1908-B " "1908" "Beroepen03"
"1908-C " "1908" "J.L. Scherpenisse85"
"1909 " "1909" "Molens43"
"1911 " "1911" "Nostalgie07"
"1912-A " "1912" "Beroepen05"
"1912-B " "1912" "Beroepen06"
"1912-C " "1912" "Beroepen07"
"1912-D " "1912" "Beroepen08"
"1912-E " "1912" "Nostalgie98"
"1918 " "1918" "Beroepen09"
"1919 " "1919" "Beroepen10"
"Ca. 1920 " "Ca. 1920" "Stadsreiniging6-06"
"1922 " "1922" "Beroepen12"
>>}}}
</tab>

<tab 1923 - 1937 >
{{BROWN{1923 - 1937}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1923 " "1923" "Beroepen12A"
"1925 " "1925" "Beroepen13"
"1929 " "1929" "Nostalgie20"
"1930-A " "1930" "Beroepen15"
"1930-B " "1930" "Beroepen12B"
"Ca. 1930-C " "Ca. 1930" "Stadsreiniging6-17"
"1931 " "1931" "Beroepen16"
"1932 " "1932" "Beroepen17"
"1934-A " "1934" "SR1-15"
"1934-B " "1934" "Nostalgie99"
"1935-A " "1935" "Beroepen19"
"Ca. 1935-B " "Ca. 1935" "Beroepen16A"
"1936-A " "1936" "SR1-18"
"1936-B " "1936" "SR1-17"
"1936-C " "1936" "Beroepen22"
"1936-D " "1946" "Beroepen02"
"Ca. 1937-A " "Ca. 1937" "Beroepen25"
"1937-B " "1937" "Beroepen23"
>>}}}
</tab>

<tab 1937 - 1947 >
{{BROWN{1937 - 1947}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1937-C " "1937" "Beroepen24"
"1938 " "1938" "Beroepen26"
"1939 " "1939" "Nostalgie26"
"1946-A " "1946" "Ben Van Meerendonk01"
"1946-B " "1946" "Ben Van Meerendonk02"
"1946-C " "1946" "Ben Van Meerendonk03"
"1946-D " "1946" "Ben Van Meerendonk04"
"1946-E " "1946" "Ben Van Meerendonk05"
"1946-F " "1946" "Ben Van Meerendonk06"
"1947-A " "1947" "Ben Van Meerendonk07"
"1947-B " "1947" "Ben Van Meerendonk08"
"1947-C " "1947" "Ben Van Meerendonk09"
"1947-D " "1947" "Ben Van Meerendonk10"
"1947-E " "1947" "Ben Van Meerendonk11"
"1947-F " "1947" "Ben Van Meerendonk12"
"1947-G " "1947" "Ben Van Meerendonk16"
"1947-H " "1947" "Ben Van Meerendonk42"
>>}}}
</tab>

<tab 1947 - 1949 >
{{BROWN{1947 - 1949}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1947-I " "1947" "Ben Van Meerendonk44"
"1947-J " "1947" "Ben Van Meerendonk45"
"1947-K " "1947" "Ben Van Meerendonk50"
"1947-L " "1947" "Ben Van Meerendonk52"
"1947-M " "1947" "Ben Van Meerendonk58"
"1947-N " "1947" "Ben Van Meerendonk59"
"1947-O " "1947" "Ben Van Meerendonk60"
"1947-P " "1947" "Ben Van Meerendonk61"
"1947-Q " "1947" "Ben Van Meerendonk62"
"1947-R " "1947" "Ben Van Meerendonk64"
"1947-S " "1947" "Ben Van Meerendonk65"
"1947-M " "1947" "Ben Van Meerendonk53"
"1947-N " "1947" "Ben Van Meerendonk54"
"1947-O " "1947" "Ben Van Meerendonk55"
"1948-A " "1948" "Nostalgie30"
"1948-B " "1948" "Ben Van Meerendonk93"
"1949-A " "1949" "Nostalgie31"
"1949-B " "1949" "Ben Van Meerendonk18"
>>}}}
</tab>

<tab 1950 - heden >
{{BROWN{1950 - heden}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1950 " "1950" "Nostalgie33"
"Ca. 1950-A " "Ca. 1950" "Stadsreiniging6-07"
"1950-B " "1950" "Stadsreiniging4-03"
"1951-A " "1951" "Ben Van Meerendonk14"
"1951-B " "1951" "Ben Van Meerendonk15"
"1951-C " "1951" "Ben Van Meerendonk30"
"1952 " "1952" "Ben Van Meerendonk63"
"1954 " "1954" "Nostalgie39"
"Ca. 1955 " "Ca. 1955" "Beroepen30"
"1959-A " "1959" "Ben Van Meerendonk13"
"1959-B " "1959" "Ben Van Meerendonk43"
"1962 " "1962" "Ben Van Meerendonk80"
"1964 " "1964" "Ben Van Meerendonk79"
"1969 " "1969" "Beroepen29"
"1979 " "1979" "Stadsreiniging5-06"
"1980 " "1980" "Nostalgie45"
>>}}}
</tab>
</tabs>
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1906_Hondenmepper_kar_gereed_te_water_rijden_H_M_J_Misset_400.jpg][Foto/1906_Hondenmepper_kar_gereed_te_water_rijden_H_M_J_Misset.jpg]]
//Hondenmeppers. De kar met honden staat gereed te water te worden gereden. H.M.J. Misset, 1906.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1936_Haring_zuurverkoper_J_D_Noske_400.jpg][Foto/1936_Haring_zuurverkoper_J_D_Noske.jpg]]
//Haring- en zuurverkoper. J.D. Noske, 1936.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1908_Damrak_met_rijtuig_in_de_mist_Bernard_Eilers_400.jpg][Foto/1908_Damrak_met_rijtuig_in_de_mist_Bernard_Eilers.jpg]]
//Koetsier. Rijtuigen op het Damrak. Bernard Eilers, 1908.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1912_IJshandel_Het_Leven_C_J_Hofker_400.jpg][Foto/1912_IJshandel_Het_Leven_C_J_Hofker.jpg]]
//~IJshandelaar. Het Leven, C.J. Hofker, 1912.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1912_Dienstmeisje_Het_Leven_C_J_Hofker_400.jpg][Foto/1912_Dienstmeisje_Het_Leven_C_J_Hofker.jpg]]
//Dienstmeisje. Het Leven, C.J. Hofker, 1912.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1912_Dienstmeisjes_kloppen_kleden_Het_Leven_C_J_Hofker_400.jpg][Foto/1912_Dienstmeisjes_kloppen_kleden_Het_Leven_C_J_Hofker.jpg]]
//Dienstmeisjes kloppen kleden. Het Leven, C.J. Hofker, 1912.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1912_Dienstmeisjes_wachtend_op_de_vuilnisman_Het_Leven_C_J_Hofker_400.jpg][Foto/1912_Dienstmeisjes_wachtend_op_de_vuilnisman_Het_Leven_C_J_Hofker.jpg]]
//Dienstmeisjes wachtend op de vuilnisman. Het Leven, C.J. Hofker, 1912.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1918_Telefooncentraliste_400.jpg][Foto/1918_Telefooncentraliste.jpg]]
//Telefooncentraliste, 1918.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1919_Melkcontrole_Het_leven_400.jpg][Foto/1919_Melkcontrole_Het_leven.jpg]]
//Melkcontroleur. Het Leven, 1919.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1922_Olieman_met_kar-ga-door_400.jpg][Foto/1922_Olieman_met_kar-ga-door.jpg]]
//Olieman en 'Kar-ga-door', 1922.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1923_2e_Hugo_de_Grootstraat_naar_W_Gem_hondenbewaarplaats_400.jpg][Foto/1923_2e_Hugo_de_Grootstraat_naar_W_Gem_hondenbewaarplaats.jpg]]
//'Hondenmepper' bij de hondenbewaarplaats in de 2e Hugo de Grootstraat, 1923.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1930_Kar-ga-door_400.jpg][Foto/1930_Kar-ga-door.jpg]]
//Kar-ga-door, 1930.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1925_Voddenboer_400.jpg][Foto/1925_Voddenboer.jpg]]
//Voddenboer, 1925.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1930_Voddenboer_Het_Leven_400.jpg][Foto/1930_Voddenboer_Het_Leven.jpg]]
//Voddenboer. Het Leven, 1930.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1931_Wisselwachter_400.jpg][Foto/1931_Wisselwachter.jpg]]
//Wisselwachter. Het Leven, 1931.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1935_ca_Kinkerbrug_400.jpg][Foto/1935_ca_Kinkerbrug.jpg]]
//Brugwachter bij Kinkerbrug, ca. 1935.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1932_Groenteman_Het_Leven_400.jpg][Foto/1932_Groenteman_Het_Leven.jpg]]
//Groenteman. Het Leven, 1932.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1935_Telefooncentralisten_400.jpg][Foto/1935_Telefooncentralisten.jpg]]
//Telefooncentralisten, 1935.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1936_Schillenboer_400.jpg][Foto/1936_Schillenboer.jpg]]
//Schillenboer, 1936.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1937_Bredeweg_voddenmannen_zicht_op_Oranje-Vrijstaatkade_400.jpg][Foto/1937_Bredeweg_voddenmannen_zicht_op_Oranje-Vrijstaatkade.jpg]]
//Voddenmannen op de Bredeweg, 1937.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1937_Amsterdam_Orgeldraaiers_verboden_in_binnenstad_H_Sagers_400.jpg][Foto/1937_Amsterdam_Orgeldraaiers_verboden_in_binnenstad_H_Sagers.jpg]]
//Orgeldraaiers protesteren tegen verbod op spelen in de binnenstad. H. Sagers, 1937.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1937_ca_Baarsjes_Bernard_Eilers_400.jpg][Foto/1937_ca_Baarsjes_Bernard_Eilers.jpg]]
//Schuitentrekkers. Bernard Eilers, ca. 1937.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1938_Bierbrouwerswagen_van_Heineken_400.jpg][Foto/1938_Bierbrouwerswagen_van_Heineken.jpg]]
//Bierbrouwerswagen van Heineken, 1938.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1969_Amsterdam_kleermaker_400.jpg][Foto/1969_Amsterdam_kleermaker.jpg]]
//Kleermaker, 1969.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/Tramconducteur_NZH_tram_400.jpg][Foto/Tramconducteur_NZH_tram.jpg]]
//Tramconducteur NZH, Amsterdam - Haarlem - Zandvoort, ca. 1955.//
|''Positie'' |''Namen (v.l.n.r.)'' |h
|!Staand<br>&nbsp; |Herman Boer Rookhuizen, Jaap de Krijger, Bep de Krijger, Jan de Krijger, Janneke de Krijger, Jaap Renaud, Jo/Co van Kampen, Suze Alkema, Co/Jo van Kampen, Helena de Koning, Wim van Heertum|
|!Zittend midden |Netty van Essen, Emmy van Lente, Mies Alkema, Tiny van Essen, Hetty van Kampen|
|!Zittend onderaan |Joop van Heertum, Herman van Heertum, Tini Buisman, Theo Otte (Alkema), Adrie de Krijger|
{{BROWN{Bijzondere zaken}}}
+++!!!*[Onderwerp hier niet meer te vinden? &raquo;]
<<tiddler Techniek>>
===
<<tabs ""
"Algemeen " "" "Bijzondere zaken1"
"AP & NAP" "" "AP & NAP"
"Dam, 7 mei 1945 " "" "Dam, 7 mei 1945"
"Groentemarkten " "" "Groentemarkten"
"Nutsbedrijven" "" "Nutsbedrijven"
"Onlusten " "" "Onlusten"
"Space invaders " "" "Space invaders"
"Stadsreiniging " "" "Stadsreiniging"
"Straatmeubilair " "" "Straatmeubilair"
"Watt en Halfwatt " "" "Watt en Halfwatt"
>>

{{BROWN{Algemeen}}}
Onder dit kopje een aantal zaken die als zodanig niet direct met de Hugo de Grootbuurt te maken hebben - ook slecht onder het kopje 'omstreken' vallen - maar wel betrekking hebben op Amsterdam, b.v.:
# AP & NAP, het (Normaal) Amsterdams Peil als referentiehoogte.
# De schietpartij op de Dam, 7 mei 1945.
# Elektrische auto's, niets nieuws onder de zon.
# Groentemarkten: de oude groentemarkt aan de Marnixstraat en de Centrale Markthallen.
# Nutsbedrijven, waaronder:
#* Gas met gasfabrieken, zoals de 'Engelse gasfabriek' aan de Marnixstraat en de Westergasfabriek aan de Haarlemmerweg.
#* Elektriciteit met de elektriciteitscentrale 'Electra' aan de Haarlemmerweg.
#* Drinkwater met de Duinwaterleiding met pompstation aan de Haarlemmerweg.
#* Openbaar vervoer in Amsterdam en omstreken.
# Onlusten zoals het 'Aardappeloproer' in 1917 en het Jordaanoproer in 1934.
# Space invaders in de Hugo de Grootbuurt.
# De Stadsreiniging van Amsterdam.
# Straatmeubilair in Amsterdam.
# Komisch duo 'Watt en Halfwatt'
{{BROWN{Bilderdijk-kade/park/straat}}}
<<tabs ""
"Bilderdijkkade " "" "Bilderdijkkade"
"Bilderdijkpark " "" "Bilderdijkpark"
"Bilderdijkstraat " "" "Bilderdijkstraat"
>>
{{BROWN{Bilderdijkkade}}}
<<tabs ""
"Info " "" "Bilderdijkkade0"
"Juliana ziekenhuis " "" "Juliana ziekenhuis"
"Centrale Inrichting Bilderdijkkade (Stadsreiniging) " "" "Centrale Inrichting Bilderdijkkade"
>>
{{BROWN{Bilderdijkkade}}}
* Het Juliana ziekenhuis op de hoek van de Ter Haarstraat en de Bilderdijkkade
* De Stadsreiniging - aan de overkant - tussen Kwakersstraat en Kinkerstraat.
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1902_graven_Da_Costagracht_400.jpg][Foto/1902_graven_Da_Costagracht.jpg]]
//Graven van de Bilderdijkgracht. Links het JZ in aanbouw, 1904.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/19xx_Bilderdijkkade_aanzicht_JZ_400.jpg][Foto/19xx_Bilderdijkkade_aanzicht_JZ.jpg]]
//Bilderdijkkade met Juliana ziekenhuis, vijftiger jaren.//
{{BROWN{Bilderdijkpark}}}
<<tabs "Bilderdijkstraat"
"Info " "" "Bilderdijkpark0"
"Begraafplaats De Liefde " "" "R.K. begraafplaats De Liefde"
"Kerk De Liefde " "" "R.K. kerk De Liefde"
"Herstellingsoord " "" "Herstellingsoord"
"Scholen aan het Bilderdijkpark " "" "Scholen aan het Bilderdijkpark"
"Brug #1935" "" "Brug #1935"
"Foto's " "" "Foto's Bilderdijkpark"
>> 
{{BROWN{Bilderdijkpark}}}
Op het deel van de algemene graven van de R.K. begraafplaats De Liefde werd in 1912 het Bilderdijkpark aangelegd en verrees daarnaast in 1927 een parkherstellingsoord.
Het [[lijkenhuisje|Lijkenhuisje]] was het enige dat herinerde aan de begraafplaats; sinds 2012 is het een restaurant.
In 2005 is het park volledig gerenoveerd.
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1941_Situatie_parkherstellingsoord_Bilderdijkpark_400.jpg][Foto/1941_Situatie_parkherstellingsoord_Bilderdijkpark.jpg]]
//Situatie parkherstellingsoord Bilderdijkpark op een kaart uit 1941.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1956_Situatie_parkherstellinsoord_Bilderdijkpark_400.jpg][Foto/1956_Situatie_parkherstellinsoord_Bilderdijkpark.jpg]]
//Situatie parkherstellingsoord Bilderdijkkade op een kaart uit 1956.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2010_Bilderdijkpark_4a-c_vm_Herstellingsoord_400.jpg][Foto/2010_Bilderdijkpark_4a-c_vm_Herstellingsoord.jpg]]
//Google Street View: voormalig parkhestellingsoord, nu kinderdagverblijf annex bedrijvengebouw, 2010.//
{{BROWN{Info}}}
Op het uiterste puntje van het Bilderdijkpark, op de hoek van de Hugo de Grootgracht en de Bilderdijkgracht, stond een markant, vrijstaand gebouw: een school.
Aan het Bilderdijkpark hebben 2 scholen gestaan:
# De Potgieterschool op #12, dus in het rijtje huizen tussen Bilderdijkstraat en Bilderdijkkade.
# De 'Zandschool' op #18, op de hoek van de Hugo de Grootgracht en de Bilderdijkgracht.

Van de z.g. 'Zandschool' is niet veel bekend.
Zoeken op Bilderdijkpark bij [[Schoolbank|http://www.schoolbank.nl/]] geeft:
# Kleuterschool de Bonte Specht, Bilderdijkpark 18
# Openbare Basisschool De Waterkant, Bilderdijkpark 18
# Potgieterschool, Bilderdijkpark 12

En dus niets over de voorganger van De Waterkant (volgens de foto's waarschijnlijk iets van 'OPENBARE ABACADABRA SCHOOL Nr. xy').
Toch neem ik aan dat er naast de kleuterschool ook een lagere school was:
* Uit het Nieuws van de Dag van 1 april 1913:<br>"Het Gemeentebestuur van Amsterdam heeft aanbesteed: Het bouwen yan een school voor voorbereidend onderwijs in het Bilderdijkpark én het maken van remmingwerken in het belendende vaarwater".
* Het stadsarchief van Amsterdam - foto uit 1957 - spreekt over een ~VLO-school (VLO = Vernieuwd Lager Onderwijs).
Dat de school ook wel 'zandschool' genoemd werd, heeft mogelijk te maken met de grote zandbakken ervoor.
Van kleuterschool de Bonte Specht zijn bij Schoolbank inschrijvingen en klassefoto's te vinden vanaf 1940 t/m 1985+.
Van de Potgieterschool zijn bij Schoolbank inschrijvingen en klassefoto's te vinden vanaf 1925 t/m 1985.
Rond 1984 werd de school afgebroken en werd op dezelfde plaats een nieuwe school gebouwd: openbare basisschool De Waterkant.
De eerste steenlegging voor de nieuwbouw van De Waterkant vond plaats op 15 november 1985.
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1956_Situatie_school_Bilderdijkpark_400.jpg][Foto/1956_Situatie_school_Bilderdijkpark.jpg]]
//Situatie van de scholen aan het Bilderdijkpark op een kaart uit 1956.
Op #12 de 'Potgieterschool' en op #18 de 'Zandschool'/'De Bonte Specht'/'De Waterkant'//
{{BROWN{Bilderdijkstraat}}}
<<tabs ""
"Info " "" "Bilderdijkstraat0"
"Kerk De Liefde " "" "R.K. kerk De Liefde"
"Begraafplaats De Liefde " "" "R.K. begraafplaats De Liefde"
"Scholen bij De Liefde" "" "Scholen bij De Liefde"
"Wooncomplex De Liefde " "" "Wooncomplex De Liefde"
"Even zijde #36 - 48 " "" "Bilderdijkstraat 36-48"
"Sigarenfabriek " "" "Sigarenfabriek Bilderdijkstraat"
"Lettergieterij Tetterode " "" "Lettergieterij Tetterode"
"Zuid-Hollandsche Bierbrouwerij " "" "Zuid-Hollandsche Bierbrouwerij"
"Foto's " "" "Foto's Bilderdijkstraat"
>> 
{{BROWN{Bilderdijkstraat 36-48}}}
<<tabs ""
"Info " "" "Bilderdijkstraat36-48_0"
"Aanzicht " "" "Bilderdijkstraat00"
"Tegeltableaus " "" "Tegels Bilderdijkstraat"
"Foto's " "" "Foto's Bilderdijkstraat 36-48"
>>
{{BROWN{Bilderdijkstraat}}}
Een 'oude' kerk (kapel) aan het Kerkpad, een 'nieuwe' kerk en een wooncomplex - met kapel - tussen de Bilderdijkstraat en de Da Costakade en een begraafplaats (De Liefde) waaraan de kerken en het wooncomplex hun naam ontleenden. De begraafplaats had een lijkenhuisje dat nu als restaurant fungeert.
Verder mooie tegeltableus, twee fabrieken en een depot:
* Een sigarenfabriek in de Bilderdijkstraat
* Lettergieterij Tetterode in de Bilderdijkstraat en aan de Da Costakade
* Depot van de ~Zuid-Hollandsche Bierbrouwerij uit Den Haag, in de Bilderdijkstraat en aan de Da Costakade.
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2009_Bilderdijkstraat_tussen_Bilderdijkpark_De_Clercqstraat_400.jpg][Foto/2009_Bilderdijkstraat_tussen_Bilderdijkpark_De_Clercqstraat.jpg]]
//Google Street View: Bilderdijkstraat tussen de De Clercqstraat (links) en het Bilderdijkpark (rechts), 2009.//
{{BROWN{Info}}}
De even zijde van de Bilderdijkstraat begint pas - voorbij het Bilderdijkpark - bij #36, het café op de hoek van Bilderdijkstraat/Bilderdijkpark. De nummers 2 t/m 34 bestaan niet!

{{vTabs{<<tabs ""
"Situatie " "" "Situatie Bilderdijk-De Clercqstraat"
"Bouwtekening " "" "Bouwtekening Bilderdijkstraat 36-40"
>>}}}
</tab>
<html><iframe width="640" height="500" src="https://www.youtube.com/embed/MT1tB0tPmxc" frameborder="0" allowfullscreen></iframe></html>
{{BROWN{Lange Bleekerssloot}}}
De Lange Bleekerssloot - als zuidelijke grens van het 'Kostverlorengebied' - liep, grofweg in het verlengde van de Rozengracht, van de Singelgracht bij bolwerk Rijck tot aan de Kostverlorenvaart bij de Tolbrug naar 'De Baarsjes'.
De Rozengracht werd in 1889 gedempt terwijl in de richting van de Dam een nieuwe doorbraak werd gerealiseerd, de Raadhuisstraat.
In 1892 werd de Lange Bleekerssloot tussen Singelgracht en Bilderdijkstraat gedempt en werd een stuk De Clercqstraat aangelegd. Hiermee was een rechtstreekse verbinding tussen de Dam en de nieuwe wijken ten westen van de Singelgracht aangelegd.
De rest van de Lange Bleekerssloot - tussen Bilderdijkstraat en Kostverlorenvaart - werd in 1895 gedempt.
<<<
Het Lange Bleekerspad liep ten noorden van de Lange Bleekerssloot; het Korte Bleekerspad liep ten zuiden van de Lange Bleekerssloot en ten noorden van de Korte Bleekerssloot.
<<<

{{BROWN{Bloemgracht}}}
* De eerste christelijke school in Nederland
* Het postkantoor 'Bloemgracht'
* Roggebroodfabriek Funke, later Hollandia
* Lettergieterij Tetterode
<<tabs ""
"1e christelijke school " "" "Bloemgracht2"
"Postkantoor Bloemgracht " "" "Postkantoor Bloemgracht"
"Roggebroodfabriek " "" "Roggebroodfabriek"
"Lettergieterij Tetterode " "" "Lettergieterij Tetterode"
>>
{{BROWN{Info}}}
Op de hoek van de Bloemgracht (#182) en de Lijnbaansgracht verrees in 1901 een pand waarin een postkantoor gevestigd werd. In 2003 werd het postkantoor gesloten.
Daarna werd het gehele pand gerenoveerd en werd op de begane grond een huisartsenpraktijk gerealiseerd.
!!!Verbouwing tot huisartsenpraktijk (2004)
//Bron: AG architecten BV// http://www.ag-architecten.nl/

In 2003 werd het postkantoor Bloemgracht gesloten en kwam beschikbaar voor het realiseren van een praktijkruimte voor vier huisartsen in een zogenaamd ~HOED-verband (huisartsen onder één dak).
De bestaande ruimte is compleet gestript en ontdaan van alle verouderde techniek.
Het kogelwerende glas in de ramen en de nis waarin zich ooit de kluis van het postkantoor bevond zijn hierbij gehandhaafd.
De oorspronkelijke entree op de hoek is komen te vervallen, zodat de hoekruimte geheel als wachtruimte kon worden benut.
De balie met assistentenkamer heeft een centrale positie gekregen, met zicht op de entree, de wachtruimte en de gang langs de spreekkamers.
De spreekkamers voor de huisartsen zijn langs de gevel gelegd, terwijl de secundaire functies zoals de behandelkamer, het archief en de pantry en het sanitair inpandig een plaats hebben gekregen.
Voor dit project is door AG ook het meubilair ontworpen, zoals de balie, een leestafel en bank in de wachtruimte en de werktafel in een van de artsenkamers.
In dezelfde artsenkamer is in de genoemde nis van de kluis een zitbank ontworpen, geheel in stijl met de vormgeving en uitvoering van het overige maatwerk-meubilair.
De vloer van de wachtruimte is in hardsteen uitgevoerd, de overige vloerafwerking in een effen marmoleum.
Met verlichting en vitrage is een rustige, vrij huiselijke sfeer gecreëerd, die zowel door patienten als door de artsen en hun assistenten gewaardeerd wordt.
+++^*{{BROWN{[1e Christelijke school Bloemgracht &raquo;]}}}
Zie ook:
[[Amaliastraat/Marnix (van Sint Aldegonde)-school|Amaliastraat]]
===
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "Marnixschool"
"1841-A " "1841" "MvSAschool01"
"1841-B " "1841" "MvSAschool02"
>>}}}
{{BROWN{Bolwerk Haarlem}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "Bolwerk Haarlem0"
"1795 " "1795" "Bolwerk Haarlem1"
"1822 " "1822" "Bolwerk Haarlem2"
"Situatie 1822-2007 " "1822-2007" "Bolwerk Haarlem4"
"1e Marnixplantsoen " "2007" "Bolwerk Haarlem3"
"Beeld " "" "Zonder titel"
"1896 " "1896" "Jacob Olie80"
"Ca. 1949 " "Ca. 1949" "Bolwerk Haarlem5"
"Ca. 1955 " "Ca. 1955" "Bolwerk Haarlem6"
"2007 " "2007" "Bolwerk Haarlem7"
>>}}}
{{BROWN{Bolwerk Haarlem}}}
In 1655 werd het Noorderkerkhof bij de Noorderkerk gesloten en vervangen door een kerkhof op het bolwerk Haarlem. Dit kerkhof heette in de volksmond ook Noorderkerkhof of Palmkerkhof.
Op het bolwerk stond korenmolen 'De Palm'. In 1815 begon de sloop van bolwerk en aangrenzende +++^*[courtines &raquo;]
<<tiddler Bolwerken1>>===.
In 1866 werd het begraven binnen de bebouwde kom (en dus ook hier) verboden. In 1879 werd op het voormalige kerkhof het Palmplantsoen - het latere 1e Marnixplantsoen - aangelegd.
Er kwam een pad naar een noodbrug ([[Rotterdammerbrug|Brug #150]], naar de stad waar de brug gekocht werd) van de Marnixstraat over het bolwerk naar de Nassaukade.
De na 1815 nog overeind gebleven delen van de courtine tot bolwerk Sloterdijk werden in 1876 geslecht; op de grond waren de lijnbanen "Het Fortuin" en "De Hoop" gevestigd. De eigenaren hadden in 1870 de grond kunnen kopen. In 1881 vroegen zij toestemming die voor woningbouw te mogen bestemmen. De toestemming daarvoor hield wel in dat zij stroken afstonden om de Marnixstraat te verbreden. Delen van de Singelgracht werden in 1868-70 gedempt om de Marnixkade te kunnen aanleggen.
>Dit is het enige bolwerk waarvan de vorm nog origineel is daar de schuine kanten niet weggegraven zijn.
[img[Bolwerk Haarlem 1795|Images/1795_situatie_bolwerk_Haarlem_400.jpg]]
//Bolwerk Haarlem, 1795.
''Let op:'' Noord/zuid verwisseld.//
[img[Bolwerk Haarlem 1822|Images/1822_Bolwerk_Haarlem_400.jpg]]
//Bolwerk Haarlem, 1822.//
[img[1e Marnixplantsoen|Images/2008_1e_Marnixplantsoen_2.jpg]]
//Google Maps: 1e Marnixplantsoen, 2007.
De puntvorm van bolwerk Haarlem is nog altijd aanwezig.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1832-2007_Bolwerk_Haarlem_400.jpg][Foto/1832-2007_Bolwerk_Haarlem.jpg]]
//Situatie bolwerk Haarlem/1e Marnixplantsoen op kaart van 1822 met overlay van kaart 2007.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1949_ca_1e_Marnixplantsoen_voor_toekomstige_speelplaats_1_400.jpg][Foto/1949_ca_1e_Marnixplantsoen_voor_toekomstige_speelplaats_1.jpg]]
//1e Marnixplantsoen, ca. 1949.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1955_ca_1e_Marnixplantsoen_voor_toekomstige_speelplaats_2_400.jpg][Foto/1955_ca_1e_Marnixplantsoen_voor_toekomstige_speelplaats_2.jpg]]
//1e Marnixplantsoen, ca. 1955.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2007_1e_Marnixplantsoen_speelplaats_400.jpg][Foto/2007_1e_Marnixplantsoen_speelplaats.jpg]]
//Speelplaats op 1e Marnixplantsoen, gezien naar Marnixstraat, 2007.//
{{BROWN{Bolwerk Nieuwerkerk (Nieuwkerk)}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "Bolwerk Nieuwerkerk0"
"1795 " "1795" "Nieuwerkerk2"
"Situatie 1842 " "1842 " "Engelse gasfabriek01"
"Situatie 1875 " "1875 " "Voormalige groentemarkt Marnixstraat1"
"Situatie 1822-2007 " "1822-2007" "Bolwerk Nieuwerkerk1"
>>}}}
{{BROWN{Bolwerk Nieuwerkerk (Nieuwkerk)}}}
Dit bolwerk ontleende zijn naam aan een polder die nadien verzwolgen werd door de Haarlemmermeer. Hier stond 'De Groote Stinkmolen', een zeemleermolen, later een moutmolen.
In 1807-8 werd de walmuur verlaagd. Deze plek kreeg na de slechting vele bestemmingen. Van 1825 tot 1877 stond hier een gasfabriek, de z.g. [[Engelse gasfabriek]].
De wal tussen Nieuwkerk en Rijk is flink genormaliseerd. Hier kwamen diverse vuile industrieën, daarnaast een paardenslagerij. Van 1895 tot 1934 was hier de [[groenmarkt|Voormalige groentemarkt Marnixstraat]], die echter vanaf de eerste dag veel overlast voor het verkeer in de Marnixstraat betekende. De eerst geplempte wal van de Singelgracht werd voorzien van vijf insteekhavens (met de grond van die havens werd aan de overkant de Bleekersloot gedempt, waaruit de De Clercqstraat ontstond). Na WOII lag dit terrein nog lang braak tot een deel voor het streekvervoer (NZH) werd ingericht en Tabak er de parkeergarage neerzette.
In 1944 kwam het Hoofdbureau van Politie klaar en in 1956 werd de [[Oude Kinkerbrug|Brug #169]] (1890) op de hoogte van ~Elandsgracht-Kinkerstraat verbreed. 
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1822-2007_Bolwerk_Nieuwerkerk_400.jpg][Foto/1822-2007_Bolwerk_Nieuwerkerk.jpg]]
//Situatie bolwerk Nieuwerkerk op kaart van 1822 met overlay van kaart 2007.//
{{BROWN{Bolwerk Osdorp (Passeerder)}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "Bolwerk Osdorp0"
"1795 " "1795" "Osdorp3"
"Situatie 1822-2007 " "1822-2007" "Bolwerk Osdorp1"
"2007  " "2007" "Bolwerk Osdorp2"
>>}}}
{{BROWN{Bolwerk Osdorp (Passeerder)}}}
Het bolwerk ontleende zijn naam aan het gelijknamige dorp en het synoniem - Passeerder - aan de Passeerdersgracht tussen Prinsen- en Lijnbaansgracht, die op het bolwerk uitkwam. Op bolwerk Osdorp stond 'De kleine Stinkmolen', een zeemleermolen, later een moutmolen, afgebroken in 1797.
Ook stond er de sterrenkijker van het observatorium, dat t.g.v. het bezoek van Tsaar Peter de Grote in 1697-8 was ingericht. In 1807-8 werd de walmuur verlaagd. In 1852 werd op het bolwerk en de geslechte walmuur de suikerraffinaderij van De Bruyn & Zn. gebouwd, na 1877 Amstel Suikerraffinaderij geheten en tot 1905 in werking. In het kader van een grondruil kreeg de suikerfabriek recht tot plempen van ruim 12000 m^^2^^ Singelgracht.
De plek biedt nu ruimte aan het verzorgingshuis Bernardus. Dit huis is in 1912 ontstaan toen het R.K. Gesticht der Liefde St. Bernardus zijn tehuis op het Gasthuishof (Binnengasthuis) aan de Nederlandse Bank verkocht en naar de Marnixstraat verhuisde.
De gemeente Amsterdam kocht een deel van de niet bebouwde grond van het gesticht waar de ATVA gebouwd werd.
De brug hier over de Singelgracht naar de Bosboom Toussaintstraat begon als pontje in 1881, daarna werd het een noodbrug omdat de geplande brug naar de Kinkerstraat moest wachten tot de concessie voor de gasfabriek bij bolwerk Nieuwkerk verliep. In 1911 werd de noodbrug vervangen door een vaste stenen brug en kreeg de naam +++^*[Koekjesbrug &raquo;]<<tiddler Koekjesbrug>>===.
Nagenoeg het hele bolwerk is vergraven om de Singelgracht te normaliseren. Er is nog een flauwe bocht te zien.
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1822-2007_Bolwerk_Osdorp_400.jpg][Foto/1822-2007_Bolwerk_Osdorp.jpg]]
//Situatie bolwerk Osdorp (Passeerder) op kaart van 1822 met overlay van kaart 2007.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2007_Bolwerk_Osdorp_400.jpg][Foto/2007_Bolwerk_Osdorp.jpg]]
//Google Maps: Hoofdbureau van politie, ATVA en St. Bernardus, 2007.//
{{BROWN{Bolwerk Rijck (Rijk/Rose)}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "Bolwerk Rijck0"
"1875 " "1875" "Rijck3"
"Pontje 1875 " "1875" "Bolwerk Rijck1"
"Situatie 1822 - 2007" "" "Bolwerk Rijck2"
>>}}}
{{BROWN{Bolwerk Rijck (Rijk/Rose)}}}
Dit bolwerk ontleende zijn naam aan het dorp Rijk dat nadien verzwolgen werd door de Haarlemmermeer. Behalve aan korenmolen [[De Victor]] bood dit bolwerk vanaf 1852 plaats aan de leerlooierij Het Zwarte Paard en de sal-ammoniakfabriek van V.d.Elst en Matthes.
In 1887 zegde de stad de pacht op. Ook de molen moest 1897 verdwijnen om plaats te maken voor woningbouw. In 1895 werden Warmoes- en Rozengracht gedempt om een doorbraak te forceren voor het toenemende verkeer. In datzelfde jaar werd begonnen met het dempen van de Bleekersloot (nu de De Clercqstraat) aan de andere kant van de Singelgracht om aan te sluiten op de te maken weg, waarvoor al in 1892 een brug over de Singelgracht gelegd was. Die brug kwam voor rekening van de A'damse Omnibus Mij. die er een tram over aanlegde naar de nieuwbouw (Da Costabuurt). Voor die tijd was er een pontje van het bolwerk Rijck naar het Raampad, mogelijk ook i.v.m. de [[R.K. begraafplaats De Liefde]].
De+++^*[courtine &raquo;]<<tiddler Bolwerken1>>=== tot de Raampoort werd in 1843-4 gesloopt. Op de grond kwam in 1892 een [[brandweerkazerne|Brandweerkazerne]]. Daarnaast een [[armenschool|Armenschool hoek Rozengracht - Marnixstraat]] waarin in 1929 het Museum v.d. Arbeid en nog later het [[NINT]] trok.
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1875_Pontje_bolwerk_Rijk_400.jpg][Foto/1875_Pontje_bolwerk_Rijk.jpg]]
//Pontje van bolwerk Rijck naar Raampad op de plattegrond van 1875.<br> Zie ook - gestippeld - het 'nieuwe' pad naar kerkhof De Liefde.//
[img[Bolwerk Rijck|Images/1822_2007_Situatie_molen_De_Victor_400.jpg]]
//Situatie bolwerk Rijck op kaart van 1822 met overlay van de kaart van 2007.//
{{BROWN{Bolwerk Rijckeroort (Rijkeroord)}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "Bolwerk Rijckeroort0"
"1795  " "1795" "Bolwerk Rijckeroort1"
"1822  " "1822" "Bolwerk Rijckeroort2"
"Situatie 1822-2007 " "1822-2007" "Bolwerk Rijckeroort4"
"2e Marnixplantsoen " "2007" "Bolwerk Rijckeroort3"
"Gevelsteen " "" "Gevelsteen Rijckeroort"
"Man met vioolkist " "" "Man met vioolkist"
"Steen in 3 " "" "Steen in 3"
>>}}}
{{BROWN{Bolwerk Rijckeroort (Rijkeroord)}}}
Dit bolwerk is vernoemd naar een polder die sindsdien verzwolgen is door de Haarlemmermeer.
Behalve aan korenmolen [[De Bloem]] bood dit bolwerk vanaf 1655 ook plaats aan de nieuwe begraafplaats van de Westerkerk. Begraven binnen de bebouwde kom was immers al enige tijd verboden. Dit Westerkerkhof heeft tot 1866 bestaan, toen het kerkbestuur eindelijk ook in hoogste instantie ongelijk kreeg en de voormalige vestingwerken ook tot de bebouwde kom te rekenen waren. In 1875 werd de grond aan het gemeentebestuur overgedragen en in 1880 besloot dit hier een plantsoen aan te leggen (2e Marnixpantsoen). Voor verbreding van brug #165 werden steeds stukjes van het plantsoen afgesnoept, het laatste in 1968 voor een aanzienlijk bredere Raampoortbrug naast (ten noorden van) de bestaande.
De+++^*[courtine &raquo;]<<tiddler Bolwerken1>>=== tot bolwerk Slotermeer werd 1862 geslecht. In 1865 werd de Schans tot de Zaagmolenspoort tot 20m verbreed en in 1872 Marnixstraat gedoopt.
>Dit bolwerk schijnt oorspronkelijk de naam 'De Bloem' te hebben gedragen, waarnaar de Bloemgracht  is genoemd.
Net ten zuiden van bolwerk Rijckeroort, maar nog ten noorden van de Bullebakssluis (de verbinding tussen Singelgracht en Lijnbaansgracht/Bloemgracht), stond de [[Raampoort]] die in 1844 afgebroken werd.
[[Brug #165]] (Raampoort) verbindt de Marnixstraat bij het 2e Marnixplantsoen met de Nassaukade bij de 2e Hugo de Grootstraat.
[[Brug #160]] (Bullebakssluis) in de Marnixstraat over het water dat Singelgracht met Lijnbaansgracht en Bloemgracht verbindt.
[img[Bolwerk Rijckeroort 1795|Images/1795_situatie_bolwerk_Rijckeroort_400.jpg]]
//Bolwerk Rijckeroort, 1795.
''Let op:'' Noord/zuid verwisseld.//
[img[Bolwerk Rijckeroort 1822|Images/1822_Bolwerk_Rijckeroort_400.jpg]]
//Bolwerk Rijckeroort met Raampoort en Bullebakssluis, 1822.//
[img[2e Marnixplantsoen|Images/2008_2e_Marnixplantsoen.jpg]]
//Google Maps: 2e Marnixplantsoen, 2007.//
[img[2e Marnixplantsoen|Images/1822-2007_Situatie_2e_Marnixplantsoen_400.jpg]]
//Situatie bolwerk Rijckeroort/2e Marnixplantsoen op kaart van 1822 met overlay van kaart 2007.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2006_Marnixstraat_285_gevelsteen_Bolwerk_Reijkeroordt_Martin_Alberts_400.jpg][Foto/2006_Marnixstraat_285_gevelsteen_Bolwerk_Reijkeroordt_Martin_Alberts.jpg]]
//Gevelsteen in het huis Marnixstraat 285.//

[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1955_ca_Marnixstraat_285_400.jpg][Foto/1955_ca_Marnixstraat_285.jpg]]
//Marnixstraat 285, het huis met de gevelsteen, ca. 1955.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2008_Marnixstraat_285_400.jpg][Foto/2008_Marnixstraat_285.jpg]]
//Google Street View: Marnixstraat 285 in 2008.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2008_Marnixstraat_285_huis_met_gevelsteen_400.jpg][Foto/2008_Marnixstraat_285_huis_met_gevelsteen.jpg]]
//Marnixstraat 285 in 2008. Let op de 'Space invader' op de muur.//
{{BROWN{Bolwerk Slooten (Sloten)}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "Bolwerk Slooten0"
"1795 " "1795" "Slooten3"
"Situatie 1822-2007 " "1822-2007" "Bolwerk Slooten1"
"1970 " "1970" "Luchtfoto's06"
"2007 " "2007" "Bolwerk Slooten2"
>>}}}
{{BROWN{Bolwerk Slooten (Sloten)}}}
Een eerdere versie van dit bolwerk was al in 1631 gebouwd als extra verdediging van de zwakke aansluiting van de uitbreiding van 1612 op de oude vestingwal aan de Herengracht. In 1662 werd het bolwerk iets oostelijker in de nieuwe omwalling ingepast. Hierop stond korenmolen 'De Liefde'.
Dit bolwerk bood vanaf 1835 plaats aan de zwavelzuurfabriek van Ketjen en vanaf 1866 aan een pleziertuin met een gebouw voor twee sociëteiten: Bellevue en Concordia.  In 1866 kreeg de societeit een strook Singelgracht in eigendom om te plempen, zodat uitgebreid kon worden. Die stank verspreidende buurman (Ketjen) moesten de sociëteiten tot 1880 dulden en kunnen daarna over het gehele terrein beschikken. Vanaf 1881 werd het complex Maison Stroucken genoemd. Het werd een feest- theater- en vergadercentrum. In datzelfde jaar werd de Leidsekade aangelegd. In 1899 werd de oude naam Bellevue in ere hersteld en was het 't belangrijkste uitgaanscentrum van Amsterdam. In 1939 werd er grootscheeps verbouwd en via een fusie kwam het eerst in handen van het Nieuwe De la Mar theater dat nu weer in handen van Joop van de Ende is.
De schans tussen Leidsegracht en Leidseplein stond bekend als de Trapjesschans omdat het plein alleen toegankelijk was via een stenen trap, daar waar de Lijnbaansgracht met een bocht onder de walmuur door verdween. 
Bolwerk Slooten is niet weggegraven. Het is nu Leidsekade tussen Leidsegracht en Leidsestraat.
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1822-2007_Bolwerk_Sloten_400.jpg][Foto/1822-2007_Bolwerk_Sloten.jpg]]
//Situatie bolwerk Slooten/Leidsekade op kaart van 1822 met overlay van kaart 2007.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2007_Bolwerk_Slooten_400.jpg][Foto/2007_Bolwerk_Slooten.jpg]]
//Google Maps: Leidsekade, vroeger bolwerk Slooten. 2007.//
{{BROWN{Bolwerk Slootermeer (Slotermeer/Anjeliers)}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "Bolwerk Slootermeer0"
"1795 " "1795" "Slootermeer2"
"Situatie 1881 " "1881"  "Van Oldenbarneveldtkade1"
"Situatie 1822-2007 " "1822 - 2007" "Bolwerk Slootermeer1"
>>}}}
{{BROWN{Bolwerk Slootermeer (Slotermeer/Anjeliers)}}}
Dit bolwerk is vernoemd naar een meer dat na 1641 drooggemaakt werd. Op het bolwerk stond koren- & moutmolen 'De Hooiberg'.
De+++^*[courtine &raquo;]<<tiddler Bolwerken1>>=== tot de Zaagmolenspoort werd 1862 geslecht. In 1865 werd tot de Zaagmolenspoort een 20m breed stuk weg aangelegd, in 1872 Marnixstraat gedoopt. Een deel van de geslechte walmuur tot de Zaagmolenspoort werd in 1880 bestemd tot kinderspeelplaats. Die bleek een jaar later al vernield door de jeugd en is toen omheind. Het bleef speelplaats tot het in 1955 vervangen werd door de Zwem-, Bad- en Wasinrichting [[Marnixbad]]. Dat is in 2004 gesloopt en het jaar daarop vervangen door een sportcentrum.
Tegenover het bolwerk Slootermeer was in 1883 de [[Van Oldenbarneveldtgracht|Van Oldenbarneveldtkade/plein]] gegraven die in 1908 weer gedempt werd.
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1822-2007_Bolwerk_Slootermeer_400.jpg][Foto/1822-2007_Bolwerk_Slootermeer.jpg]]
//Situatie bolwerk Slootermeer/Marnixkade/van Oldenbarneveldtplein op kaart van 1822 met overlay van kaart 2007.//
{{BROWN{Bolwerk Sloterdijck (Slooterdyk)}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "Sloterdijck0"
"1795 " "1795" "Sloterdijck2"
"Situatie 1822-2007 " "" "Sloterdijck1"
>>}}}
+++!!!^*[Bolwerken &raquo;]
<<tiddler Bolwerken1>>
===
<<tabs ""
"Info " "" "Bolwerken0"
"Na 1663 " "" "Stadsuitbreiding4"
"Sloterdijck " "" "Bolwerk Sloterdijck"
"Haarlem " "" "Bolwerk Haarlem"
"Cathuisers " "" "Cathuisers bolwerk"
"Slootermeer " "" "Bolwerk Slootermeer"
"Rijckeroort " "" "Bolwerk Rijckeroort"
"Rijck " "" "Bolwerk Rijck"
"Nieuwerkerk " "" "Bolwerk Nieuwerkerk"
"Osdorp " "" "Bolwerk Osdorp"
"Slooten " "" "Bolwerk Slooten"
>>
{{BROWN{Bolwerken in het beschreven gebied}}}
In het 'Kostverlorengebied' zelf (het gebied omsloten door Kostverlorenvaart, Singelgracht en Lange Bleekerssloot) lagen een zestal bolwerken. Van noord naar zuid:
* bolwerk Sloterdijck
* bolwerk Haarlem
* Cathuisers bolwerk
* bolwerk Slootermeer
* bolwerk Rijckeroort
* bolwerk Rijck
Ten zuiden daarvan lagen nog drie bolwerken:
* bolwerk Nieuwerkerk
* bolwerk Osdorp
* bolwerk Slooten
De laatste drie worden ook genoemd vanwege de 'industrie' aldaar: [[Engelse gasfabriek]], suikerfabriek, zwavelzuurfabriek van Ketjen en de hier uitgebreid beschreven [[groentemarkt|Voormalige groentemarkt Marnixstraat]].
>Veel informatie over de bolwerken is afkomstig van Theo Bakker's domein http://www.theobakker.net/
{{sliderBG{
{{borderless{
|vertical-align:top;''Bolwerk''&nbsp;of&nbsp;''bastion'' |&nbsp;&nbsp;&nbsp;|Vijfhoekig onderdeel van de vestingwal, waarvan een zijde (de keel) open was. Verder bestond een bolwerk uit twee flanken en twee facen. Vanuit een bolwerk werd een gedeelte van de courtines en ernaast liggende bolwerken bestreken|
|vertical-align:top;''Gordijn''&nbsp;of&nbsp;''courtine'' ||Het rechte stuk stadswal tussen twee bolwerken|
|vertical-align:top;''Face'' ||Naar buiten gerichte schuine kant van een bastion of bolwerk|
|vertical-align:top;''Flank'' ||Zijde van een bastion die een hoek maakt met de aangrenzende courtine|
}}}
}}}
De C.~XIw kon met een katapult gelanceerd worden (sneller dan het overboord zetten van een watervliegtuig dat vervolgens met eigen motor moet starten).
{{BROWN{Veren}}}
!!!~IJveer
Gestart met 2 stoomboten, uiteindelik zijn er 5 stoomboten geweest. Het aantal zitplaatsen varieerde van 100 tot 200.
In 1933 besloot de NZH 3 nieuwe motorboten - met 100 zitplaatsen - te laten bouwen bij de scheepswerf Concordia te Amsterdam. Ze kregen de namen 'Stad Edam', 'Stad Purmerend' en 'Stad Monnickendam'.
Omdat in de oorlog ook tramboten waren weggehaald, werd in 1947 besloten een nieuw motorschip te laten bouwen bij de scheepswerf G. van Heeten en Co. te Leidsendam, die de naam 'Ir. W.J. Burgerdijk' kreeg.
!!!Markerveer
In 1889 werd in samenwerking met de THHTM een veerdienst ~Monnickendam-Marken gestart met de botters 'Jonge Cornelis' en 'Vrouw Geertje' van schipper C. de Waart. In 1906 werd deze veerdienst, inmiddels uitgebreid met nog een botter (Juliana) en een motorboot (Gouwzee), door de TNHTM overgenomen en kwam schipper C. de Waart in dienst van de TNHTM.
In 1906 werd naast de 'President Roosevelt' - de nieuwe naam van de Gouwzee - een tweede motorboot aangeschaft, de "Koningin Emma".
>In 1905 was een speciale expressdienst ingesteld (rondje Waterland per tram, motorboot, botter, trekschuit) waarbij bovengenoemde schepen gebruikt werden, zie [[Marken Express]].
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1933-1947_NZH_Tramboten_400.jpg][Foto/1933-1947_NZH_Tramboten.jpg]]
//Bouwtekening van de NZH tramboten, 1933/1947.//
{{BROWN{Veren}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "Boten WT1"
"Tekening " "" "Boten WT2"
"Ca. 1910 " "Ca. 1910" "Waterlandse trams44"
"Ca. 1912 " "Ca. 1912" "Waterlandse trams49"
"1913 " "1913" "Schepen17"
"Ca. 1950 " "Ca. 1950" "Waterlandse trams63"
>>}}}
{{BROWN{Bouwmaterialenhandel J. Dirkzwager}}}
Bouwmaterialenhandel J. Dirkzwager verkocht zand, grind, stenen, cement etc. en had drie loodsen (#32, 34 en 36) in gebruik (de loods op #38 was in gebruik bij de Fa. K. Vree & Zn t.b.v. onderhoud huurwonningen).
Jarenlang lagen er een tjalk gevuld met - haast wit - fijn zand (zilverzand) en twee dekschuiten met stenen en scherp zand.
Naast de drie loodsen aan de Hugo de Grootkade had Dirkzwager een groot gedeelte van het binnenterrein omsloten door Hugo De Grootkade/Frederik Hendrikstraat/3e Hugo de Grootstraat in gebruik.
Daar stond o.a. ook een cementmolen waarmee mortel gemaakt werd (uit ongebluste kalk en scherp zand).
> In 1893 werden de huizen met loodsen onderin (#30 - 38) gebouwd voor+++^*[C.W. Wachtels, houtkoper]
<<tiddler Buurt169A>>===.<br>Tegenwoordig vinden we er het Integraal Medisch Centrum, Hugo de Grootkade #30 - 38 (http://www.integraalmedischcentrum.nl/).
{{vTabs{<<tabs ""
"Voorzijde " "1962" "Bouwmaterialenhandel J. Dirkzwager1"
"Schuiten " "1959" "Bouwmaterialenhandel J. Dirkzwager2"
"Achterzijde " "" "Buurt036D"
"Gevelsteen 1893 " "1893" "Buurt382"
"Medisch Centrum "  "2010" "Bouwmaterialenhandel J. Dirkzwager3"
>>}}}
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1962_Hugo_de_Grootkade_vanaf_hoek_Da_Costakade_400.jpg][Foto/1962_Hugo_de_Grootkade_vanaf_hoek_Da_Costakade.jpg]]
//Zicht op bouwmaterialenhandel J. Dirkzwager en ons geboortehuis, 1962.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1959_Hugo_de_Grootkade_Schuit_Dirkzwager_400.jpg][Foto/1959_Hugo_de_Grootkade_Schuit_Dirkzwager.jpg]]
//Schuiten van Dirkzwager, 1959.//
[img[Integraal Medisch Centrum|Images/2010_HdG_Integraal_Medisch_Centrum_400.jpg]]
//Google Street View: Integraal Medisch Centrum, 2010.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1913_Bilderdijkstraat_36-46_Bilderdijkpark_1-4_blad2_400.jpg][Foto/1913_Bilderdijkstraat_36-46_Bilderdijkpark_1-4_blad2.jpg]]
//Bouwtekeningen van de huizen aan de Bilderdijkstraat #36 - 40, ca. 1913.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1886_Da_Costakade_10_Catechismusschool_400.jpg][Foto/1886_Da_Costakade_10_Catechismusschool.jpg]]
//'Ontwerp voor het vergrooten van de Katechismusschool voor de parochie H. Nicolaas en Barbara', 1886.
Oftewel een bouwtekening van de St. Jozefschool aan de Da Costakade #10.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1886_Da_Costakade_10_Uitbreiding_Catechismusschool_400.jpg][Foto/1886_Da_Costakade_10_Uitbreiding_Catechismusschool.jpg]]
//'Ontwerp voor het vergrooten van de Katechismusschool voor de parochie H. Nicolaas en Barbara', 1886.
Oftewel een bouwtekening van de St. Jozefschool aan de Da Costakade #10.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1889_Bouwtekening_Bilderdijkstraat_27_St_Vincentiusschool_400.jpg][Foto/1889_Bouwtekening_Bilderdijkstraat_27_St_Vincentiusschool.jpg]]
//'Ontwerptekening voor het bouwen van een gedeelte school aan de Kerklaan te Amsterdam voor rekening van de vereeniging St. Vincentius à Paulo aldaar', 1889.
N.B. Kerklaan of Kerkhoflaan was geen officiële benaming, maar komt wel op bouwtekeningen voor.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1889_Uitbreiding_RK_Vincentiusschool_2_400.jpg][Foto/1889_Uitbreiding_RK_Vincentiusschool_2.jpg]]
//Bouwtekening voor uitbreiding van de R.K. St. Vincentiusschool, 1889.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1889_Bouwtekening_Bilderdijkstraat_27_St_Vincentiusschool_2_400.jpg][Foto/1889_Bouwtekening_Bilderdijkstraat_27_St_Vincentiusschool_2.jpg]]
//'Ontwerptekening voor het bouwen van een gedeelte school aan de Kerklaan te Amsterdam voor rekening van de vereeniging St. Vincentius à Paulo aldaar', 1889.
N.B. Kerklaan of Kerkhoflaan was geen officiële benaming, maar komt wel op bouwtekeningen voor.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1883_Bouwtekening_De_Liefde_met_toren_1_400.jpg][Foto/1883_Bouwtekening_De_Liefde_met_toren_1.jpg]]
//Ontwerp voor De Liefde met toren (zijaanzicht), 1883.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1883_Bouwtekening_De_Liefde_met_toren_2_400.jpg][Foto/1883_Bouwtekening_De_Liefde_met_toren_2.jpg]]
//Ontwerp voor De Liefde met toren (bovenaanzicht), 1883.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1883_Bouwtekening_De_Liefde_zonder_toren_400.jpg][Foto/1883_Bouwtekening_De_Liefde_zonder_toren.jpg]]
//Uitgevoerd ontwerp van De Liefde 'zonder toren', 1883.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1883_Bouwtekening_De_Liefde_met_toren_4_400.jpg][Foto/1883_Bouwtekening_De_Liefde_met_toren_4.jpg]]
//Ontwerp voor De Liefde met toren (voor-/achteraanzicht), 1883.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1883_Bouwtekening_De_Liefde_zonder_toren_2_400.jpg][Foto/1883_Bouwtekening_De_Liefde_zonder_toren_2.jpg]]
//Uitgevoerd ontwerp van De Liefde 'zonder toren', 1883.//
{{BROWN{Brand/politiemelder}}}
In een periode waarin telefooncellen nog geen gemeengoed waren, kon men via dit opvallende paaltje toch snel de brandweer of politie bereiken. Natuurlijk werd door kwajongens ook veel misbruik gemaakt van de brand- en politiemelders.
De brandmelder 'De rode brigadier' is een ontwerp uit 1927 van+++^*[Pieter Marnette &raquo;.]
{{sliderBG{
<<tiddler [[Pieter Lucas Marnette]]>>}}}===
Brandmelders hebben dienst gedaan van 1927 - 1971; politiemelders van 1933 tot in de 60er jaren.
{{vTabs{<<tabs ""
"Ca. 1925 " "Ca. 1925" "Brandmelder01"
"1950 " "1950" "Ben Van Meerendonk28"
"1971 " "1971" "Nostalgie62"
"2007 " "2007" "Nostalgie63"
"2008-A " "2008" "Nostalgie67"
"2008-B " "2008" "Nostalgie64"
"2008-C " "2008" "Nostalgie65"
"Voet " "" "Nostalgie72"
"Verschil " "" "Nostalgie66"
>>}}}
Kostverlorenvaart.
Brand bij de koolteerfabriek van Spalteholz & Ameschot aan de Buyskade (toen nog Baarsjesweg #18), 14-10-1913.
Nu staat hier het+++^*[complex Stadshuizen &raquo;]<<tiddler Kostverlorenvaart220A>>===- 3 woontorens met bedrijfsruimtes onderin.

/% Commentaar %/
<html><div align="center"><iframe src="http://www.dorpsraadslotenoudosdorp.nl/index.php?option=com_content&task=view&id=211&Itemid=89" frameborder="0" width="100%" height="600"></iframe></div></html>
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1925_ca_Informatie_over_brandmelders_en_oproep_tegen_vernielzucht_400.jpg][Foto/1925_ca_Informatie_over_brandmelders_en_oproep_tegen_vernielzucht.jpg]]
//Informatie over brandmelders en oproep tegen vernielzucht, ca. 1925.//
/% Brandweer %/
<html><iframe width="640" height="500" src="https://www.youtube.com/embed/9mPen1TxewE" frameborder="0" allowfullscreen></iframe></html>
{{BROWN{Brandweerkazerne}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "Brandweerkazerne0"
"1910 " "1910" "J.L. Scherpenisse02"
"Ca. 1929 " "Ca. 1929" "Buurt170"
"1981 " "1981" "Brandweerkazerne2"
"1986 " "1986" "Brandweerkazerne4"
"1986 detail " "1986" "Brandweerkazerne5"
"2000 " "2000" "Brandweerkazerne3"
"Situatie 2007 " "2007" "Brandweerkazerne6"
"2008 " "2008" "Brandweerkazerne7"
>>}}}
{{BROWN{Brandweerkazerne}}}
Als eerste in Nederland beschikte Amsterdam op 15 augustus 1874 over een brandweerkorps, dat volledig uit beroepsmensen bestond.
In de Rozenstraat stond een gebouwtje, dat als hulpwacht ingericht was.
In 1892 werd dit gebouwtje vervangen door een nieuwe kazerne aan de Rozengracht, nabij de brug over de Singelgracht bij de De Clercqstraat. Dat gebouw aan de Rozengracht staat er nu nog.
In 1983 werd het oude [[NINT-gebouw|NINT]] aan de Rozengracht 224 gesloopt om plaats te maken voor een nieuwe brandweerkazerne die in 1985 betrokken werd.
In 1986 lijkt de oude kazerne een museum te worden, maar ik heb hier verder niets over kunnen vinden.
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1981_Brandweerkazerne_Rozengracht_238_400.jpg][Foto/1981_Brandweerkazerne_Rozengracht_238.jpg]]
//Brandweerkazerne aan de Rozengracht, 1981.//
[img[Brandweerkazerne3|Images/2000_ca_Brandweerkazerne_H_Marnixstraat_170_400.jpg]]
//De nieuwe brandweerkazerne aan de Marnixstraat, ca. 2000.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1986_Brandweerkazerne_Rozengracht_238_400.jpg][Foto/1986_Brandweerkazerne_Rozengracht_238.jpg]]
//De oude brandweerkazerne, 1986.//
[img[Brandweerkazerne5|Images/1986_Brandweerkazerne_Rozengracht_238_detail_400.jpg]]
//Wordt de oude brandweerkazerne een museum? 1986.//
[img[Brandweerkazerne|Images/2008_Situatie_brandweerkazernes_400.jpg]]
//De oude (''@@color:#e70ee1;paars@@'') en de nieuwe (''@@color:#e80e0d;rood@@'') brandweerkazerne, 2007.
{{BLUE{Let op: De straat tussen Marnixstraat en Nassaukade wordt hier door Google Maps foutief De Clercqstraat genoemd maar heet toch echt Rozengracht!
In 2010 is Google Maps blijkbaar+++*[tot inkeer gekomen  &raquo;.]
<<tiddler [[Brandweerkazerne6A]]>>>
===}}}//
[img[Brandweerkazerne|Images/2010_Brandweerkazerne6A.jpg]]
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2008_Brandweerkazerne_Marnixstraat_400.jpg][Foto/2008_Brandweerkazerne_Marnixstraat.jpg]]
//Google Street View: De brandweerkazerne in 2008.//
[img[Bren op Dam|Images/1945-05-07_Dam_Bren.jpg]]
//Een beeldje uit een van de filmpjes die op 7 mei 1945 op de Dam gemaakt zijn.//
[img[Brengun|Images/Brengun.jpg]]
//De Brengun (of kortweg Bren) was een Britse volautomatische lichte mitrailleur die tijdens de Tweede Wereldoorlog veel werd gebruikt.//
{{BROWN{Brievenbus}}}
//Bron: De geschiedenis van de brievenbus in woord en beeld// http://www.iconenvandepost.nl/

{{BROWN{Brievenbus}}}
<tabs "">
<tab Historie >
{{BROWN{Historie}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Post in jaartallen " "" "Geschiedenis van de post"
"1850 " "1850" "Brievenbus1"
"1870 " "1870" "Brievenbus11"
"1906 " "1906" "Brievenbus12"
"1914 " "1914" "Brievenbus2"
"1922 " "1922" "Brievenbus3"
"1929 " "1929" "Brievenbus4"
"1936 " "1936" "Brievenbus5"
"1952 " "1952" "Brievenbus6"
"1960 " "1960" "Brievenbus7"
"1971 " "1971" "Brievenbus10"
"1987 " "1987" "Brievenbus8"
"2002 " "2002" "Brievenbus9"
>>}}}
</tab>

<tab Foto's >
{{BROWN{Foto's brievenbussen}}}
{{vTabs{<<tabs "Foto's_brievenbus"
"1851 " "1851" "Prenten90"
"1906 " "1906" "J.L. Scherpenisse12"
"1909 " "1909" "J.L. Scherpenisse11"
"Ca. 1920 " "Ca. 1920" "Nostalgie59"
"1940 " "1940" "WWII40"
"Ca. 1944 " "Ca. 1944" "WWII39"
"Ca. 1950 " "Ca. 1950" "Nostalgie60"
"1960 " "1960" "Brievenbus04"
"1964 " "1964" "Ben Van Meerendonk29"
"1971 " "1971" "Transport48"
"2005 " "2005" "Brievenbus03"
"2006-A " "2006" "Brievenbus01"
"2006-B " "2006" "Brievenbus02"
"2007 " "2007" "Brievenbus05"
>>}}}
</tab>
</tabs>
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2006_TPG_Post_400.jpg][Foto/2006_TPG_Post.jpg]]
//Brievenbus van TPG Post. Rienk Mebius, 2006.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2006_TNT_Post_400.jpg][Foto/2006_TNT_Post.jpg]]
//Brievenbus van TNT Post in het oranje, 2006.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2005_TPG_Post_400.jpg][Foto/2005_TPG_Post.jpg]]
//Brievenbus van TPG Post, 2005.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/600_1957_tweelingbrievenbus_400.jpg][Foto/600_1957_tweelingbrievenbus.jpg]]
//Tweelingbrievenbus, 1960.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2007_TNT_Post_rood_400.jpg][Foto/2007_TNT_Post_rood.jpg]]
//Brievenbus van TNT Post, nog in het rood, 2007.//
{{BROWN{Standaardbrievenbus groen 1850}}}

{{borderless tbody{
|vertical-align:top;[<img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/600_04-muscom_400.jpg][Foto/600_04-muscom.jpg]]|&nbsp;&nbsp;|vertical-align:top;<<tiddler Brievenbus1-1>>|
}}}
~IJzergieterij L.I. Enthoven te Den Haag krijgt in 1850 de opdracht 70 brievenbussen te maken. Tegelijkertijd vervaardigt de Haagse blikslagerij Candel 140 afsluitbare binnentrommels voor de bussen. De hoge rechthoekige bus staat op een vooruitspringend hardstenen voetstuk met een buslichtingdeurtje aan de zijkant. De gietijzeren standaardbrievenbus zal, met de nodige aanpassingen, ruim 110 jaar in het straatbeeld te zien zijn.
+++!!!*[Eigenschappen &raquo;]
Materiaal Gietijzer
Afmeting 90 x 200 x 49 cm
Fabrikant L.J. Enthoven & Co, Den Haag. Candel, Den Haag. Vanaf 1899 ook andere Nederlandse gieterijen.
In gebruik vanaf 1850
===
+++!!!*[Ontwerp &raquo;]
Het blijft een raadsel wie de majestueuze standaardbrievenbus van 1850 heeft ontworpen. De eerste aflevering bedraagt 67 stuks voor twintig steden en drie in reserve.
Eind 1850 staan de eerste bronsgroene brievenbussen, met één inwerpgleuf, in Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht. In verband met de invoering van postzegels voor drukwerk, wordt in 1869 in de bestaande standaardbrievenbussen een tweede inwerpgleuf voor drukwerk aangebracht.
===
+++!!!*[Details vormgeving &raquo;]
De voorkant en de beide smallere zijkanten zijn elk verdeeld in drie panelen, ook wel 'spiegels' genaamd. Midden op elk paneel zit een rozet als versiering, behalve op het bovenste paneel aan de voorkant. Daar is in reliëf het rijkswapen 'Je maintiendrai' aangebracht. De brievengleuf zit vlak onder het prachtige dekstuk met als randversiering een eierlijst met slangentongen en als topornament een Grieks 'acroterion'. Het luik voor de buslichting zit in de rechter zijkant.
===
{{BROWN{Buitenwoningbrievenbus 1971}}}

{{borderless tbody{
|vertical-align:top;[<img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/600_1971_buitenwoning_400.jpg][Foto/600_1971_buitenwoning.jpg]]|&nbsp;&nbsp;|vertical-align:top;<<tiddler Brievenbus10-1>>|
}}}
Voor woningen die meer dan tien meter van de openbare weg zijn verwijderd, schrijft TNT Post een buitenwoningbrievenbus voor.
In 1971 ontwerpt Friso Kramer een buitenbus van groene kunststof in enigszins ellipsachtige vorm. De bovenzijde van de bus heeft twee scharnierende kleppen: een binnenklep met daarin de inwerpgleuf en een buitenklep met een om de bus passende rand. 
Aan de achterzijde is de bus voorzien van een zogeheten schuifzwaluwstaart met groef voor bevestiging aan een paal. De bus heeft aan de voorzijde enkele uitsparingen voor het aanbrengen van een naamplaatje en huisnummers.
+++!!!*[Eigenschappen &raquo;]
Materiaal kunststof
Techniek giettechniek
Afmeting 32 x 45,5 x 17 cm
Fabrikant Schoeller Arca Systems, Hardenberg
In gebruik vanaf 1971
===
+++!!!*[Friso Kramer &raquo;]
<<tiddler [[Friso Kramer]]>>
===
{{BROWN{Hangbrievenbus platteland 1870}}}

{{borderless tbody{
|vertical-align:top;[<img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/600_1870_hangbrievenbus_400.jpg][Foto/600_1870_hangbrievenbus.jpg]]|&nbsp;&nbsp;|vertical-align:top;<<tiddler Brievenbus11-1>>|
}}}
In de in 1850 ingevoerde Postwet staat dat alle brievenbussen in een standaardmodel moeten worden uitgevoerd. Zo ook de in 1870 nieuw geïntroduceerde hangbrievenbus. Deze rechthoekige bus ziet men voornamelijk op spoorwegstations en op het platteland.
Aan de voorzijde springt de bus uit. Hier bevindt zich de gleuf (15 x 170 mm) met daarboven een gootvormig kapje. Onder de inwerpopening staat in reliëf het rijkswapen weergegeven volgens besluit van 1815 met schildhouders en lint, met daaronder  in een boog weergegeven 'brievenbus' en nog lager (geschilderd) de tijden van de buslichting.
+++!!!*[Eigenschappen &raquo;]
Materiaal gietijzer
Techniek gegoten ijzer
Afmeting 34.5 x 63 x 25.5 cm
Fabrikant ~IJzergeterij De Prins van Oranje. Later ook door de Pletterij, Den Haag en Diepenbrock & Reigers, Ulft
In gebruik vanaf 1870
===
{{BROWN{Hangbrievenbus platteland 1906}}}

{{borderless tbody{
|vertical-align:top;[<img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/600_1906_hangbrievenbus_400.jpg][Foto/600_1906_hangbrievenbus.jpg]]|&nbsp;&nbsp;|vertical-align:top;<<tiddler Brievenbus12-1>>|
}}}
n 1906 brengt de PTT een groter type hangbrievenbus uit met de inwerpopening niet aan de voorkant maar aan de rechterzijkant. Bij een gleuf aan de voorkant willen poststukken nog wel eens tegen de achterkant stoten. Met een gleuf aan de zijkant kunnen de stukken beter in de bus vallen. Boven de gleuf bevindt zich een kapje ter bescherming tegen de regen.
De voorzijde heeft een vooruitspringend middenstuk waarop in reliëf onder elkaar 'brievenbus', het rijkswapen en "buslichting" staan weergegeven. Op de bovenzijde van de bus staat in reliëf 'administratie der posterijen'.
+++!!!*[Eigenschappen &raquo;]
Materiaal gietijzer
Techniek gegoten ijzer
Afmeting 39,5 x 60,5 x 24,5 cm
Fabrikant Diverse ijzergieterijen: Diepenbrock & Reigers, Ulft, Benking & Brongers, Terborg en Nering & Bogel, Deventer
In gebruik vanaf 1906
===
{{BROWN{Standaardbrievenbus rood 1914}}}

{{borderless tbody{
|vertical-align:top;[<img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/600_1914_standaardbrievenbus_400.jpg][Foto/600_1914_standaardbrievenbus.jpg]]|&nbsp;&nbsp;|vertical-align:top;<<tiddler Brievenbus2-1>>|
}}}
Naar Brits voorbeeld krijgen in 1905 een aantal van de bronsgroene standaardbrievenbussen de kleur rood. In 1914 worden alle standaardbrievenbussen in het rood uitgevoerd en wordt het zelfs de nieuwe officiële kleur. Het uiterlijk van de brievenbus blijft nagenoeg hetzelfde, alleen verdwijnen langzamerhand de decoratieve elementen op de bus. Zo komen op de plaats van het rijkswapen de lichtingstijden te staan.
+++!!!*[Eigenschappen &raquo;]
Materiaal gietijzer
Techniek gegoten ijzer
Afmeting 90 x 200 x 49 cm
Fabrikant ~IJzergieterij L.J. Enthoven, Den Haag, Diepenbrock & Reigers, Ulft en Nering Bögel, Deventer
In gebruik vanaf 1914
===
+++!!!*[Officiële kleur &raquo;]
Na een aantal proeven werd in 1914 besloten dat rood de officiële kleur voor de brievenbussen werd. Vanaf dit jaar is de standaardbrievenbus, die uiterlijk bijna gelijk is aan de groene standaadbrievenbus, rood met witte letters en het rijkswapen in geel.
===
+++!!!*[Van decoratie naar functionaliteit &raquo;]
Langzaamaan maakt decoratie plaats voor functionaliteit. Zo verdwenen de rozetten op de zijpanelen en rond 1930 zag je het rijkswapen minder en minder. Op de plaats van het rijkswapen werden nu de lichtingstijden geschilderd of werden affiches geplakt voor kinderpostzegels en dergelijke. De lichting van de bus werd gedaan door de blikken binnentrommels eruit te halen en naar het postkantoor te brengen. In 1908 werd geëxperimenteerd met 'automatische lichting' met lichtingszakken, net als tegenwoordig.
===
{{BROWN{Trambrievenbus 1922}}}

{{borderless tbody{
|vertical-align:top;[<img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/600_1922_trambrievenbus_400.jpg][Foto/600_1922_trambrievenbus.jpg]]|&nbsp;&nbsp;|vertical-align:top;<<tiddler Brievenbus3-1>>|
}}}
In de twintigste eeuw is het naast het brieven posten in de trein ook mogelijk om een brief in een tram- of busbrievenbus achter te laten. De rode, rechthoekige brievenbus met uitstekend afdakje is aan de achterzijde van de tram of bus bevestigd. Onder de inwerpopening staat in wit het opschrift 'Posterijen'.
De trambrievenbus is in Amsterdam in gebruik van 1922 tot 1971 bij de trams die tijdens hun route langs het centraal station rijden. Na hun ronde worden de brievenbussen bij het station door een postbeambte geleegd.
+++!!!*[Eigenschappen]
Materiaal blik
Afmeting 26,5 x 66 x 21 cm
In gebruik vanaf 1922
===
{{BROWN{Hangbrievenbus Holland 1929}}}

{{borderless tbody{
|vertical-align:top;[<img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/600_1929_hangbrievenbusholland_400.jpg][Foto/600_1929_hangbrievenbusholland.jpg]]|&nbsp;&nbsp;|vertical-align:top;<<tiddler Brievenbus4-1>>|
}}}
De hangbrievenbus Holland van ontwerper Anton Kurvers is een voorbeeld van de stijlopvattingen van de jaren dertig van de twintigste eeuw waarin veel ontwerpers en architecten bouwen volgens de Amsterdamse School.
De hangbrievenbus Holland heeft de vorm van twee ineengestoken rechthoekige blokken. In de rechterzijde zit een horizontale brievengleuf, van binnen beschermd door beweegbare tanden en gedekt door een platte kap, die als rand langs de voorzijde doorloopt.
+++!!!*[Eigenschappen &raquo;]
Materiaal gietijzer
Techniek gegoten ijzer
Afmeting 46,5 x 70,5 x 30 cm
Fabrikant Machinefabriek en ijzergieterij Holland, Bergen op Zoom
In gebruik vanaf 1929
===
+++!!!*[Weergave melding buslichting &raquo;]
Onder de gleuf is een deurtje met afneembaar plaatje voor de buslichtingstijden. Aan de voorzijde is in reliëf 'Posterijen' aangebracht met eronder een opening waarachter het buslichtingsnummer en met rondschrift 'lichting is geschied'.
===
+++!!!*[Anton Kurvers &raquo;]
<<tiddler [[Anton Kurvers]]>>
===
{{BROWN{Hangbrievenbus Verblifa 1936}}}

{{borderless tbody{
|vertical-align:top;[<img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/600_1936_hangbrievenbusverblifa_400.jpg][Foto/600_1936_hangbrievenbusverblifa.jpg]]|&nbsp;&nbsp;|vertical-align:top;<<tiddler Brievenbus5-1>>|
}}}
Anton Kurvers ontwerpt in 1936 een hoge, rechthoekige hangbrievenbus van plaatijzer. Zowel dit goedkopere materiaal als het volstrekt ontbreken van enige ornamentiek duidt erop dat de jaren van de grote crises zijn aangebroken.
Op de voorzijde van de bus bevindt zich de brievengleuf met beschermende kap.
Middenop is een opening met daarachter een schijf met buslichtingnummers en de tekst 'lichting is geschied'.
>Standaard is de bus rood van kleur; deze is in 'oorlogskleuren'. Toen alles verduisterd moest worden tegen eventuele luchtaanvallen van de geallieerden maakten de witte randen de bus beter zichtbaar.
+++!!!*[Eigenschappen &raquo;]
Materiaal plaatijzer
Afmeting 40 x 72 x 33 cm
Fabrikant Vereenigde Blikfabrieken, Amsterdam
In gebruik vanaf 1936
===
+++!!!*[Roepnaam Verblifa  &raquo;]
De roepnaam 'Verblifa-bus' heeft alles te maken met de producent: de ~VEReenigde ~BLIkFabrieken in Amsterdam.
De brievenbussen worden in twee grootten uitgebracht. Er was een grote Verblifa van 45 kubieke decimeter en een kleine Verblifa voor het platteland van 19 kubieke decimeter.
===
+++!!!*[Meer details van de brievenbus  &raquo;]
* Met de plaats voor de inwerpopening aan de voorkant krijgt Anton Kurvers zijn revanche na de nederlaag die hij op dit punt bij de Hollandbus had moeten incasseren. De Verblifa's ontvangen de brieven namelijk aan de frontzijde.
* In de rechterzijkant bevindt een deurtje met afneembaar plaatje voor de buslichtingtijden waarop de tekst 'buslichting' is geschilderd. De bodem is uittrekbaar bij geopende zijdeur, aan de onderzijde zitten twee geleiders voor de postzak.
===
+++!!!*[Anton Kurvers &raquo;]
<<tiddler [[Anton Kurvers]]>>
===
{{BROWN{Hangbrievenbus De Koo 1952}}}

{{borderless tbody{
|vertical-align:top;[<img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/600_1952_hangbrievenbusdekoo_290d6_400.jpg][Foto/600_1952_hangbrievenbusdekoo_290d6.jpg]]|&nbsp;&nbsp;|vertical-align:top;<<tiddler Brievenbus6-1>>|
}}}
Ontwerper Nicolaas de Koo maakt in 1949 het ontwerp voor een kleine, vierhoekige hangbrievenbus die vanaf 1952 op het platteland in gebruik wordt genomen. PTT kiest er voor het eerst voor om de brievenbus niet in staal maar in aluminium uit te voeren. De stalen hangbrievenbussen zijn namelijk erg ingewikkeld en duur om te onderhouden.
De inwerpopening (met 14 draaibare klepjes) bevindt zich aan de voorzijde onder het deksel. Daaronder staat het ~PTT-embleem in reliëf weergegeven.
+++!!!*[Eigenschappen &raquo;]
Materiaal aluminium en glas
Afmeting 45 x 59 x 36 cm
Fabrikant Vulcaansoord, Terborg
In gebruik vanaf 1952
Oplage 1.648
===
+++!!!*[Plaatijzer, gietijzer of aluminium &raquo;]
Lang werd geaarzeld over het materiaal voor de hangbrievenbus van De Koo: plaatijzer, gietijzer of aluminium. Nadat het besluit was genomen om voor het moderne aluminium te kiezen, bleek er mondiaal een tekort aan dit metaal te zijn en beslist de regering dat het metaal enkel mag worden gebruikt voor militaire doeleinden. Het tekort was ontstaan vanwege de oorlog in Korea.
===
+++!!!*[Toch aluminium &raquo;]
Zodra de oorlog in Korea voorbij was, wordt De Koo's ontwerp alsnog in aluminium geproduceerd. Dat geldt alleen voor de kleine plattelandsbus (16 kubieke decimeter) die vanaf 1952 wordt geplaatst. De grotere brievenbussen met een inhoud van 44 kubieke decimeter volgt een jaar later en wordt in gietijzer uitgevoerd. In 1967 hangen er 1648 kleine De Koo's in het land.
===
+++!!!*[Nicolaas De Koo]
<<tiddler [[Nicolaas De Koo]]>>
===
{{BROWN{Tweelingbrievenbus 1960}}}

{{borderless tbody{
|vertical-align:top;<<tiddler Brievenbus04>>|&nbsp;&nbsp;|vertical-align:top;<<tiddler Brievenbus7-1>>|
}}}
Eind 1956 krijgen de industrieel ontwerpers Rob Parry en Emile Truijen de opdracht een dubbele brievenbus te ontwerpen. De tweelingbrievenbus scheidt de stadspost van de post voor binnen- en buitenland. In 1957 wordt het ontwerp gepresenteerd. In 1960 plaatst PTT twaalf bussen op proef in Den Haag en in 1962 wordt de tweelingbrievenbus definitief ingevoerd.
De tweelingbrievenbus is vele wijzigingen ondergaan, onder andere om hem vandalismebestendig te maken. De tweelingbrievenbus is 45 jaar lang in het straatbeeld te zien.
+++!!!*[Eigenschappen &raquo;]
Materiaal polyester
Afmeting 87 x 54 x 36 cm
Fabrikant Philips, Eindhoven
In gebruik vanaf 1959
===
+++!!!*[Rood met grijs &raquo;]
De tweelingbrievenbus is in de kleur rood ontworpen met een grijs frontstuk op een stevig onderstel. Middenvoor is het ~PTT-logo geplaatst, ontworpen door Harry Disberg, met linksboven de tekst "posterijen".
===
+++!!!*[Eenvoudig gelicht &raquo;]
De brievenbus heeft een automatische buslichting. Met een buslichtingsrek, bestaande uit twee zakken in een ijzeren frame, wordt de brievenbus eenvoudig gelicht. De buslichter steekt met één hand het buslichtingsrek tussen de geleider onder de bus, waardoor de twee zakken vrij kunnen hangen. Vervolgens steekt hij met de andere hand de sleutel in het slot en trekt de klep open. Hierna schuiven de poststukken, door de aflopende vorm van de bodem van de bus, in een vloeiende beweging in de zakken.
===
+++!!!*[Wijzigingen in ontwerp &raquo;]
In de loop van zijn lange bestaan heeft de tweelingbrievenbus vele wijzigingen ondergaan om de levensduur van de bus te verlengen. Zo is de bus vandalismebestendig gemaakt, is het gemak voor de buslichter vergroot, zijn er aanpassingen gemaakt waardoor het onderhoud van de bus kon worden beperkt en zijn er aanpassingen gemaakt om het uiterlijk eigentijds te houden.
===
+++!!!*[Rob Parry &raquo;]
<<tiddler [[Rob Parry]]>>
===
+++!!!*[Emile Truijen &raquo;]
<<tiddler [[Emile Truijen]]>>
===
{{BROWN{Enkelvoudige brievenbus 1987}}}

{{borderless tbody{
|vertical-align:top;[<img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/600_1987_enkelvoudigebrievenbus_400.jpg][Foto/600_1987_enkelvoudigebrievenbus.jpg]]|&nbsp;&nbsp;|vertical-align:top;<<tiddler Brievenbus8-1>>|
}}}
In 1986 krijgt het bureau voor industriële ontwerpers NPK industrial design de opdracht een enkelvoudige brievenbus te ontwerpen. Het wordt een functionele brievenbus gemaakt van glad afgewerkt polyester met een bijna vlakke voorzijde. De bus kan zowel aan een standaard als aan een muurbeugel worden bevestigd.
In 1990 valt het ontwerp in de prijzen en wint NPK er de iF, best of category-prijs voor.
+++!!!*[Eigenschappen &raquo;]
Materiaal polyester en zink
Afmeting 38 x 55 x 35 cm
Fabrikant Vicon, Emmen
In gebruik vanaf 1987
Oplage 2.200
===
+++!!!*[NPK industrial design &raquo;]
<<tiddler [[NPK industrial design]]>>
===
{{BROWN{Tweelingbrievenbus 2002}}}

{{borderless tbody{
|vertical-align:top;[<img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/600_brievenbus2000_400.jpg][Foto/600_brievenbus2000.jpg]]|&nbsp;&nbsp;|vertical-align:top;<<tiddler Brievenbus9-1>>|
}}}
Ontwerpbureau npk industrial design ontwikkelt in 2002 het prototype voor een nieuwe tweelingbrievenbus. In 2007 worden alle oude tweelingbrievenbussen vervangen door deze nieuwe brievenbussen. De nieuwe versie heeft 50 procent meer capaciteit en is inbraakbestendiger dan zijn voorganger.
De voorzijde van de bus is in tweeën verdeeld. Het bovenste deel is voorzien van twee inwerpopeningen met daaronder smalle stroken voor reclame.
De kleur rood van de voorgaande brievenbus verandert in oranje, de kleur van TNT Post.
+++!!!*[Eigenschappen &raquo;]
Materiaal Polyester, metaal
Techniek De tweelingbrievenbus is met een matrijs vervaardigd.
Afmeting 91 x 170 x 48 cm
Fabrikant VDL Groep, Eindhoven
In gebruik vanaf 2002
===
+++!!!*[NPK industrial design &raquo;]
<<tiddler [[NPK industrial design]]>>
===
{{sliderBG{
''De Waterlandse tram'', Geert Titsing
* blz. 18: "Dankzij de openning van het Centraalstation in 1889 kon datzelfde jaar nog het houten wachtgebouwtje aan het Damrak naar het Stationsplein verplaatst worden".
* blz. 118, over het '~NZH-koffiehuis': "... in 1892 wordt vermeld dat de NHT voor het buffet in haar wachtlokaal aldaar een solide pachter heeft gevonden".
* blz. 176, bijschrift bij illustratie van wachthuis Damrak: "... Het heeft er maar één jaar gestaan, want in 1889 verplaatste men het naar de nieuwe ~TNHT-steiger voor het Centraal Station".

''Beeldbank Stadsarchief Amsterdam''
Afbeeldingsbestand: 010054000621: Panorama van het Centraal Station, ca. 1894
"... Vooraan staat het houten wachthuisje van de in 1888 opgerichte ~Noord-Hollandsche Tramweg Maatschappij (NHTM), die diensten onderhield op Edam. Dit gebouwtje, naar ontwerp van H.P. Berlage en Th. Sanders, was in 1889 vanaf het Damrak hierheen verplaatst".
}}}
{{BROWN{Brug #108}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "Brug #108-0"
"Situatie " "" "Brug #108-1"
"1936 " "1936" "Haarlemse trams05"
"1940 " "1940" "Buurt019"
"1959 " "1959" "Buurt030"
"Ca. 2004 " "Ca. 2004" "Trams48"
"2007 " "" "Brug #108-2"
>>}}}
{{BROWN{Brug #108}}}
Brug #108 in de De Clercqstraat over de Da Costagracht is naamloos.
Na de demping van de Rozengracht in 1889 werd in 1892 de Lange Bleekerssloot tussen Singelgracht en Bilderdijkstraat gedempt; dit werd de De Clercqstraat.
De brug werd in 1892 gebouwd.
[img[Brug #108|Images/2010_Situatie_brug_108.jpg]]
//Google Maps: Situatie, 2010.//
[img[Brug #108|Images/brug_108.jpg]]
//Brug #108 in de De Clercqstraat over de Da Costagracht, 2007.//
{{BROWN{Brug #132}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "Brug #132-0"
"Situatie 2008 " "2008" "Brug #132-1"
"1917 " "1917" "van Eck23"
"1948 " "1948" "Brug #132-2"
"2008-A " "2008" "Brug #132-3"
"2008-B " "2008" "Brug #132-4"
"1983 " "1983" "Brug #132-5"
"1990-A " "1990" "Brug #132-6"
"1990-B " "1990" "Kostverlorenvaart113"
"1990-C " "1990" "Kostverlorenvaart116"
"1995 " "1995" "Kostverlorenvaart106"
"2007-A " "2007" "Kostverlorenvaart106A"
"2007-B " "2007" "Kostverlorenvaart106B"
"2008 " "2008" "Brug #132-3"
"2009 " "2009" "Brug #132-7"
"2010 " "2010" "Brug #132-8"
>>}}}
{{BROWN{Brug #132}}}
Een houten voetgangersbrug over de Kostverlorenvaart die de De Wittenkade/1e Keucheniusstraat verbindt met de Jacob Catskade.
Door de omwonenden het 'Kippenbruggetje' genoemd, maar dit is geen officiële benaming.
De eerste brug stamt uit 1911 (gegevens Dienst Infrastructuur Verkeer en Vervoer van Amsterdam), hoewel ook het jaar 1860 wordt genoemd. De waarheid zal wel in het midden liggen.
Zeker is dat de brug voorkomt op plattegronden van Amsterdam uit 1896, 1900 en 1901, maar niet op plattegronden uit 1889 en daarvoor.
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2008_Situatie_Kippenbrug_400.jpg][Foto/2008_Situatie_Kippenbrug.jpg]]
//Google Maps: Situatie 2008.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1948_ca_Hennie_Ina_Kippebrug_400.jpg][Foto/1948_ca_Hennie_Ina_Kippebrug.jpg]]
//Hennie en Ina Brons op het 'Kippenbruggetje', ca. 1948.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2008_Kippenbruggetje_Hennie_Ina_400.jpg][Foto/2008_Kippenbruggetje_Hennie_Ina.jpg]]
//Hennie en Ina 'Brons' op het 'Kippenbruggetje', zo'n 60 jaar later, 2008.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2008_Hennie_Nellie_400.jpg][Foto/2008_Hennie_Nellie.jpg]]
//Hennie en Nellie 'Brons' op het 'Kippenbruggetje', 2008.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1983_Hoek_1e_Keucheniusstraat_De_Wittenkade_met_zicht_op_kippenbruggetje_400.jpg][Foto/1983_Hoek_1e_Keucheniusstraat_De_Wittenkade_met_zicht_op_kippenbruggetje.jpg]]
//Hoek 1e Keucheniusstraat en De Wittenkade met zicht op het 'Kippenbruggetje', 1983.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1990_De_Wittenkade_192-190-188_etc_vanaf_kippenbrug_400.jpg][Foto/1990_De_Wittenkade_192-190-188_etc_vanaf_kippenbrug.jpg]]
//De Wittenkade en 1e Keucheniusstraat gezien vanaf het 'Kippenbruggetje', 1990.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2009_Kippenbruggetje_over_Kostverlorenvaart_400.jpg][Foto/2009_Kippenbruggetje_over_Kostverlorenvaart.jpg]]
//'Kippenbruggetje' over de Kostverlorenvaart gezien naar 1e Keucheniusstraat en Van der Palmkade (links, het vroegere 'dok'), 2009.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2010_Kippenbruggetje_400.jpg][Foto/2010_Kippenbruggetje.jpg]]
//'Kippenbruggetje', 2010.//
{{BROWN{Brug #150}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "Brug #150-0"
"Situatie 2007 " "2007" "Brug #150-01"
"1949-A " "1949" "Brug #150-1"
"1949-B " "1949" "Brug #150-2"
"1949-C " "1949" "Brug #150-3"
"Ca. 1949-D " "Ca. 1949" "Brug #150-4"
"1973 " "1973" "Brug #150-5"
"1974 " "1974" "Brug #150-6"
"1983 " "1983" "Brug #150-7"
"2007-A " "2007" "Brug #150-8"
"2007-B " "2007" "Brug #150-9"
"2008 " "2008" "Brug #150-11"
"Naam " "2008" "Brug #150-10"
>>}}}
{{BROWN{Brug #150}}}
De Rotterdammerbrug (brug #150) over de Singelgracht verbindt het 1e Marnixplantsoen met de Nassaukade, de vroegere Buitensingel.
Het 1e Marnixplantsoen is het voormalige bolwerk Haarlem, het enige bolwerk waarvan de vorm nog origineel is daar de schuine kanten niet weggegraven zijn.
In 1880 besloot de gemeenteraad tot het bouwen van een brug tussen het Palmplantsoen en de Nassaukade om een betere verbinding  te maken tussen de in aanbouw zijnde stadsuitbruiding aan de singelgracht en de oude stad. 
Voor die brug werd gebruik gemaakt van de boogbrug, die enige jaren te voren was aangekocht van de gemeente Rotterdam voor fl.1500,- (het was een afdankertje van de Koningshaven aldaar). In 1881 werd die brug voor het verkeer opengesteld en werd het pontveer opgeheven. Men noemde de brug de Rotterdammerbrug en zo heet hij nog steeds.
In 1949/1950 werd deze boogbrug vervangen door een vakwerkbrug, ook een tweedehandsje afkomstig van de Hemweg  (de Rotterdammerbrug zoals ik hem ken).
In 1975 werd deze vakwerkbrug vervangen door een vaste brug.
[img[Brug #150|Images/2007_Situatie_Rotterdammerbrug.jpg]]
//Google Maps: Situatie Rotterdammerbrug, 2007.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1949_Oude_Rotterdammerbrug_gezien_naar_Nassaukade_400.jpg][Foto/1949_Oude_Rotterdammerbrug_gezien_naar_Nassaukade.jpg]]
//De 1e Rotterdammerbrug in 1949.//
[img[Nieuwste Rotterdammerbrug|Images/2007_Rotterdammerbrug_naamplaat.jpg]]
//Naambord nieuwste Rotterdammerbrug, 2007.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2008_Rotterdammerbrug_400.jpg][Foto/2008_Rotterdammerbrug.jpg]]
//Google Street View: Rotterdammerbrug, gezien vanaf de Nassaukade naar het 1e Marnixplantsoen, 2008.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1949_Weghalen_oude_Rotterdammerbrug_2_400.jpg][Foto/1949_Weghalen_oude_Rotterdammerbrug_2.jpg]]
//Weghalen van de oude Rotterdammerbrug, 1949.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1949_Weghalen_oude_Rotterdammerbrug_1_400.jpg][Foto/1949_Weghalen_oude_Rotterdammerbrug_1.jpg]]
//Weghalen van de oude Rotterdammerbrug, 1949.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1949_ca_1e_Marnixplantsoen_met_Rotterdammerbrug_400.jpg][Foto/1949_ca_1e_Marnixplantsoen_met_Rotterdammerbrug.jpg]]
//1e Marnixplantsoen met 2e Rotterdammerbrug, ca. 1949.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1973_Rotterdammerbrug_400.jpg][Foto/1973_Rotterdammerbrug.jpg]]
//Rotterdammerbrug, 1973.//
[img[Nieuwe Rotterdammerbrug|Images/1974_Nieuwe_Rotterdammerbrug_400.jpg]]
//De 2e Rotterdammerbrug, 1974.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1983_Nieuwste_Rotterdammerbrug_gezien_naar_Marnixstraat_400.jpg][Foto/1983_Nieuwste_Rotterdammerbrug_gezien_naar_Marnixstraat.jpg]]
//De nieuwste (3e) Rotterdammerbrug gezien naar de Marnixstraat, 1983.//
[img[Nieuwste Rotterdammerbrug|Images/2007_Rotterdammerbrug.jpg]]
//De 3e Rotterdammerbrug, 2007.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2007_Rotterdammerbrug_400.jpg][Foto/2007_Rotterdammerbrug.jpg]]
//Rotterdammerbrug, 2007.//
{{BROWN{Brug #155}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "Brug #155-0"
"Situatie 2007  " "2007" "Brug #155-01"
"1890-A " "1890" "Jacob Olie08"
"1890-B " "1890" "Jacob Olie07"
"1952-A " "1952" "Brug #155-30"
"1952-B " "1952" "Trams03"
"1952-C " "1952" "Ben Van Meerendonk17"
"1954-A " "1954" "Brug #155-50"
"1954-B " "1954" "Brug #155-60"
"1954-C " "1954" "Trams31"
"1990 " "1990" "Trams09"
"1993 " "1993" "Brug #155-70"
"2006 " "2006" "Trams10"
"2007 " "2007" "Brug #155-80"
"2009 " "2009" "Brug #155-99"
>>}}}
{{BROWN{Brug #155}}}
De Kattenslootbrug (brug #155) over de Kattensloot ligt bij de Jacob Catskade.
In de tijd van Jacob Olie was dit een dubbele ophaalbrug, die in 1891 vervangen werd door een dubbele basculebrug.
In 1952 is de brug over de Kattensloot nog de enige brug zonder bovenleiding (zie foto 1952-B).
In 1954 werd deze brug vervangen door een brede basculebrug. Toentertijd werd verteld dat het de breedste basculebrug van Europa was; ik kan mij nog herinneren dat deze nieuwe brug - die scheef in de Nassaukade ligt - een geweldige indruk op mj maakte.
|''Maten van de brug''|>|h
|Doorvaarten en/of overspanningen | 1 |
|Hoofddoorvaart breedte | 11.88 m |
|Hoofddoorvaart hoogte | 2.17 m + N.A.P. |
|Waterstand ter plaatse | 0.40 m - N.A.P. |
[img[Brug #155|Images/2008_Situatie_Kattenslootbrug.jpg]]
//Google Maps: Situatie Kattenslootbrug, 2007.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1952_Kattenslootbrug_400.jpg][Foto/1952_Kattenslootbrug.jpg]]
//Kattenslootbrug over Kattensloot, 1952.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1954_Noodbrug_Jacob_Catskade_beschadigd_door_aanvaring_kraanlichter_400.jpg][Foto/1954_Noodbrug_Jacob_Catskade_beschadigd_door_aanvaring_kraanlichter.jpg]]
//Noodbrug over de Kattensloot - tijdens bouw van de nieuwe brug - beschadigd door aanvaring van een kraanlichter, 1954.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1954_Bouw_brug_over_de_Kattensloot_bij_Jacob_Catskade_400.jpg][Foto/1954_Bouw_brug_over_de_Kattensloot_bij_Jacob_Catskade.jpg]]
//Bouw brug over de Kattensloot, 1954.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1993_Brug_over_de_Kattensloot_bij_Jacob_Catskade_400.jpg][Foto/1993_Brug_over_de_Kattensloot_bij_Jacob_Catskade.jpg]]
//Brug over de Kattensloot, 1993.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2007_Brug_over_Kattensloot_400.jpg][Foto/2007_Brug_over_Kattensloot.jpg]]
//Brug over de Kattensloot, 2007.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2009_Kattenslootbrug_400.jpg][Foto/2009_Kattenslootbrug.jpg]]
//Kattenslootbrug gezien vanaf 1e Marnixplantsoen, 2009.//
{{BROWN{Brug #160}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "Brug #160-0"
"Situatie 1822 " "1822" "Bolwerk Rijckeroort2"
"Situatie 2007 " "2007" "Brug #160-1"
"1769 " "1769" "Prenten04"
"1844 " "1844" "Raampoort3"
"1895 " "1895" "Raampoort10"
"1933 " "1933" "Bank van lening1"
"1979 " "1979" "Raampoort21"
"Naam " "2007" "Brug #160-2"
>>
{{BROWN{Brug #160}}}
Brug #160, Bullebakssluis (bij de Raampoort) over het water dat Singelgracht met Lijnbaansgracht en Bloemgracht verbindt.

//Net ten zuiden van bolwerk Rijckeroort was in het+++^*[gordijn &raquo;]
<<tiddler Bolwerken1>>
===een verwulft gemaakt waardoor de Bloemgracht op de stadsvest uitliep. Het sluisje - de Bullebakssluis - stamt uit 1613.
Bron: De Amsterdamsche Schans & de Buitensingel, J. van Eck.//

Volgens de middeleeuwse mythe woonde hier, in een gewelf naast een sluisje het waterspook de Bullebak, dat kinderen die te dicht bij de waterkant kwamen het water in sleurde.
>Niet te verwarren met brug #149, [[Bullebak|http://www.bruggenvanamsterdam.nl/marnixstraat_hoek_brouwersgracht.htm]], Marnixstraat hoek Brouwersgracht.
|''Maten van deze brug'' |>|h
|Doorvaarten en/of overspanningen | 1 |
|Hoofddoorvaart breedte | 4.60 m |
|Hoofddoorvaart hoogte | 1.80 m + N.A.P. |
|Waterstand ter plaatse | 0.40 m - N.A.P. |
[img[Brug #160|Images/2007_Situatie_Bullebakssluis.jpg]]
//Google Maps: Bullebakssluis bij Raampoort, 2007.//
[img[Brug #160|Images/2007_Bullebakssluis.jpg]]
//Naambord Bullebakssluis, 2007.//
{{BROWN{Brug #161}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "Brug #161-0"
"Situatie 2006 " "2006" "Brug #161-1"
"Ca. 1770 " "Ca. 1770" "Prenten06"
"1928 " "1928" "Trams13"
"2007 " "2007" "Brug #161-4"
"Naam " "2007" "Brug #161-5"
>>}}}
{{BROWN{Brug #161}}}
De Zaagpoort (brug #161) over de Singelgracht verbindt de Nassaukade bij het Frederik Hendrikplantsoen met het Marnixplein. De brug ligt iets zuidelijker dan de oorspronkelijke brug bij de Zaagmolenpoort ten zuiden van het Cathuisers bolwerk. De Zaagmolenpoort werd gesloopt in 1856.
Rond 1854 werd de brug achter de Zaagmolenpoort vervangen door een nieuwe - vaste - houten brug over de Singelgracht (brug #161, Zaagpoort), iets zuidelijker dan de oude brug.
In 1928 werd de brug verbreed en in 2005/2006 werd hij geheel gerestaureerd, waarbij de lantaarns een historich uiterlijk hebben gekregen.
|''Maten van deze brug'' |>|h
|Doorvaarten en/of overspanningen | 4 |
|Hoofddoorvaart breedte	 | 6.40 m |
|Hoofddoorvaart hoogte | 1.66 m + N.A.P. |
|Waterstand ter plaatse | 0.40 m - N.A.P. |
[img[Zaagpoort|Images/2010_Situatie_Zaagpoort.jpg]]
//Google Maps: Situatie brug #161, Zaagpoort, 2010.//
[img[Zaagpoort 2007|Images/2007_Zaagpoort.jpg]]
//Brug #161, Zaagpoort in 2007.//
[img[Naam Zaagpoort)|Images/2007_Naam_Zaagpoort.jpg]]
//Naambord Zaagpoort, 2007.//
{{BROWN{Brug #165}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "Brug #165-0"
"Situatie 2007 " "2007" "Brug #165-1"
"1795 " "1795" "Bolwerk Rijckeroort1"
"1770 " "1770" "Prenten07"
"1828 " "1828" "Prenten12"
"Ca. 1890 " "Ca. 1890" "Trams00"
"Ca. 1907 " "Ca. 1907" "Buurt169"
"1952 " "1952" "Brug #165-3"
"1967 " "1967" "Brug #165-4"
"1969 " "1969" "Brug #165-5"
"2007 " "2007" "Brug #165-6"
"2008 " "2008" "Stukje Buitensingel9"
"Naam " "2007" "Brug #165-7"
>>}}}
{{BROWN{Brug # 165}}}
Brug # 165, Raampoort over de Singelgracht verbindt de Nassaukade bij de 2e Hugo de Grootstraat met de Marnixstraat bij politiebureau Raampoort.

{{BROWN{Historie van brug #165}}}
Een Vroedschapsbesluit van 1614 bepaalde dat er een brug over de Singelgracht zou worden gebouwd om het toen nieuwe terrein voor de ramen van de lakenbereiders buiten de stad bereikbaar te maken.
Toen de fortificatie in de omgeving van het [[Bolwerk Rijckeroort]] in steen werd opgetrokken, werd in de muur tegenover de brug een opening gemaakt die Raampoort - naar de ramen van de lakenbereiders - werd genoemd . Deze Raampoort werd in 1844 afgebroken.
In 1860 werd de 87 m lange houten (ophaal)brug vervangen door een kortere - vaste - stalen brug met de naam Raampoort.
Het plan Kalff voorzag niet in een straat die aansloot op deze brug. Pas in 1969 werd een nieuwe brug gebouwd (naast de in gebruik zijnde brug) die in het verlengde lag van de 2e Hugo de Grootstraat. Dit ging aan de stadszijde ten koste van een gedeelte van het 2e Marnixplantsoen.
[img[Brug #165|Images/2007_Situatie_Raampoort.jpg]]
//Google Maps: Situatie brug #165, Raampoort, 2007.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1952_Nassaukade_2e_Hugo_de_Grootstraat_400.jpg][Foto/1952_Nassaukade_2e_Hugo_de_Grootstraat.jpg]]
//Drukte bij de brug Raampoort, 1952.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1967_Brug_over_de_Singelgracht_bij_de_Raampoort_400.jpg][Foto/1967_Brug_over_de_Singelgracht_bij_de_Raampoort.jpg]]
//Brug Raampoort, 1967.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1969_Nassaukade_bij_2e_Hugo_de_Grootstraat_400.jpg][Foto/1969_Nassaukade_bij_2e_Hugo_de_Grootstraat.jpg]]
//De nieuwe brug Raampoort; ernaast ligt nog de oude brug, 1969.//
[img[Raampoort (2007)|Images/2007_brug_nr165_400.jpg]]
//Huidige brug Raampoort, 2007.//
[img[Raampoort|Images/2007_Naam_brug 165_400.jpg]]
//Naambord Raampoort, 2007.//
{{BROWN{Brug #166}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "Brug #166-0"
"Ca. 1905 " "Ca. 1905" "Buurt381"
"Situatie 2007 " "2007" "Brug #166-1"
"2007  " "2007" "Brug #166-2"
>>}}}
{{BROWN{Brug #166}}}
De Nassaubrug (brug #166) overbrugt de Hugo de Grootgracht bij de Nassaukade.
Wat opvalt is het laat 19e eeuwse karakter, in het bijzonder de vakwerkliggers aan de dagzijden.
|''Maten van deze brug'' |>|h
|Doorvaarten en/of overspanningen | 1 |
|Hoofddoorvaart breedte | 10.97 m |
|Hoofddoorvaart hoogte | 1.76 m + N.A.P. |
|Waterstand ter plaatse | 0.40 m - N.A.P. |
[img[Situatie Nassaubrug|Images/2007_Situatie_Nassaubrug_400.jpg]]
//Google Maps: Nassaubrug over de Hugo de Grootgracht, 2007.//
[img[Situatie Nassaubrug|Images/2007_Nassaubrug_400.jpg]]
//Nassaubrug over de Hugo de Grootgracht, 2007.//
{{BROWN{Brug #167}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "Brug #167-0"
"Situatie " "" "Brug #167-1"
"Pontje 1875 " "1875" "Bolwerk Rijck1"
"1910 " "1910" "J.L. Scherpenisse02"
"Ca. 1929 " "Ca. 1929" "Buurt170"
"1985 " "1985" "Transport203"
"2008 " "2008" "Trams49"
>>}}}
{{BROWN{Brug #167}}}
Brug #167, de Ryckerbrug, over de Singelgracht verbindt de Rozengracht met de De Clercqstraat. De brug is genoemd naar het voormalige bolwerk Rijck.
Na de demping van de Rozengracht in 1889 werd in 1892 de Lange Bleekerssloot tussen Singelgracht en Bilderdijkstraat gedempt; dit werd de De Clercqstraat.
In 1893 werd de Rijckerbrug geopend, noodzakelijk voor het verkeersplan.
Hiervoor was de enige verbinding tussen bolwerk Rijck en de Buitensingel - ter plekke Raampad geheten - een pontje waar zeer druk gebruik van werd gemaakt.
<<<
//J. van Eck, De Amsterdamsche Schans & de Buitensingel://
Hoewel de overtocht per pontje slechts 1 cent per persoon bedroeg, leverde de pacht een niet gering bedrag voor de stad op. Dit bleek uit een verzoekschrift van de pachter Harff, waarbij hij op 11 april 1888 verzocht, omdat hij een tweede knecht had moeten nemen, de pacht tot fl. 2700 per jaar te verminderen; op het verzoek werd echter afwijzend beslist.
<<<
[img[Brug #167|Images/2010_Situatie_Rijckerbrug.jpg]]
//Google Maps: Situatie, 2010.//
[img[Brug #167|Images/Rijckerbrug_167.jpg]]
//Brug #167, de Ryckerbrug, over de Singelgracht verbindt de Rozengracht met de De Clercqstraat, 2007.//
{{BROWN{Brug #169}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "Brug #169-0"
"Situatie 2007 " "2007" "Brug #169-1"
"Situatie 1941 " "1941" "Brug #169-2"
"Ca. 1904 " "Ca. 1904" "Brug #169-3"
"1954 " "1954" "Brug #169-4"
"1956 " "1956" "Brug #169-5"
"2006 " "2006" "Brug #169-9"
"2007 " "2007" "Brug #169-6"
"2008 " "2008" "Brug #169-8"
"Vogels " "2010" "Brug #169-10"
"Naam " "2007" "Brug #169-7"
>>}}}
{{BROWN{Brug #169}}}
De Oude Kinkerbrug (brug #169) over de Singelgracht verbindt de Kinkerstraat met de Elandsgracht.
De eerste brug werd gebouwd in 1890. De Elandsgracht werd gedempt in 1891. Beide zaken hadden te maken met de aanleg van de groentemarkt, die in 1895 startte op de Marnixstraat.
In 1956 werd de brug vernieuwd.
|''Maten van deze brug'' |>|h
|Doorvaarten en/of overspanningen | 2 |
|Hoofddoorvaart breedte | 2 x 7.00 m |
|Hoofddoorvaart hoogte | 1.80 m + N.A.P. |
|Waterstand ter plaatse | 0.40 m - N.A.P. |
[img[Situatie Oude Kinkerbrug|Images/2008_Situatie_OudeKinkerbrug.jpg]]
//Google Maps: Situatie 2007.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2010_Oude_KInkerbrug_vogel_400.jpg][Foto/2010_Oude_KInkerbrug_vogel.jpg]]
//Aan de rand van de Oude Kinkerbrug zitten een viertal vogels, 2010.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1941_Situatie_OudeKinkerbrug_400.jpg][Foto/1941_Situatie_OudeKinkerbrug.jpg]]
//Situatie van de 1e Oude Kinkerbrug op een kaart uit 1941.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1904_ca_OudeKinkerbrug_gezien_vanaf_Kinkerstraat_400.jpg][Foto/1904_ca_OudeKinkerbrug_gezien_vanaf_Kinkerstraat.jpg]]
//Oude Kinkerbrug gezien vanaf de Kinkerstraat, ca. 1904.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1954_Brug_169_vanaf_politiebureau_400.jpg][Foto/1954_Brug_169_vanaf_politiebureau.jpg]]
//Oude Kinkerbrug gezien vanaf het hoofdbureau van politie, 1954.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1956_Vernieuwing_Oude_Kinkerbrug_400.jpg][Foto/1956_Vernieuwing_Oude_Kinkerbrug.jpg]]
//Vernieuwing Oude Kinkerbrug, 1956.//
[img[Oude Kinkerbrug|Images/2007_OudeKinkerbrug.jpg]]
//Oude Kinkerbrug met een beeld van Ton Kalle op alle 4 hoeken, 2007.//
[img[Naambord Oude Kinkerbrug|Images/2007_Naambord_OudeKinkerbrug.jpg]]
//Naambord Oude Kinkerbrug, 2007.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2008_OudeKinkerbrug_400.jpg][Foto/2008_OudeKinkerbrug.jpg]]
//Google Street View: Oude Kinkerbrug, 2008.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2006_Oude_Kinkerbrug_400.jpg][Foto/2006_Oude_Kinkerbrug.jpg]]
//Beeld van Ton Kalle op Oude Kinkerbrug, 2006.//
{{BROWN{Brug #171}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "Brug #171-0"
"Situatie 2007 " "2007" "Brug #171-1"
"1932-A " "1932" "Kostverlorenvaart202"
"1932-B " "1932" "Kostverlorenvaart204"
"1932-C " "1932" "Kostverlorenvaart203"
"Ca. 1935 " "Ca. 1935" "Brug #171-2"
"1983 " "1983" "Brug #171-3"
"2007 " "2007" "Brug #171-5"
"2010 " "2010" "Brug #171-4"
>>}}}
{{BROWN{Brug #171}}}
Brug #171, de Van Hallbrug over de Kostverlorenvaart, verbindt de Kostverlorenstraat met de Van Hallstraat.
Deze brug werd in 1932 gebouwd.
|''Maten van deze brug'' |>|h
|Doorvaarten en/of overspanningen | 1 |
|Hoofddoorvaart breedte | 11.87 m |
|Hoofddoorvaart hoogte | 2.20 m + N.A.P., 2.27 m + N.A.P. |
|Waterstand ter plaatse | 0.40 m - N.A.P. |
[img[Kostverlorenbrug|Images/2007_Situatie_Kostverlorenbrug.jpg]]
//Google Maps: situatie 2007.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1935_ca_Kostverlorenvaart_Van_Hallbrug_400.jpg][Foto/1935_ca_Kostverlorenvaart_Van_Hallbrug.jpg]]
//Kostverlorenvaart met Van Hallbrug, ca. 1935.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1983_Hoek_1e_Kostverlorenkade_Kostverlorenstraat_vanaf_brug_400.jpg][Foto/1983_Hoek_1e_Kostverlorenkade_Kostverlorenstraat_vanaf_brug.jpg]]
//1e Kostverlorenkade/Kostverlorenstraat gezien vanaf de Van Hallbrug, 1983.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2010_Van_Hallbrug_open_400.jpg][Foto/2010_Van_Hallbrug_open.jpg]]
//De Van Hallbrug staat open, 2010.//
[img[Van Hallbrug|Images/2007_Brug 171_400.jpg]]
//Van Hallbrug, 2007.//
{{BROWN{Brug #173}}}
<tabs mytabs>
<tab Info >
<<tiddler [[Brug #173-0]]>>
</tab>

<tab Tolbrug >
{{BROWN{Tolbrug}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Ca. 1825 " "Ca. 1825" "Prenten11"
"1890-A " "1890" "Jacob Olie09"
"1890-B " "1890" "Jacob Olie10"
"Ca. 1900-A " "Ca. 1900" "Kostverlorenvaart402"
"Ca. 1900-B " "Ca. 1900" "Kostverlorenvaart416"
"1902-A" "1902" "Prenten101"
"1902-B" "1902" "Prenten102"
>>}}}
</tab>

<tab Wiegbrug >
{{BROWN{Wiegbrug}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Situatie 2007  " "2007" "Brug #173-1"
"Tracé trambaan" "1900" "Brug #173-4"
"Ca. 1904 " "Ca. 1904" "Buurt192"
"Ca. 1905 " "Ca. 1905" "Buurt191"
"1910 " "1910" "Baarsjes27"
"1917 " "1917" "van Eck35"
"Ca. 1925 " "Ca. 1925" "Haarlemse trams03"
"1939 " "1939" "Brug #173-7"
"1946 " "1946" "Brug #173-8"
"1988-A " "1988" "Trams19"
"1988-B " "1988" "Trams20"
"1989 " "1989" "Trams21"
"2007  " "2007" "Brug #173-9"
"2008  " "2008" "Brug #173-10"
"Naam " "2005" "Brug #173-6"
"Beeld " "2007" "Brug #173-11"
>>}}}
</tab>
</tabs>
{{BROWN{Tolbrug/Wiegbrug}}}
De Wiegbrug (brug #173) over de Kostverlorenvaart verbindt de De Clercqstraat met de Admiraal de Ruijterweg.
>In de oude kelders van de Wiegbrug is een klein museum, helaas zeer beperkt toegankelijk. In dit museum zijn de oude balusters, gereedschappen en andere materialen van Publieke Werken tentoongesteld.
+++!!!*[Historie van de Tolbrug/Wiegbrug &raquo;]
De eerste (ophaal)brug die hier over de Kostverlorenvaart gebouwd werd (ca. 1786), was toentertijd de enige brug over de Kostverlorenvaart tussen de Haarlemmerweg en de Overtoomse vaart. Hij verbond het Lange Bleekerspad buiten de muren van Amsterdam en de Maljapenkade aan de rand van de Sloterpolder (nu Baarsjesweg). Hier lag het buurtje [[de Baarsjes|De Baarsjes]], genoemd naar de herberg De Drie Baarsjes en hier begon ook het Slatuinenpad dat naar de Haarlemmerweg liep.
De brug was een tolbrug en hij werd later zelfs de Tolbrug genoemd (verandering van soortnaam naar eigennaam).
Toen in 1885 een dubbele basculebrug (de Beltbrug, brug #324) over de Kostverlorenvaart bij de 2e Hugo de Grootstraat werd gebouwd, verloor de brug haar monopoliepositie van vaste oeververbinding over de Kostverlorenvaart en werd de aversie tegen het tolgeld steeds groter.
In 1902 verleende de gemeente Amsterdam een voorlopige vergunning voor het aanleggen en exploiteren van een elektrische tram tussen  Amsterdam, Haarlem en Zandvoort (aan de ESM, de Electrische ~Spoorweg-Maatschappij). Als voorwaarde werd onder meer gesteld, dat de Tolbrug moest worden afgebroken. Op de plaats van de Tolbrug zou een nieuwe brug komen, een wiegbrug (toen nog als soortnaam, namelijk een rolbasculebrug, later als eigennaam). Het duurde tot 1904 voor de blauwe tram over de Wiegbrug reed; het overige verkeer kon pas in 1905 gebruik maken van de Wiegbrug.
>De Wiegbrug was niet voorzien van een doorlopende stroomdraad zodat een 'Sloterdijker' op eigen kracht en snelheid over de brug moest zien te rijden. Was de snelheid niet groot genoeg dan bleef de tram halverwege de brug steken en moest deze m.b.v. een 'Haarlemmer' - die meer stroombeugels had - verder geduwd worden tot de stroomdraad aan de andere zijde van de brug bereikt was.
De brug - van oorsprong 12 m breed - werd tot 16 m verbreed in 1931. 
In 1988-1989 werd de brug geheel vernieuwd, waarbij het brugwachtershuisje en het contragewicht naar de westelijke kant verplaatst werd.
Aangezien het een belangrijke verkeersader voor de trams was, bleef de brug beschikbaar voor trams, fietsers en voetgangers. De nieuwe brug is in twee delen opgeleverd; midden op de brug is de lasnaad te zien. Er hoefde dus geen noodbrug aangelegd te worden.
Het enige wat nu nog aan de Tolbrug herinnert is de Tolbrugstraat, bijna in het verlengde van waar eens die zoveel besproken smalle oeververbinding lag.
===

|''Maten van deze brug'' |>|h
|Doorvaarten en/of overspanningen | 1 |
|Hoofddoorvaart breedte | 11.80 m |
|Hoofddoorvaart hoogte | 2.10 m + N.A.P. |
|Waterstand ter plaatse | 0.40 m - N.A.P. |
[img[Wiegbrug|Images/2007_Situatie_Wiegbrug.jpg]]
//Google Maps: Situatie, 2007.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2008_Wiegbrug_400.jpg][Foto/2008_Wiegbrug.jpg]]
//Wiegbrug, 2008.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2007_Beeld_aan_Wiegbrug_400.jpg][Foto/2007_Beeld_aan_Wiegbrug.jpg]]
//Beeld aan de Wiegbrug, 2007.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1900_ca_Haarlemse_trambaan_400.jpg][Foto/1900_ca_Haarlemse_trambaan.jpg]]
//Ontworpen tracé trambaan naar Haarlem/Zandvoort, ca. 1900.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2005_Wiegbrug_naam_400.jpg][Foto/2005_Wiegbrug_naam.jpg]]
//Naambord Wiegbrug, 2005.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1939_Schuilkelder_Wiegbrug_400.jpg][Foto/1939_Schuilkelder_Wiegbrug.jpg]]
//Schuilkelder Wiegbrug, 1939.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1946_Wiegbrug_richting_Adm_de_Ruijterweg_400.jpg][Foto/1946_Wiegbrug_richting_Adm_de_Ruijterweg.jpg]]
//Wiegbrug gezien in richting Admiraal de Ruijterweg, 1946.//
[img[Wiegbrug|Images/2007_brug 173_400.jpg]]
//Wiegbrug gezien in richting Admiraal de Ruijterweg, 2007.//
{{BROWN{Brug #1935}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "Brug #1935-0"
"Situatie 2008 " "" "Brug #1935-1"
"1990-A " "1990" "Brug #1935-6"
"1990-B " "1990" "Brug #1935-7"
"2007 " "2007" "Brug #1935-2"
"2009-A " "2009" "Brug #1935-4"
"2009-B " "2009" "Brug #1935-5"
"2012 " "" "Brug #1935-8"
"Naam " "2007" "Brug #1935-3"
>>}}}
{{BROWN{Brug #1935}}}
Brug #1935, over de Hugo de Grootgracht, verbindt de Hugo de Grootkade/Van Reigersbergenstraat met het Bilderdijkpark.
De brug - de Katterug - werd in 1994 als voetgangersbrug aangelegd.
In 2009 is hij vervangen door een bredere brug met gescheiden paden voor fietsers en voetgangers.
> De oude 'Katterug' had de functie van voetgangersbrug, en was ook vanwege de steile helling niet geschikt voor fietsers en minder validen.
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2008_Situatie_Katterugbrug_400.jpg][Foto/2008_Situatie_Katterugbrug.jpg]]
//Google Maps: Situatie Katterugbrug, 2008.//
[img[Katterugbrug|Images/2007_katterugbrug_1.jpg]]
//Katterugbrug, 2007.//
[img[Naam Katterugbrug|Images/2007_katterugbrug_naam.jpg]]
//Naambordje 'Katterug'//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2009_katterug3_400.jpg][Foto/2009_katterug3.jpg]]
//De nieuwe 'Katterug' in 2009.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2009_katterug4_400.jpg][Foto/2009_katterug4.jpg]]
//De nieuwe 'Katterug' in 2009.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1990_Opening_Katterug_Frans_Brusselman_1_400.jpg][Foto/1990_Opening_Katterug_Frans_Brusselman_1.jpg]]
//Opening Katterugbrug. Op de achtergrond school De Waterkant aan het Bilderdijkpark, Frans Busselman, 1990.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1990_Opening_Katterug_Frans_Brusselman_2_400.jpg][Foto/1990_Opening_Katterug_Frans_Brusselman_2.jpg]]
//Opening Katterugbrug. Op de achtergrond school De Waterkant aan het Bilderdijkpark, Frans Busselman, 1990.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2012_Katterug_vanuit_De_Werf_400.jpg][Foto/2012_Katterug_vanuit_De_Werf.jpg]]
//Katterug gezien vanuit woon- en zorgcentrum 'De Werf', 2012.//
{{BROWN{Brug #266}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "Brug #266-0"
"Situatie 2007 " "2007" "Brug #266-1"
"1913 " "1913" "Brug #266-2"
"1914 " "1914" "Kostverlorenvaart430"
"1932 " "1932" "Kostverlorenvaart431"
"Ca. 1935 " "Ca. 1935" "Beroepen16A"
"Situatie 1936 " "1936" "Brug #266-4"
"1936-A " "1936" "Kostverlorenvaart421"
"Ca. 1936-B " "Ca. 1936" "Kostverlorenvaart437"
"1937 " "1937" "Kostverlorenvaart432"
"1967 " "1967" "Brug #266-3"
"1986 " "1986" "Kostverlorenvaart438"
"2005 " "2005" "Brug #266-5"
"2007-A " "2007" "Brug #266-9"
"2007-B " "2007" "Brug #266-10"
"Naam " "2007" "Brug #266-11"
>>}}}
{{BROWN{Brug #266}}}
De Kinkerbrug (brug #266) over de Kostverlorenvaart verbindt de Kinkerstraat met de Postjesweg.
De eerste brug - een draaibrug - werd gebouwd in 1913/1914.
In 1937 werd deze vervangen door een basculebrug.
Tijdens de bouw van deze basculebrug waren er 2 noodbruggen in gebruik: een (voetgangers)brug bij de Hasebroekstraat en een brug bij de Borgerstraat.
In 2003 werd de brug gerenoveerd.
|''Maten van deze brug'' |>|h
|Doorvaarten en/of overspanningen | 1 |
|Hoofddoorvaart breedte | 11.88 m |
|Hoofddoorvaart hoogte | 2.24 m + N.A.P. , 2.30 m + N.A.P. |
|Waterstand ter plaatse | 0.40 m - N.A.P. |
[img[Kinkerbrug|Images/2007_Situatie_Kinkerbrug.jpg]]
//Google Maps: situatie 2007.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2007_Kinkerbrug_400.jpg][Foto/2007_Kinkerbrug.jpg]]
//Kinkerbrug, 2007.//
[img[Kinkerbrug|Images/2007_Naambord_Kinkerbrug_266.jpg]]
//Naambord Kinkerbrug, 2007.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1913_ca_Bouw_Kinkerbrug_bij_Penn&Bauduin_400.jpg][Foto/1913_ca_Bouw_Kinkerbrug_bij_Penn&Bauduin.jpg]]
//Bouw van de Kinkerbrug bij Penn & Bauduin te Dordrecht, 1913.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1967_Kinkerbrug_Baarsjesweg_219-209-etc_400.jpg][Foto/1967_Kinkerbrug_Baarsjesweg_219-209-etc.jpg]]
//Kinkerbrug gezien naar Baarsjesweg, 1967.//
[img[Situatie noodbruggen|Images/1922_Situatie_Kinkerbrug.jpg]]
//Situatieschets met noodbruggen bij Borgerstraat en Hasebroekstraat, 1936.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2005_Kinkerbrug_open_400.jpg][Foto/2005_Kinkerbrug_open.jpg]]
//De Kinkerbrug staat open, 2005.//
[img[Kinkerbrug|Images/2007_Kinkerbrug_266.jpg]]
//De Kinkerbrug, 2007.//
{{BROWN{Brug #324}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "Brug #324-0"
"Situatie 2007 " "2007" "Brug #324-1"
"1884 " "1884" "Brug #324-2"
"1917 " "1917" "van Eck16"
"Ca. 1933-A " "Ca. 1933" "Brug #324-3"
"1933-B " "1933" "Brug #324-4"
"1934 " "1934" "Brug #324-5"
"Ca. 1935 " "Ca.1935" "Brug #324-17"
"1939 " "1939" "Brug #324-6"
"2006-A " "" "Brug #324-11"
"2006-B " "" "Brug #324-13"
"2006-C " "" "Brug #324-14"
"2006-D " "" "Brug #324-15"
"2006-E " "" "Brug #324-12"
"2006-F " "" "Brug #324-16"
"2007 " "2007" "Brug #324-9"
"2008-A " "2008" "Brug #324-7"
"2008-B " "2008" "Brug #324-8"
"2008-C " "2008" "Molens57"
"Naam " "2008" "Brug #324-10"
>>}}}
{{BROWN{Brug #324}}}
Brug #324, de Beltbrug over de Kostverlorenvaart, is genoemd naar de vuilnisbelt die tot 1888 aan de westkant van de Kostverlorenvaart gelegen heeft.
De brug verbindt de 2e Hugo de Grootstraat met de Jan van Galenstraat.
De eerste brug - een dubbele basculebrug - werd gebouwd in 1884.
In 1933/1934 werd een nieuwe brug gebouwd en in 2007 werd de brug nogmaals vernieuwd.
|''Maten van deze brug'' |>|h
|Doorvaarten en/of overspanningen | 1 |
|Hoofddoorvaart breedte | 12.00 m |
|Hoofddoorvaart hoogte | 2.22 m + N.A.P., 2.52 m + N.A.P. |
|Waterstand ter plaatse | 0.40 m - N.A.P. |
[img[Beltbrug|Images/2007_Situatieschets_Beltbrug.jpg]]
//Google Maps: situatie 2007 met rechtsboven molen De Otter.//
[img[Beltbrug|Images/2008_Naambord_brug 324_400.jpg]]
//Naambord Beltbrug, 2008.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2006_Interieur_machinekamer_Beltbrug_3_Ton_vanRijn_400.jpg][Foto/2006_Interieur_machinekamer_Beltbrug_3_Ton_vanRijn.jpg]]
//Interieur van de machinekamer van de Beltbrug. Ton van Rijn, 2006.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2006_Interieur_machinekamer_Beltbrug_5_Ton_vanRijn_400.jpg][Foto/2006_Interieur_machinekamer_Beltbrug_5_Ton_vanRijn.jpg]]
//Interieur van de machinekamer van de Beltbrug. Ton van Rijn, 2006.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2006_Interieur_machinekamer_Beltbrug_6_Ton_vanRijn_400.jpg][Foto/2006_Interieur_machinekamer_Beltbrug_6_Ton_vanRijn.jpg]]
//Interieur van de machinekamer van de Beltbrug. Ton van Rijn, 2006.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2006_Interieur_machinekamer_Beltbrug_7_Ton_vanRijn_400.jpg][Foto/2006_Interieur_machinekamer_Beltbrug_7_Ton_vanRijn.jpg]]
//Interieur van de machinekamer van de Beltbrug. Ton van Rijn, 2006.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2006_Interieur_machinekamer_Beltbrug_Ton_vanRijn_400.jpg][Foto/2006_Interieur_machinekamer_Beltbrug_Ton_vanRijn.jpg]]
//Interieur van de machinekamer van de Beltbrug. Ton van Rijn, 2006.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2006_Interieur_machinekamer_Beltbrug_4_Ton_vanRijn_400.jpg][Foto/2006_Interieur_machinekamer_Beltbrug_4_Ton_vanRijn.jpg]]
//Interieur van de machinekamer van de Beltbrug. Ton van Rijn, 2006.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1935_ca_Beltbrug_400.jpg][Foto/1935_ca_Beltbrug.jpg]]
//Nieuwe Beltbrug, ca. 1935.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1884_Situatieschets_bij_bouwtekening_Beltbrug_400.jpg][Foto/1884_Situatieschets_bij_bouwtekening_Beltbrug.jpg]]
//Situatieschets bij de bouwtekening van de Beltbrug, 1884.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1933_ca_voorbereidingen_bouw_nieuwe_Beltbrug_gezien_naar_Oostelijk_Marktkanaal_400.jpg][Foto/1933_ca_voorbereidingen_bouw_nieuwe_Beltbrug_gezien_naar_Oostelijk_Marktkanaal.jpg]]
//Voorbereidingen voor de bouw van een nieuwe Beltbrug gezien naar het Oostelijk Marktkanaal, ca. 1933.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1933_Kostverlorenvaart_Beltbrug_vernieuwd_400.jpg][Foto/1933_Kostverlorenvaart_Beltbrug_vernieuwd.jpg]]
//De Beltbrug wordt vernieuwd, 1933.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1934_2e_Hugo_de_Grootstraat_naar_Beltbrug_400.jpg][Foto/1934_2e_Hugo_de_Grootstraat_naar_Beltbrug.jpg]]
//De vernieuwde Beltbrug gezien vanuit 2e Hugo de Grootstraat, 1934.
Rechts de ingang van de Gillis van Ledenberchstraat.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1939_Schuilkelder_Beltbrug_400.jpg][Foto/1939_Schuilkelder_Beltbrug.jpg]]
//De machinekamer van de Beltbrug als schuilkelder, 1939.//
[img[Beltbrug|Images/2008_brug 324_400.jpg]]
//Beltbrug, 2008.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2008_Beltbrug_400.jpg][Foto/2008_Beltbrug.jpg]]
//Beltbrug, 2008.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2007_Kostverlorenvaart_Beltbrug_met_De_Otter_400.jpg][Foto/2007_Kostverlorenvaart_Beltbrug_met_De_Otter.jpg]]
//Rennovatie Beltbrug, 2007.//
{{BROWN{Brug #7}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "Brug #7-0"
"Situatie 2007 " "2007" "Brug #7-1"
"1895-A " "1895" "Jacob Olie49"
"1895-B " "1895" "Jacob Olie50"
"1922-A " "1922" "Brug #7-2"
"1922-B " "1922" "Brug #7-3"
"1958 " "1958" "Brug #7-4"
"2007 " "2007" "Brug #7-5"
>>}}}
{{BROWN{Brug #7}}}
Brug #7 over de Hugo de Grootgracht verbindt de Frederik Hendrikstraat met de Bilderdijkstraat.
De brug - zonder naam - werd in 1895 gebouwd op dennen palen; de constructie zelf bestond uit stalen liggers.
In 1922 werd de brug gerenoveerd en in 1958 werd de brug verbreed; de constructie bestaat nu uit stalen liggers en gewapend beton.
|''Maten van de brug''||h
|Doorvaarten en/of overspanningen | 1 |
|Hoofddoorvaart breedte | 10.00 m |
|Hoofddoorvaart hoogte | 2.10 m + N.A.P. |
|Waterstand ter plaatse | 0.40 m - N.A.P. |
[img[Situatie brug over Hugo de Grootgracht|Images/2007_situatie_brug_over_HdG-gracht_bij_FH-straat_400.jpg]]
//Google Maps: Situatie, 2007.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1922_Brug_over_Hugo_de_Grootgracht_vernieuwing_wegdek_400.jpg][Foto/1922_Brug_over_Hugo_de_Grootgracht_vernieuwing_wegdek.jpg]]
//Vernieuwing van het wegdek, 1922.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1922_Brug_over_Hugo_de_Grootgracht_vernieuwing_wegdek_2_400.jpg][Foto/1922_Brug_over_Hugo_de_Grootgracht_vernieuwing_wegdek_2.jpg]]
//Vernieuwing van het wegdek, 1922.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1958_Verbreding_brug_over_Hugo_de_Grootgracht_400.jpg][Foto/1958_Verbreding_brug_over_Hugo_de_Grootgracht.jpg]]
//Verbreding van de brug, 1958.//
[img[Brug over de Hugo de Grootgracht|Images/2007_Brug_over_de_Hugo_de_Grootgracht_400.jpg]]
//Brug over de Hugo de Grootgracht, 2007.//
De Ryckerbrug (brug #167) over de Singelgracht verbindt de Rozengracht met de De Clercqstraat.
<<tabs "Brug#_167"
"TabName1" "" "Brug# 167-1"
"TabName2" "" "Brug# 167-2"
"TabName3" "" "Brug# 167-3"
"TabName4" "" "Brug# 167-4"
>> 
{{BROWN{Bruggen}}}
Voor meer informatie over Amsterdamse bruggen en hun nummer, zie http://www.bruggenvanamsterdam.nl/
+++!!![Brugnummers & namen van beschreven bruggen &raquo;]
Bijna alle Amsterdamse bruggen hebben een brugnummer.
Brug #1 is de brug van het Muntplein over het Singel. Van daaruit zijn de bruggen verder genummerd over het Singel, de Grachtengordel en in cirkels verder naar de buitenwijken toe.
De logica bij de nummering van de bruggen over de Kostverlorenvaart is niet echt duidelijk en de brug over de Hugo de Grootgracht bij de Frederik Hendrikstraat/Bilderdijkstraat is helemaal een buitenbeentje, die staat n.l. bekend als brug #7.
<<tiddler Brugnummers>>
===
<<tabs ""
"Brug#7 " "Frederik Hendrikstraat/Bilderdijkstraat" "Brug #7"
"Brug#108 " "Da Costagracht/De Clercqstraat" "Brug #108"
"Brug#132 " "'Kippenbruggetje'" "Brug #132"
"Brug#150 " "Rotterdammerbrug" "Brug #150"
"Brug#155 " "Kattenslootbrug" "Brug #155"
"Brug#160 " "Bullebakssluis" "Brug #160"
"Brug#161 " "Zaagpoort" "Brug #161"
"Brug#165 " "Raampoort" "Brug #165"
"Brug#166 " "Nassaubrug" "Brug #166"
"Brug#167 " "Ryckerbrug" "Brug #167"
"Brug#169 " "Oude Kinkerbrug" "Brug #169"
"Brug#171 " "Van Hallbrug" "Brug #171"
"Brug#173 " "Wiegbrug" "Brug #173"
"Brug#266 " "Kinkerbrug" "Brug #266"
"Brug#324 " "Beltbrug" "Brug #324"
"Brug#1935 " "Katterug" "Brug #1935"
>>/%
Brug #108 De Clercqstraat, over Da Costagracht, geen naam
Brug #167 De Clercqstraat/Rozengracht over Singelgracht, Ryckerbrug
%/
{{BROWN{Bruggen 2e Hugo de Grootstraat}}}
Twee bruggen:
* brug #165, 'Raampoort' bij de Raampoort (waar anders)
* brug #324, 'Beltbrug' bij de overgang naar de Jan van Galenstraat.
<<tabs ""
"Brug#165 " "Raampoort" "Brug #165"
"Brug#324 " "Beltbrug" "Brug #324"
>>
{{BROWN{Bruggen Hugo de Grootkade}}}
Drie bruggen over de Hugo de Grootgracht:
* brug #166, 'Nassaubrug', bij de Nassaukade
* brug #7, naamloos, bij de Fredrik Hendrikstraat/Bilderdijkstraat
* brug #1935, 'Katterug', een (nieuwere) voetgangers/fietsersbrug bij de Van Reigersbergenstraat.
<<tabs ""
"Brug#7 " "Frederik Hendrikstraat/Bilderdijkstraat" "Brug #7"
"Brug#166 " "Nassaubrug" "Brug #166"
"Brug#1935 " "Katterug" "Brug #1935"
>>
{{BROWN{Bruggen over de Kostverlorenvaart en de Kattensloot}}}
<<tabs ""
"Brug#132 " "'Kippenbruggetje'" "Brug #132"
"Brug#155 " "Kattenslootbrug" "Brug #155"
"Brug#171 " "Van Hallbrug" "Brug #171"
"Brug#324 " "Beltbrug" "Brug #324"
"Brug#173 " "Wiegbrug" "Brug #173"
"Brug#266 " "Kinkerbrug" "Brug #266"
>>
{{BROWN{Bruggen in/bij de Marnixstraat}}}
<<tabs ""
"Brug#150 " "Rotterdammerbrug" "Brug #150"
"Brug#160 " "Bullebakssluis" "Brug #160"
"Brug#161 " "Zaagpoort" "Brug #161"
"Brug#165 " "Raampoort" "Brug #165"
"Brug#169 " "Oude Kinkerbrug" "Brug #169"
>>
{{BROWN{Bruggen in/bij de Nassaukade}}}
<<tabs ""
"Brug#150 " "Rotterdammerbrug" "Brug #150"
"Brug#155 " "Kattenslootbrug" "Brug #155"
"Brug#161 " "Zaagpoort" "Brug #161"
"Brug#165 " "Raampoort" "Brug #165"
"Brug#166 " "Nassaubrug" "Brug #166"
"Brug#169 " "Oude Kinkerbrug" "Brug #169"
>>
|''#'' | ''Naam''|''Locatie'' |''Huidig type'' |h
| 7| - |Over de Hugo de Grootgracht; verbindt de Frederik Hendrikstraat met de Bilderdijkstraat|vaste brug|
| 108| - |Over de Da Costagracht in de De Clercqstraat|vaste brug|
| 132| @@color:grey;'Kippenbruggetje'@@ {{BLUE{^^*^^}}}|Over de Kostverlorenvaart; verbindt de De Wittenkade/1e Keucheniusstraat met de Jacob Catskade.|houten voetgangersbrug|
| 150| Rotterdammerbrug|Over de Singelgracht; verbindt het 1e Marnixplantsoen met de Nassaukade|vaste brug|
| 155| Kattenslootbrug|Overbrugt de Kattensloot bij Nassaukade/Jacob Catskade|basculebrug|
| 160| Bullebakssluis|Over het water dat Singelgracht met Lijnbaansgracht en Bloemgracht verbindt|vaste brug|
| 161| Zaagpoort|Over de Singelgracht; verbindt de Nassaukade bij het Frederik Hendrikplantsoen met het Marnixplein|vaste brug|
| 165| Raampoort|Over de Singelgracht; verbindt de Nassaukade bij de 2e Hugo de Grootstraat met de Marnixstraat|vaste brug|
| 166| Nassaubrug|Overbrugt de Hugo de Grootgracht bij de Nassaukade|vaste brug|
| 167| Rijckerbrug|Overbrugt de Singelgracht; verbindt de Rozengracht met de De Clercqstraat |vaste brug|
| 169| Oude Kinkerbrug|Over de Singelgracht; verbindt de Kinkerstraat met de Elandsgracht|vaste brug|
| 171| Van Hallbrug|Over de Kostverlorenvaart; verbindt de Kostverlorenstraat met de Van Hallstraat|basculebrug|
| 173| Wiegbrug|Over de Kostverlorenvaart; verbindt de De Clercqstraat met de Admiraal de Ruijterweg|rolbasculebrug|
| 266| Kinkerbrug|Over de Kostverlorenvaart; verbindt de Kinkerstraat met de Postjesweg|basculebrug|
| 324| Beltbrug|Over de Kostverlorenvaart; verbindt de 2e Hugo de Grootstraat met de Jan van Galenstraat|basculebrug|
| 1935| Katterug|Over de Hugo de Grootgracht; verbindt Hugo de Grootkade/Van Reigersbergenstraat met Bilderdijkpark|Voetgangers - fietsersbrug|
{{BLUE{^^*^^ Geen officiële naam}}}
{{BROWN{Budapesters}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "Budapesters1"
"Tekening " "" "Budapesters2"
"Motorcompartiment " "" "Budapesters7"
"Foto " "" "Haarlemse trams28"
"Interieur-A " "" "Budapesters4"
"Interieur-B " "" "Budapesters3"
"Interieur-C " "" "Budapesters5"
"Interieur-D " "" "Budapesters6"
>>}}}
{{BROWN{Info}}}
Vanaf 1924 verschenen de 'Budapesters' (zo genoemd vanwege de fabrikant Ganz Danubius in Budapest, Hongarije), maar nu onder de vlag van een nieuwe exploitant, de NZHTM.
De NZHTM baatte als ~NS-dochter tramlijnen uit in Noord- en ~Zuid-Holland en leek het aangewezen bedrijf zich over de inmiddels ~NS-dochter geworden ESM te ontfermen. De NZHTM stelde op ~Amsterdam-Zandvoort zeven Budapester-motorwagens en dertien Budapester-volgrijtuigen in dienst in de kleur Pruisisch blauw. Het zal geen verbazing wekken dat die kleur ook verscheen op het oudere materieel.
[img[Budapester|Images/1924-1926_Budapester_bouwtekening.jpg]]
//Tekening Budapester, 1924-1926.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/Budapester_interieur2_400.jpg][Foto/Budapester_interieur2.jpg]]
//Interieur Budapester.//
[img[Interieur Budapester|Images/Budapester_interieur1.jpg]]
//Interieur Budapester//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/Budapester_interieur3_400.jpg][Foto/Budapester_interieur3.jpg]]
//Interieur Budapester.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1985_Interieur_gerestaureerde_B412_400.jpg][Foto/1985_Interieur_gerestaureerde_B412.jpg]]
//Interieur van de in 1985 gerestaureerde B412.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/Motorcompartiment_Budapester_400.jpg][Foto/Motorcompartiment_Budapester.jpg]]
//Motorcompartiment van een Budapester.//
{{BROWN{Buiksloters}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "Buiksloters1"
"Tekening 1 " "" "Buiksloters2"
"Tekening 2 " "" "Buiksloters3"
"Foto " "" "Waterlandse trams37"
>>}}}
{{BROWN{Info}}}
De naam Buiksloters ontleent de serie A 37-40 aan het gebruik voor de lokaaldienst naar Buiksloot.
De Eerste Nederlandsche Electrische ~Tram-Maatschappij (ENET) werd in juni 1898 te Haarlem opgericht. Een jaar later - juli 1899 - werd de tramlijn Haarlem – Zandvoort geopend.
Als motorwagens werden de 2-assige ENET 31-38 gebruikt die door Beijnes gebouwd waren. Een primeur, vandaar de tekst 'EERSTE NEDERLANDSCHE ELECTRISCHE TRAM' op de zijkant van deze wagens.
Na 5 jaar werden ze in 1904 vervangen door de 'Métallurgiques' (genoemd naar de Belgische fabriek met als bijnaam 'Kikker') waarmee de ESM startte op de lijn ~Amsterdam-Haarlem-Zanvoort.
Toen er behoefte ontstond aan 4-assige volgwagens werden 6 van de 8 motorwagens verbouwd tot 3 4-assige volgwagens ESM 62-64.
>De 2 niet verbouwde motorwagens werden gebruikt respectievelijk als dienstmotorwagen en aanhangrijtuig voor de Haarlemse stadsdienst.
Om het comfort te verhogen werd in 1914 ESM 63 door Beijnes verbouwd tot een 40 cm bredere wagen. Het was eerst de bedoeling er een motorwagen van te maken, maar het werd uiteindelijk een volgwagen (de al aangebrachte koplampen bleven zitten).
<<<
Deze ESM 63 stond onder het personeel bekend als 'Kip met hoge poten'.
Daar nieuwbouw  van een wagenbak praktisch even duur was als een 'verbouwing', werden de 2 resterende frames (van ESM 62 en 64) voorzien van nieuwe rijtuigbakken. Deze volgwagens - in 1936 omgenummerd tot B&nbsp;252-253 - waren de voorlopers van de Beijnes/'luxe wagens' die in 1918 gebouwd zouden worden voor de lijn ~Amsterdam-Zandvoort.
<<<
De beide resterende wagenbakken werden nu weer doorgezaagd en - evenals de beide overgebleven 2-assers uit de ENET 31-38 serie - op z.g. Maximum Traction draaistellen geplaatst en voorzien van 2 motoren die de assen met grote wielen aandreven. Zo ontstonden de ESM 37-40 uit ESM 62-64 en de ESM 58-59.
Deze 'verjongde' motorwagens gingen dienst doen op de Haarlemse stadslijnen.
In 1932 gingen de ESM 37-40 - zonder lichtkap en richtingsborden - als A 37-40 naar de Waterlandse tram om daar dienst te doen op de lokaaldienst ~Amsterdam-Buiksloot.
In 1937 werden de A 37 en A 39 teruggehaald naar Haarlem. Ze werden daarna gebruikt voor een tussendienst van Aerdenhout naar de Tempeliersstraat die tussen 1934 en 1944 af en toe reed en voor extra trams naar Zandvoort bij warm zomerweer, net als de A 58 en A 59. Na de oorlog keerde de tussendienst niet terug en werden de A 37 en A 39 nog alleen als boodschappenwagen gebruikt. In 1947 werd de bak van de A 39 (de beste van de twee) op de trucks van de A 37 gezet. Naar ~NZH-gebruik werd daarbij de bak vernummerd in A 37. De andere bak en truck werden gesloopt. De A 37 werd bekend als geldtram die reed van het Hoofdkantoor aan de Leidsevaart naar het haltekantoor aan de Tempeliersstraat. Op 1 augustus 1957 werd de A 37 naar het Spoorwegmuseum gebracht. In de loop der jaren is daar een restauratie uitgevoerd, waarbij de lichtkap weer is hersteld. In 1989 is de A37 opgenomen in de collectie van het NZH Vervoer museum in Haarlem, dat ongeveer staat op de plek van de oude werkplaats van de ENET.
Na de opheffing van de Haarlemse stadstram in 1948, gingen de A 58-59 naar de lijn ~Amsterdam-Sloterdijk.
De A 38 werd in 1945 opgeblazen bij het passeren van een ondermijnde brug tijdens een rit t.b.v. de duitse bezetters.
De andere wagens gingen successievelijk weer naar Haarlem terug en werden in de loop van de tijd gesloopt.
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/Ombouw_historie_A37-40_400.jpg][Foto/Ombouw_historie_A37-40.jpg]]
//Ombouwhistorie A 37 - 40.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/Tekening_A37-40_400.jpg][Foto/Tekening_A37-40.jpg]]
//Tekening Buiksloters, A 37 - 40.//
[[link|http://www.bunkerinfo.nl/2017/01/seefliegerhorst-schellingwoude.html]]

<html><div align="center"><iframe src="http://www.bunkerinfo.nl/2017/01/seefliegerhorst-schellingwoude.html" frameborder="0" width="100%" height="600"></iframe></div></html>
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1885_ca_Bloemgracht_gezien_vanaf_Lijnbaansgracht_400.jpg][Foto/1885_ca_Bloemgracht_gezien_vanaf_Lijnbaansgracht.jpg]]
//Bloemgracht gezien vanaf Lijnbaansgracht, ca. 1885.<br>Links op de hoek een winkel in scheepsbenodigheden. Later verrees hier het postkantoor Bloemgracht.<br>De schoorsteen is van roggebroodfabriek Funke, later Hollandia.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1895_ca_Van_Reigersbergenstraat_400.jpg][Foto/1895_ca_Van_Reigersbergenstraat.jpg]]
//De Van Reigersbergenstraat in aanbouw. Op de achtergrond huizen aan de Van Houweningenstraat, ca. 1900.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1900_ca_Hugo_de_Grootkade_kerkpad_400.jpg][Foto/1900_ca_Hugo_de_Grootkade_kerkpad.jpg]]
//Kerkpad, ca. 1900.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1900_ca_Kostverlorenvaart_Bij_Hugo_de_Grootgracht_400.jpg][Foto/1900_ca_Kostverlorenvaart_Bij_Hugo_de_Grootgracht.jpg]]
//Hugo de Grootgracht, hoek Kostverlorenvaart, ca. 1900.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1900_ca_Kostverlorenvaart_Bij_Hugo_de_Grootgracht_2_400.jpg][Foto/1900_ca_Kostverlorenvaart_Bij_Hugo_de_Grootgracht_2.jpg]]
//Hugo de Grootgracht, hoek Kostverlorenvaart, ca. 1900.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1905_Hugo_de_Grootkade_Raampoort_rechts_DaCostakade_400.jpg][Foto/1905_Hugo_de_Grootkade_Raampoort_rechts_DaCostakade.jpg]]
//Hugo de Grootkade gezien naar Raampoort, 1905.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1905_Hugo_de_Grootkade_rechts_DaCostakade_400.jpg][Foto/1905_Hugo_de_Grootkade_rechts_DaCostakade.jpg]]
//Da Costakade gezien naar Hugo de Grootkade, 1905.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1909_ca_Kinkerstraat_359_gezien_naar_Kostverlorenvaart_stoomgemaal_Kostverloren_l_Lootsstraat_400.jpg][Foto/1909_ca_Kinkerstraat_359_gezien_naar_Kostverlorenvaart_stoomgemaal_Kostverloren_l_Lootsstraat.jpg]]
//Kinkerstraat gezien naar Kostverlorenvaart met stoomgemaal Kostverloren. Links Lootsstraat, ca. 1909.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1955_ca_Bilderdijkpark_18_VLO-school_400.jpg][Foto/1955_ca_Bilderdijkpark_18_VLO-school.jpg]]
//School op Bilderdijkpark #18. Toch niet alleen kleuters? Ca. 1955.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1929_ca_Gipsfabriek_De_Clercqstraat_naar_hoek_Baarsjesweg_Adm_de_Ruijterweg_400.jpg][Foto/1929_ca_Gipsfabriek_De_Clercqstraat_naar_hoek_Baarsjesweg_Adm_de_Ruijterweg.jpg]]
//Gipsfabriek aan de Kostverlorenvaart/De Clercqstraat gezien naar de Wiegbrug, ca. 1929.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1929_2e_Kostverlorenkade_De_Clercqstraat_afbraak_gipsfabriek_400.jpg][Foto/1929_2e_Kostverlorenkade_De_Clercqstraat_afbraak_gipsfabriek.jpg]]
//2e Kostverlorenkade gezien naar de De Clercqstraat. Afbraak van de gipsfabriek, 1929.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1929_De_Clercqstraat_hoek_Bilderdijkstraat_400.jpg][Foto/1929_De_Clercqstraat_hoek_Bilderdijkstraat.jpg]]
//De Clercqstraat hoek Bilderdijkstraat, 1929.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1930_ca_Van_Oldenbarneveldtstraat_gezien_naar_Hugo_de_Grootkade_400.jpg][Foto/1930_ca_Van_Oldenbarneveldtstraat_gezien_naar_Hugo_de_Grootkade.jpg]]
//Van Oldenbarneveldtstraat gezien naar Hugo de Grootkade, ca. 1930.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1931_Brand_houtbewerkingsplaats_Gillis_van_Ledenberchstraat_gezien_naar_Kostverlorenvaart_400.jpg][Foto/1931_Brand_houtbewerkingsplaats_Gillis_van_Ledenberchstraat_gezien_naar_Kostverlorenvaart.jpg]]
//Ravage na brand in een houtbewerkingsplaats aan de Gillis van Ledenberchstraat, gezien naar de Kostverlorenvaart, 1931.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1935_Agatha_Dekenstraat_hoek_Jan_Hanzenstraat_gezien_naar_De_Clercqstraat_400.jpg][Foto/1935_Agatha_Dekenstraat_hoek_Jan_Hanzenstraat_gezien_naar_De_Clercqstraat.jpg]]
//Agatha Dekenstraat hoek Jan Hanzenstraat gezien naar De Clercqstraat, 1935.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1936_Kinkerstraat_bij_rechts_Jan_Pieter_Heijestraat_400.jpg][Foto/1936_Kinkerstraat_bij_rechts_Jan_Pieter_Heijestraat.jpg]]
//Kinkerstraat bij Jan Pieter Heijestraat, 1936.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1937_Van_Oldenbarneveldtstraat_48-52_hoek_1e_Hugo_de_Grootstraat_13_400.jpg][Foto/1937_Van_Oldenbarneveldtstraat_48-52_hoek_1e_Hugo_de_Grootstraat_13.jpg]]
//Weduwenstichting, 1e Hugo de Grootstraat 13, op de hoek van de Van Oldenbarneveldtstraat, 1937.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1940_Bilderdijkstraat_Bilderdijkpark_400.jpg][Foto/1940_Bilderdijkstraat_Bilderdijkpark.jpg]]
//Bilderdijkstraat hoek Bilderdijkpark, 1940.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1940_ca_De_Clercqstraat_gezien_naar_Da_Costakade_kruispunt_Bilderdijkstraat_400.jpg][Foto/1940_ca_De_Clercqstraat_gezien_naar_Da_Costakade_kruispunt_Bilderdijkstraat.jpg]]
//De Clercqstraat gezien naar Da Costakade en kruispunt Bilderdijkstraat, ca. 1940.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1940_Hugo_de_Grootkade_72_tm_88_met_Van_Houweningen_en_Van_Reigersbergenstraat_400.jpg][Foto/1940_Hugo_de_Grootkade_72_tm_88_met_Van_Houweningen_en_Van_Reigersbergenstraat.jpg]]
//Hugo de Grootkade 72 t/m 88 met Van Houweningen en Van Reigersbergenstraat, 1940.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1947_De_Liefde_Bilderdijkstraat_23_400.jpg][Foto/1947_De_Liefde_Bilderdijkstraat_23.jpg]]
//R.K. kerk De Liefde, Bilderdijkstraat 23, 1947.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1948_Da_Costakade_De_Liefde_400.jpg][Foto/1948_Da_Costakade_De_Liefde.jpg]]
//Da Costakade met R.K. kerk De Liefde, 1948.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/19xx_Da_Costakade_De_Liefde_detail_400.jpg][Foto/19xx_Da_Costakade_De_Liefde_detail.jpg]]
//Ietwat horizontaal uitgerekt detail van een foto van de Da Costakade, 1948. //
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1949_2e_Hugo_de_Grootstraat_naar_Raampoort_400.jpg][Foto/1949_2e_Hugo_de_Grootstraat_naar_Raampoort.jpg]]
//2e Hugo de Grootstraat gezien naar Raampoort, 1949.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1962_Hugo_de_Grootkade_vanaf_hoek_Da_Costakade_400B.jpg][Foto/1962_Hugo_de_Grootkade_vanaf_hoek_Da_Costakade.jpg]]
//Hugo de Grootkade, 1962.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1955_Van_Reigersbergenstraat_voorbereiding_bevrijdingsdag_400.jpg][Foto/1955_Van_Reigersbergenstraat_voorbereiding_bevrijdingsdag.jpg]]
//Van Reigersbergenstraat, voorbereiding bevrijdingsdag, 1955.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1957_Bilderdijkpark_VLO_school_400.jpg][Foto/1957_Bilderdijkpark_VLO_school.jpg]]
//VLO school, Bilderdijkpark #18, 1957.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1957_Hoek_Gillis_van_Ledenberchstraat_2e_Hugo_de_Grootstraat_400.jpg][Foto/1957_Hoek_Gillis_van_Ledenberchstraat_2e_Hugo_de_Grootstraat.jpg]]
//Hoek Gillis van Ledenberchstraat/2e Hugo de Grootstraat, 1957.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1959_Bilderdijkgracht_gezien_naar_Bilderdijkpark_400.jpg][Foto/1959_Bilderdijkgracht_gezien_naar_Bilderdijkpark.jpg]]
//Bilderdijkgracht gezien naar Bilderdijkpark met VLO school, 1959.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1959_Da_Costakade_400.jpg][Foto/1959_Da_Costakade.jpg]]
//Da Costakade, 1959.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1959_De_Clercqstraat_hoek_Da_Costakade_naar_Raamkerk_400.jpg][Foto/1959_De_Clercqstraat_hoek_Da_Costakade_naar_Raamkerk.jpg]]
//De Clercqstraat hoek Da Costakade gezien naar Hugo de Grootkade, 1959.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1959_Hoek_2e_Kostverlorenkade_Bilderdijkkade_gezien_naar_L_Hugo_de_Grootgracht_Bilderdijkpark_400.jpg][Foto/1959_Hoek_2e_Kostverlorenkade_Bilderdijkkade_gezien_naar_L_Hugo_de_Grootgracht_Bilderdijkpark.jpg]]
//Hoek 2e Kostverlorenkade/Bilderdijkkade gezien naar Hugo de Grootgracht (links) en Bilderdijkpark, 1959.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1959_Hoek_Bilderdijkstraat_Hugo_de_Grootkade_400.jpg][Foto/1959_Hoek_Bilderdijkstraat_Hugo_de_Grootkade.jpg]]
//Hoek Bilderdijkstraat/Hugo de Grootkade, 1959.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1959_Hoek_Nassaukade_Hugo_de_Grootkade_400.jpg][Foto/1959_Hoek_Nassaukade_Hugo_de_Grootkade.jpg]]
//Hoek Nassaukade/Da Costakade, met rechts de Hugo de Grootkade, 1959.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1959_Hugo_de_Grootkade_400.jpg][Foto/1959_Hugo_de_Grootkade.jpg]]
//Hugo de Grootkade, 1959.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1959_Hugo_de_Grootkade_2_400.jpg][Foto/1959_Hugo_de_Grootkade_2.jpg]]
//Hugo de Grootkade hoek Nassaukade, 1959.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1959_Hugo_de_Grootkade_achterzijde_Fred_Hendrikstraat_1_400.jpg][Foto/1959_Hugo_de_Grootkade_achterzijde_Fred_Hendrikstraat_1.jpg]]
//Achterzijde Hugo de Grootkade {{BLUE{30}}}, 28, ..., gezien vanaf de achterplaats
van het toenmalige Jeugdhonk op #28.  J.M. Arsath Ro'is, 1959.
<<tiddler Buurt036>>
Vanuit hetzelfde standpunt genomen:+++*[achterzijde Frederik Hendrikstraat &raquo;]
<<tiddler [[Buurt037]]>>
===//
{{borderless{
|<<tiddler Buurt036A>>|&nbsp;&nbsp;|vertical-align:top;+++*[Situatie Hugo de Grootkade #30 &#185; &raquo;]<<tiddler Buurt036C>>===|
}}}
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1959_Hugo_de_Grootkade_achterzijde_Fred_Hendrikstraat_1A_400.jpg][Foto/1959_Hugo_de_Grootkade_achterzijde_Fred_Hendrikstraat_1A.jpg]]
//Hugo de Grootkade #30 ^^I^^, achterzijde.//
{{borderless{
|<<tiddler Buurt036>>|&nbsp;&nbsp;|vertical-align:top;Tevens (enig) zicht op het door Dirkzwager gebruikte+++[binnenterrein &raquo;]<<tiddler Buurt036E>>===|
}}}
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1959_Hugo_de_Grootkade_achterzijde_Fred_Hendrikstraat_1B_400.jpg][Foto/1959_Hugo_de_Grootkade_achterzijde_Fred_Hendrikstraat_1B.jpg]]
//Zichtbaar: bergruimte boven de loodsen, witte stenen, vrachtwagen (met tekst Zilverzand) en een werknemer, 1959.//|
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1959_Hugo_de_Grootkade_achterzijde_Fred_Hendrikstraat_2_400.jpg][Foto/1959_Hugo_de_Grootkade_achterzijde_Fred_Hendrikstraat_2.jpg]]
//Achterzijde Frederik Hendrikstraat bij Hugo de Grootkade.  J.M. Arsath Ro'is, 1959.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1959_Hugo_de_Grootkade_Da_Costakade_400.jpg][Foto/1959_Hugo_de_Grootkade_Da_Costakade.jpg]]
//Da Costakade gezien naar Hugo de Grootkade, 1959.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1959_Hugo_de_Grootkade_hoek_Fred_Hendrikstraat_overzijde_400.jpg][Foto/1959_Hugo_de_Grootkade_hoek_Fred_Hendrikstraat_overzijde.jpg]]
//Hugo de Grootkade hoek Frederik Hendrikstraat, 1959.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1959_Hugo_de_Grootkade_werf_Kostverlorenvaart_400.jpg][Foto/1959_Hugo_de_Grootkade_werf_Kostverlorenvaart.jpg]]
//Hugo de Grootkade met stratenmakerswerf aan de Kostverlorenvaart, 1959.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1961_Hoek_Hugo_de_Grootkade_Nassaukade_400.jpg][Foto/1961_Hoek_Hugo_de_Grootkade_Nassaukade.jpg]]
//Hoek Hugo de Grootkade/Nassaukade, 1961.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1961_Hugo_de_Grootkade_kade_Raamkerk_400.jpg][Foto/1961_Hugo_de_Grootkade_kade_Raamkerk.jpg]]
//Hugo de Grootkade met Raamkerk, 1961.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1962_van_Oldenbarneveldtstraat_gezien_naar_Hugo_de_Grootkade_400.jpg][Foto/1962_van_Oldenbarneveldtstraat_gezien_naar_Hugo_de_Grootkade.jpg]]
//Van Oldenbarneveldtstraat gezien naar Hugo de Grootkade, 1962.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1963_Bilderdijkpark_speelterriein_1_400.jpg][Foto/1963_Bilderdijkpark_speelterriein_1.jpg]]
//Bilderdijkpark, speelterriein, 1963.
Rechts het voormalige parkherstellingsoord.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1963_Bilderdijkpark_speelterriein_2_400.jpg][Foto/1963_Bilderdijkpark_speelterriein_2.jpg]]
//Bilderdijkpark, speelterriein en daarnaast ~VLO-school, 1963.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1965_Postkantoor_op_hoek_Bloemgracht_Lijnbaansgracht_400.jpg][Foto/1965_Postkantoor_op_hoek_Bloemgracht_Lijnbaansgracht.jpg]]
//Postkantoor op de hoek Bloemgracht/Lijnbaansgracht, 1965.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1968_Hugo_de_Grootkade_hoek_Fred_Hendrikstraat_overzijde_400.jpg][Foto/1968_Hugo_de_Grootkade_hoek_Fred_Hendrikstraat_overzijde.jpg]]
//Hugo de Grootkade hoek Frederik Hendrikstraat, 1968.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1969_Hugo_de_Grootkade_400.jpg][Foto/1969_Hugo_de_Grootkade.jpg]]
//Hugo de Grootkade, 1969.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1970_Hugo_de_Grootkade_hoek_Van_Reigersbergenstraat_400.jpg][Foto/1970_Hugo_de_Grootkade_hoek_Van_Reigersbergenstraat.jpg]]
//Hugo de Grootkade hoek Van Reigersbergenstraat, 1970.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1970_Postkantoor_op_hoek_Bloemgracht_Lijnbaansgracht_400.jpg][Foto/1970_Postkantoor_op_hoek_Bloemgracht_Lijnbaansgracht.jpg]]
//Postkantoor op de hoek Bloemgracht/Lijnbaansgracht, 1970.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1971_Frederik_Hendrikstraat_400.jpg][Foto/1971_Frederik_Hendrikstraat.jpg]]
//Frederik Hendrikstraat met stukje van voormalige Voorweg, 1971.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1971_Nassaukade_hoek_Hugo_de_Grootkade_1_400.jpg][Foto/1971_Nassaukade_hoek_Hugo_de_Grootkade_1.jpg]]
//Nassaukade hoek Da Costakade, 1971.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1971_Nassaukade_hoek_Hugo_de_Grootkade_2_400.jpg][Foto/1971_Nassaukade_hoek_Hugo_de_Grootkade_2.jpg]]
//Nassaukade hoek Hugo de Grootkade, 1971.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1972_Nassaukade_117-116-etc_400.jpg][Foto/1972_Nassaukade_117-116-etc.jpg]]
//Nassaukade 117, 116, ..., 1972.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1973_Hugo_de_Grootkade_De_Poort_400.jpg][Foto/1973_Hugo_de_Grootkade_De_Poort.jpg]]
//Da Costakade gezien naar Hugo de Grootkade met De Poort, 1973.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1979_Postkantoor_op_hoek_Bloemgracht_Lijnbaansgracht_400.jpg][Foto/1979_Postkantoor_op_hoek_Bloemgracht_Lijnbaansgracht.jpg]]
//Postkantoor op hoek Bloemgracht/Lijnbaansgracht, 1979.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1979_Postkantoor_op_hoek_Bloemgracht_Lijnbaansgracht_2_400.jpg][Foto/1979_Postkantoor_op_hoek_Bloemgracht_Lijnbaansgracht_2.jpg]]
//Postkantoor op hoek Bloemgracht/Lijnbaansgracht, 1979.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1983_2e_Hugo_de_Grootstraat_20-30_400.jpg][Foto/1983_2e_Hugo_de_Grootstraat_20-30.jpg]]
//2e Hugo de Grootstraat 20-30, links Hugo de Grootplein, rechts de Van Oldenbarneveldtstraat, 1983.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1983_2e_Hugo_de_Grootstraat_2-18_400.jpg][Foto/1983_2e_Hugo_de_Grootstraat_2-18.jpg]]
//2e Hugo de Grootstraat 2-18, links de Van Oldenbarneveldtstraat, rechts de Nassaukade, 1983.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1983_3e_Hugo_de_Grootstraat_hoek_Van_Houweningenstraat_400.jpg][Foto/1983_3e_Hugo_de_Grootstraat_hoek_Van_Houweningenstraat.jpg]]
//3e Hugo de Grootstraat hoek Van Houweningenstraat, 1983.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1983_3e_Hugo_de_Grootstraat_hoek_Van_Houweningenstraat_naar_De_Poort_400.jpg][Foto/1983_3e_Hugo_de_Grootstraat_hoek_Van_Houweningenstraat_naar_De_Poort.jpg]]
//3e Hugo de Grootstraat hoek Van Houweningenstraat met zicht op De Poort, 1983.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1983_3e_Hugo_de_Grootstraat_naar_De_Poort_400.jpg][Foto/1983_3e_Hugo_de_Grootstraat_naar_De_Poort.jpg]]
//3e Hugo de Grootstraat gezien naar De Poort, 1983.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1967_2e_Hugo_de_Grootstraat_gezien_vanaf_Beltbrug_400.jpg][Foto/1967_2e_Hugo_de_Grootstraat_gezien_vanaf_Beltbrug.jpg]]
//2e Hugo de Grootstraat gezien vanaf Beltbrug, 1967.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1983_Frederik_Hendrikplantsoen_7B-21_hoek_Frederik_Hendrikstraat_400.jpg][Foto/1983_Frederik_Hendrikplantsoen_7B-21_hoek_Frederik_Hendrikstraat.jpg]]
//Frederik Hendrikplantsoen 7B-21 hoek Frederik Hendrikstraat, 1983.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1983_Frederik_Hendrikschool_voor_openbaar_basisonderwijs_zijgevel_400.jpg][Foto/1983_Frederik_Hendrikschool_voor_openbaar_basisonderwijs_zijgevel.jpg]]
//Zijgevel Frederik Hendrikschool voor openbaar basisonderwijs, 1983.
Frederik Hendrikstraat, hoek Van Oldenbarneveldtplein.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2000_Frederik_Hendrikstraat_2-4-6_vrnl_naast_FH_108_400.jpg][Foto/2000_Frederik_Hendrikstraat_2-4-6_vrnl_naast_FH_108.jpg]]
//Frederik Hendrikstraat #2-4-6-8 (v.r.n.l.), naast (aan rechterzijde) Frederik Hendrikplantsoen #108, 2000.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1983_Gemeente_badhuis_Van_Houweningenstraat_62-64_400.jpg][Foto/1983_Gemeente_badhuis_Van_Houweningenstraat_62-64.jpg]]
//Gemeente badhuis in de Van Houweningenstraat 62, 1983.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1983_Hoek_Van_Houweningenstraat_2e_Hugo_de_Grootstraat_400.jpg][Foto/1983_Hoek_Van_Houweningenstraat_2e_Hugo_de_Grootstraat.jpg]]
//Hoek Van Houweningenstraat/2e Hugo de Grootstraat, 1983.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1983_Hugo_de_Grootkade_hoek_Fred_Hendrikstraat_overzijde_400.jpg][Foto/1983_Hugo_de_Grootkade_hoek_Fred_Hendrikstraat_overzijde.jpg]]
//Hugo de Grootkade hoek Frederik Hendrikstraat, 1983.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1983_Hugo_de_Grootkade_hoek_Van_Houweningenstraat_400.jpg][Foto/1983_Hugo_de_Grootkade_hoek_Van_Houweningenstraat.jpg]]
//Hugo de Grootkade hoek Van Houweningenstraat, 1983.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1983_Hugo_de_Grootkade_hoek_Van_Reigersbergenstraat_400.jpg][Foto/1983_Hugo_de_Grootkade_hoek_Van_Reigersbergenstraat.jpg]]
//Hugo de Grootkade hoek Van Reigersbergenstraat, 1983.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1983_Hugo_de_Grootkade_hoek_Van_Reigersbergenstraat_2_400.jpg][Foto/1983_Hugo_de_Grootkade_hoek_Van_Reigersbergenstraat_2.jpg]]
//Hugo de Grootkade hoek Van Reigersbergenstraat, 1983.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1983_Van_Houweningenstraat_65-77_rechts_achterzijde_Hugo_de_Grootkade_400.jpg][Foto/1983_Van_Houweningenstraat_65-77_rechts_achterzijde_Hugo_de_Grootkade.jpg]]
//Van Houweningenstraat 65-77 met rechts de achterzijde van de Hugo de Grootkade, 1983.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1983_Van_Oldenbarneveldtstraat_103_400.jpg][Foto/1983_Van_Oldenbarneveldtstraat_103.jpg]]
//Van Oldenbarneveldtstraat 103, 1983.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1983_van_Oldenbarneveldtstraat_vanuit_2e_Hugo_de_Grootstraat_naar_De_Poort_400.jpg][Foto/1983_van_Oldenbarneveldtstraat_vanuit_2e_Hugo_de_Grootstraat_naar_De_Poort.jpg]]
//Van Oldenbarneveldtstraat gezien vanuit de 2e Hugo de Grootstraat naar De Poort, 1983.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1983_Van_Reigersbergenstraat_gezien_vanuit_2e_Hugo_de_Grootstraat_400.jpg][Foto/1983_Van_Reigersbergenstraat_gezien_vanuit_2e_Hugo_de_Grootstraat.jpg]]
//Van Reigersbergenstraat gezien vanuit de 2e Hugo de Grootstraat, 1983.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1986_Bilderdijkstraat_138-136-134-etc_400.jpg][Foto/1986_Bilderdijkstraat_138-136-134-etc.jpg]]
//Bilderdijkstraat 138, 136, 134 ..., 1986.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1986_Da_Costakade_gezien_naar_Hugo_de_Grootkade_De_Poort_400.jpg][Foto/1986_Da_Costakade_gezien_naar_Hugo_de_Grootkade_De_Poort.jpg]]
//Da Costakade gezien naar Hugo de Grootkade met De Poort, 1986.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1986_Hugo_de_Grootkade_hoek_Fred_Hendrikstraat_400.jpg][Foto/1986_Hugo_de_Grootkade_hoek_Fred_Hendrikstraat.jpg]]
//Hugo de Grootkade hoek Frederik Hendrikstraat, 1986.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1988_Bilderdijkpark_400.jpg][Foto/1988_Bilderdijkpark.jpg]]
//Bilderdijkpark, 1988.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1988_Hugo_de_Grootkade_werf_Kostverlorenvaart_400.jpg][Foto/1988_Hugo_de_Grootkade_werf_Kostverlorenvaart.jpg]]
//Hoek Hugo de Grootkade/Kostverlorenvaart met stratenmakerswerf, 1988.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1989_Da_Costakade_Huize_De_Liefde_400.jpg][Foto/1989_Da_Costakade_Huize_De_Liefde.jpg]]
//Da Costakade met 'Huize De Liefde', daarnaast het proefstation voor bouwmaterialen Koning en Bienfait, 1989.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1993_Hoek_Frederik_Hendrikstraat_3e_Hugo_de_Grootstraat_De_Poort_400.jpg][Foto/1993_Hoek_Frederik_Hendrikstraat_3e_Hugo_de_Grootstraat_De_Poort.jpg]]
//Hoek Frederik Hendrikstraat/3e Hugo de Grootstraat gezien naar De Poort, die gerenoveerd wordt, 1993.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1993_Hugo_de_Grootkade_rechts_DaCostakade_400.jpg][Foto/1993_Hugo_de_Grootkade_rechts_DaCostakade.jpg]]
//Hugo de Grootkade met in de achtergrond de Da Costakade, 1993.
Verpleeghuis 'De Poort' wordt gerenoveerd.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1994_Frederik_Hendrikstraat_tussen_3e_Hugo_deGrootstraat_Hugo_de_Grootplein_400.jpg][Foto/1994_Frederik_Hendrikstraat_tussen_3e_Hugo_deGrootstraat_Hugo_de_Grootplein.jpg]]
//Frederik Hendrikstraat tussen 3e Hugo de Grootstraat en Hugo de Grootplein, 1994.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1902_ca_Hugo_de_Grootkade_graven_gracht_400.jpg][Foto/1902_ca_Hugo_de_Grootkade_graven_gracht.jpg]]
//De huizen aan het Kerkpad zijn gesloopt, ca. 1897..
Rechts - net zichtbaar en herkenbaar aan het torentje - de St. Jozefschool (later Da Costakade #20) naast de R.K. kerk De Liefde.//

[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1996_Frederik_Hendrikstraat_inham_400.jpg][Foto/1996_Frederik_Hendrikstraat_inham.jpg]]
//Frederik Hendrikstraat, nieuwbouw naast inham (stukje Voorweg), 1996.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2000_Hugo_de_Grootkade_hoek_Fred_Hendrikstraat_overzijde_400.jpg][Foto/2000_Hugo_de_Grootkade_hoek_Fred_Hendrikstraat_overzijde.jpg]]
//Hugo de Grootkade hoek Frederik Hendrikstraat, 2000.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1930_Westelijk_Marktkanaal_bij_Kostverlorenvaart_links_Reinier_Claeszenstraat_400.jpg][Foto/1930_Westelijk_Marktkanaal_bij_Kostverlorenvaart_links_Reinier_Claeszenstraat.jpg]]
//Westelijk Marktkanaal bij Kostverlorenvaart links Reinier Claeszenstraat, 1930.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1974_Dacostakade_110-102_400.jpg][Foto/1974_Dacostakade_110-102.jpg]]
//Da Costakade 110 - 102, voormalig depot van de ~Zuid-Hollandsche Bierbrouwerij (ZHB, #106 - 110), proefstation voor bouwmaterialen Koning en Bienfait (#104) en 'Huize De Liefde' (#102), 1974.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1990_Bouwterrein_v_Reigersbergenstraat_HdGkade_gezien_naar_N_400.jpg][Foto/1990_Bouwterrein_v_Reigersbergenstraat_HdGkade_gezien_naar_N.jpg]]
//Bouwterrein Van Reigersbergenstraat, hoek Hugo de Grootkade, gezien naar het noorden, 1990.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1990_Van_Reigersbergenstraat_HdGkade_gezien_vanaf_hoek_Bilderdijkkade_2e_Kostverlorenkade_400.jpg][Foto/1990_Van_Reigersbergenstraat_HdGkade_gezien_vanaf_hoek_Bilderdijkkade_2e_Kostverlorenkade.jpg]]
//Gezicht op nieuwbouw Van Reigersbergenstraat. Vanaf de hoek Bilderdijkkade/2e Kostverlorenkade, 1990.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2006_Van_Reigersbergenstraat_gezien_van_Geuzenkade_400.jpg][Foto/2006_Van_Reigersbergenstraat_gezien_van_Geuzenkade.jpg]]
//Van Reigersbergenstraat, hoek Hugo de Grootkade, gezien vanaf Geuzenkade, 2006.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1983_Van_Reigersbergenstraat_2_Gem_Dienst_Herhuisvesting_voorheen_CBH_400.jpg][Foto/1983_Van_Reigersbergenstraat_2_Gem_Dienst_Herhuisvesting_voorheen_CBH.jpg]]
//Van Reigersbergenstraat 2, Gemeentelijke Dienst Herhuisvesting voorheen CBH, 1983.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1983_Van_Reigersbergenstraat_65_Buurthuis_De_Reiger_2_400.jpg][Foto/1983_Van_Reigersbergenstraat_65_Buurthuis_De_Reiger_2.jpg]]
//Van Reigersbergenstraat 65, buurthuis 'De Reiger' vroeger Hoofdgebouw der Maatschappij voor Vokswoningen, 1983.
N.B. Wordt ook genoemd als adres voor het badhuis tussen Van Reigersbergenstraat en Van Houweningenstraat.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1990_Van_Reigersbergenstraat_65-39_vrnl_400.jpg][Foto/1990_Van_Reigersbergenstraat_65-39_vrnl.jpg]]
//Van Reigersbergenstraat, gezien naar 2e Hugo de Grootstraat. Rechts op #65, buurthuis 'De Reiger', 1990.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1983_Van_Reigersbergenstraat_65_Buurthuis_De_Reiger_1_400.jpg][Foto/1983_Van_Reigersbergenstraat_65_Buurthuis_De_Reiger_1.jpg]]
//Van Reigersbergenstraat 65, buurthuis 'De Reiger', 1983.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1983_Van_Reigersbergenstraat_Gemeentelijke_Dienst_Herhuisvesting_CBH_400.jpg][Foto/1983_Van_Reigersbergenstraat_Gemeentelijke_Dienst_Herhuisvesting_CBH.jpg]]
//Van Reigersbergenstraat gezien naar 2e Hugo de Grootstraat, links Gemeentelijke Dienst Herhuisvesting, 1983.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1952_ca_Frederik_Hendrikplantsoen_klimkooi_1_400.jpg][Foto/1952_ca_Frederik_Hendrikplantsoen_klimkooi_1.jpg]]
//Frederik Hendrikplantsoen, klimkooi, ca. 1952//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1986_Hoek_Bilderdijkstraat_De_Clercqstraat_400.jpg][Foto/1986_Hoek_Bilderdijkstraat_De_Clercqstraat.jpg]]
//Hoek Bilderdijkstraat/De Clercqstraat, 1986.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1986_Hoek_Bilderdijkstraat_De_Clercqstraat_detail_400.jpg][Foto/1986_Hoek_Bilderdijkstraat_De_Clercqstraat.jpg]]
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1931_Bloemgracht_hoek_Lijnbaansgracht_Nico_Swaager_400.jpg][Foto/1931_Bloemgracht_hoek_Lijnbaansgracht_Nico_Swaager.jpg]]
//Het postkantoor op de hoek van de Bloemgracht en de Lijnbaansgracht. Nico Swaager, 1931.<br>Links de 'zuigbuis' van roggebroodfabriek Funke (later Hollandia).//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1979_Bloemgracht_182-180-178_enz_Martin_Alberts_400.jpg][Foto/1979_Bloemgracht_182-180-178_enz_Martin_Alberts.jpg]]
//Bloemgracht met, links op de hoek van de Lijnbaansgracht, het postkantoor. Martin Alberts, 1979.<br>Hier goed te zien dat de gevels van postkantoor en roggebroodfabriek nu in dezelfde stijl zijn.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1963_ca_Bilderdijkpark_speelterrein_parkherstellingsoord_400.jpg][Foto/1963_ca_Bilderdijkpark_speelterrein_parkherstellingsoord.jpg]]
//Bilderdijkpark, speelplaats school, 1963.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1987_Bilderdijkpark_18_school_De_Waterkant_400.jpg][Foto/1987_Bilderdijkpark_18_school_De_Waterkant.jpg]]
//Openbare school De Waterkant, Bilderdijkpark #18, 1987.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1999_Bilderdijkpark_18_school_De_Waterkant_400.jpg][Foto/1999_Bilderdijkpark_18_school_De_Waterkant.jpg]]
//Openbare school De Waterkant, Bilderdijkpark #18, 1999.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1986_Bilderdijkpark_18_bouw_De_Waterkant_400.jpg][Foto/1986_Bilderdijkpark_18_bouw_De_Waterkant.jpg]]
//Bouw van openbare school De Waterkant, Bilderdijkpark #18, 1986.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1900_ca_Hugo_de_Grootplein_gezien_naar_l_Frederik_Hendrikstraat_400.jpg][Foto/1900_ca_Hugo_de_Grootplein_gezien_naar_l_Frederik_Hendrikstraat.jpg]]
//Hugo de Grootplein gezien naar - links - Frederik Hendrikstraat, ca. 1900.
De gebouwen links - bij het torentje - waren twee+++^*[scholen &raquo;]
<<tiddler [[School Kinderbad02]]>>
===; later verrees hier de 'nieuwbouw' (1937) van de ambachtsschool.
Naast het hoekhuis Hugo de Grootplein (links) is nog net iets van het School Kinderbad te zien.
Tussen de Ambachtsschool en het School Kinderbad is later nog een+++^*[blok van 3 huizen &raquo;]
<<tiddler [[Buurt399]]>>
===gebouwd.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1900_ca_Hugo_de_Grootplein_gezien_naar_Nassaukade_400.jpg][Foto/1900_ca_Hugo_de_Grootplein_gezien_naar_Nassaukade.jpg]]
//Hugo de Grootplein gezien naar 2e Hugo de Grootstraat richting Nassaukade, ca. 1900.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/19xx_Hugo_de_Grootplein_1_400.jpg][Foto/19xx_Hugo_de_Grootplein_1.jpg]]
//Hugo de Grootplein #1, hoek 2e Hugo de Grootstraat, ca. 2000.
Hier zat vroeger een filiaal van het voormalige 'P. de Gruyter & Zn'.
De+++^*[blauwe tegels &raquo;]<<tiddler "Buurt400">>===sieren nog altijd de pui.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1971_Frederik_Hendrikstraat_Elimkapel_400.jpg][Foto/1971_Frederik_Hendrikstraat_Elimkapel.jpg]]
//Frederik Hendrikstraat #11-15, gebouw Elim, 1971.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1910_ca_Hugo_de_Grootplein_400.jpg][Foto/1910_ca_Hugo_de_Grootplein.jpg]]
//Hugo de Grootplein, ca. 1910.
Het hoge gebouw rechts - Frederik Hendrikstraat #115 - was van 1902 tot 1937 de ambachtsschol voor timmerlieden 'Concordia Inter Nos'.
In 1937 verhuisde de ambachtsschool naar nieuwbouw in dezelfde straat (#79-81-83) en werd het hier 'De Eerste Amsterdamsche Christelijke Nijverheidsschool' gevestigd.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2009_Hugo_de_Grootkade_1_400.jpg][Foto/2009_Hugo_de_Grootkade_1.jpg]]
//Hugo de Grootkade. Google Street View. 2009.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2009_Hugo_de_Grootkade_3_400.jpg][Foto/2009_Hugo_de_Grootkade_3.jpg]]
//Hugo de Grootkade vanaf Nassaukade. Google Street View, 2009.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1959_Hugo_de_Grootkade_hoek_Fred_Hendrikstraat_400.jpg][Foto/1959_Hugo_de_Grootkade_hoek_Fred_Hendrikstraat.jpg]]
//Hoek Hugo de Grootkade/Frederik Hendrikstraat. Nog geheel intact, 1959.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1965_Hugo_de_Grootkade_hoek_Fred_Hendrikstraat_400.jpg][Foto/1965_Hugo_de_Grootkade_hoek_Fred_Hendrikstraat.jpg]]
//Hoek Hugo de Grootkade/Frederik Hendrikstraat. Gestut, 1965.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1969_Hugo_de_Grootkade_hoek_Fred_Hendrikstraat_400.jpg][Foto/1969_Hugo_de_Grootkade_hoek_Fred_Hendrikstraat.jpg]]
//Hoek Hugo de Grootkade/Frederik Hendrikstraat. Alleen nog begane grond, 1969.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1983_Hugo_de_Grootkade_hoek_Fred_Hendrikstraat_2_400.jpg][Foto/1983_Hugo_de_Grootkade_hoek_Fred_Hendrikstraat_2.jpg]]
//Hoek Hugo de Grootkade/Fredrik Hendrikstraat. Alles weg, 1983.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1985_Hugo_de_Grootkade_hoek_Fred_Hendrikstraat_400.jpg][Foto/1985_Hugo_de_Grootkade_hoek_Fred_Hendrikstraat.jpg]]
//Hoek Hugo de Grootkade/Fredrik Hendrikstraat. Nieuwbouw, 1985.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1994_Hoek_Frederik_Hendrikstraat_Hugo_de_Grootkade_400.jpg][Foto/1994_Hoek_Frederik_Hendrikstraat_Hugo_de_Grootkade.jpg]]
//Fredrik Hendrikstraat, hoek Hugo de Grootkade, 1994.//
[img[Hugo de Grootkade bij Frederik Hendrikstraat|Images/2008_Hugo_de_Grootkade_50_2_400.jpg]]
//Hugo de Grootkade. Links nog een stukje van de nieuwbouw te zien, 2008.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2008_Hoek_Hugo_de_Grootkade_Frederik_Hendrikstraat_400.jpg][Foto/2008_Hoek_Hugo_de_Grootkade_Frederik_Hendrikstraat.jpg]]
//Google Street View: Hoek Hugo de Grootkade/Frederik Hendrikstraat, 2008.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2008_Hugo_de_Grootkade_in_vogelvlucht_400.jpg][Foto/2008_Hugo_de_Grootkade_in_vogelvlucht.jpg]]
//De Hugo de Grootkade in vogelvlucht, 2008.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2009_Van_Houweningenstraat_400.jpg][Foto/2009_Van_Houweningenstraat.jpg]]
//Van Houweningenstraat gezien naar 2e Hugo de Grootstraat, 2009.//
[img[Tegeltableau|Images/Van_Houweningenstraat_62_tegeltableau.jpg]]
//Tegeltableau boven de ingang van het Gemeentebadhuis Van Houweningenstraat 62.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1985_Gemeente_badhuis_Van_Houweningenstraat_62-64_400.jpg][Foto/1985_Gemeente_badhuis_Van_Houweningenstraat_62-64.jpg]]
//Gemeentebadhuis gezien vanuit de poort in de Van Houweningenstraat 62, 1985.
''Let op:'' De originele tegeltableaus 'BADEN'.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1985_Gemeente_badhuis_Van_Houweningenstraat_62-64_interieur1_400.jpg][Foto/1985_Gemeente_badhuis_Van_Houweningenstraat_62-64_interieur1.jpg]]
//Wachtruimte van het Gemeentebadhuis Van Houweningenstraat 62, 1985.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1985_Gemeente_badhuis_Van_Houweningenstraat_62-64_interieur2_400.jpg][Foto/1985_Gemeente_badhuis_Van_Houweningenstraat_62-64_interieur2.jpg]]
//Interieur Gemeentebadhuis Van Houweningenstraat 62, 1985.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1985_Gemeente_badhuis_Van_Houweningenstraat_62-64_stookkelder1_400.jpg][Foto/1985_Gemeente_badhuis_Van_Houweningenstraat_62-64_stookkelder1.jpg]]
//Stookkelder van het Gemeentebadhuis Van Houweningenstraat 62, 1985.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1985_Gemeente_badhuis_Van_Houweningenstraat_62-64_stookkelder2_400.jpg][Foto/1985_Gemeente_badhuis_Van_Houweningenstraat_62-64_stookkelder2.jpg]]
//Stookkelder van het Gemeentebadhuis Van Houweningenstraat 62, 1985.//
[img[Tegeltableau|Images/Van_Reigersbergenstraat_65_tegeltableau.jpg]]
//Tegeltableau boven de ingang van Van Reigersbergenstraat 65.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1907_ca_Bilderdijkstraat_bij_Kwakersplein_400.jpg][Foto/1907_ca_Bilderdijkstraat_bij_Kwakersplein.jpg]]
//Bilderdijkstraat bij Kwakersplein, ca. 1907.
Rechts het depot van de ~Zuid-Hollandsche Bierbrouwerij.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1981_1e_Hugo_de_Grootstraat_400.jpg][Foto/1981_1e_Hugo_de_Grootstraat.jpg]]
//1e Hugo de Grootstraat, 1981.
Links is nog net de aardappelhandel/groentewinkel van Lindeman in de Frederik Hendrikstraat te zien.
Links en rechts de Rombout Hogerbeetsstraat.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1900_ca_1e_Hugo_de_Grootstraat_vanaf_Nassaukade_400.jpg][Foto/1900_ca_1e_Hugo_de_Grootstraat_vanaf_Nassaukade.jpg]]
//1e Hugo de Grootstraat gezien vanaf de Nassaukade, ca. 1900.
In de verte molen 'Het Luipaard'.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1915_ca_1e_Hugo_de_Grootstraat_vanaf_Nassaukade_400.jpg][Foto/1915_ca_1e_Hugo_de_Grootstraat_vanaf_Nassaukade.jpg]]
//1e Hugo de Grootstraat gezien vanaf de Nassaukade, ca. 1915.
Molen 'Het Luipaard' inmiddels zonder wieken.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1946_ca_1e_Hugo_de_Grootstraat_38-46_v_r_n_l_Frederik_Hendrikstraat_62-68_400.jpg][Foto/
1946_ca_1e_Hugo_de_Grootstraat_38-46_v_r_n_l_Frederik_Hendrikstraat_62-68.jpg]]
//1e Hugo de Grootstraat met snoepwinkeltje (3e winkel vanaf rechts), 1946.
Rechts de Frederik Hendrikstraat.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1963_ca_1e_Hugo_de_Grootstraat_16_400.jpg][Foto/
1963_ca_1e_Hugo_de_Grootstraat_16.jpg]]
//1e Hugo de Grootstraat #16 met wasserette, 1963. Zat hier niet de paardenslager?//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1900_ca_2e_Hugo_de_Grootstraat_naar_Nassaukade_400.jpg][Foto/1900_ca_2e_Hugo_de_Grootstraat_naar_Nassaukade.jpg]]
//2e Hugo de Grootstraat gezien naar naar Nassaukade, ca. 1900.
De vermelding 'hugo de Grootkade' op de ansichtkaart is onjuist.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1972_Nassaukade_hoek_2e_Hugo_de_Grootstraat_400.jpg][Foto/1972_Nassaukade_hoek_2e_Hugo_de_Grootstraat.jpg]]
//Hoek Nassaukade/2e Hugo de Grootstraat, 1972.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1981_2e_Hugo_de_Grootstraat_Kinderdagverblijf_Prinses_Irene_400.jpg][Foto/1981_2e_Hugo_de_Grootstraat_Kinderdagverblijf_Prinses_Irene.jpg]]
//Kinderdagverblijf Prinses Irene, 1981.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2008_Hoek_Nassaukade_2e_Hugo_de_Grootstraat_400.jpg][Foto/2008_Hoek_Nassaukade_2e_Hugo_de_Grootstraat.jpg]]
//Het gebouw in 2008.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1910_ca_2e_Hugo_de_Grootstraat_vanaf_Nassaukade_400.jpg][Foto/1910_ca_2e_Hugo_de_Grootstraat_vanaf_Nassaukade.jpg]]
//2e Hugo de Grootstraat gezien vanaf de Nassaukade, ca. 1910.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2009_Gevelsteen_Weduwestichting_1e_Hugo_de_Grootstraat_400.jpg][Foto/2009_Gevelsteen_Weduwestichting_1e_Hugo_de_Grootstraat.jpg]]
//Gevelsteen Weduwestichting, op de hoek van de 1e Hugo de Grootstraat en de Van Oldenbarneveldtstraat, 2009.//
[img[Gevelsteen|Images/2005_Gevelsteen_Weduwenstichting_Van_Oldenb_straat.jpg]]
//Gevelsteen Weduwenstichting in de Van Oldenbarneveldtstraat, 2005.//
[img[Gevelsteen|Images/2005_Gevelsteen_Weduwenstichting_1e_HdGstraat.jpg]]
//Gevelsteen Weduwenstichting, 1e Hugo de Grootstraat #13, 2005.//
[img[Gevelsteen|Images/2005_Hugo_de_Groothof.jpg]]
//Gevelsteen met tekst 'Hugo de Groothof - 8 September 1982' bij de ingang, 1e Hugo de Grootstraat, #13, 2005.//
[img[Hugo de Groothof|Images/2005_Binnenhof_WS_1.jpg]]
//Binnenterrein Hugo de Groothof, 2005.//
[img[Hugo de Groothof|Images/2005_Binnenhof_WS_2.jpg]]
//Binnenterrein Hugo de Groothof, 2005.//
[img[Hugo de Groothof|Images/2005_Binnenhof_WS_3.jpg]]
//Binnenterrein Hugo de Groothof, 2005.//
[img[Hugo de Groothof|Images/2005_Binnenhof_WS_4.jpg]]
//Binnenterrein Hugo de Groothof, 2005.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2012_Bilderdijkpark_Amsterdam_400.jpg][Foto/2012_Bilderdijkpark_Amsterdam.jpg]]
//Bilderdijkpark gezien naar de huizen aan het Bilderdijkpark,2012.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2012_Bilderdijkpark_1_400.jpg][Foto/2012_Bilderdijkpark_1.jpg]]
//Bilderdijkpark, 2012.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2009_Bilderdijkpark_1_400.jpg][Foto/2009_Bilderdijkpark_1.jpg]]
//Restauratie van het hekwerk, 2009.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2009_Bilderdijkpark_3_400.jpg][Foto/2009_Bilderdijkpark_3.jpg]]
//Restauratie van het hekwerk, 2009.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1928_De_Clercqstraat_gezien_naar_N_gipsfabriek_400.jpg][Foto/1928_De_Clercqstraat_gezien_naar_N_gipsfabriek.jpg]]
//Vanaf de De Clercqstraat gezien naar de gipsfabriek, 1928.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1983_Frederik_Hendrikstraat_33-43_vlnr_400.jpg][Foto/1983_Frederik_Hendrikstraat_33-43_vlnr.jpg]]
//Frederik Hendrikstraat, nog maar 3 huizen over, 1983.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1870_Bouwtekening_Lange_Bleekerspad_72_stoomgipsfabriek_en_branderij_400.jpg][Foto/1870_Bouwtekening_Lange_Bleekerspad_72_stoomgipsfabriek_en_branderij.jpg]]
//Bouwtekening Lange Bleekerspad #72, aanbouw stoomgipsfabriek en branderij, 1870.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1873_Bouwtekening_Lange_Bleekerspad_72_vernieuwen_stoomgipsfabriek_400.jpg][Foto/1873_Bouwtekening_Lange_Bleekerspad_72_vernieuwen_stoomgipsfabriek.jpg]]
//Bouwtekening Lange Bleekerspad #72, vernieuwen_ van de stoomgipsfabriek, 1873.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1892_RK_De_Liefde_vanaf_schans_A_Martin_400.jpg][Foto/1892_RK_De_Liefde_vanaf_schans_A_Martin.jpg]]
//R.K. kerk De Liefde gezien vanaf de overzijde van de Singelgracht. A. Martin, 1892.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1900_Bilderdijkstraat_23_gezien_naar_brug_108_over_de_Da_Costagracht_400.jpg][Foto/1900_Bilderdijkstraat_23_gezien_naar_brug_108_over_de_Da_Costagracht.jpg]]
//R.K. kerk De Liefde met links de - inmiddels fors grotere - St. Vincentiusschool en rechts de St. Jozefschool, gezien naar brug #108 over de Da Costagracht, 1900.//


[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1905_ca_Bilderdijkstraat_De_Liefde_400.jpg][Foto/1905_ca_Bilderdijkstraat_De_Liefde.jpg]]
//Bilderdijkstraat met R.K. kerk De Liefde en St. Vincentiusschool, ca. 1905.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1905_ca_2e_Hugo_de_Grootstraat_gezien_naar_HdG-plein_400.jpg][Foto/1905_ca_2e_Hugo_de_Grootstraat_gezien_naar_HdG-plein.jpg]]
//2e Hugo de Grootstraat gezien naar het Hugo de Grootplein, ca. 1905.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1910_ca_2e_Hugo_de_Grootstraat_gezien_naar_HdG-plein_400.jpg][Foto/1910_ca_2e_Hugo_de_Grootstraat_gezien_naar_HdG-plein.jpg]]
//2e Hugo de Grootstraat gezien naar het Hugo de Grootplein, ca. 1910.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1983_2e_Hugo_Grootstraat_23-33_L_Van_Oldenbarneveldtstraat_82-86_400.jpg][Foto/1983_2e_Hugo_Grootstraat_23-33_L_Van_Oldenbarneveldtstraat_82-86.jpg]]
//2e Hugo Grootstraat #23-33, links de Van Oldenbarneveldtstraat #82-86, 1983.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1967_Hugo_de_Grootplein_gezien_naar_Kostverlorenvaart_400.jpg][Foto/1967_Hugo_de_Grootplein_gezien_naar_Kostverlorenvaart.jpg]]
//Hugo de Grootplein gezien naar Beltbrug over Kostverlorenvaart, 1967.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1970_Hugo_de_Grootkade_20_De_Poort_400.jpg][Foto/1970_Hugo_de_Grootkade_20_De_Poort.jpg]]
//Hugo de Grootkade #20, ingang van De Poort, 1970.
Links de onderdoorgang naar de 3e Hugo de Grootstraat en de Van Oldenbarneveldtstraat//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1983_Hugo_de_Grootplein_2-12_vrnl_400.jpg][Foto/1983_Hugo_de_Grootplein_2-12_vrnl.jpg]]
//Hugo de Grootplein #2-12 (v.r.n.l.), 1983.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1972_1e_Hugo_de_Grootstraat_Nassaukade_J_M_Arsath_Ro'is_400.jpg][Foto/1972_1e_Hugo_de_Grootstraat_Nassaukade_J_M_Arsath_Ro'is.jpg]]
//1e Hugo de Grootstraat hoek Nassaukade. J.M. Arsath Ro'is, 1972.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1900_ca_Nassaukade_bij_Raampoort_400.jpg][Foto/1900_ca_Nassaukade_bij_Raampoort.jpg]]
//Nassaukade bij Raampoort, ca. 1900.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1907_ca_Gezicht_op_Raampoort_over_Singelgracht_gezien_vanaf_Nassaukade_400.jpg][Foto/1907_ca_Gezicht_op_Raampoort_over_Singelgracht_gezien_vanaf_Nassaukade.jpg]]
//Gezicht op brug en politiebureau Raampoort gezien vanaf de Nassaukade, ca. 1907.
Op het reclamebord bij de brug: 'Houtkooperij C.W. Wachtels, Hugo de Grootkade 30'.//
[img[Houtkoperij C.W. Wachtels|Images/1907_ca_Raampoort_detail.jpg]]
//Reclamebord op brug # 165, Raampoort, ca. 1907.
Voor volledige foto, zie [[brug Raampoort|Buurt169]].//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1929_ca_Brandweerkazerne_Rozengracht_238_gezien_vanaf_Nassaukade_400.jpg][Foto/1929_ca_Brandweerkazerne_Rozengracht_238_gezien_vanaf_Nassaukade.jpg]]
//Brandweerkazerne Rozengracht en 'Kikker' op brug #167, gezien vanaf Nassaukade hoek De Clercqstraat, 1929.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1982_Bilderdijkpark_400.jpg][Foto/1982_Bilderdijkpark.jpg]]
//Bilderdijkpark #12, Potgieterschool, 1982.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1982_Bilderdijkpark_Zandschool_400.jpg][Foto/1982_Bilderdijkpark_Zandschool.jpg]]
//Bilderdijkpark #, de 'Zandschool', 1982.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1927_ca_Parkherstellingsoor_III_Bilderdijkpark_400.jpg][Foto/1927_ca_Parkherstellingsoor_III_Bilderdijkpark.jpg]]
//Parkherstellingsoor III, Bilderdijkpark, ca. 1927.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1990_Bilderdijkpark_18_school_De_Waterkant_400.jpg][Foto/1990_Bilderdijkpark_18_school_De_Waterkant.jpg]]
//Bilderdijkpark met op #13 de voormalige Potgieterschool (links) en op #18 school De Waterkant (rechts), 1990.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1900_ca_Frederik_Hendrikstraat_400.jpg][Foto/1900_ca_Frederik_Hendrikstraat.jpg]]
//Frederik Hendrikstraat, gezien naar 3e Hugo de Grootstraat (rechts sigarenfabriek) en Bilderdijkstraat, ca. 1900.
In de verte is de R.K. kerk De Liefde te zien.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1900_ca_Frederik_Hendrikstraat_2_400.jpg][Foto/1900_ca_Frederik_Hendrikstraat_2.jpg]]
//Frederik Hendrikstraat, gezien vanf brug over de Hugo de Grootkade naar 3e Hugo de Grootstraat (links sigarenfabriek) en verder, ca. 1900.
In de verte te zien: Hugo de Grootplein, Maria Magdalenakerk (hoek Zaanstraat/Spaarndammerstraat) en het torentje van de school die stond op de plek waar later de Ambachtsschool kwam.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1910_ca_Frederik_Hendrikstraat_400.jpg][Foto/1910_ca_Frederik_Hendrikstraat.jpg]]
//Frederik Hendrikstraat, gezien vanaf 1e Hugo de Grootstraat naar Hugo de Grootplein, ca. 1910.
De gebouwen links bij het torentje waren twee+++^*[scholen &raquo;]
<<tiddler [[School Kinderbad02]]>>===die stonden op de plaats waar later de Ambachtsschool kwam.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1910_ca_Frederik_Hendrikstraat_2_400.jpg][Foto/1910_ca_Frederik_Hendrikstraat_2.jpg]]
//Frederik Hendrikstraat, gezien vanaf Van Oldenbarneveldtplein (links) naar 1e Hugo de Grootstraat, ca. 1910.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1996_Frederik_Hendrikstraat_l_3eHdGstr_r_HdGkade_400.jpg][Foto/1996_Frederik_Hendrikstraat_l_3eHdGstr_r_HdGkade.jpg]]
//Frederik Hendrikstraat, gezien naar (links) 3e Hugo De grootstraat en (rechts) Hugo de Grootkade, 1996.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1976_Frederik_Hendrikstraat_gezien_naar_Hugo_de_Grootplein_400.jpg][Foto/1976_Frederik_Hendrikstraat_gezien_naar_Hugo_de_Grootplein.jpg]]
//Frederik Hendrikstraat, gezien van Hugo de Grootkade naar Hugo de Grootplein, 1976.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1982_Frederik_Hendrikstraat_WSBZ_400.jpg][Foto/1982_Frederik_Hendrikstraat_WSBZ.jpg]]
//Frederik Hendrikstraat #105, het voormalige School Kinderbad, later WSBZ, 1982.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1983_Frederik_Hendrikstraat_tussen_HdGkade_3e_HdGstraat_400.jpg][Foto/1983_Frederik_Hendrikstraat_tussen_HdGkade_3e_HdGstraat.jpg]]
//Frederik Hendrikstraat tussen Hugo de Grootkade en 3e Hugo de Grootstraat, 1983.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1983_Frederik_Hendrikplantsoen_98-108_vrnl_FHstraat_2-4-6_400.jpg][Foto/1983_Frederik_Hendrikplantsoen_98-108_vrnl_FHstraat_2-4-6.jpg]]
//Frederik Hendrikplantsoen #98-108 (v.r.n.l.), daarna Frederik Hendrikstraat #, 4, 6, ..., 1983.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1981_Frederik_Hendrikplantsoen_400.jpg][Foto/1981_Frederik_Hendrikplantsoen.jpg]]
//Frederik Hendrikplantsoen met links de Van Houweningenschool, 1981.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1900_ca_Van_Oldenbarneveldtkade_400.jpg][Foto/1900_ca_Van_Oldenbarneveldtkade.jpg]]
//Van Oldenbarneveldtgracht en -kade, ca. 1900.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1908_ca_Van_Oldenbarneveldtstraat_Hugo_de_Grootschool_400.jpg][Foto/1908_ca_Van_Oldenbarneveldtstraat_Hugo_de_Grootschool.jpg]]
//Van Oldenbarneveldtstraat gezien naar Van Oldenbarneveldtplein, met Hugo de Grootschool, later GGD, ca. 1908.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1900_ca_Van_Oldenbarneveldtstraat_400.jpg][Foto/1900_ca_Van_Oldenbarneveldtstraat.jpg]]
//Van Oldenbarneveldtstraat, gezien van 3e naar 2e Hugo de grootstraat, ca. 1900.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1901_ca_Van_Oldenbarneveldtstraat_naar_Hugo_de_Grootkade_400.jpg][Foto/1901_ca_Van_Oldenbarneveldtstraat_naar_Hugo_de_Grootkade.jpg]]
//Van Oldenbarneveldtstraat, gezien vanuit 2e Hugo de Grootstraat naar Hugo de Grootkade, ca. 1901.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1895_ca_Bleekersloot_400.jpg][Foto/1895_ca_Bleekersloot.jpg]]
//(Lange) Bleekersloot, ca. 1895.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1895_Bleekersloot_Uitgave_Trenkler_400.jpg][Foto/1895_Bleekersloot_Uitgave_Trenkler.jpg]]
//Lange Bleekersloot, gezien naar Kostverlorenvaart, 1895.
In de verte zijn de+++*[huizen van de Baarsjes, aan de overzijde van de Kostverlorenvaart &raquo;]
<<tiddler [[van Eck04]]>>
===, te zien.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1905_ca_Einde_De_Clercqstraat_bij_Wiegbrug_400.jpg][Foto/1905_ca_Einde_De_Clercqstraat_bij_Wiegbrug.jpg]]
//Gezien naar de De Clercqstraat met Wiegbrug en gipsfabriek (links), ca. 1905.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1904_ca_Wiegbrug_De_Clercqstraat_in_aanbouw_400.jpg][Foto/1904_ca_Wiegbrug_De_Clercqstraat_in_aanbouw.jpg]]
//Wiegbrug in aanbouw, ca. 1904.
Gipsfabriek net zichtbaar achter de 'klep'; de De Clercqstraat is nog redelijk leeg.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1928_ca_De_Clercqstraat_gipsfabriek_400.jpg][Foto/1928_ca_De_Clercqstraat_gipsfabriek.jpg]]
//De De Clercqstraat bij de Wiegbrug met links de gipsfabriek, ca. 1928.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1965_ca_Van_Oldenbarneveldtstraat_52-56_en_hoger_400.jpg][Foto/1965_ca_Van_Oldenbarneveldtstraat_52-56_en_hoger.jpg]]
//Van Oldenbarneveldtstraat #52-56-etc ca. 1956//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1983_Van_Oldenbarneveldtstraat_40-42-44_vrnl_GGD_400.jpg][Foto/1983_Van_Oldenbarneveldtstraat_40-42-44_vrnl_GGD.jpg]]
//Van Oldenbarneveldtstraat #40-42-44 (v.r.n.l.). GGD op #42, 1983.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2007_Van_Oldenbarneveldtstraat_3e_naar_2e_Hugo_de_Grootstraat_400.jpg][Foto/2007_Van_Oldenbarneveldtstraat_3e_naar_2e_Hugo_de_Grootstraat.jpg]]
//Van Oldenbarneveldtstraat, gezien van 3e naar 2e Hugo de Grootstraat, 2007.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2006_Van_Oldenbarneveldtstraat_gezien_naar_VOplein_400.jpg][Foto/2006_Van_Oldenbarneveldtstraat_gezien_naar_VOplein.jpg]]
//De Van Oldenbarneveldtstraat gezien naar het Van Oldenbarneveldtplein, 2006.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1905_ca_De_Clerqstraat_hoek_Da_Costakade_400.jpg][Foto/1905_ca_De_Clerqstraat_hoek_Da_Costakade.jpg]]
//De Clerqstraat, hoek Da Costakade, ca. 1905.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1900_ca_Bilderdijkstraat_De_Liefde_400.jpg][Foto/1900_ca_Bilderdijkstraat_De_Liefde.jpg]]
//Bilderdijkstraat #23, R.K. kerk De Liefde, ca. 1900.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1900_ca_Bilderdijkstraat_23_De_Liefde_400.jpg][Foto/1900_ca_Bilderdijkstraat_23_De_Liefde.jpg]]
//Bilderdijkstraat #23, R.K. kerk De Liefde, ca. 1900.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1930_ca_Kerk_De_Liefde_W_C_Ladiges_400.jpg][Foto/1930_ca_Kerk_De_Liefde_W_C_Ladiges.jpg]]
//R.K. kerk De Liefde, gezien vanaf het Bilderdijkpark. W.C. Ladiges, ca. 1930.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2009_Da_Costakade_kerkzaal_De_Liefde_400.jpg][Foto/2009_Da_Costakade_kerkzaal_De_Liefde.jpg]]
//Da Costakade #12, kerkzaal De Liefde, 2009. Rechtsboven de 'kerkklok'.
Rechts - op #10 - de 'oude' pastorie uit 1905.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2009_Da_Costakade_kerkzaal_De_Liefde_2_400.jpg][Foto/2009_Da_Costakade_kerkzaal_De_Liefde_2.jpg]]
//Da Costakade #12, kerkzaal De Liefde, 2009. Rechtsboven de 'kerkklok'.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2009_Da_Costakade_kerkzaal_De_Liefde_3_400.jpg][Foto/2009_Da_Costakade_kerkzaal_De_Liefde_3.jpg]]
//Da Costakade #10, de 'oude' pastorie uit 1905, 2009.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2004_Da_Costakade_12_St_Nicolaas_Barbara_De_Liefde_400.jpg][Foto/2004_Da_Costakade_12_St_Nicolaas_Barbara_De_Liefde.jpg]]
//Da Costakade #12, glas-in-loodramen (1894) afkomstig uit de voormalige kerk De Liefde, 2004.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2004_Da_Costakade_12_St_Nicolaas_De_Liefde_400.jpg][Foto/2004_Da_Costakade_12_St_Nicolaas_De_Liefde.jpg]]
//Da Costakade #12, glas-in-loodraam (1894) uit de voormalige kerk De Liefde, voorstellende Sint Nicolaas, 2004.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2004_Da_Costakade_12_St_Antonius_De_Liefde_400.jpg][Foto/2004_Da_Costakade_12_St_Antonius_De_Liefde.jpg]]
//Da Costakade #12, glas-in-loodraam (1894) uit de voormalige kerk De Liefde, voorstellende Sint Antonius, 2004.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2004_Da_Costakade_12_St_Barbara_De_Liefde_400.jpg][Foto/2004_Da_Costakade_12_St_Barbara_De_Liefde.jpg]]
//Da Costakade #12, glas-in-loodraam (1894) uit de voormalige kerk De Liefde, voorstellende Sint Barbara, 2004.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2004_Da_Costakade_12_kerkzaal_De_Liefde_4_400.jpg][Foto/2004_Da_Costakade_12_kerkzaal_De_Liefde_4.jpg]]
//Da Costakade #12, kerkzaal De Liefde, 2004.
Net naast de 'oude' pastorie op #10 uit 1905.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2004_kerkzaal_De_Liefde_1_400.jpg][Foto/2004_kerkzaal_De_Liefde_1.jpg]]
//Da Costakade #12, interieur kerkzaal De Liefde, 2004.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2004_kerkzaal_De_Liefde_2_400.jpg][Foto/2004_kerkzaal_De_Liefde_2.jpg]]
//Da Costakade #12, Maria-altaar in kerkzaal De Liefde, 2004.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2004_kerkzaal_De_Liefde_3_400.jpg][Foto/2004_kerkzaal_De_Liefde_3.jpg]]
//Da Costakade #12, Maria-altaar in kerkzaal De Liefde, 2004.
Tegeltableau afkomstig uit de voormalige kerk De Liefde, 2004.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2004_kerkzaal_De_Liefde_4_400.jpg][Foto/2004_kerkzaal_De_Liefde_4.jpg]]
//Da Costakade #12, interieur kerkzaal De Liefde, 2004.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2004_kerkzaal_De_Liefde_5_400.jpg][Foto/2004_kerkzaal_De_Liefde_5.jpg]]
//Da Costakade #12, interieur kerkzaal De Liefde, 2004.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2004_kerkzaal_De_Liefde_6_400.jpg][Foto/2004_kerkzaal_De_Liefde_6.jpg]]
//Da Costakade #12, interieur kerkzaal De Liefde, 2004.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1973_Da_Costakade_26-22_scholen_400.jpg][Foto/1973_Da_Costakade_26-22_scholen.jpg]]
//Da Costakade #26-22 (v.l.n.r.), 1973.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1973_Da_Costakade_28-20_400.jpg][Foto/1973_Da_Costakade_28-20.jpg]]
//Da Costakade #28-20 (v.l.n.r.), 1973//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1978_Bilderdijkstraat_27_RK_Mariaschool_400.jpg][Foto/1978_Bilderdijkstraat_27_RK_Mariaschool.jpg]]
//Bilderdijkstraat #27, de R.K. Mariaschool, naast De Liefde, 1978.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1981_Bilderdijkstraat_23_De_Liefde_400.jpg][Foto/1981_Bilderdijkstraat_23_De_Liefde.jpg]]
//Bilderdijkstraat #23, R.K. kerk De Liefde met rechts de Mariaschool, 1981.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1981_Bilderdijkstraat_27_RK_GLO_school_400.jpg][Foto/1981_Bilderdijkstraat_27_RK_GLO_school.jpg]]
//Bilderdijkstraat #, toren van de R.K. Mariaschool, 1981.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1978_Da_Costakade_20_scholengemeenschap_De_Liefde_400.jpg][Foto/1978_Da_Costakade_20_scholengemeenschap_De_Liefde.jpg]]
//Da Costakade #20, Scholengemeenschap De Liefde, 1978.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1981_Da_Costakade_22A_Mariaschool_400.jpg][Foto/1981_Da_Costakade_22A_Mariaschool.jpg]]
//Da Costakade #22A, Mariaschool, 1981.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1981_Da_Costakade_26_St_Theresiaschool_400.jpg][Foto/1981_Da_Costakade_26_St_Theresiaschool.jpg]]
//Da Costakade #26, St. Theresiaschool, 1981.
N.B. De gevelsteen vermeldt: Teresia, zonder 'h'.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1986_Da_Costakade_26_St_Theresiaschool_400.jpg][Foto/1986_Da_Costakade_26_St_Theresiaschool.jpg]]
//Da Costakade #26, St. Theresiaschool, 1986.
Ten tijde van de foto dependance van de Dr Rijk Kramerschool, Nassaukade #124.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1986_Da_Costakade_22A_Mariaschool_400.jpg][Foto/1986_Da_Costakade_22A_Mariaschool.jpg]]
//Da Costakade #22A, Mariaschool, 1986.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1989_Da_Costakade_Rijk_Kramer_Oude_Westen_scholen_400.jpg][Foto/1989_Da_Costakade_Rijk_Kramer_Oude_Westen_scholen.jpg]]
//Da Costakade 26 - 20 (ged.), 1989.
Ten tijde van de foto is:
* #26 (St. Theresiaschool) dependance van de Dr Rijk Kramerschool, Nassaukade #124
* #22A (Mariaschool) in gebruik bij scholengemeenschap 'De Oude Wester'.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1978_Da_Costakade_kerk_school_De_Liefde_400.jpg][Foto/1978_Da_Costakade_kerk_school_De_Liefde.jpg]]
//Da Costakade, achterzijde van R.K. kerk De Liefde met ernaast op #20, Scholengemeenschap De Liefde, 1978.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1985_Da_Costakade_achterzijde_De_Liefde_400.jpg][Foto/1985_Da_Costakade_achterzijde_De_Liefde.jpg]]
//Da Costakade, achterzijde van R.K. kerk De Liefde, 1985.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1989_Da_Costakade_22A_ged_22-20-18_enz_Ino_Roël_400.jpg][Foto/1989_Da_Costakade_22A_ged_22-20-18_enz_Ino_Roël.jpg]]
//Da Costakade #22A (ged.) - 20. Ino Roël, 1989.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1990_Da_Costakade_sloop_scholengemeenschap_2_400.jpg][Foto/1990_Da_Costakade_sloop_scholengemeenschap_2.jpg]]
//Da Costakade, St. Theresiaschool reeds gesloopt, 1990.
De slagerij op de hoek (#30) en het woonhuis daarnaast (#28) worden niet gesloopt.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1990_Da_Costakade_20-22-22A_26_vrnl_sloop_panorama_400.jpg][Foto/1990_Da_Costakade_20-22-22A_26_vrnl_sloop_panorama.jpg]]
//Da Costakade, St. Theresiaschool reeds gesloopt, 1990.
Men is bezig de Mariaschool (#22A) en het zusterhuis (#22) te slopen. De slagerij op de hoek (#30) en het woonhuis daarnaast (#28) worden niet gesloopt.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1990_Da_Costakade_20-22-22A_26_vrnl_sloop_400.jpg][Foto/1990_Da_Costakade_20-22-22A_26_vrnl_sloop.jpg]]
//Da Costakade, St. Theresiaschool reeds gesloopt, 1990.
Men is bezig de Mariaschool (#22A) en het zusterhuis (#22) te slopen.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1990_Da_Costakade_sloop_kerk_scholen_De_Liefde_400.jpg][Foto/1990_Da_Costakade_sloop_kerk_scholen_De_Liefde.jpg]]
//Da Costakade, sloop van de R.K. kerk De Liefde, 1990.
Men is bezig de St. Jozef/Mariaschool (#20) te slopen.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1990_Sloop_De_Liefde_vanaf_v_Reigersbergenstraat_400.jpg][Foto/1990_Sloop_De_Liefde_vanaf_v_Reigersbergenstraat.jpg]]
//De sloop van de R.K. kerk De Liefde, gezien vanaf de nieuwbouw aan de Van Reigersbergenstraat, 1990.
N.B. In het midden is het lijkenhuisje in het Bilderdijkpark te zien.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/19xx_Bilderdijkstraat_23_interieur_De_Liefde_J_Merkelbach_400.jpg][Foto/19xx_Bilderdijkstraat_23_interieur_De_Liefde_J_Merkelbach.jpg]]
//Bilderdijkstraat #23, interieur van de R.K. kerk De Liefde, J. Merkelbach.
N.B. Foto mogelijk gemaakt ten tijde van de inwijding in 1885.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1978_Bilderdijkstraat_23_De_Liefde_preekstoel_400.jpg][Foto/1978_Bilderdijkstraat_23_De_Liefde_preekstoel.jpg]]
//Bilderdijkstraat #23, R.K. kerk De Liefde, preekstoel, 1978.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1980_Bilderdijkstraat_23_De_Liefde_detail_preekstoel_400.jpg][Foto/1980_Bilderdijkstraat_23_De_Liefde_detail_preekstoel.jpg]]
//Bilderdijkstraat #23, R.K. kerk De Liefde, detail preekstoel, 1980.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1981_Bilderdijkstraat_23_interieur_De_Liefde_orgeltribune_400.jpg][Foto/1981_Bilderdijkstraat_23_interieur_De_Liefde_orgeltribune.jpg]]
//Bilderdijkstraat #23, R.K. kerk De Liefde, orgeltribune, 1981.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1990_Bilderdijkstraat_23_Sloop_De_Liefde_3_400.jpg][Foto/1990_Bilderdijkstraat_23_Sloop_De_Liefde_3.jpg]]
//Bilderdijkstraat #23, sloop van R.K. De Liefde en omliggende scholen, 1990.
Gezien vanaf de Bilderdijkstraat naar de Da Costakade; links is het torentje van de St. Jozefschool/St. Mariaschool, Da Costakade #20, nog te zien.
N.B. Het eerste deel van de St. Vincentiusschool/Mariaschool (rechts) is al gesloopt; nu is de 'uitbreiding' van deze school goed te zien.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1981_Bilderdijkstraat_23_De_Liefde_grote_vergaderzaal_pastorie_400.jpg][Foto/1981_Bilderdijkstraat_23_De_Liefde_grote_vergaderzaal_pastorie.jpg]]
//Da Costakade #10, grote vergaderzaal van de pastorie van De Liefde, 1981.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1981_Bilderdijkstraat_23_De_Liefde_grote_vergaderzaal_pastorie_2_400.jpg][Foto/1981_Bilderdijkstraat_23_De_Liefde_grote_vergaderzaal_pastorie_2.jpg]]
//Da Costakade #10, grote vergaderzaal van de pastorie van De Liefde, 1981.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1978_Bilderdijkstraat_23_De_Liefde_kruiswegstaties_400.jpg][Foto/1978_Bilderdijkstraat_23_De_Liefde_kruiswegstaties.jpg]]
//Bilderdijkstraat #23, R.K. kerk De Liefde - kruiswegstaties, 1978.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1978_Bilderdijkstraat_23_De_Liefde_Maria-altaar_400.jpg][Foto/1978_Bilderdijkstraat_23_De_Liefde_Maria-altaar.jpg]]
//Bilderdijkstraat #23, R.K. kerk De Liefde - Maria-altaar, 1978.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1978_Bilderdijkstraat_23_interieur_De_Liefde_400.jpg][Foto/1978_Bilderdijkstraat_23_interieur_De_Liefde.jpg]]
//Bilderdijkstraat #23, interieur van R.K. kerk De Liefde, 1978.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1980_Bilderdijkstraat_23_De_Liefde_Maria-altaar_400.jpg][Foto/1980_Bilderdijkstraat_23_De_Liefde_Maria-altaar.jpg]]
//Bilderdijkstraat #23, R.K. kerk De Liefde - Maria-altaar, 1980.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1980_Bilderdijkstraat_23_De_Liefde_mozaiek_kruiswegstatie_400.jpg][Foto/1980_Bilderdijkstraat_23_De_Liefde_mozaiek_kruiswegstatie.jpg]]
//Bilderdijkstraat #23, R.K. kerk De Liefde - mozaiek kruiswegstatie, 1980.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1980_Bilderdijkstraat_23_De_Liefde_tegeltableau_kruisweg_400.jpg][Foto/1980_Bilderdijkstraat_23_De_Liefde_tegeltableau_kruisweg.jpg]]
//Bilderdijkstraat #23, R.K. kerk De Liefde - tegeltableau kruisweg, 1980.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1980_Bilderdijkstraat_23_De_Liefde_wandmozaiek_400.jpg][Foto/1980_Bilderdijkstraat_23_De_Liefde_wandmozaiek.jpg]]
//Bilderdijkstraat #23, R.K. kerk De Liefde - wandmozaiek, 1980.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1980_Bilderdijkstraat_23_interieur_De_Liefde_2_400.jpg][Foto/1980_Bilderdijkstraat_23_interieur_De_Liefde_2.jpg]]
//Bilderdijkstraat #23, sacristie R.K. kerk De Liefde, 1980.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1980_Bilderdijkstraat_23_interieur_De_Liefde_3_400.jpg][Foto/1980_Bilderdijkstraat_23_interieur_De_Liefde_3.jpg]]
//Bilderdijkstraat #23, interieur R.K. kerk De Liefde, 1980.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1980_Bilderdijkstraat_23_interieur_De_Liefde_4_400.jpg][Foto/1980_Bilderdijkstraat_23_interieur_De_Liefde_4.jpg]]
//Bilderdijkstraat #23, interieur R.K. kerk De Liefde, 1980.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1980_Bilderdijkstraat_23_interieur_De_Liefde_gewelf_boven_orgel_400.jpg][Foto/1980_Bilderdijkstraat_23_interieur_De_Liefde_gewelf_boven_orgel.jpg]]
//Bilderdijkstraat #23, interieur R.K. kerk De Liefde - gewelf boven orgel, 1980.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1980_Bilderdijkstraat_23_interieur_De_Liefde_muurschilderingen_koor_400.jpg][Foto/1980_Bilderdijkstraat_23_interieur_De_Liefde_muurschilderingen_koor.jpg]]
//Bilderdijkstraat #23, interieur R.K. kerk De Liefde - muurschilderingen koor, 1980.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1990_Bilderdijkstraat_23_Sloop_De_Liefde_4_400.jpg][Foto/1990_Bilderdijkstraat_23_Sloop_De_Liefde_4.jpg]]
//Bilderdijkstraat #23, sloop van de R.K. kerk De Liefde, 1990.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1990_Bilderdijkstraat_23_Sloop_De_Liefde_2_400.jpg][Foto/1990_Bilderdijkstraat_23_Sloop_De_Liefde_2.jpg]]
//Sloop van de R.K. kerk De Liefde, Bilderdijkstraat #23, 1990.
Gezien vanaf de Bilderdijkstraat naar de Da Costakade; in het midden de achterzijde van de St. Jozefschool/St. Mariaschool, Da Costakade #20.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1990_Bilderdijkstraat_23_Sloop_De_Liefde_400.jpg][Foto/1990_Bilderdijkstraat_23_Sloop_De_Liefde.jpg]]
//Bilderdijkstraat #23, sloop van de R.K. kerk De Liefde, 1990.
Links huizen aan de Bilderdijkstraat richting Hugo de Grootkade, rechts de achterzijde van de St. Jozefschool/St. Mariaschool, Da Costakade #20.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1981_Bilderdijkstraat_23_De_Liefde_kerkdeur_400.jpg][Foto/1981_Bilderdijkstraat_23_De_Liefde_kerkdeur.jpg]]
//Bilderdijkstraat #23, kerkdeur van de R.K. kerk De Liefde, 1981.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1900_ca_Da_Costakade_hoek_Hugo_de_Grootkade_400.jpg][Foto/1900_ca_Da_Costakade_hoek_Hugo_de_Grootkade.jpg]]
//Da Costakade, hoek Hugo de Grootkade, ca. 1900.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1900_ca_Da_Costakade_150_Badhuis_Sparta_400.jpg][Foto/1900_ca_Da_Costakade_150_Badhuis_Sparta.jpg]]
//Da Costakade #150, Badhuis 'Sparta', ca. 1900.
Links zien we de achterzijde van een stukje Tetterode aan de Bilderdijkstraat.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1981_Da_Costakade_20_scholengemeenschap_De_Liefde0_400.jpg][Foto/1981_Da_Costakade_20_scholengemeenschap_De_Liefde0.jpg]]
//Da Costakade #20, scholengemeenschap De Liefde, 1981.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1981_Da_Costakade_12-20_detail_400.jpg][Foto/1981_Da_Costakade_12-20_detail.jpg]]
//Da Costakade #12 naast de pastorie (rechts) op #10 en #20, de scholengemeenschap, 1981.
Waar zijn #14, 16 en 18?//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1981_Bilderdijkstraat_11_400.jpg][Foto/1981_Bilderdijkstraat_11.jpg]]
//Bilderdijkstraat #11, een crèche,  1981.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1975_Bilderdijkstraat_Bilderdijkpark_400.jpg][Foto/1975_Bilderdijkstraat_Bilderdijkpark.jpg]]
//Bilderdijkstraat, gezien - vanaf brug over de Hugo de Grootgracht - naar de De Clercqstraat, 1975.
Rechts het Bilderdijkpark.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1912_ca_De_Clercqstraat_hoek_Bilderdijkstraat_400.jpg][Foto/1912_ca_De_Clercqstraat_hoek_Bilderdijkstraat.jpg]]
//De Clercqstraat, hoek Bilderdijkstraat, ca. 1912.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1900_ca_De_Clercqstraat_met_links_Bilderdijkstraat_400.jpg][Foto/1900_ca_De_Clercqstraat_met_links_Bilderdijkstraat.jpg]]
//De Clercqstraat, hoek Bilderdijkstraat, ca. 1900.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1927_ca_De_Clercqstraat_kruising_Bilderdijkstraat_gezien_richting_C_400.jpg][Foto/1927_ca_De_Clercqstraat_kruising_Bilderdijkstraat_gezien_richting_C.jpg]]
//De De Clercqstraat bij de kruising met de Bilderdijkstraat, ca. 1927.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1927_ca_Bilderdijkstraat_23-tm-33_400.jpg][Foto/1927_ca_Bilderdijkstraat_23-tm-33.jpg]]
//Kerstbomenverkoop in de Bilderdijkstraat bij de De Clercqstraat, ca. 1927.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1981_Bilderdijkstraat_hoek_De_Clercqstraat_400.jpg][Foto/1981_Bilderdijkstraat_hoek_De_Clercqstraat.jpg]]
//De De Clercqstraat bij de kruising met de Bilderdijkstraat, 1981.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1985_Bilderdijkstraat_hoek_l_Hugo_de_Grootkade_400.jpg][Foto/1985_Bilderdijkstraat_hoek_l_Hugo_de_Grootkade.jpg]]
//Bilderdijkstraat, links de Hugo de Grootkade, 1985.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1981_Bilderdijkstraat_13_ged-15-17_vlnr_gekraakt_400.jpg][Foto/1981_Bilderdijkstraat_13_ged-15-17_vlnr_gekraakt.jpg]]
//Bilderdijkstraat, gekraakte panden op #15 en 17, 1981.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1987_Bilderdijkstraat_11_Frans_Brusselman_400.jpg][Foto/1987_Bilderdijkstraat_11_Frans_Brusselman.jpg]]
//Bilderdijkstraat #11, protesterende crèche. Frans Busselman, 1987.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1981_Bilderdijkstraat_17_gekraakt_400.jpg][Foto/1981_Bilderdijkstraat_17_gekraakt.jpg]]
//Bilderdijkstraat, gekraakte panden op #15 en 17, 1981.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1917_ca_Bilderdijkstraat_7_400.jpg][Foto/1917_ca_Bilderdijkstraat_7.jpg]]
//Bilderdijkstraat #7, ca. 1917.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1986_Bilderdijkstraat44_kunstgebitten_400.jpg][Foto/1986_Bilderdijkstraat44_kunstgebitten.jpg]]
//Bilderdijkstraat #44, kunstgebitten en reparaties, 1986.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1950_ca_Bilderdijkstraat_38_400.jpg][Foto/1950_ca_Bilderdijkstraat_38.jpg]]
//Bilderdijkstraat #38, sigarenzaak, ca. 1950.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1986_Bilderdijkstraat_40-38-36_vlnr_400.jpg][Foto/1986_Bilderdijkstraat_40-38-36_vlnr.jpg]]
//Bilderdijkstraat #40, 38, 36, 1986.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1986_Bilderdijkstraat_40_400.jpg][Foto/1986_Bilderdijkstraat_40.jpg]]
//Bilderdijkstraat #40, 1986.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1981_Bilderdijkstraat_urinoir_400.jpg][Foto/1981_Bilderdijkstraat_urinoir.jpg]]
//Bilderdijkstraat met rechts een urinoir bij het Bilderdijkpark, 1981.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1985_Bilderdijkpark_zicht_op_De_Liefde_400.jpg][Foto/1985_Bilderdijkpark_zicht_op_De_Liefde.jpg]]
//Zicht op de R.K. kerk De Liefde vanaf het Bilderdijkpark, 1985.
Rechts het café, Bilderdijkstraat #36.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1986_Bilderdijkstraat_36_tm_48_400.jpg][Foto/1986_Bilderdijkstraat_36_tm_48.jpg]]
//Bilderdijkstraat #36 t/m 48, 1986.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1905_ca_Bilderdijkstraat_l_Kwakersplein_400.jpg][Foto/1905_ca_Bilderdijkstraat_l_Kwakersplein.jpg]]
//Bilderdijkstraat bij Kwakersplein, ca. 1905.
Rechts het depot van de ~Zuid-Hollandsche Bierbrouwerij.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1941_ca_Bilderdijkstraat_hoek_Potgieterstraat_400.jpg][Foto/1941_ca_Bilderdijkstraat_hoek_Potgieterstraat.jpg]]
//Bilderdijkstraat, hoek Potgieterstraat: Bilderdijkschool, ca. 1941.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1955_ca_Bilderdijkstraat_91-97_Tijdgeest_ZHB_400.jpg][Foto/1955_ca_Bilderdijkstraat_91-97_Tijdgeest_ZHB.jpg]]
//Bilderdijkstraat #87-97, depot van de ~Zuid-Hollandsche Bierbrouwerij met links meubelzaak 'De Tijdgeest', ca. 1955.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1940_ca_Marnixstraat_284-292_Sint_Bernardusgesticht_400.jpg][Foto/1940_ca_Marnixstraat_284-292_Sint_Bernardusgesticht.jpg]]
//Marnixstraat #284 - 292, Sint Bernardusgesticht, ca. 1940.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1922_ca_Marnixstraat_284-292_ATVA_400.jpg][Foto/1922_ca_Marnixstraat_284-292_ATVA.jpg]]
//Marnixstraat #284 - 292, ATVA, ca. 1922.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1910-1939_Singelgracht_achterzijde_Marnixstraat_400.jpg][Foto/1910-1939_Singelgracht_achterzijde_Marnixstraat.jpg]]
//Singelgracht met achterzijde van huizen aan de Marnixstraat, ca. 1935.
Rechts de voormalige armenschool, later het NINT.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1973_ca_Gillis_van_Ledenberchstraat_1-3_voor_renovatie_400.jpg][Foto/1973_ca_Gillis_van_Ledenberchstraat_1-3_voor_renovatie.jpg]]
//Gillis van Ledenberchstraat #1-3-5 etc. voor renovatie, 1971.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1971_Gillis_van_Ledenberchstraat_11-hs_voor_renovatie_400.jpg][Foto/1971_Gillis_van_Ledenberchstraat_11-hs_voor_renovatie.jpg]]
//Gillis van Ledenberchstraat #11-hs voor renovatie, 1971.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1971_Gillis_van_Ledenberchstraat_11-hs_voor_renovatie2_400.jpg][Foto/1971_Gillis_van_Ledenberchstraat_11-hs_voor_renovatie2.jpg]]
//Gillis van Ledenberchstraat #11-hs voor renovatie, 1971.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1932_ca_Gillis_van_Ledenberchstraat_54-52_enz_400.jpg][Foto/1932_ca_Gillis_van_Ledenberchstraat_54-52_enz.jpg]]
//Gillis van Ledenberchstraat #54-52 enz., ca. 1932.
Rechts in de verte het bedrijvengebouw op de hoek van de Zaagmolenstraat.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1990_Gillis_van_Ledenberchstraat_12-10-6-4-2_naar_Zaagmolenstraat_400.jpg][Foto/1990_Gillis_van_Ledenberchstraat_12-10-6-4-2_naar_Zaagmolenstraat.jpg]]
//Gillis van Ledenberchstraat #12 - 10 ... 2 naar Zaagmolenstraat, 1990.
Bedrijvengebouw op de hoek van de Zaagmolenstraat.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1990_Gillis_van_Ledenberchstraat_54-52-50_enz_400.jpg][Foto/1990_Gillis_van_Ledenberchstraat_54-52-50_enz.jpg]]
//Gillis van Ledenberchstraat #54-52-50 enz, 1990.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2008_Kostverlorenvaart_vnm_boekbinderij_GvLstraat_400.jpg][Foto/2008_Kostverlorenvaart_vnm_boekbinderij_GvLstraat.jpg]]
//Kostverlorenvaart met zicht op de voormalige boekbinderij Stokkink aan de Gillis van Ledenberchstraat, 2008.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2005_Kostverlorenvaart_nieuwbouw1_400.jpg][Foto/2005_Kostverlorenvaart_nieuwbouw1.jpg]]
//Kostverlorenvaart, nieuwbouw in en naast de voormalige boekbinderij Stokkink aan de Gillis van Ledenberchstraat, 2008.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2010_Kostverlorenvaart_vm_boekbinderij_1_400.jpg][Foto/2010_Kostverlorenvaart_vm_boekbinderij_1.jpg]]
//Kostverlorenvaart, nieuwbouw in en naast de voormalige boekbinderij Stokkink aan de Gillis van Ledenberchstraat, 2010.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2010_Kostverlorenvaart_vm_boekbinderij_2_400.jpg][Foto/2010_Kostverlorenvaart_vm_boekbinderij_2.jpg]]
//Kostverlorenvaart, nieuwbouw naast de voormalige boekbinderij Stokkink aan de Gillis van Ledenberchstraat, 2010.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2010_Kostverlorenvaart_vm_boekbinderij_4_400.jpg][Foto/2010_Kostverlorenvaart_vm_boekbinderij_4.jpg]]
//Kostverlorenvaart, nieuwbouw in en naast de voormalige boekbinderij Stokkink aan de Gillis van Ledenberchstraat, 2010.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1926_Tetterode_bezoek_25_Deense_boekdrukkers_400.jpg][Foto/1926_Tetterode_bezoek_25_Deense_boekdrukkers.jpg]]
//Bezoek van 25 Deense boekdrukkers aan Tetterode, 1926.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1960_Tetterodebus_met_drukpers_W_A_Meischke_400.jpg][Foto/1960_Tetterodebus_met_drukpers_W_A_Meischke.jpg]]
//Interieur van demonstratiebus - met Heidelberger drukpers - van Tetterode. W.A. Meischke, 1960.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1960_Tetterodebus_met_drukpers_2_W_A_Meischke_400.jpg][Foto/1960_Tetterodebus_met_drukpers_2_W_A_Meischke.jpg]]
//Demonstratiebus - met Heidelberger drukpers - van Tetterode. W.A. Meischke, 1960.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1903_Tetterode_lettermagazijn_400.jpg][Foto/1903_Tetterode_lettermagazijn.jpg]]
//Lettermagazijn van Tetterode, 1903.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1978_Tetterode_directiekamer_400.jpg][Foto/1978_Tetterode_directiekamer.jpg]]
//Directiekamer, Lettergieterij Amsterdam v/h N. Tetterode, 1978.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1900_ca_Bloemgracht_134-136_Lettergieterij_Tetterode_rechts_3e_Leliedwarsstraat_400.jpg][Foto/1900_ca_Bloemgracht_134-136_Lettergieterij_Tetterode_rechts_3e_Leliedwarsstraat.jpg]]
//Lettergieterij 'Amsterdam' v/h N. Tetterode, Bloemgracht 134 - 136, ca. 1900.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1926_Tetterode_Bilderdijkstraat_157_400.jpg][Foto/1926_Tetterode_Bilderdijkstraat_157.jpg]]  
//Lettergieterij Tetterode, ca. 1926.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1930_ca_Bilderdijkstraat_157-165_Jan_van_Dijk_400.jpg][Foto/1930_ca_Bilderdijkstraat_157-165_Jan_van_Dijk.jpg]]
//Bilderdijkstraat 157-165. Jan van Dijk, ca. 1930.
Het meest linkse pand - de voormalige 'stoom-melkinrichting Holland' uit ca. 1902 - behoort dan eveneens tot Tetterode.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1948_Tetterode_achterzijde_Da_Costakade_152-164_400.jpg][Foto/1948_Tetterode_achterzijde_Da_Costakade_152-164.jpg]]  
//Achterzijde Lettergieterij Tetterode met nieuwbouw aan de Da Costakade, 1948.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1974_Achterzijde_Tetterode_Da_Costakade_164-162_enz_400.jpg][Foto/1974_Achterzijde_Tetterode_Da_Costakade_164-162_enz.jpg]]  
//Achterzijde Lettergieterij Tetterode met nieuwbouw aan de Da Costakade, 1974.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1978_Bilderdijkstraat_157_Tetterode_directiekamer_400.jpg][Foto/1978_Bilderdijkstraat_157_Tetterode_directiekamer.jpg]]
//Directievertrek Lettergieterij Amsterdam v/h Tetterode, Bilderdijkstraat 157-165, 1978.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1978_Bilderdijkstraat_157_Tetterode_hal_1_400.jpg][Foto/1978_Bilderdijkstraat_157_Tetterode_hal_1.jpg]]
//Hal Lettergieterij Amsterdam v/h N. Tetterode, Bilderdijkstraat 157-165, 1978.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1978_Bilderdijkstraat_157_Tetterode_hal_2_400.jpg][Foto/1978_Bilderdijkstraat_157_Tetterode_hal_2.jpg]]
//Hal Lettergieterij Amsterdam v/h N. Tetterode, Bilderdijkstraat 157-165, 1978.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2008_Tetterode_400.jpg][Foto/2008_Tetterode.jpg]]
//Google Street View: Voormalig Tetterode in de Bilderdijkstraat, 2008.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2008_Tetterode_Da_Costakade_400.jpg][Foto/2008_Tetterode_Da_Costakade.jpg]]
//Google Street View: Voormalig Tetterode aan de Da Costakade, 2008.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2008_Google_Street_View_Tetterode_400.jpg][Foto/2008_Google_Street_View_Tetterode.jpg]]
//Google Street View: Voormalig Tetterode in de Bilderdijkstraat, 2008.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1907_ca_F_L_Edema_vd_Tuuk_directiekantoor_400.jpg][Foto/1907_ca_F_L_Edema_vd_Tuuk_directiekantoor.jpg]]
//F.L. Edema v/d Tuuk in zijn directiekantoor, ca. 1907.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1910_ervoor_Tetterode_kantoor_400.jpg][Foto/1910_ervoor_Tetterode_kantoor.jpg]]
//Kantoor van Tetterode, ca. 1907.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1978_Bilderdijkstraat_157_Tetterode_3_400.jpg][Foto/1978_Bilderdijkstraat_157_Tetterode_3.jpg]]
//Bilderdijkstraat, Tetterode, 1978.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1974_Da_Costakade_110-78_400.jpg][Foto/1974_Da_Costakade_110-78.jpg]]
//Da Costakade met v.l.n.r. voormalige Busken Huetschool, voormalig depot van de ~Zuid-Hollandsche Bierbrouwerij (ZHB), proefstation voor bouwmaterialen Koning en Bienfait en 'Huize De Liefde', 1974.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2009_Da_Costakade_ZHB_De_Liefde_400.jpg][Foto/2009_Da_Costakade_ZHB_De_Liefde.jpg]]
//Da Costakade met v.l.n.r. Busken Huetschool, voormalig depot van de ZHB, voormalig proefstation voor bouwmaterialen Koning en Bienfait en 'Huize De Liefde', 2009.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2011_De_Nieuwe_Liefde_37_400.jpg][Foto/2011_De_Nieuwe_Liefde_37.jpg]]
//Da Costakade met 'De Nieuwe Liefde' op #102, 2011.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2011_De_Nieuwe_Liefde_34_400.jpg][Foto/2011_De_Nieuwe_Liefde_34.jpg]]
//Da Costakade #102, interieur 'De Nieuwe Liefde', 2011.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2011_De_Nieuwe_Liefde_35_400.jpg][Foto/2011_De_Nieuwe_Liefde_35.jpg]]
//Da Costakade #102, interieur 'De Nieuwe Liefde', 2011.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2011_De_Nieuwe_Liefde_41_400.jpg][Foto/2011_De_Nieuwe_Liefde_41.jpg]]
//Da Costakade #102, interieur 'De Nieuwe Liefde', 2011.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2011_De_Nieuwe_Liefde_43_400.jpg][Foto/2011_De_Nieuwe_Liefde_43.jpg]]
//Da Costakade #102, interieur 'De Nieuwe Liefde', 2011.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2011_De_Nieuwe_Liefde_44_400.jpg][Foto/2011_De_Nieuwe_Liefde_44.jpg]]
//Da Costakade #102, interieur 'De Nieuwe Liefde', 2011.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2011_De_Nieuwe_Liefde_45_400.jpg][Foto/2011_De_Nieuwe_Liefde_45.jpg]]
//Da Costakade #102, interieur 'De Nieuwe Liefde', 2011.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1900_ca_Hugo_de_Grootkade_400.jpg][Foto/1900_ca_Hugo_de_Grootkade.jpg]]
//Hugo de Grootkade, ca. 1900.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1900_ca_Raamkerk_400.jpg][Foto/1900_ca_Raamkerk.jpg]]
//Raamkerk, ca. 1900.//
{{borderless{
|vertical-align:top;<<tiddler [[Bouwmaterialenhandel J. Dirkzwager1]]>>|&nbsp;&nbsp;|vertical-align:top;+++*[Situatie Hugo de Grootkade #30 &#185; &raquo;]<<tiddler Buurt326A>>===|
}}}
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1962_Hugo_de_Grootkade_vanaf_hoek_Da_CostakadeB_400.jpg][Foto/1962_Hugo_de_Grootkade_vanaf_hoek_Da_CostakadeB.jpg]]
//Hugo de Grootkade met de 'Wachtels huizen' (#38, 36, 34, 32 en 30), 1962.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1900_ca_Hugo_de_Grootkade_vanaf_Kostverlorenvaart_400.jpg][Foto/1900_ca_Hugo_de_Grootkade_vanaf_Kostverlorenvaart.jpg]]
//Hugo de Grootkade, gezien vanaf de Kostverlorenvaart naar de Raampoort, ca. 1900.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1900_ca_Hugo_de_Grootkade_vanaf_nog_niet_bebouwde_Da_Costakade_400.jpg][Foto/1900_ca_Hugo_de_Grootkade_vanaf_nog_niet_bebouwde_Da_Costakade.jpg]]
//Hugo de Grootkade, gezien vanaf de Da Costakade in aanleg, ca. 1900.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1935_ca_Hugo_de_Grootkade_400.jpg][Foto/1935_ca_Hugo_de_Grootkade.jpg]]
//Hugo de Grootkade, ca. 1935.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1959_Hugo_de_Grootkade_22-18_J_M_Arsath_Ro_is_400.jpg][Foto/1959_Hugo_de_Grootkade_22-18_J_M_Arsath_Ro_is.jpg]]
//Hugo de Grootkade met Gereformeede Raamkerk. J.M. Arsath Ro'is, 1959.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1965_ca_Hugo_de_Grootkade_naar_Kostverlorenvaart_400.jpg][Foto/1965_ca_Hugo_de_Grootkade_naar_Kostverlorenvaart.jpg]]
//Hugo de Grootkade hoek Frederik Hendrikstraat, ca. 1965.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1983_Hugo_de_Grootkade_400.jpg][Foto/1983_Hugo_de_Grootkade.jpg]]
//Hugo de Grootkade met rechts de Van Houweningenstraat, 1983.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1983_Hugo_de_Grootkade_2_400.jpg][Foto/1983_Hugo_de_Grootkade_2.jpg]]
//Hugo de Grootkade bij de hoek met de Van Reigersbergenstraat, 1983.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1987_Hugo_de_Grootkade_400.jpg][Foto/1987_Hugo_de_Grootkade.jpg]]
//Hugo de Grootkade, oneven zijde, 1987.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1981_Hugo_de_Grootkade_aanzicht_400.jpg][Foto/1981_Hugo_de_Grootkade_aanzicht.jpg]]
//Hugo de Grootkade, 1981.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1969_Hugo_de_Grootkade_met_De_Poort_400.jpg][Foto/1969_Hugo_de_Grootkade_met_De_Poort.jpg]]
//Hugo de Grootkade met verpleeghuis 'De Poort', 1969.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1981_Hugo_de_Grootkade_De_Poort_400.jpg][Foto/1981_Hugo_de_Grootkade_De_Poort.jpg]]
//Hugo de Grootkade met verpleeghuis 'De Poort', 1981.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1983_Hugo_de_Grootkade_58-60-62_enz_vrnl_400.jpg][Foto/1983_Hugo_de_Grootkade_58-60-62_enz_vrnl.jpg]]
//Hugo de Grootkade #58 - 60 - 62 enz.,1983.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1983_Hugo_de_Grootkade_hoek_Van_Houweningenstraat1_400.jpg][Foto/1983_Hugo_de_Grootkade_hoek_Van_Houweningenstraat1.jpg]]
//Hugo de Grootkade, hoek Van Houweningenstraat, 1983.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1996_Hugo_de_Grootkade_Poort_na_verbouwing_400.jpg][Foto/1996_Hugo_de_Grootkade_Poort_na_verbouwing.jpg]]
//Hugo de Grootkade met verpleeghuis 'De Poort' na de verbouwing, 1996.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2010_Hugo_de_Grootkade_nieuwbouw1_400.jpg][Foto/2010_Hugo_de_Grootkade_nieuwbouw1.jpg]]
//Hugo de Grootkade, nieuwbouw vanaf de Frederik Hendrikstraat, 2010.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2010_Hugo_de_Grootkade_nieuwbouw2_400.jpg][Foto/2010_Hugo_de_Grootkade_nieuwbouw2.jpg]]
//Hugo de Grootkade, nieuwbouw vanaf de Frederik Hendrikstraat, 2010.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1940-05-10_Amsterdam_J_D_Noske_400.jpg][Foto/1940-05-10_Amsterdam_J_D_Noske.jpg]]
//Prins Hendrikkade gezien naar Damrak. J.D. Noske, 10 mei 1940.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1900_ca_3e_Hugo_de_Grootstraat_naar_FH_straat_400.jpg][Foto/1900_ca_3e_Hugo_de_Grootstraat_naar_FH_straat.jpg]]
//3e Hugo de Grootstraat, gezien naar de Frederik Hendrikstraat, ca. 1900.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1900_ca_3e_Hugo_de_Grootstraat_naar_Kostverlorenvaart_400.jpg][Foto/1900_ca_3e_Hugo_de_Grootstraat_naar_Kostverlorenvaart.jpg]]
//3e Hugo de Grootstraat, gezien naar de Frederik Hendrikstraat, ca. 1900.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1932_ca_1e_Hugo_de_Grootstraat_400.jpg][Foto/1932_ca_1e_Hugo_de_Grootstraat.jpg]]
//1e Hugo de Grootstraat, gezien naar de Rombout Hogerbeetsstraat en de Frederik Hendrikstraat, ca. 1932.
Links de ingang van de Gillis van Ledenberchstraat.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1983_1e_Hugo_de_Grootstraat_n_GvLstraat_400.jpg][Foto/1983_1e_Hugo_de_Grootstraat_n_GvLstraat.jpg]]
//1e Hugo de Grootstraat, gezien naar de Gillis van Ledenberchstraat, 1983.
Links en rechts voor de Rombout Hogerbeetsstraat.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1983_1e_Hugo_de_Grootstraat_vanaf_Nassaukade_400.jpg][Foto/1983_1e_Hugo_de_Grootstraat_vanaf_Nassaukade.jpg]]
//1e Hugo de Grootstraat, gezien vanaf de Nassaukade naar de Gillis van Ledenberchstraat, 1983.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1975_Frederik_Hendrikstraat_81-97_gesloopt_400.jpg][Foto/1975_Frederik_Hendrikstraat_81-97_gesloopt.jpg]]
//Frederik Hendrikstraat, nieuwbouw ambachtsschool (in twee fases), 1975.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1975_Frederik_Hendrikstraat_81-97_gesloopt2_400.jpg][Foto/1975_Frederik_Hendrikstraat_81-97_gesloopt2.jpg]]
//Frederik Hendrikstraat, nieuwbouw ambachtsschool (in twee fases), 1975.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1918_Amsterdam_Circus_Hagenbeck_Het_Leven_400.jpg][Foto/1918_Amsterdam_Circus_Hagenbeck_Het_Leven.jpg]]
//Circus Hagenbeck. Het Leven, 1918.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1970_ca_HdGkade_Poort2_400.jpg][Foto/1970_ca_HdGkade_Poort2.jpg]]
//3e Hugo de Grootstraat met achterzijde van De Poort en onderdoorgang naar de Hugo de Grootkade, ca. 1970.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1970_ca_HdGkade_Poort3_400.jpg][Foto/1970_ca_HdGkade_Poort3.jpg]]
//De Van Oldenbarneveldtstraat met zicht op De Poort en de onderdoorgang naar de Hugo de Grootkade, ca. 1970.
Rechts de 3e Hugo de Grootstraat.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1996_HdGkade_Poort_na_renovatie4_400.jpg][Foto/1996_HdGkade_Poort_na_renovatie4.jpg]]
//Hal van verpleeghuis De Poort na de renovatie, 1996.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1971_Frederik_Hendrikstraat_met_stukje_Voorweg_400.jpg][Foto/1971_Frederik_Hendrikstraat_met_stukje_Voorweg.jpg]]
//Frederik Hendrikstraat met rechts een 'stukje Voorweg' en links Puul's vishandel, 1971.
Puul's vishandel en het pand ernaast waren in 1913 gebouwd als winkel van 'De Dageraad'.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2009_Frederik_Hendrikstraat_hoek_3e_HdGstr_400.jpg][Foto/2009_Frederik_Hendrikstraat_hoek_3e_HdGstr.jpg]]
//Frederik Hendrikstraat hoek 3e Hugo de Grootstraat, 2009.
Rechts het Hugo de Grootplein.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1983_Frederik_Hendrikstraat_57_l_59_r_1e_Hugo_de_Grootstraat_400.jpg][Foto/1983_Frederik_Hendrikstraat_57_l_59_r_1e_Hugo_de_Grootstraat.jpg]]
//Frederik Hendrikstraat met links #57 en rechts #59 (aardappelhandel/groentewinkel van Lindeman), gezien naar de 1e Hugo de Grootstraat, richting Nassaukade, 1983.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1945-1950_Frederik_Hendrikstraat_gezien_naar_1e_HdGstraat_400.jpg][Foto/1945-1950_Frederik_Hendrikstraat_gezien_naar_1e_HdGstraat.jpg]]
//Frederik Hendrikstraat gezien naar de 1e Hugo de Grootstraat, richting Frederik Hendrikplantsoen, ca. 1947.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1983_Frederik_Hendrikstraat_68_r_400.jpg][Foto/1983_Frederik_Hendrikstraat_68_r.jpg]]
//Frederik Hendrikstraat met links de 1e Hugo de Grootstraat gezien naar de Gillis van Ledenberchstraat, 1983.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1983_Frederik_Hendrikstraat_88-90-92_enz_rechts_vrnl_400.jpg][Foto/1983_Frederik_Hendrikstraat_88-90-92_enz_rechts_vrnl.jpg]]
//Frederik Hendrikstraat gezien naar 1e Hugo de Grootstraat richting Hugo de Grootplein, 1983.
Links, net voorbij de 1e Hugo de Grootstraat de aardappelhandel/groentewinkel van Lindeman.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1983_Frederik_Hendrikstraat_88-100_r_1e_Hugo_de_Straat_400.jpg][Foto/1983_Frederik_Hendrikstraat_88-100_r_1e_Hugo_de_Straat.jpg]]
//Frederik Hendrikstraat, gezien naar Hugo de grootplein. Rechts de 1e Hugo de Grootstraat, 1983.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1983_Frederik_Hendrikstraat_132-154A_vrnl_400.jpg][Foto/1983_Frederik_Hendrikstraat_132-154A_vrnl.jpg]]
//Frederik Hendrikstraat tussen 3e Hugo de Grootstraat en Hugo de Grootplein (rechts), 1983.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1983_Frederik_Hendrikstraat_134-154A_rechts_vrnl_400.jpg][Foto/1983_Frederik_Hendrikstraat_134-154A_rechts_vrnl.jpg]]
//Frederik Hendrikstraat, gezien vanaf Hugo de Grootplein naar 3e Hugo de Grootstraat, 1983.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2013_Hugo_de_Grootkade_De_Poort_400.jpg][Foto/2013_Hugo_de_Grootkade_De_Poort.jpg]]
//Hugo de Grootkade met zicht op de vernieuwde 'De Poort', 2013.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1915_ca_FHplantsoen_104-108_FHstraat_2-6_400.jpg][Foto/1915_ca_FHplantsoen_104-108_FHstraat_2-6.jpg]]
//Rechts Frederik Hendrikplantsoen #104 - 108, links Frederik Henfrikstraat #2 - 6, ca. 1915.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1927_ca_Frederik_Hendrikplantsoen_r_FHstraat_400.jpg][Foto/1927_ca_Frederik_Hendrikplantsoen_r_FHstraat.jpg]]
//Frederik Hendrikplantsoen met rechts de Frederik Hendrikstraat, ca. 1927.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1940_ca_Frederik_Hendrikplantsoen_400.jpg][Foto/1940_ca_Frederik_Hendrikplantsoen.jpg]]
//Frederik Hendrikplantsoen met links de Amaliastraat en rechts de Gerard Schaepstraat, ca.1940.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1971_Frederik_Hendrikplantsoen_400.jpg][Foto/1971_Frederik_Hendrikplantsoen.jpg]]
//Frederik Hendrikplantsoen gezien naar de Amaliastraat, 1971.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1983_2e_Hugo_de_Grootstraat_bij_HdGplein_Ino_Roël_400.jpg][Foto/1983_2e_Hugo_de_Grootstraat_bij_HdGplein_Ino_Roël.jpg]]
//Stukje 2e Hugo de Grootstraat tussen Rombout Hogerbeetsstraat (links) en Hugo de Grootplein (rechts). Ino Roël, 1983.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1983_2e_Hugo_de_Grootstraat_bij_Rombout_Hogerbeetsstraat_400.jpg][Foto/1983_2e_Hugo_de_Grootstraat_bij_Rombout_Hogerbeetsstraat.jpg]]
//2e_Hugo de Grootstraat gezien naar het Hugo de Grootplein met links de Rombout Hogerbeetsstraat en rechts de Van Houweningenstraat, 1983.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1983_Van_Oldenbarneveldtstraat_21-39_enz_midden_1e_Hugo_de_Grootstraat_400.jpg][Foto/1983_Van_Oldenbarneveldtstraat_21-39_enz_midden_1e_Hugo_de_Grootstraat.jpg]]
//Van Oldenbarneveldtstraat #21 - 39 enz., gezien naar de 1e Hugo de Grootstraat, 1983.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1983_1e_Hugo_de_Grootstraat_11_hoek_van_Oldenbarneveldtstraat_400.jpg][Foto/1983_1e_Hugo_de_Grootstraat_11_hoek_van_Oldenbarneveldtstraat.jpg]]
//Van Oldenbarneveldtstraat, hoek 1e Hugo de Grootstraat (links naar Nassaukade), 1983.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1983_1e_Hugo_de_Grootstraat_25-35_r_Rombout_Hogerbeetsstraat_400.jpg][Foto/1983_1e_Hugo_de_Grootstraat_25-35_r_Rombout_Hogerbeetsstraat.jpg]]
//De 1e Hugo de Grootstraat met rechts de Rombout Hogerbeetsstraat, 1983.
Links richting Frederik Hendrikstraat.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1967_2e_Hugo_de_Grootstraat_vanaf_Nassaukade_400.jpg][Foto/1967_2e_Hugo_de_Grootstraat_vanaf_Nassaukade.jpg]]
//De 2e Hugo de Grootstraat gezien vanaf de Nassaukade, 1967.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1983_2e_Hugo_de_Grootstraat_35-39_l_Van_Houweningenstr_r_Reigersbergenstr_400.jpg][Foto/1983_2e_Hugo_de_Grootstraat_35-39_l_Van_Houweningenstr_r_Reigersbergenstr.jpg]]
//De 2e Hugo de Grootstraat tussen (links) de Van Houweningenstraat en (rechts) de Van Reigersbergenstraat, 1983.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1967_2e_Hugo_de_Grootstraat_vanaf_Nassaukade2_400.jpg][Foto/1967_2e_Hugo_de_Grootstraat_vanaf_Nassaukade2.jpg]]
//De 2e Hugo de Grootstraat gezien vanaf de Nassaukade, 1967.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1900_ca_Frederik_Hendrikplantsoen_links_Lodewijk_Tripstraat_400.jpg][Foto/1900_ca_Frederik_Hendrikplantsoen_links_Lodewijk_Tripstraat.jpg]]
//Frederik Hendrikplantsoen met links de Lodewijk Tripstraat, ca. 1900.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1915_ca_Frederik_Hendrikplantsoen_gezien_naar_ZW_400.jpg][Foto/1915_ca_Frederik_Hendrikplantsoen_gezien_naar_ZW.jpg]]
//Frederik Hendrikplantsoen gezien naar het zuid-westen, ca. 1915.
N.B. Huizen links staan op het Frederik Hendrikplantsoen, hoek Frederik Hendrikstraat.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1925_ca_Frederik_Hendrikplantsoen_li_Westertoren_re_Marnixkade_400.jpg][Foto/1925_ca_Frederik_Hendrikplantsoen_li_Westertoren_re_Marnixkade.jpg]]
//Frederik Hendrikplantsoen met links de Westertoren en rechts de Marnixkade, ca.1925.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1945_Frederik_Hendrik_plantsoen_provisorisch_oorlogsmonument_J_W_Hofman_400.jpg][Foto/1945_Frederik_Hendrik_plantsoen_provisorisch_oorlogsmonument_J_W_Hofman.jpg]]
//Frederik Hendrikplantsoen met provisorisch oorlogsmonument. J.W. Hofman, ca. juni 1945.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1905_ca_Brug_166_Nassaukade_vóór_Hugo_de_Grootgracht_400.jpg][Foto/1905_ca_Brug_166_Nassaukade_vóór_Hugo_de_Grootgracht.jpg]]
//Brug #166 bij de Nassaukade, over de Hugo de Grootgracht, ca. 1905.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1893_Gevelsteen_Wachtels_400.jpg][Foto/1893_Gevelsteen_Wachtels.jpg]]
//Gevelsteen tussen de ramen van het souterrain van Hugo de Grootkade #30.
Eerste steen gelegd door H.J.A & J.Chr. Wachtels, 19-9-1893.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1966_Hugo_de_Grootkade_18_400.jpg][Foto/1966_Hugo_de_Grootkade_18.jpg]]
//Hugo de Grootkade #18, het laatste huis dat niet gesloopt werd t.b.v. 'De Poort', 1966.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1966_Hugo_de_Grootkade_18_2_400.jpg][Foto/1966_Hugo_de_Grootkade_18_2.jpg]]
//Hugo de Grootkade #18, het laatste huis dat niet gesloopt werd t.b.v. 'De Poort', 1966.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1966_Hugo_de_Grootkade_22_400.jpg][Foto/1966_Hugo_de_Grootkade_22.jpg]]
//Bouwput t.b.v. De Poort. Hugo de Grootkade, gezien naar Nassaukade, 1966.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1966_Achtergevels_Hugo_de_Grootkade_12-20A_400.jpg][Foto/1966_Achtergevels_Hugo_de_Grootkade_12-20A.jpg]]
//Achtergevels van Hugo de Grootkade #12 - 20, 1966.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1910_Kwakersplein_gezien_van_Bilderdijkstraat_naar_Bilderdijkkade_400.jpg][Foto/1910_Kwakersplein_gezien_van_Bilderdijkstraat_naar_Bilderdijkkade.jpg]]
//Kwakersplein gezien van de Bilderdijkstraat naar de Bilderdijkkade, 1910.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1971_Frederik_Hendrikplantsoen_schaakhuisje_400.jpg][Foto/1971_Frederik_Hendrikplantsoen_schaakhuisje.jpg]]
//Frederik Hendrikplantsoen met schaakhuisje, 1971.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/19xx_Frederik_Hendrikplantsoen_speelplaats_gez_naar_Nassaukade_400.jpg][Foto/19xx_Frederik_Hendrikplantsoen_speelplaats_gez_naar_Nassaukade.jpg]]
//Speelplaats op het Frederik Hendrikplantsoen gezien naar Nassaukade, ca. 1950.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1983_Bilderdijkstraat_vm_Tetterode_400.jpg][Foto/1983_Bilderdijkstraat_vm_Tetterode.jpg]]
//Bilderdijkstraat, voormalig Tetterode, 1983.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1903_Tetterode_grafeerafdeling_400.jpg][Foto/1903_Tetterode_grafeerafdeling.jpg]]
//Tetterode, grafeerafdeling, 1903.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1903_Tetterode_lettermagzijn_letterkisten_400.jpg][Foto/1903_Tetterode_lettermagzijn_letterkisten.jpg]]
//Magazijn Tetterode, 1903.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1992_Da_Costakade_110-108-106_vrnl_400.jpg][Foto/1992_Da_Costakade_110-108-106_vrnl.jpg]]
//Da Costakade, v.l.n.r voormalige Busken Huetschool (ged.),
 #110 - 106, depot van de de voormalige ~Zuid-Hollandsche Bierbrouwerij,
 #104 voormalig proefstation Koning & Bienfait, #102 (ged.) Huize De Liefde, 1992//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1981_2e_Hugo_de_Grootstraat_3-19_Han_van_Gool_400.jpg][Foto/1981_2e_Hugo_de_Grootstraat_3-19_Han_van_Gool.jpg]]
//2e Hugo de Grootstraat #3-19. Han van Gool, 1981.
Links naar de Nassaukade, rechts naar de Van Oldebarneveldtstraat.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1981_Nassaukade_hoek_2e_Hugo_de_Grootstraat_400.jpg][Foto/1981_Nassaukade_hoek_2e_Hugo_de_Grootstraat.jpg]]
//Nassaukade hoek 2e Hugo de Grootstraat, 1981.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1981_Nassaukade_119-112_Han_van_Gool_400.jpg][Foto/1981_Nassaukade_119-112_Han_van_Gool.jpg]]
//Nassaukade #119 - 112 (vlnr), Han van Gool, 1981.
Op de nummers 119 - 116 etagewoningen uit 1881 van de architect H. Leguyt.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1981_Hugo_de_Grootkade_rechts_van_De_Poort_400.jpg][Foto/1981_Hugo_de_Grootkade_rechts_van_De_Poort.jpg]]
//Hugo de Grootkade met links 'De Poort' en rechts daarvan #16, 14, 12, 10 etc., 1981.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1930_ca_Hugo_de_Grootkade_4-12_Jan_van_Dijk_400.jpg][Foto/1930_ca_Hugo_de_Grootkade_4-12_Jan_van_Dijk.jpg]]
//Hugo de Grootkade #12, 10, ... 4 (vlnr), Jan van Dijk, ca. 1930.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1975_Frederik_Hendrikstraat_99-105_400.jpg][Foto/1975_Frederik_Hendrikstraat_99-105.jpg]]
//Frederik Hendrikstraat #99 t/m #105 (vlnr), 1975.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/Brasserie-de-Groot_400.jpg][Foto/Brasserie-de-Groot.jpg]]
//Brasserie De Groot, 2017.//
{{BROWN{Buyskade}}}
De overzijde van de Kostverlorenvaart heette vroeger Costverlorenkadijk of Maljapenkade. Het noordelijkste stuk langs de Kostverlorenvaart - voorbij de splitsing Kattensloot, zeg maar vanaf het Kippenbruggetje - werd vanaf 1898 De Wittenkade genoemd.
Het stuk vanaf het Kippenbruggetje naar het zuiden werd eerst Baarsjesweg. Pas later (na annexatie van deel Sloten in 1896?) werd het eerste stuk Buyskade en ten zuiden van de Wiegbrug bleef het Baarsjesweg.
Tussen [[Beltbrug|Brug #324]] en [[Wiegbrug|Brug #173]] ontstonden nog Kop van Jut (na bebouwing van het [[voormalig 'Kermisterrein'|Voormalig kermisterrein]]) en Geuzenkade na de de aanleg van het Westelijk Marktkanaal.
<<tabs ""
"Westelijk Entrepot " "" "Westelijk Entrepot"
"Van Hallbrug " "Van Hallbrug" "Brug #171"
"Van der Palmkade " "" "Van der Palmkade"
"'Kippenbruggetje' " "'Kippenbruggetje'" "Brug #132"
"Langs de Buyskade " "" "Langs de Buyskade"
>>
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1930_ca_Kostverlorenvaart_2e_Kostverlorenkade_1-21_bouw_kademuur_detail_400.jpg][Foto/1930_ca_Kostverlorenvaart_2e_Kostverlorenkade_1-21_bouw_kademuur_detail.jpg]]
//Links Buyskade, rechts 2e Kostverlorenkade, ca. 1930.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1922_plattegrond_Amsterdam_Buyskade_400.jpg][Foto/1922_plattegrond_Amsterdam_Buyskade.jpg]]
//Buyskade op de plattegrond van 1922.//
//Bron:// http://www.pondes.nl

|''Gebeurtenis'' |''Datum'' |''Beroep'' |''Woonplaats'' |h
|Geboorte | 1858 ||Apeldoorn|
|Beroepen |29-05-1879|houtkoper	|Amsterdam|
|Beroepen |26-06-1884|houthandelaar |Amsterdam|
|Overleden |16-02-1942||Haarlem|
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1887_Bouwtekening_Bilderdijkkade_50-58_Stalgebouwen_Stadsreiniging_400.jpg][Foto/1887_Bouwtekening_Bilderdijkkade_50-58_Stalgebouwen_Stadsreiniging.jpg]]
//Bouwtekening stalgebouwen Stadsreiniging, Bilderdijkkade 50 - 58, 1887.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1887_Bouwtekening_Bilderdijkkade_50-58_Gebouwen_Stadsreiniging_400.jpg][Foto/1887_Bouwtekening_Bilderdijkkade_50-58_Gebouwen_Stadsreiniging.jpg]]
//Bouwtekening van een aantal gebouwen voor de Stadsreiniging Bilderdijkkade, 1887.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1903_Bilderdijkkade_50-58_Vergroten_stalgebouw_Stadsreiniging_detail_400.jpg][Foto/1903_Bilderdijkkade_50-58_Vergroten_stalgebouw_Stadsreiniging_detail.jpg]]
//Bouwtekening vergroten stalgebouw van de Stadsreiniging aan de Bilderdijkkade #50, 1903.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1909_ca_Bilderdijkkade_50_gebouw_Stadsreiniging_brug_164_r_Kwakersstraat_400.jpg][Foto/1909_ca_Bilderdijkkade_50_gebouw_Stadsreiniging_brug_164_r_Kwakersstraat.jpg]]
//Gebouw van de Stadsreiniging aan de Bilderdijkkade, hoek Kwakersstraat, ca. 1909.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1910_ca_Bilderdijkkade_50_binnenplaats_Stadsreiniging_Jan_van_Dijk_400.jpg][Foto/1910_ca_Bilderdijkkade_50_binnenplaats_Stadsreiniging_Jan_van_Dijk.jpg]]
//Bilderdijkkade, binnenplaats Stadsreiniging, ca. 1910.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1915_ca_Bilderdijkkade_50-58_Gebouw_Stadsreiniging_brug_164_r_Kwakerstraat_2_400.jpg][Foto/1915_ca_Bilderdijkkade_50-58_Gebouw_Stadsreiniging_brug_164_r_Kwakerstraat_2.jpg]]
//Gebouw van de Stadsreiniging aan de Bilderdijkkade, ca. 1915.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1931_Kwakersstraat_1-3_v.l.n.r_hoge_gebouw_lage_gebouw_van_tramremise_400.jpg][Foto/1931_Kwakersstraat_1-3_v.l.n.r_hoge_gebouw_lage_gebouw_van_tramremise.jpg]]
//Kwakersstraat 1 - 3. Het hoge gebouw is van de Stadsreiniging, het lage gebouw van de tramremise, 1931.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1986_Bilderdijkkade_50_Stadsreiniging_400.jpg][Foto/1986_Bilderdijkkade_50_Stadsreiniging.jpg]]
//Centrale Inrichting Bilderdijkkade 50 - 58, Stadsreiniging, 1986.//
{{BROWN{Centrale Inrichting Bilderdijkkade van de Stadsreiniging}}}
Na het ontstaan van de Stadsreiniging in 1877, was er al snel behoefte aan een nieuw terrein voor al het materieel (overgenomen van de Maatschappij ter bevordering van Landbouw en Landontginning in Nederland).
Dit werd uiteindelijk de Centrale Inrichting Bilderdijkkade naast de tramremise Tollensstraat (nu monument).
In 1889 konden de paarden in de nieuw gebouwde stallen aan de Centrale Inrichting Bilderdijkkade 50 - 58, waar ook een hoefsmederij was ingericht. Later kwamen daar nog verschillende reparatie-inrichtingen bij.
In 1904 vond uitbreiding van de stallen plaats tot 160 paarden.
De oorspronkelijk houten opstallen werden geleidelijk vervangen en waren in 1908 gereed. Ook de kantoren voor de hoofdadministratie, ontworpen boven de werkplaatsen, grenzende aan de Kwakersstraat kwamen in 1908 gereed zodat het hoofdkantoor kon verhuizen van de O.Z. Voorburgwal naar Bilderdijkkade.
<<<
* Voor het hele gebied (Centrale Inrichting Bilderdijkkade + remise) werd in 2008 een vernieuwingsplan 'De Hallen' gemaakt - door sommigen 'Manhattan in de Kinkerbuurt' genoemd - dat in 2009 vanwege de recessie - voorlopig? - afgeblazen werd.
* Meer informatie omtrent de Stadsreiniging (en foto's) zijn te vinden bij [[Stadsreiniging]].
<<<
{{BROWN{Cas Oorthuys}}}
<<tabs ""
"Info " "" "Cas Oorthuys0"
"Portret " "" "Cas Oorthuys1"
"Foto's " "" "Foto's Cas Oorthuys"
>>
{{BROWN{Cas Oorthuys (1908 - 1975)}}}
Oorspronkelijk opgeleid tot architect begon Oorthuys zijn fotografische carrière als communistisch arbeidersfotograaf. Van 1936 tot 1942 werkte hij als reportagefotograaf voor het sociaal-democratische weekblad Wij.
Tijdens de Duitse bezetting zat zijn huis vol onderduikers en werkte hij mee aan de vervalsing van persoonsbewijzen. Na een korte detentie in kamp Amersfoort raakte hij na Dolle Dinsdag betrokken bij de later zo genoemde groep+++^*[De Ondergedoken Camera &raquo;]
<<tiddler [[De Ondergedoken Camera]]>>
===. In dit verband maakte hij tijdens de Hongerwinter illegaal foto’s van de barre leefomstandigheden en het verzet.
Ook na de bevrijding stond sociaal engagement aanvankelijk centraal voor Oorthuys. Hiervan getuigt zijn fotoboek Een staat in wording (1947), dat een vreedzame oplossing van de Indonesische onafhankelijkheidsstrijd beoogde. Maar het liep anders en mede hierdoor veranderde zijn visie op de functie van fotografie. Het medium was voor hem niet langer vooral een politiek wapen. Hij ging de mens en het menselijk handelen vanuit een vorm van human interest fotograferen. Onder de titel mensen/people stelde hij in 1969 een solotentoonstelling samen in het Stedelijk Museum, begeleid door een gelijknamige publicatie. Vijftien thema’s vormden de leidraad voor de selectie, beginnend met de dood en eindigend met lachen; elk vooraf gegaan door een tekst of gedicht van een bevriende auteur. Hij putte hiervoor uit zijn archief dat vooral ontstond door talloze opdrachten voor bedrijfsboeken, jaarverslagen en boekpublicaties van de Amsterdamse uitgeverij Contact - zoals de serie De Schoonheid van ons Land , circa veertig foto- en reispockets (1951-1965) of Rotterdam dynamische stad (1959).
Cas Oorthuys heeft als geen andere fotograaf in de periode van de wederopbouw uitdrukking gegeven aan het groeiende zelfbewustzijn van de Nederlanders. Zijn enorme productiviteit in de periode 1945 tot 1975 resulteerde in één van de meest omvangrijke en best toegankelijke Nederlandse fotoarchieven.
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1955_Cas_Oorthuys_zelfportret_400.jpg][Foto/1955_Cas_Oorthuys_zelfportret.jpg]]
//Portret van Cas Oorthuys toegeschreven aan Mies Meertens, 1955.//
{{BROWN{Cathuisers bolwerk (Karthuizers/Kathuysers)}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "Cathuisers0"
"1795 " "1795" "Cathuisers2"
"Situatie 1822-2007 " "" "Cathuisers1"
>>}}}
{{BROWN{Cathuisers bolwerk (Karthuizers/Kathuysers)}}}
Dit bolwerk ontleende zijn naam nu eens niet aan een dorp of stad buiten de Amsterdamse omwalling maar aan het dichtbij gelegen Cathuisers- of Karthuizerklooster in de Jordaan. Dit klooster was al sinds 1577 niet meer als zodanig in gebruik maar de naam leeft vandaag nog in Jordaanse straatnamen voort. Op het bolwerk stond korenmolen 'De Kat'.
Ten zuiden van dit bolwerk was de Zaagmolenpoort, voornamelijk ten dienste van het werkvolk van de Zaagmolens.
Van dit bolwerk is niets meer over; de Singelgracht is hier als langs een lineaal rechtgetrokken. Dat hier ooit een bolwerk was blijkt hoogstens uit de Nassaukade er tegenover. Daar is de bocht om het bolwerk aangeplempt en tot Frederik Hendrikplantsoen gemaakt.
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1822-2007_Kathuisersbolwerk_400.jpg][Foto/1822-2007_Kathuisersbolwerk.jpg]]
//Situatie Cathuisers bolwerk/Frederik Hendrikplantsoen op kaart van 1822 met overlay van kaart 2007.//
[img[Cathuisers bolwerk|Images/1795_Bolwerk_Cathuisers_400.jpg]]
//Cathuisers bolwerk, 1795.
''Let op:'' Noord/zuid verwisseld.//
De Bilderdijkstraat en de Frederik Hendrikstraat zijn ontworpen als deel van de Ceintuurbaan, de rondweg van Amsterdam.
Deze rondweg zou eerst doorlopen tot aan de Houthaven (met een brug over de Haarlemmerweg en een doorgang onder de spoorlijn naar Zaandam), maar later besloot de gemeente hem te laten stoppen bij het Frederik Hendrikplein (benaming 1886), het latere Frederik Hendrikplantsoen (benaming 1897), om daar aan te sluiten op de Nassaukade.
> De rondweg zou pas in 1947 gereed zijn toen de brug over het Vondelpark in de Constantijn Huygensstraat gebouwd werd.
{{BROWN{Centrale Inrichting Bilderdijkkade}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "CIBilderdijkkade0"
"1887-A " "1887" "CIB01"
"1887-B " "1887" "CIB02"
"1903 " "1903" "CIB03"
"1907-A " "1907" "Prenten85"
"1907-B " "1907" "Prenten87"
"1909 " "Ca. 1909" "CIB04"
"1910 " "Ca. 1910" "CIB05"
"1915-A " "Ca. 1915" "CIB06"
"1915-B " "Ca. 1915" "SR1-12"
"1916 " "Ca. 1916" "SR1-13"
"1918 " "Ca. 1918" "Stadsreiniging4-22"
"1931 " "1931" "CIB07"
"1937-A " "1937" "SR1-19"
"1937-B " "1937" "SR1-20"
"1938 " "Ca. 1938" "Stadsreiniging3-10"
"1952-A " "Ca. 1952" "Stadsreiniging4-23"
"1952-B " "Ca. 1952" "Stadsreiniging4-24"
"1986 " "1986" "CIB08"
>>}}}
{{BROWN{Centrale Markthallen}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "Centrale Markthallen1"
"Situatie 1922 " "" "Centrale Markthallen01"
"1930 " "1930" "Centrale Markthallen02"
"1940-A " "1940" "Kostverlorenvaart317"
"1940-B " "1940-1941" "Centrale Markthallen04"
"1945 " "1945" "Centrale Markthallen05"
"1950-A " "1950" "Centrale Markthallen06"
"1950-B " "1950" "Centrale Markthallen07"
"1955-A " "1950" "Centrale Markthallen03"
"1955-B " "1955" "Centrale Markthallen08"
"1955-C " "1955" "Centrale Markthallen09"
"1955-D " "1955" "Centrale Markthallen10"
"1955-E " "1955" "Centrale Markthallen11"
"1955-F " "1955" "Centrale Markthallen12"
"1955-G " "1955" "Centrale Markthallen13"
"1955-H " "1955" "Centrale Markthallen14"
"1955-I " "1955" "Centrale Markthallen15"
"Film brand " "1955" "Centrale Markthallen16"
"Film Markthallen " "" "Video_ETV23Y"
>>}}}
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1922_plattegrond_Amsterdam_Markthallen_400.jpg][Foto/1922_plattegrond_Amsterdam_Markthallen.jpg]]
//Situatie Centrale belt/Centrale Markthallen getekend op kaart van 1922.
Links het rond 1930 gegraven Westelijk Marktkanaal //@@color:#00A1FB;███@@;// in het midden het toen iets verlengde en verbrede oostelijke beltkanaal, nu Oostelijk Marktkanaal //@@color:#8EB8B2;█@@@@color:#00A1FB;██@@//
//@@color:#FF00FF;███@@// begrenzing centrale belt (tot 1922).
//@@color:#B504FF;███@@// begrenzing uitbreiding van centrale markthallen (vanaf 1934).
//@@color:#07FE01;███@@// begrenzing 'kermisterrein' (vanaf 1934).
//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1930_Voormalige_centrale_belt_gezien_naar_N_400.jpg][Foto/1930_Voormalige_centrale_belt_gezien_naar_N.jpg]]
//Voormalige centrale belt, gezien naar het noorden, 1930.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1955_Bloemenveiling_bij_Centrale_Markthallen_achter_Marcanti_400.jpg][Foto/1955_Bloemenveiling_bij_Centrale_Markthallen_achter_Marcanti.jpg]]
//Bloemenveiling bij Centrale Markthallen achter Marcanti, 1955.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1940-1941_Centrale_Markthallen_400.jpg][Foto/1940-1941_Centrale_Markthallen.jpg]]
//Centrale Markthallen, ca. 1940-41.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1945_RAF_luchtfoto_Markthallen_aardappelloodsen_400.jpg][Foto/1945_RAF_luchtfoto_Markthallen_aardappelloodsen.jpg]]
//RAF luchtfoto van de Centrale Markthallen, 1945.
De 15 in de oorlog gebouwde aardappelloodsen zijn rood omcirkeld.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1950_Markthallen_in_vogelvlucht_400.jpg][Foto/1950_Markthallen_in_vogelvlucht.jpg]]
//Centrale Markthallen in vogelvlucht. In het midden de grote hal, links het koelhuis en rechts de 3 resterende aardappelloodsen, 1950.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1950_Bloemenveiling_bij_Centrale_Markthallen_achtergrond_aardappelloodsen_400.jpg][Foto/1950_Bloemenveiling_bij_Centrale_Markthallen_achtergrond_aardappelloodsen.jpg]]
//Bloemenveiling bij de Centrale Markthallen; op de achtergrond de 3 resterende aardappleloodsen, 1950.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1955_Brand_in_3_aardappelloodsen_bij_Centrale_Markthallen_1_400.jpg][Foto/1955_Brand_in_3_aardappelloodsen_bij_Centrale_Markthallen_1.jpg]]
//Brand in 3 (?, het lijken er minimaal 6; brand van 1946 of 1948?) aardappelloodsen, 1955.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1955_Brand_in_3_aardappelloodsen_bij_Centrale_Markthallen_2_400.jpg][Foto/1955_Brand_in_3_aardappelloodsen_bij_Centrale_Markthallen_2.jpg]]
//Brand in 3 aardappelloodsen, 1955.//
{{BROWN{Historie Centrale Markthallen}}}
De groentemarkt aan de Marnixstraat, gestart in 1895 en ruim 21.000 m^^2^^ groot, voldeed na 10 jaar eigenlijk al niet meer. De markt was niet overdekt en de bereikbaarheid van de markt over land was niet al te best omdat de Marnixstraat ook een belangrijke verkeersader was.
Toezicht op hygiëne en controle op aanvoer van goederen en inning van de verschuldigde belastinggelden bleek ook problematisch.
Een nieuw - overdekt en afgesloten - marktterrein was nodig.
Reeds in 1912 werd een voorstel tot oprichting van overdekte markten bij het Gemeentebestuur ingediend. De eerste Wereldoorlog vertraagde de uitvoering van deze plannen. Wel werd in 1916 de Dienst van het Marktwezen - als afzonderlijke dienst - ingesteld; voordien was deze dienst namelijk ondergebracht bij Politie of Belastingdienst.
In 1922 werd een nieuw voorstel aan de Gemeenteraad voorgelegd, maar het duurde tot 1926 voor een nieuw, aangepast plan, door de Gemeenteraad goedgekeurd werd. Dit plan voorzag in havens, pakhuizen, een grote markthal en een koelhuis op het terrein van de voormalige centrale belt dat met de komst van de vuilverbranding in 1919 vrijgekomen was. Dit terrein werd nog fors naar het toen nog 'vrije' westen uitgebreid.
Met het greedmaken van dit terrein werd in 1927 begonnen.
De havencomplexen met nieuw gegraven Westelijk Marktkanaal  en tot Oostelijk Marktkanaal vetrgraven oostelijke beltkanaal (het westelijke beltkanaal werd gedempt) werden in 1930 opgeleverd.
De pakhuizen waren klaar in 1931, de markthal in 1932, het koelhuis in 1933 en in 1934 kwamen spoorlijnen en bestrating gereed.
De officiële opening vond plaats op 15 oktober 1934. Daarvoor had een negendaagse tentoonsteling van aardappelen, groenten en fruit - de Amato - ruim 200.000 bezoekers getrokken.
De bereikbaarheid van de Centrale Markthallen via de Jan van Galenstraat was toentertijd uitstekend.
Gedurende de Tweede Wereldoorlog werden er nog 15 aardappelloodsen - vlak langs de Jan van Galenstraat gebouwd.
In 1946 werden daarvan 9 door brand verwoest en in 1948 gingen er nog 3 in vlammen op. In 1955 brandden de laatste 3 aardappeloodsen tot de grond toe af.
Tot in de jaren 70 beschikte het terrein over een eigen spooraansluiting, en ook werd veel groente en fruit per tuindersschuit aangevoerd. Tegenwoordig vindt het vervoer per vrachtwagen plaats, en heet het complex Food Center Amsterdam.
Op het terrein bevindt zich een monument van +++^*[Hildo Krop &raquo;]
{{sliderBG{
<<tiddler [[Hildo Krop]]>>}}}
===ter nagedachtenis aan de vele Joodse kooplieden die tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn omgekomen.
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1955_Brand_in_3_aardappelloodsen_bij_Centrale_Markthallen_3_400.jpg][Foto/1955_Brand_in_3_aardappelloodsen_bij_Centrale_Markthallen_3.jpg]]
//Brand in 3 aardappelloodsen, 1955.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1955_Brand_in_3_aardappelloodsen_bij_Centrale_Markthallen_4_400.jpg][Foto/1955_Brand_in_3_aardappelloodsen_bij_Centrale_Markthallen_4.jpg]]
//Brand in 3 aardappelloodsen, 1955.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1955_Brand_in_3_aardappelloodsen_bij_Centrale_Markthallen_5_400.jpg][Foto/1955_Brand_in_3_aardappelloodsen_bij_Centrale_Markthallen_5.jpg]]
//Brand in 3 aardappelloodsen, 1955.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1955_Brand_in_3_aardappelloodsen_bij_Centrale_Markthallen_6_400.jpg][Foto/1955_Brand_in_3_aardappelloodsen_bij_Centrale_Markthallen_6.jpg]]
//Brand in 3 aardappelloodsen, 1955.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1955_Brand_in_3_aardappelloodsen_bij_Centrale_Markthallen_8_400.jpg][Foto/1955_Brand_in_3_aardappelloodsen_bij_Centrale_Markthallen_8.jpg]]
//Brand in 3 aardappelloodsen, 1955.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1955_Brand_in_3_aardappelloodsen_bij_Centrale_Markthallen_7_gewonde_400.jpg][Foto/1955_Brand_in_3_aardappelloodsen_bij_Centrale_Markthallen_7_gewonde.jpg]]
//Een gewonde bij de brand in 3 aardappelloodsen, 1955.//
<html>
<iframe src="http://embed.vpro.nl/player/?src=urn:vpro:media:program:7043929&amp;skin=geschiedenis" width="640" height="360" frameborder="0" scrolling="no"></iframe>
</html>
''Vereist Microsoft Silverlight''
N.B. Het laden van het filmpje kan lang duren.
{{BROWN{Voormalige centrale vuilnisbelt}}}
I.v.m. de stadsuitbreiding (na 1875) diende de [[vuilnisbelt Beltweg|Vuilnisbelt Beltweg]] te verdwijnen.
Door de annexaties van Sloten's grondgebied in 1877 en 1896 verkreeg Amsterdam ruimte aan de westzijde van de Kostverlorenvaart.
Reeds voor deze annexaties was met Sloten overeengekomen dat Amsterdam een strook grond (uiteindelijk uitleg 1896) kon gebruiken, o.a. voor+++^*[vuilnisbelt &raquo;]
{{sliderBG{
Centrale belt aan de Kostverlorenvaart bij de Beltbrug
}}}
===
,+++^*[gasfabriek &raquo;]
{{sliderBG{
Westergasfabriek aan de Haarlemmerweg
}}}
===
,+++^*[begraafplaats &raquo]
{{sliderBG{
Begraafplaats St. Barbara aan de Spaarndammerdijk ter vervanging van begraafplaats De Liefde (Bilderdijkpark)
}}}
===, ...
In de zuidelijke punt van deze strook werd een nieuwe belt aangelegd die al voor 1888 in gebruik genomen werd, hoewel pas in 1888 ook de compostbereiding aldaar plaats vond (eerst aan de Beltweg, later - tijdelijk - op het voormalige terrein van de 'Engelse gasfabriek' aan de Schans).
Bij de indienststelling van de vuilverbranding in ~Amsterdam-Noord in 1919 kwam er een einde aan deze belt. Thans vinden we op die strook de oostzijde van de Centrale Markthallen langs het Oostelijk Marktkanaal en een stuk van het voormalige 'kermisterrein'.
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1917_Centrale_belt_Het_Leven_C_J_Hofker_400.jpg][Foto/1917_Centrale_belt_Het_Leven_C_J_Hofker.jpg]]
//Centrale belt. Het Leven, C.J. Hofker, 1917.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1887_Situatieschets_Admin_kantoor_beltbazenwoningen_400.jpg][Foto/1887_Situatieschets_Admin_kantoor_beltbazenwoningen.jpg]]
//Situatieschets van administratiekantoor voor 'den ambtenaar belast met de mestbereiding en verkoop' en 'beltbazenwoningen', 1887.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1900_ca_ouderwetse_verbrandingsoven_op_de_vuilnisbelt_400.jpg][Foto/1900_ca_ouderwetse_verbrandingsoven_op_de_vuilnisbelt.jpg]]
//Ouderwetse verbrandingsoven op de vuilnisbelt, ca. 1900.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1911_Centrale_belt_1_Het_Leven_400.jpg][Foto/1911_Centrale_belt_1_Het_Leven.jpg]]
//Centrale belt. Het Leven, 1911.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1911_Centrale_belt_2_Het_Leven_400.jpg][Foto/1911_Centrale_belt_2_Het_Leven.jpg]]
//Centrale belt. Het Leven, 1911.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1911_Centrale_belt_3_Het_Leven_400.jpg][Foto/1911_Centrale_belt_3_Het_Leven.jpg]]
//Centrale belt. Het Leven, 1911.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1911_Centrale_belt_Het_Leven_E_Padberg_400.jpg][Foto/1911_Centrale_belt_Het_Leven_E_Padberg.jpg]]
//Centrale belt. Het Leven, E. Padberg, 1911.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1917_Stadsreiniging_centrale_belt_Het_Leven_400.jpg][Foto/1917_Stadsreiniging_centrale_belt_Het_Leven.jpg]]
//Centrale belt. Het Leven, 1917.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1917_ca_Centrale_belt_400.jpg][Foto/1917_ca_Centrale_belt.jpg]]
//Centrale belt. Ca. 1917.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1917_Stadsreiniging_centrale_belt_Het_Leven_C_J_Hofker_400.jpg][Foto/1917_Stadsreiniging_centrale_belt_Het_Leven_C_J_Hofker.jpg]]
//Centreale belt. Het Leven, C.J.Hofker, 1917.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1927_Oostelijk_Marktkanaal_zicht_op_Visseringstraat_400.jpg][Foto/1927_Oostelijk_Marktkanaal_zicht_op_Visseringstraat.jpg]]
//Het latere 'Oostelijk Marktkanaal' met zicht op de 'beltbazenwoningen' aan de Visseringstraat, 1927.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1922_Kaart_Amsterdam_belt_400.jpg][Foto/1922_Kaart_Amsterdam_belt.jpg]]
//Situatie voormalige centrale belt in 1922.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1917_Centralebelt_Het_Leven_C_J_Hofker_400.jpg][Foto/1917_Centralebelt_Het_Leven_C_J_Hofker.jpg]]
//Centrale belt. Het Leven, C.J. Hofker, 1917.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1930_Voormalige_centrale_belt_gezien_naar_N_400.jpg][Foto/1930_Voormalige_centrale_belt_gezien_naar_N.jpg]]
//Voormalige centrale belt gezien naar het noorden, 1930.//
In 1888 werd op de scheepswerf van Koninklijke Maatschappij  'De Schelde' een torpedoboot (Cerberus) gebouwd voor de Nederlandse Marine, bestemd voor ~Nederlands-Indië.
In oktober van het zelfde jaar installeerde Willem Smit een felle elektrische booglamp waarmee men een zicht had van 1500 meter. De lamp werd aangedreven door een (stoom)dynamo ook fabricaat Willem Smit. Daarnaast werd ook de complete elektrische verlichting door Willem aangelegd.
Hiermee was de Cerberus de eerste torpedoboot van de Nederlandse Marine met elektrische verlichting.
{{BROWN{Christelijke Nijverheidsschool}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "Christelijke Nijverheidsschool0"
"Bouwtekening " "" "Ambachtsschool3"
"Situatie 1904 " "" "Ambachtsschool4"
"Situatie 2012 " "" "Ambachtsschool2"
"Ca. 1910 " "Ca.1910" "Buurt111"
"1939 " "1939" "Christelijke Nijverheidsschool1"
"1983 " "1983" "Christelijke Nijverheidsschool2"
"1990 " "1990" "Christelijke Nijverheidsschool3"
"2008-A " "2008" "Christelijke Nijverheidsschool4"
"2008-B " "2008" "Christelijke Nijverheidsschool5"
"2008-C " "2008" "Christelijke Nijverheidsschool6"
>>}}}
{{BROWN{Christelijke Nijverheidsschool}}}
De 'Eerste Amsterdamsche Christelijke Nijverheidsschool' voor meisjes, Frederik Hendrikstraat 111 - 115, was ook een opvallend, hoog gebouw. Tenminste het stuk dat vanaf de straat zichtbaar was. Het grootste gedeelte van de school bevond zich echter op het binnenterrein van het blok omgeven door Frederik Hendrikstraat, Hugo de Grootplein, 2e Hugo de Grootstraat, Van Oldenbarneveldtstraat en 3e Hugo de Grootstraat. Daar waar vroeger [[het Volkspark|Het Volkspark]] lag.
De school werd in 1902 gebouwd als [['Avondambachtsschool voor Timmerlieden', 'Concordia Inter Nos'|Ambachtsschool Concordia Inter Nos]]. Nadat de ambachtsschool in 1937 naar nieuwbouw in dezelfde straat (#79-81-83) verhuisde, werd het hier 'De Eerste Amsterdamsche Christelijke Nijverheidsschool' gevestigd.
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1939_Frederik_Hendrikstraat_111-115_1e_Adamse_Chr_Nijverheidschool_400.jpg][Foto/1939_Frederik_Hendrikstraat_111-115_1e_Adamse_Chr_Nijverheidschool.jpg]]
//Eerste Amsterdamsche Christelijke Nijverheidschool voor meisjes, 1939.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1983_Frederik_Hendrikstraat_111-115_vm_1e_Adamse_Chr_Nijverheidsschool_400.jpg][Foto/1983_Frederik_Hendrikstraat_111-115_vm_1e_Adamse_Chr_Nijverheidsschool.jpg]]
//Geen nijverheidsschool meer, maar gekraakt in 1983.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1990_Frederik_Hendrikstraat_111-115_Vrouweninloophuis_De_Helse_Hex_400.jpg][Foto/1990_Frederik_Hendrikstraat_111-115_Vrouweninloophuis_De_Helse_Hex.jpg]]
//Vrouweninloophuis 'De Helse Hex', 1990.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2008_Hugo_de_Grootplein_Parool_Elenbaas_400A.jpg][Foto/2008_Hugo_de_Grootplein_Parool_Elenbaas.jpg]]
//Luchtfoto Peter Elenbaas ('Het Parool'): Het gebouw staat er nog in 2008.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2008_vm_Chr_Nijverheidsschool_400.jpg][Foto/2008_vm_Chr_Nijverheidsschool.jpg]]
//Google Street View: Nog altijd 'alternatief', maar wel opgeknapt in 2008.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2008_Chr_Nijverheidsschool_400.jpg][Foto/2008_Chr_Nijverheidsschool.jpg]]
//Google Street View: Nog altijd 'alternatief', maar wel opgeknapt in 2008.//
{{BROWN{Chronologisch overzicht groentemarkt Marnixstraat}}}
We spreken dan over het gebied tussen de bolwerken Rijck (aan het eind van de Rozengracht) en Osdorp (tussen Looiers- en Passeerdersgracht).
Tussen genoemde bolwerken lag bolwerk Nieuwerkerck (aan het eind van de Elandsstraat).
| ''Datum'' |''Activiteit'' |h
| 1796/1797 |Molen De Star op het bolwerk Osdorp afgebroken|
| 1808 |De Grote Stinkmolen op het bolwerk Nieuwerkerck afgebroken|
| 1825 |Gasfabriek van de Amsterdamse Pijpgaz Compagnie op het bolwerk Nieuwkerk|
| 1834 |De Engelse Imperial Continental Gaz Association (ICGA) neemt de gasfabriek over en breidt deze in de loop der jaren uit|
| 1852 |De suikerraffinaderij Fa. De Bruyn & Zonen wordt gebouwd op bolwerk Osdorp|
| 1877 |De raffinaderij gaat failliet en wordt overgenomen/voortgezet door de ~Amstel-Suikerraffinaderij|
| 1887 |Gasfabriek wordt ontmanteld (gasfabricage wordt voortgezet door de nieuwe Westergasfabriek aan de Haarlemmerweg)|
| 1890 |Oude Kinkerbrug over de Singelgracht gebouwd|
| 1891 |Elandsgracht gedempt en brug over Lijnbaansgracht gemaakt|
| 1894-1899 |De meeste bebouwing langs de Marnixstraat wordt gerealiseerd: 9 blokjes (3 - 6 panden per blok) woon- en bedrijfspanden en 2 koffiehuizen|
| 1895 |Groentemarkt Marnixstraat begint|
| 1898 |Molen De Victor op bolwerk Rijck wordt afgebroken|
| 1900 |Een stenen loods achter Marnixstraat 202 - 210 plus een tweetal kantoortjes voor de marktmeesters|
| 1901 |De raffinaderij wordt afgebroken en hier verrijst nu het St. Bernardusgesticht|
| 1901 |Marnixstraat 250a wordt gebouwd|
| 1902 |Marnixstraat 240 wordt gebouwd|
| 1916 |Er wordt een houten veilinghal gebouwd op het terrein waar nu het hoofdbureau van politie staat|
| Ca. 1916 |Er wordt een extra hulpbrug gebouwd over het doorvaartkanaal PQ|
| 1918 |Amsterdams Tehuis Voor Arbeiders (ATVA)|
| 1926 |Bebouwing langs wal W (nu Groenmarktkade)|
| 1934 |Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat geopend, groentemarkt Marnixstraat gesloten|
| 1936 |Onderstation GEB achter Marnixstraat 222 - 226 ten zuiden van de doorvaart PQ (enkele gebouwtjes en de hulpbrug verdwijnen)|
| 1937 |Veilinghal en Marnixstraat 266 - 280 gesloopt voor toekomstig politiebureau|
| Ca. 1941 |(Foto 1937) Marnixstraat 258-268 afgebroken|
| 1944 |Hoofdpolitiebureau geopend|
| 1949 |Trappen in kades verwijderd|
| 1953 |Haven VW gedempt|
| 1954? |Laatste insteekhaven gedempt|
| 1954 |Busstation NZH voor de dienst naar Haarlem - Zandvoort|
| 1956 |Oude Kinkerbrug vervangen door een nieuwe|
| 1968 |De resterende huizen tussen Elandsgracht en doorvaart PQ (Marnixstraat 222 - 256) gesloopt voor de dat jaar gebouwde parkeergarage en tevens het onderstation GEB verplaatst naar noordzijde doorvaart PQ|
| Ca. 1995 |Voormalig koffiehuis, Marnixstraat 212, verbrand en afgebroken. Nu is daar een plantsoentje aangelegd|
{{BROWN{Chronologisch overzicht van de kanalen}}}

//Bron:// http://www.theobakker.net/pdf/noordzeekanaal.pdf

Noordzeekanaal – de kortste weg naar zee, een chronologisch overzicht in het kort.
| ''Datum'' |''Activiteit'' |h
| 1795 |De toegang over zee tot Amsterdam is onbruikbaar geworden voor grote zeeschepen door dichtslibben van de doorvaart langs Pampus (<3m) en van het IJ. Er zijn op het IJ en in de stad dagelijks 16+++^*[rosbaggermolens &raquo;]<<tiddler "Rosbaggermolen">>===werkzaam, zonder afdoende resultaat|
| 1808 |De winnaar van een prijsvraag, in 1805 geïnitieerd door Amsterdam en uitgeschreven door de  Hollandsche  Maatschappij der Wetenschappen, is Jan Blanken met een plan de vaargeul in het IJ door bedijking te versmallen. Amsterdam is furieus om de afsluiting van de stad door een dokdijk en het verdwijnen van ligplaatsen ‘op stroom’ en weigert de prijs uit te reiken|
| 1816 |Koning Willem I oppert het idee voor doorgraving van de duinen ter hoogte van het Wijkermeer. Zijn waterstaatingenieurs verwerpen de mogelijkheid als onuitvoerbaar en te duur. Jan Blanken heeft dan al opdracht  gekregen een kanaal van het IJ naar Den Helder te ontwerpen en zijn plannen voor het IJ daaraan aan te passen|
| 1817 |Begin werkzaamheden in Den Helder aan ~Groot-Noordhollands Kanaal. Die moeten samengaan met de aanleg van de dokdijk voor het Open Havenfront in Amsterdam, maar de stad verzet zich en wil liever dat de overheid het IJ met stoombaggermolens op diepte houdt|
| 1821 |Prijsvraag Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen, met als winnaar A.F. Goudriaan. Hij oppert het plan het IJ af te sluiten en een kanaal door Waterland en Marken te graven om Pampus te omzeilen. Er wordt inderdaad gegraven aan het kanaal maar in 1828 werd het werk gestopt|
| 1828 |Liever dan het plan Goudriaan uit te voeren staakt Amsterdam het verzet tegen de dokdijk, die Blanken had  voorgesteld. Tussen 1828 en ’35 wordt die inderdaad in sterk gewijzigde vorm aangelegd|
| 1851 |Amsterdam is door een aardverschuiving in de raadssamenstelling rijp voor een Noordzeekanaal. Dat mondt in 1853 uit in een eerste concessieaanvraag, die na veel discussie in 1859 resulteert in de gevraagde concessie. Wat nu volgt is een eindeloos touwtrekken over de verdeling van de kosten tussen het Rijk en de stad Amsterdam|
| 1863 |Na teruggave van de eerste concessie krijgt nu de Amsterdamsche Kanaal Maatschappij een concessie tot aanleg van het Noordzeekanaal|
| 1865 |De eerste spade gaat in de duinen (Breesaap) in de grond. Dit is zeer symbolisch en meer bedoeld om de subsidie van Amsterdam veilig te stellen dan dat men technisch klaar is om het werk te beginnen. De Breesaap is nog niet eens in eigendom van de Kanaalmaatschappij overgegaan|
| 1876 |Het Noordzeekanaal wordt geopend door koning Willem III, terwijl het kanaal nog helemaal niet af is. Er moet nog twee jaar gebaggerd worden voor het op de ontwerpdiepte is, er is nog geen loskade aan het kanaal ter beschikking en er is geen verlichting langs. De aanneemsom was ƒ 27 miljoen maar de kosten liepen tot 1883 op tot ƒ 50 miljoen|
| 1883 |De kanaalmaatschappij gaat in liquidatie; in 1882 had zij reeds alle rechten en verplichtingen aan de Staat overgedragen|
<html><nowiki><a href="javascript:;"  title="Sluit alle informatieblokken"

onmouseover="
	this.href='javascript:void(eval(decodeURIComponent(%22(function(){try{('
	+encodeURIComponent(encodeURIComponent(this.onclick))
	+')()}catch(e){alert(e.description?e.description:e.toString())}})()%22)))';"
onclick="
	story.closeAllTiddlers(); 
 	return false;
"><img src="Images/Close.png"></a></html>
/%
!out
$1
!end
%/<<tiddler ColorFool##out with: {{
var tid='$1';
if(tid=='$'+'1') tid='ColorPalette';
var out='!Here are all the colors defined in ' + tid + ':\n|width:120px; color |width:60px; #hex |width:150px; sample |h\n';
var cols = store.calcAllSlices(tid);
for(var c in cols) {
	if(cols[c].match(/^#[0-9A-F]{3}$|^#[0-9A-F]{6}$|^RGB\([\d,\s]{5,}\)$/i)||['Black', 'Green', 'Silver', 'Lime', 'Gray', 'Olive', 'White', 'Yellow','Maroon', 'Navy', 'Red', 'Blue', 'Purple', 'Teal', 'Fuchsia', 'Aqua', 'Orange'].contains(cols[c])) {
    out+='| [['+c+'|'+tid+']]| {{{'+cols[c]+'}\}\} |padding:5px 2px; @@padding:5px 10em;background-color:'+cols[c]+';&nbsp;@@|\n';
  }
}
out;}}
>>
//{{{
Background: #fff
Foreground: #000
PrimaryPale: #8cf
PrimaryLight: #18f
PrimaryMid: #04b
PrimaryDark: #014
SecondaryPale: #ffc
SecondaryLight: #def
SecondaryMid: #8cf
SecondaryDark: #841
TertiaryPale: #eee
TertiaryLight: #ccc
TertiaryMid: #999
TertiaryDark: #666
Error: #f88
//}}}
{{BROWN{Da Costakade}}}
<<tabs ""
"Info " "" "Da Costakade0"
"R.K. kerk De Liefde " "" "R.K. kerk De Liefde"
"Scholen bij De Liefde" "" "Scholen bij De Liefde"
"Wooncomplex De Liefde " "" "Wooncomplex De Liefde"
"Huize De Liefde " "" "Huize De Liefde"
"Koning & Bienfait " "" "Koning & Bienfait"
"Zuid-Hollandsche Bierbrouwerij " "" "Zuid-Hollandsche Bierbrouwerij"
"Lettergieterij Tetterode " "" "Lettergieterij Tetterode"
"Badhuis Da Costakade " "" "Badhuis Da Costakade"
"Foto's " "" "Foto's Da Costakade"
>>
{{BROWN{Info}}}
* R.K. kerk De Liefde en later het woonconcomplex De Liefde - tussen Bilderdijkstraat en Da Costakade.
* Pastorie van De Liefde aan de Da Costakade.
* Scholen bij De Liefde, aan de Da Costakade en in de Bilderdijkstraat).
* Het parochiehuis/de bioscoop 'Huize De Liefde' aan de Da Costakade.
* Depot van de ~Zuid-Hollandsche Bierbrouwerij uit Den Haag, in de Bilderdijkstraat en aan de Da Costakade. 
* Lettergieterij Tetterode in de Bilderdijkstraat en aan de Da Costakade.
* Naast Tetterode aan de Da Costakade - een badhuis.
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1901-1921_Tolstraat_hoek_Toldwarsstraat_vm_bakkerij_De_Dageraad_400.jpg][Foto/1901-1921_Tolstraat_hoek_Toldwarsstraat_vm_bakkerij_De_Dageraad.jpg]]
//Tolstraat, hoek Toldwarsstraat. De voormalige bakkerij van 'De Dageraad', ca. 1910.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1915_ca_Tolstraat_hoek_Toldwarsstraat_400.jpg][Foto/1915_ca_Tolstraat_hoek_Toldwarsstraat.jpg]]
//Tolstraat, hoek Toldwarsstraat. Bakkerij en karren van 'De Dageraad', ca. 1915.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1920_ca_Vogelplein_4_Alg_Arbeiders_Coöperatie_De_Dageraad_400.jpg][Foto/1920_ca_Vogelplein_4_Alg_Arbeiders_Coöperatie_De_Dageraad.jpg]]
//Vogelplein #4, winkels van de Algemene Arbeiders Coöperatie 'De Dageraad', ca. 1920.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2011_Tolstraat_77_De_Dageraad_400.jpg][Foto/2011_Tolstraat_77_De_Dageraad.jpg]]
//Tolstraat #77, gevelsteen van 'De Dageraad', 2011.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1911_Het_Volk_advertentie_De_Dageraad_400.jpg][Foto/1911_Het_Volk_advertentie_De_Dageraad.jpg]]
//Advertentie van 'De Dageraad' in Het Volk van vrijdag 22 december 1911.//
{{BROWN{Dam, 7 mei 1945}}}
<<tabs ""
"Info " "" "Dam0"
"Foto's " "" "Foto's WWII Dam"
"Filmpjes " "" "Filmpjes8"
>>
{{BROWN{Info}}}
<<tabs ""
"De feiten " "" "Dam1"
"De achtergronden " "" "Dam2"
"Situatie Dam 7 mei " "" "Dam5"
"De fotografen" "" "Dam3"
"Het Snotneusje " "" "Het Snotneusje"
"Links " "" "Dam4"
>>
{{BROWN{De feiten}}}
Op 4 mei 1945 capituleerde de Duitse admiraal Von Friedeburg te Lüneburg namens de Duitse troepen in ~Noordwest-Duitsland, Nederland, ~Sleeswijk-Holstein en Denemarken voor de Britse veldmaarschalk Montgomery.
De capitulatie ging de volgende dag in.
Op die dag , 5 mei dus, ontbood de Canadese generaal Charles Foulkes de Duitse opperbevelhebber Johannes Blaskowitz naar Hotel 'De Wereld' in Wageningen om daar in het bijzijn van Prins Bernhard (commandant van de Binnenlandse Strijdkrachten) de+++^*[uitwerking van de capitulatie van de Duitse troepen in Nederland &raquo;]
<<tiddler WWII48>>
===te bespreken. Blaskowitz vroeg 24 uur bedenktijd.
Een dag later - dus op 6 mei 1945 - werden de uitgewerkte voorwaarden van de capitulatie getekend in een boerderij te Nude, even buiten Wageningen.
> Later zou, mede dankzij Foulkes, de mythe ontstaan dat Blaskowitz namens de Duitse troepen in Nederland op 5 mei had gecapituleerd in Hotel 'De Wereld', in het bijzijn van Prins Bernhard.
Op maandag 7 mei is het feest op de Dam in Amsterdam. Duizenden mensen hebben zich verzameld om de Canadese bevrijders te verwelkomen, die+++^*[die&nbsp;dag&nbsp;&raquo;]
<<tiddler Parool1>>
===verwacht worden.
De Canadezen verschijnen echter niet. Wel verschijnt er rond 13:00 uur een+++^*[Britse verkenningseenheid &raquo;]
<<tiddler [[Polar Bears]]>>
===en die wordt warm onthaald. 
Als de Britten de Dam op rijden, komen hen twee Duitse overvalwagens met Grüne Polizei tegenmoet, maar die verdwijnen snel.
Ook de Britten verlaten na een half uur de Dam om per radio verslag aan hun hoofdkwartier uit te brengen. De verbinding was echter slecht en daarom reden ze terug richting Berlagebrug, waar ze de radio weer konden gebruiken. Ze ontvingen het bevel daar op hun hoofdmacht te wachten.
Rond de Dam vonden schermutselingen tussen Binnenlandse Strijdkrachten en Duitsers plaats:
* In de Paleisstraat worden+++^*[twee Duitsers aangehouden &raquo;]
<<tiddler WWII125>>
===, een van hen weigert zijn wapen over te dragen en wordt neergeschoten.
* In de Raadhuisstraat wordt een+++^*[Duitse vrachtwagen beschoten &raquo;]
<<tiddler WWII127A>>
===; de chauffeur wordt gedood.
* Op de Nieuwezijds Voorburgwal wordt een auto van de Wehrmacht door de BS+++^*[beschoten &raquo;]
<<tiddler WWII126A>>
===.
De grote vreugde op de Dam veranderde in paniek en angst toen er plotseling op de mensenmassa werd geschoten vanuit 'De Groote Club'. Rond 15.00 uur schoten Duitse militairen van de Kriegsmarine op de feestende menigte. Er ontstond paniek en de burgers vluchtten alle kanten op. Velen probeerden zichzelf in veiligheid te brengen door naar het Damrak en de aanliggende straten te rennen. Een aantal mensen zocht dekking achter kiosken, lantaarnpalen en het draaiorgeltje 'Het Snotneusje', maar verder gaf het grote plein bijna geen mogelijkheid om te schuilen. Een bloedbad was het gevolg. Er vielen 22 dodelijke slachtoffers en er waren ruim honderd gewonden (waarvan een aantal nog later overleden is). Ze werden neergeschoten of onder de voet gelopen.
Wanneer een overvalwagen van de Grüne Polizei vanaf het Rokin komt aanrijden om de rust te herstellen, opent de BS het vuur en vallen er nog meer slachtoffers.
De Nederlandse majoor Carel Frederik Overhoff die Gewestelijk Commandant van het strijdend gedeelte der Binnenlandse Strijdkrachten, Gewest 10, te Amsterdam was, heeft met gevaar voor eigen leven tijdens de schietpartij ingegrepen. Hij heeft, zo staat in de voordracht voor de -+++^*[later ingetrokken &raquo;]
<<tiddler Overhoff>>
===- Militaire ~Willems-Orde, //"met gevaar voor eigen leven, op een motor met zijspan gezeten, alleen vergezeld door een Duitse officier en een wachtmeester der Koninklijke Marechaussee, als bestuurder, door zijn persoonlijk krachtig en kordaat optreden en door zich moedig tussen de vurenden te begeven, waarbij de bestuurder van het motorrijwiel vlak voor hem dodelijk werd getroffen, het vuren door beide partijen doen staken en de orde hersteld, door welk moedig en beleidvol optreden Amsterdam gespaard bleef voor een noodlottiger omvang of verscherping van dit incident, dat aan de burgerij reeds een aantal van ongeveer twintig doden en honderd en twintig gewonden had gekost"//.
Op 9 mei 1945 geven de Duitsers in 'De Groote Club' zich over aan de Canadezen en leveren hun wapens in, waarna ze als krijgsgevangenen worden weggevoerd.
Er is ''geen'' uitgebreid onderzoek gedaan.





{{BROWN{De achtergronden}}}
> BS = Binnenlandse Strijdkrachten; ook wel NBS = Nederlandse Binnenlandse Strijdkrachten.
''1.'' De BS mocht slechts+++^*[ongewapend &raquo;]
<<tiddler Proclamatie_prins_Bernhard>>
===op straat zijn.
''2.'' De BS mocht niet+++^*[ontwapenen &raquo;]
<<tiddler Regeringsverklaring>>
===.
Desondanks trekt de BS in Amsterdam zich niets van deze strikte orders aan en gaat toch gewapend de straat op (zie punt 3).
Gewapend met geweren,+++^*[Stenguns &raquo;]
<<tiddler Stengun>>
===en zelfs hier en daar een+++^*[Brengun &raquo;]
<<tiddler Brengun>>
===, zelfs+++^*[op de Dam temidden van kinderen &raquo;]
<<tiddler [[Bren op Dam]]>>
===.
Ook worden Duitse soldaten ontwapend en opgebracht zoals op diverse foto's en filmpjes te zien is.
En dat terwijl de Duitsers - en dus ''niet'' de BS - tot de aankomst van de Canadezen verantwoordelijk waren voor de orde.
''3.'' Commandant Overhoff van de Binnenlandse Strijdkrachten hield er blijkbaar+++^*[andere ideeën &raquo]
Volgens van Renterghem ^^*^^ waren Overhoff en Wehrmacht bevelhebber Schröder goede bekenden. Deze twee hebben volgens van Renterghem al op 6 mei een afspraak gemaakt over de gedeeltelijke ontwapening door de BS van de Duitse troepen in Amsterdam op 7 mei. Echter deze afspraak werkte niet in relatie tot de SS in Amsterdam, de SD in Amsterdam en de Kriegsmarine in De Groote Club. Die beschouwden de Wehrmacht op dat moment als 'verraders'. De situatie bij De Dam werd bepaald door Kriegsmarine en SS.

^^*^^ Tonny van Renterghem, auteur van 'De laatste huzaar – Verzet zonder kogels'.
===op na: ontwapening zou door de BS moeten gebeuren.
Het bovenstaande heeft tot een kruitvat geleid. Wie de lont in dat kruitvat gestoken heeft is nooit helemaal duidelijk geworden.
Het meest waarschijnlijke is dat de schermutselingen rond de Dam de aanleiding zijn geweest tot de schietpartij.
<<<
Na afloop van de schietpartij zal Oberleutnant Claasen van de Kriegsmarine verklaren dat hij en zijn mannen van mening waren dat ze door de BS werden aanvallen. Dit komt overeen met een schriftelijke ooggetuigenverklaring van een Amsterdammer aan dr. L. de Jong in 1968. Volgens de getuige werd na het eerste schot door de BS in de Paleisstraat door een tweetal BS'ers, die achter een draaiorgel stonden, meteen in de richting van de Duitse matrozen geschoten. Letterlijk schrijft hij: 'De BS'ers achter het draaiorgel schoten naar het balkon, schuin boven hun hoofden. Het duurde niet lang of de partijen waren in gevecht'.
Vanaf de hoek ~Nieuwendijk-Dam en ~Rokin-Dam wordt nu door de BS gericht met Stenguns op de Grote Club geschoten, waarop de Duitsers een ~MG-machinegeweer in stelling brengen en hiermee terugschieten.
~BS-commandant Overhoff slaat meteen alarm bij Wehrmachtcommandant Schröder en krijgt Hauptmann Bergmann van de Feldgendarmerie mee om de+++^*[orde te herstellen &raquo;]
<<tiddler [[Hauptmann_Bergmann]]>>
===en het vuren te doen beëindigen.
<<<
De Canadese troepen arriveerden op 8 mei rond 09:30 uur op de Dam. Daar waren ze bepaald niet te spreken over de schietincidenten. De commandant van de Binnenlandse Strijdkrachten werd er aan herinnerd dat het verboden was dat zijn mannen gewapend over straat liepen. Voorts werd er door de Canadezen+++^*[aangekondigd &raquo;]
<<tiddler [[BS_mei45]]>>
===dat ze op een ieder zou schieten die zich gewapend op straat vertoonde, of zelfs maar een schiethouding zou aannemen.
Slechts een klein+++^*[select groepje leden van de Binnenlandse Strijdkrachten &raquo;]
<<tiddler [[Dragen_vuurwapens]]>>
===, die door de Canadese generaal Foulkes of zijn vertegenwoordigers waren geautoriseerd, mocht wapens dragen en waren voorzien van Britse armbanden.
Op 9 mei 1945 om 07:00 uur volgde ook pas de+++^*[overgave &raquo;]
<<tiddler Overgave>>
===van de Duitse matrozen in de Grote Club.
Overigens heeft geen van de Duitsers ooit terecht gestaan omdat men van oordeel was dat het hele incident te wijten was aan een+++^*[misverstand &raquo;]
<<tiddler Misverstand>>
===tussen de Binnenlandse Strijdkrachten en de Kriegsmarine. Er is ''geen'' uitgebreid onderzoek gedaan.
<<<
Inmiddels is er een [[onderzoek|https://www.facebook.com/DeDam7Mei1945]] gaande vanuit een groep nabestaanden, geholpen door historici en genealogen. Ook het stadsarchief van Amsterdam verleent medewerking aan dit onderzoek. Hoofddoel van dit onderzoek is om de namen van de slachtoffers te achterhalen, teneinde op 7 mei 2015 een memorial te kunnen onthullen, i.p.v. de huidige gedenkplaat die op 7 mei 1947 door ondernemers van de omgeving Dam op het pand van de Groote Club geplaatst is.
Op moment van schrijven zijn de+++^*[namen &raquo;]
<<tiddler Lijst_slachtoffers>>
===van ruim dertig dodelijke Damslachtoffers bekend (dus inclusief later in ziekenhuis overleden gewonden).
<<<
{{BROWN{De fotografen}}}
In afwachting van de bevrijders hadden {{BLUE{minstens vijftien}}} fotografen zich met hun zorgvuldig bewaarde films op verschillende locaties geposteerd:
procuratiehouder {{BLUE{Wil .F. Leijns}}} (amateurfotograaf) in zijn kantoor op de vierde verdieping in gebouw Industria (hoek Dam/Rokin), {{BLUE{Cas Oorthuys}}} en {{BLUE{Kryn Taconis}}} op de hoek van de Dam en het Damrak, {{BLUE{Wiel van der Randen}}} op het dak van de kosterij van de Nieuwe Kerk, {{BLUE{Frits Lemaire}}} in de tribune voor het Koninklijk Paleis, {{BLUE{Margreet Meijboom-van Konijnenburg}}} vanuit de Bijenkorf en {{BLUE{Bert Haanstra}}} bij de kiosk voor gebouw Industria. 
Spaarnestad-fotograaf {{BLUE{Van der Randen}}} had vanaf de Nieuwe Kerk recht tegenover 'De Groote Club' het beste zicht op het gebeuren. Met zijn kleinbeeldcamera zag hij hoe de verkenningseenheid twee vrachtwagens vol bewapende Duitse militairen passeerde en vervolgens hoe mensen tijdens het salvo vanuit 'De Groote Club' dekking zochten achter lantarenpalen. Maar op het moment suprème moest hij zijn filmrolletje verwisselen. Daardoor kon hij vervolgens slechts de slachtoffers van de schietpartij en de hulpverlening vastleggen.

|''#''|''Fotograaf''|''Locatie''|''Foto's in wiki''|h
|1|Wil F. Leijns|4e verdieping gebouw Industria| √ |
|2|[[Cas Oorthuys]]|hoek Dam/Damrak| √ |
|3|Kryn Taconis|hoek Dam/Damrak| √ |
|4|[[Wiel van der Randen]]|dak consistoriekamer Nieuwe Kerk| √ |
|5|Frits Lemaire|Centraal station/tribune voor Koninklijk Paleis| √ |
|6|Margreet Meijboom-van Konijnenburg|Bijenkorf| √ |
|7|Bert Haanstra|bij kiosk voor gebouw Industria| √ |
|8|Jacobus Wicher Hofman|Eggertstraat, Dam| √ |
|9|Hans Sibbelee|rond Dam| √ |
|10|Carel Blazer|rond Dam| √ |
|11|[[Ben van Meerendonk]]|Dam| √ |
|12|Ad Windig|op en rond Dam| √ |
|13|J.C. Uijtenboogaart|Telefoonkantoor ~Spuistraat-Singel| √ |
|14|J.M. Coesel|Paleisstraat| √ |
|15|Puck Voute|Paleisstraat||
|16|J.A. Fernhout|?||
|17|J.W. Jongkind|?||
|18|Piet Out|?||
|19|Woudhuizen|?||
|20|Emmy Andriesse|Dam en omgeving||
|21|Willem van de Poll|rond Dam||
|22|Charles Breyer| ''*'' | √ |
|23|Sem Presser| ''*'' | √ |
|''*'' 'Gesignaleerd' bij Berlagebrug, ook rond Dam? |>|>|>|
{{BROWN{Links}}}
[[Facebookpagina van de stichting "De Dam 7 mei 1945, memorial 2015"|https://www.facebook.com/DeDam7Mei1945]]
[[Website van de 'Stichting Memorial 2015 voor Damslachtoffers 7 mei 1945'|http://de-dam-zevenmei1945.nl/category/getuigenissen/]]
[[Gerard's WOII blog|http://gerard45.bloggertje.nl/note/7278/de-schietpartij-op-de-dam-7.html]]
[[Kunstproject van Ronald van Tienhoven|https://www.facebook.com/pages/07051945-Ronald-van-Tienhoven/311163439010610]]

{{BROWN{Situatie schietpartij op de Dam}}}
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1945-05-07_Situatieschets_schietpartij_Dam_Overhoff_400.jpg][Foto/1945-05-07_Situatieschets_schietpartij_Dam_Overhoff.jpg]]
//Situatieschets van de Dam tijdens het vuurgevecht gevoegd bij de oorlogsherinneringen van C.F. Overhoff.//
Eén slechte foto van bus #6, het stoom-chassis van ~Darracq-Serpollet en een vrachtwagen van ~Darracq-Serpollet.
<<tabs "Darracq-Serpollet"
"Bus #6 " "" "Transport43"
"Stoom-chassis " "" "Transport201"
"Vrachtwagen " "" "Transport202"
>> 
<tabs "">
<tab 1880 - 1917 >
{{BROWN{1880 - 1917}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1880 " "1880" "Prenten91"
"Ca. 1885 " "Ca. 1885" "Molens75"
"1900-A " "Ca. 1900" "Molens31"
"1900-B " "Ca. 1900" "Molens33"
"1906 " "1906" "J.L. Scherpenisse74"
"1909" "1909" "Molens43"
"1910 " "1910" "Molens44"
"1911 " "1911" "Molens59"
"1917-A " "1917" "Molens47"
"1917-B " "1917" "van Eck16"
"1917-C " "1917" "van Eck31"
>>}}}
</tab>

<tab 1918 - 1990 >
{{BROWN{1918 - 1990}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1924 " "1924" "Molens46"
"1925 " "1925" "Prenten79"
"1933 " "1933" "Molens53"
"1940 " "1940" "Molens54"
"1943 " "1943" "Molens67"
"1982-A " "1982" "Molens63"
"1982-B " "1982" "Molens69"
"1982-C " "1982" "Molens71"
"1982-D " "1982" "Molens70"
"1990 " "1990" "Molens68"
>>}}}
</tab>
</tabs>
{{BROWN{De Baarsjes}}}
<<tabs ""
"Info " "" "Baarsjes1"
"Uitspanning " "" "Baarsjes3"
"Slatuinenpad/weg " "" "Baarsjes4"
"Overhaal " "" "Baarsjes5"
"Keerweer " "" "Baarsjes6"
"De Krommert " "" "Baarsjes7"
"Wiegbrug " "" "Brug #173"
"Circusterrein " "" "Baarsjes8"
>>
{{BROWN{Molen De Bloem}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "De Bloem0"
"Situatie 1822-2007 " "1822-2007" "De Bloem1"
"1654 " "1654" "Prenten01"
"1750 " "Ca. 1750" "Prenten03"
"1765 " "Ca. 1765" "Prenten05"
"1770 " "1770" "Prenten07"
"1780 " "Ca. 1780" "Prenten08"
"1828 " "1828" "Prenten12"
"1896 " "1896" "Jacob Olie54"
"1922 " "1922" "Molens60"
"1924 " "Ca. 1924" "Molens49A"
"Situatie 2007 " "2007" "De Bloem2"
"2000 " "2000" "De Bloem5"
"Gevelsteen " "" "Bolwerk Rijckeroort5"
>>}}}
{{BROWN{Molen De Bloem}}}
De eerste molen De Bloem op bolwerk Rijckeroort was een+++^*[standerdmolen &raquo;.]
{{sliderBG{
<<tiddler Standerdmolen>>
}}}
===

Deze korenmolen had eerst gestaan op een 'stuckzen lants' buiten de Regulierspoort, daarna aan een van de paden ten westen van de Jan Roodenpoort (op het Rootscherlaeckenspadt) de huidige Jordaan, maar werd in 1614 naar Bolwerk Rijckeroort verplaatst.
In 1765-1768 werd deze molen vervangen door een achtkantige+++^*[stellingmolen &raquo;.]
{{sliderBG{
<<tiddler Stellingmolen>>
}}}
===

Toen de Marnixstraat doorgetrokken moest worden, moest de molen worden afgebroken en werd hij in 1878 verplaatst naar de Haarlemmerweg, waar hij nog jaren in gebruik geweest is als korenmolen.
>In 1878 stond De Bloem dus in de gemeente Sloten; in 1921 werd Sloten door Amsterdam geannexeerd.
Sinds 1927 is de gemeente Amsterdam eigenaar van de molen (de molen staat op terrein, dat volgens Raadsbesluit van  20 oktober 1926 aangewezen is voor onteigening in het belang der volkshuisvesting). Tot 1 juni 1931 werd de molen verhuurd voor fl.1,- voor het gehele tijdvak. Sedertdien is de molen 'De Bloem' steeds verhuurd geweest aan telgen uit de familie Schuurman en staat hij er nog steeds.
Op initiatief van de VVV 'Amsterdam' werd de molen in het toeristenseizoen 1962 opengesteld voor bezoekers. De VVV organiseerde in samenwerking met de 'NZH' stadsrondritten, waarbij de molen als 'koffie-stop' in de route werd opgenomen. Daartoe heeft de Dienst der Publieke Werken de nodige voorzieningen getroffen (toiletten, keuken).
[img[2e Marnixplantsoen|Images/1822-2007_Situatie_2e_Marnixplantsoen_400.jpg]]
//Situatie bolwerk Rijckeroort/2e Marnixplantsoen op kaart van 1822 met overlay van kaart 2007.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2007_Haarlemmerweg_De_Bloem_400.jpg][Foto/2007_Haarlemmerweg_De_Bloem.jpg]]
//Molen De Bloem aan de Haarlemmerweg aan het eind van het Westelijk Marktkanaal, 2007.//
[img[Molen De Bloem|Images/2000_ca_Molen_De_Bloem_Haarlemmerweg_400.jpg]]
//Molen De Bloem aan de Haarlemmerweg, ca. 2000.//
{{BROWN{De Clercqstraat}}}
<<tabs ""
"Info " "" "De Clercqstraat0"
"Wiegbrug " "" "Brug #173"
"Gipsfabriek " "" "Gipsfabriek"
"Restant rails " "" "Restant rails"
"Foto's " "" "Foto's De Clercqstraat"
>>
{{BROWN{De Clercqstraat}}}
De De Clerqstraat loopt - als verlengde van de Rozengracht - van de Singelgracht tot aan de Kostverlorenvaart; voorbij de Kostverlorenvaart wordt het Admiraal de Ruijterweg.
Eertijds liep hier de+++^*[Lange Bleekerssloot]
{{sliderBG{
<<tiddler Bleekerssloot>>
}}}
===, die na demping de De Clerqstraat werd.
{{BROWN{Molen De Eenhoorn}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "De Eenhoorn0"
"Situatie 1822-2007 " "" "Eenhoorn1"
"Ca. 1900-A " "Ca. 1900" "Molens34"
"Ca. 1900-B " "Ca. 1900" "Molens33"
"Ca. 1900-C " "Ca. 1900" "Molens32"
"1909 " "1909" "Molens43"
"1912 " "1912" "Molens44A"
"1917-A " "1917" "van Eck01"
"1917-B " "1917" "van Eck63"
"1917-C " "1917" "van Eck66"
"1924 " "1924" "Molens46"
"1927 " "1927" "Molens50A"
"1928 " "1928" "Molens51A"
"1929 " "1929" "Molens51"
>>}}}
{{BROWN{Molen De Eenhoorn}}}
Molen De Eenhoorn, een+++^*[paltrokmolen &raquo;]
{{sliderBG{
<<tiddler Paltrokmolen>>
}}}
===
uit 1638 stond tussen de Kostverlorenvaart en de Achterweg (nu Gillis van Ledenberchstraat, ongeveer halverwege tussen Zaagmolenstraat en 1e Hugo de Grootstraat).
In 1929 werd hij t.b.v. de stadsuitbreiding afgebroken; de molen zaagde nog toen de sloper het erf op stapte om zijn werk te doen!
{{BROWN{Info}}}
* Een kerk aan het Kerkpad #76, 1786 - 1885/1912.
* Een 'nieuwe' kerk aan de Bilderdijkstraat #23, 1885 - 1990.
* Een kerkzaal op de Da Costakade #12, 1990 - heden.
* Een pastorie op de Da Costakade #10, 1905 - heden.
{{BROWN{Historie van de R.K. begraafplaats De Liefde}}}
Hoewel de oude R.K. kerk De Liefde in 1786 gebouwd werd, is de begraafplaats De Liefde pas in 1845 in gebruik genomen. Dit kerkhof kon men bereiken via het Kerkpad.
Nadat in 1885 de nieuwe R.K. kerk De Liefde gebouwd was, werd de ingang van het kerkhof verplaatst naar het Raampad langs de Singelgracht bij het pontje naar bolwerk Rijck (zoals te zien is op de plattegrond van 1875).
+++!!![Bekende Nederlanders die hier begraven werden &raquo;]
{{sliderBG{
* Componist Johannes van Bree (1801 - 1857)
* Componist Joannes Josephus Viotta (1814 - 1859)
* Schrijver Joseph Alberdingk Thijm (1820 - 1889)
* Judocus Smits, stichter en hoofdredacteur van dagblad De Tijd (1813 - 1872)
}}}
===

Daar het kerkhof (te) klein was, werd al in 1893 begraafplaats St. Barbara aan de Spaarndammerdijk in gebruik genomen (toen nog gemeente Sloten).
Vanaf 1898 werden op De Liefde geen nieuwe algemene graven meer uitgegeven.
Op het deel van de algemene graven werd in 1912 het Bilderdijkpark aangelegd. In 1927 werd er ook een parkherstellingsoord geopend.
Bijzettingen in eigen graven werden nog toegestaan tot 1936.
In 1962 werden de laatste restanten van het kerkhof geruimd. Veel stoffelijke resten, van vooral bekende en vooraanstaande Amsterdamse katholieken, waren toen al overgebracht naar Sint Barbara.
Het enige dat nu nog rest van de begraafplaats is het voormalige lijkenhuisje, nu - sinds 2012 - restaurant.
[img[Situatie 1822-1900-2007|Images/1822_1900_2007_situatie_De_Liefde_400.jpg]]
//Situatie 1822-2007. Kaart 1822 met overlay van kaart 2007.
De 'nieuwe' R.K. kerk De Liefde (paars) ingetekend; de nieuwe ingang van het kerkhof wordt aangegeven door de (rode) pijl.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1938_ca_RK_begraafplaats_De_Liefde_Charles_Breijer_400.jpg][Foto/1938_ca_RK_begraafplaats_De_Liefde_Charles_Breijer.jpg]]
//R.K. begraafplaats De Liefde. Charles Breijer, ca. 1938.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1948_Bilderdijkpark_resterende_graven_2_400.jpg][Foto/1948_Bilderdijkpark_resterende_graven_2.jpg]]
//Nog resterende graven op de begraafplaats De Liefde, gezien naar de Geuzenkade, 1948.
//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1948_Bilderdijkpark_resterende_graven_1_400.jpg][Foto/1948_Bilderdijkpark_resterende_graven_1.jpg]]
//Nog resterende graven op de begraafplaats De Liefde, 1948.
Gezien naar het parkherstellingsoord en - daarachter - de Hugo de Grootkade.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1948_Bilderdijkpark_herstellingsoord_400.jpg][Foto/1948_Bilderdijkpark_herstellingsoord.jpg]]
//Het vernieuwde parkherstellingsoord in het Bilderdijkpark, 1948.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1927_Bilderdijkpark_opening_herstellingsoord_door_prins_Hendrik_400.jpg][Foto/1927_Bilderdijkpark_opening_herstellingsoord_door_prins_Hendrik.jpg]]
//Opening van het parkherstellingsoord in het Bilderdijkpark door prins Hendrik, 1927.
N.B. Rechts is nog net het lijkenhuisje te zien.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1910_RK_kerk_De_Liefde_Kerkpad_76_400.jpg][Foto/1910_RK_kerk_De_Liefde_Kerkpad_76.jpg]]
//R.K. kerk De Liefde aan het Kerkpad #76, 1910.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1895_RK_kerk_De_Liefde_2_400.jpg][Foto/1895_RK_kerk_De_Liefde_2.jpg]]
//R.K. kerk De Liefde in 1895, met links de - nog zeer kleine - St. Vincentiusschool en rechts de St. Jozefschool.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1896_RK-kerk_De_Liefde_400.jpg][Foto/1896_RK-kerk_De_Liefde.jpg]]
//R.K. kerk De Liefde met rechts ernaast de St. Jozefschool, 1896.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1978_RK_kerk_De_Liefde_400.jpg][Foto/1978_RK_kerk_De_Liefde.jpg]]
//R.K. kerk De Liefde in 1978.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1978_Da_Costakade_10_Deuromlijsting_met_stoep_pastorie_De_Liefde_400.jpg][Foto/1978_Da_Costakade_10_Deuromlijsting_met_stoep_pastorie_De_Liefde.jpg]]
//De zware houten deur van de pastorie aan de Da Costakade 10, 1978.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1993_Wooncomplex_De_Liefde_Bilderdijkstraat_400.jpg][Foto/1993_Wooncomplex_De_Liefde_Bilderdijkstraat.jpg]]
//Bilderdijkstraat, wooncomplex De Liefde, 1993.//
[img[Wooncomplex De Liefde|Images/2001_NieuwbouwDeLiefde3.jpg]]
//Da Costakade, wooncomplex De Liefde, 2001.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2008_De_Liefde_appartementen_400.jpg][Foto/2008_De_Liefde_appartementen.jpg]]
//Google Street View: Bilderdijkstraat, wooncomplex De Liefde, 2008.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2009_Da_Costakade_De_Liefde1_400.jpg][Foto/2009_Da_Costakade_De_Liefde1.jpg]]
//Da Costakade, wooncomplex De Liefde, 2009.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2009_Da_Costakade_De_Liefde2_400.jpg][Foto/2009_Da_Costakade_De_Liefde2.jpg]]
//Binnenplaats wooncomplex De Liefde, Bilderdijkstraat/Da Costakade, 2009.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2011_Da_Costakade_De_Liefde_400.jpg][Foto/2011_Da_Costakade_De_Liefde.jpg]]
//Binnenplaats wooncomplex De Liefde, Bilderdijkstraat/Da Costakade, 2011.//
{{BROWN{De Nieuwe Liefde}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"2011-A " "" "Buurt317"
"2011-B " "" "Buurt318"
"2011-C " "" "Buurt319"
"2011-D " "" "Buurt320"
"2011-E " "" "Buurt321"
"2011-F " "" "Buurt322"
"2011-G " "" "Buurt323"
>>}}}
De Ondergedoken Camera (1943 -1945) was een groep Nederlandse fotografen die verzetswerk verrichtten tijdens de Tweede Wereldoorlog door de Bezetting te documenteren.
De groep ontstond op initiatief van de fotograaf Fritz Kahlenberg en verzetsman Tonny van Renterghem. Het betrof hier zowel professionele fotografen als amateurs. Het doel was om hun capaciteiten in te zetten om de bezetting door de Duitsers te documenteren. Omdat fotograferen was verboden werkten zij onder zeer moeilijke omstandigheden en bleven ze voor hun eigen veiligheid vaak anoniem voor elkaar en kenden ze elkaar soms enkel bij schuilnaam.
Met de grootst mogelijke logistieke problemen als het ontbreken van materiaal, beperkte stroom waardoor carbidlampen ingezet moesten worden en een centrale "donkere kamer" werd ingericht lukte het hen om veel op de foto vast te leggen. De fototoestellen werden vaak verborgen onder de jas, ingebouwd in meegenomen boodschappentassen of aktetassen met ergens een gaatje voor de lens. Vooral de vrouwelijke leden konden onopvallend te werk gaan met een geen argwaan wekkende boodschappentas.
Ook konden foto's gemaakt van Duitse soldaten, arrestaties van verzetsmensen en dergelijke gebruikt worden door het verzet en doorgegeven worden aan de geallieerden.
De resultaten van hun werk betroffen duizenden foto's waarvan een deel reeds twee weken na de bevrijding werd tentoongesteld, "Amsterdam tijdens de Hongerwinter" was een andere tentoonstelling in 1947.

Leden van deze bijzondere verzetsgroep waren:
|Emmy Andriesse |J.W. Hofman |Hans Poley |
|Paul Bessem |C. Holzappel |[[Wiel van der Randen]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;|
|Carel Blazer |Menno Huizinga |J. van Rhijn |
|D. de Boer Jr. |Fritz Kahlenberg |Lydia Riezouw |
|Karel Bönnekamp |Margreet&nbsp;van&nbsp;Konijnenburg&nbsp;&nbsp;&nbsp;|Neeltje Roelse |
|Pieter&nbsp;Johannes&nbsp;de Booys&nbsp;&nbsp;&nbsp;|Ary Koppejan |Hans Sibbelee |
|Charles Breijer |Boris Kowadlo |Kryn Taconis |
|Violette Cornelius |Frits Lamberts |Jo Vissers |
|Cobie Douma |W.F. Leijns |Dé van Wijk |
|Jack Dudok van Heel |Frits Lemaire |Ad Windig |
|Dr. C. Faber |Marius Meijboom |Ed van Wijk |
|Ferdinand Grimeyer |[[Cas Oorthuys]] ||
|Bert Haanstra |Jan Osinga ||
{{BROWN{Molen De Otter}}}
<tabs "">
<tab Info >
{{BROWN{Info}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "De Otter0"
"Laatste info " "" "De Otter2"
"Situarie 1822-2007  " "1822 - 2007" "De Otter1"
>>}}}
</tab>

<tab De 'oude' Otter >
{{BROWN{De 'oude' Otter (1880 - 1990)}}}
<<tiddler "De 'oude' Otter">>
</tab>

<tab De 'nieuwe' Otter >
{{BROWN{De 'nieuwe' Otter (1995 - heden)}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1995-A " "1995" "Molens64"
"1995-B " "1995" "Molens65"
"2003 " "2003" "Molens55"
"2005-A " "2005" "Molens56"
"2005-B " "2005" "Molens73"
"2005-C " "2005" "Molens74"
"2005-D " "2005" "Molens72"
"2006 " "2006" "Molens62"
"2007-A " "2007" "Molens56A"
"2007-B " "2007" "Molens66"
"2008-A " "2008" "Molens57"
"2008-B " "2008" "Molens58"
"2008-C " "2008" "Molens76"
"2017 " "2017" "Molens77"
"Video 'Einde' Otter """ "Video_De_Otter"
>>}}}
</tab>

<tab De werf van de Otter>
{{BROWN{De werf van de Otter}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Ca. 1940 " "Ca. 1940" "Werf Otter01"
"1982-A " "1982" "Werf Otter02"
"1982-B " "1982" "Werf Otter03"
"1982-C " "1982" "Werf Otter04"
"1982-D " "1982" "Werf Otter05"
"1982-E " "1982" "Werf Otter06"
>>}}}
</tab>

</tabs>
{{BROWN{Molen De Otter}}}
Houtzaagmolen De Otter staat aan de Kostverlorenvaart/Gillis van Ledenberchstraat, iets ten noorden van de 2e Hugo de Grootstraat.
De Otter is een+++^*[paltrokmolen &raquo;]
{{sliderBG{
<<tiddler Paltrokmolen>>
}}}
===, gebouwd in 1631 of vlak daarna. Het is daarmee één van de oudste molens in het Kostverlorengebied (De Bijl en het Luipaard uit 1630, De Otter uit 1631).
In 1817 wordt de molen gekocht door Gerrit van der Bijl, oprichter van+++^*[houthandel Gt. van der Bijl &raquo;.]
{{sliderBG{
<<tiddler [[van der Bijl]]>>
}}}
===
Door de stadsuitbreidng werden langzamerhand alle nabijgelegen molens afgebroken. In 1925 is De Otter, nadat de houten as was gescheurd, onttakeld. De romp is echter blijven staan.
In 1977 werd De Otter op de monumentenlijst geplaatst en in 1994 startte een ingrijpende restauratie die in 1996 werd afgerond. Daarna is de molen enige jaren werkzaam geweest totdat er te weing wind overbleef.
De vele hoge bebouwing die sinds de restauratie in de directe omgeving van de molen is gerealiseerd heeft de molen letterlijk de wind uit de zeilen genomen.
In 2006 vertrok de laatste molenaar. De Otter wordt dan geconserveerd en staat vanaf die tijd verweesd in de rouwstand. Ook voor het publiek is de molen dan niet meer toegankelijk.
> De houthandel bij de molen is in 2008 gesloten.
Er was sprake van verplaatsen van de molen naar Industrieel Erfgoedpark ‘De Hoop’ in Uitgeest, maar dat werd uiteindelijk in 2017 door de rechter verboden, zie tab 'Laatste info'.

Meer informatie:
https://nl.wikipedia.org/wiki/De_Otter_(Amsterdam)
https://www.facebook.com/houtzaagmolendeotter/
[img[Situatie molen De Otter|Images/1822_2007_Situatie_molen_De_Otter_400.jpg]]
//Situatie molen De Otter op kaart uit 1822 met overlay van de kaart uit 2007.//
{{BROWN{Info van de laatste jaren oftewel een gebed zonder end ...}}}

Onderstaande informatie (2006 t/m 2012) verkregen van http://tudl1539.home.xs4all.nl/ (deze site nu echter niet meer vrij toegankelijk).
+++!!!*[2006 &raquo;]
!!!Rechtbank van Amsterdam verbiedt verplaatsing Houtzaagmolen De Otter
Op 22 augustus 2006 heeft de Rechtbank van Amsterdam in haar uitspraak geoordeeld dat het Stadsdeel Westerpark géén vergunning hoeft af te geven om verplaatsing van de Molen naar Uitgeest mogelijk te maken.
Eigenaar gaat in beroep bij Raad van State
Door deze uitspraak mag de eigenaar de molen niet verplaatsen, hetgeen wel nodig is om het monument te redden van de ondergang. De molen staat door gebrek aan bruikbare wind stil en zal daardoor in hoog tempo vervallen.
Het allerlaatste wat de eigenaar, Stichting Houtzaagmolen De Otter, nu nog kan doen is de zaak voorleggen aan de Raad van State. Dat gaat zij dan ook doen.
===
+++!!!*[2007 &raquo;]
*+++!!![Raad van State schort zitting over De Otter op &raquo;]
Op 1 februari 2007 behandelde de Raad van State het beroep tegen de uitspraak van de rechtbank van Amsterdam.
Al snel besloot het college dat de beide partijen nogmaals om de tafel moesten gaan zitten om overeenstemming te bereiken over een nieuw windonderzoek ter plaatse. Dit onderzoek zou moeten uitwijzen of De Otter nu wel of niet meer kan zagen.
Om kort te gaan heeft de Raad van State besloten dat De Otter en het stadsdeel opnieuw rond de tafel moeten gaan zitten om te proberen tot overeenstemming te komen over een nieuw uit te voeren windonderzoek (maar dan ter plaatse van de molen) dat zou moeten aantonen dat De Otter wel of niet meer kan zagen op de huidige locatie.
Deze overeenstemming moet uiterlijk binnen 3 maanden zijn bereikt.
Als er dan nog geen overeenstemming is bereikt over een uit te voeren windonderzoek, wordt de zitting voortgezet.
Één en ander betekent dat de verplaatsing er niet makkelijker op is geworden en ons zeker meer geld zal gaan kosten
Positief zou men kunnen aanmerken dat we nu in staat zullen zijn om het ongelijk van het stadsdeel aan te tonen, zodat aan het eeuwige welles-nietes spelletje een einde zal komen.
===

*+++!!![Overleg met stadsdeel mislukt &raquo;]
De Otter nodigde het stadsdeel uit om de besprekingen zo spoedig mogelijk te beginnen.
Meteen al bij de eerste bijeenkomst op 5 maart 2007 strandde het overleg echter jammerlijk.
Het stadsdeel wil alleen haar eigen zin doordrijven:
'Zullen we dan maar een elektromotortje in De Otter inbouwen?' Wat tot dusver een wrange grap in molenminnend Nederland was, is vanmiddag gelanceerd als serieus voorstel van het stadsdeel Westerpark om de historische zaagmolen voor het stadsdeel te behouden. Zonder respect te tonen voor de cultuur-historische waarde van de unieke houtzaagmolen De Otter, wil het stadsdeelbestuur koste wat kost dit monument in Amsterdam-west behouden, zelfs als de wieken dan elektrisch zouden moeten worden aangedreven. Cynisch is dat de Otter de wind uit de wieken is genomen door de bouwpolitiek van datzelfde stadsdeel.
De eigenares van de molen heeft tevergeefs bepleit bij het stadsdeel om De Otter nog een kans op overleven in de ruimte van Uitgeest te bieden. Het stadsdeel weigerde. De eigenares ging naar de Raad van State. Deze vroeg beide partijen nog eens samen goed uit te zoeken of  de ingebouwde Otter nu kan zagen of niet. Vanmiddag zaten beide partijen in Amsterdam aan tafel om dat onderzoek voor te bereiden. Maar op voorhand liet drs. ing. Rolf Steenwinkel, wethouder van het stadsdeel, weten dat, wat de uitkomst van zo'n onderzoek ook zou zijn, het stadsdeel De Otter per se binnen z'n muren wil houden. 'Hij kan toch draaien met een motortje?', aldus een opgewekte wethouder.
De eigenares van De Otter gaat nu aan de Raad van State berichten dat het onderzoek helaas geen zin heeft.
Een fopmolen is voor haar geen optie.
We zijn dus weer terug bij af.
===

*+++!!![Raad van State: Beroep van De Otter is gegrond &raquo;]
Op 30 mei 2007 heeft de Raad van State uitspraak gedaan over het beroep dat De Otter had ingediend tegen het besluit van het stadsdeel om de vergunning voor de verplaatsing te weigeren. Het stadsdeel-besluit is door de Raad van State vernietigd.
Volgens de RvS heeft De Otter het beroep terecht aangevoerd, heeft het stadsdeel niet zorgvuldig genoeg gehandeld en moet het stadsdeel opnieuw een beslissing nemen nadat zij zich beter over de windbelemmeringen heeft geïnformeerd. Het stadsdeel is veroordeeld tot het betalen van de proceskosten.
De eigenaar van de molen, 'Stichting Houtzaagmolen De Otter' , zal -na intern beraad over de uitspraak- zo spoedig mogelijk contact met het stadsdeel opnemen om de toekomst van een werkende Otter te verzekeren.
===

*+++!!![De Otter opnieuw in onderhandeling met het stadsdeel &raquo;]
Na de uitspraak van de Raad van State zijn er opnieuw initiatieven ondernomen om middels onderhandelingen tot een oplossing voor de toekomst van De Otter te komen.
Op initiatief van de provinciale molencommissie hebben zowel het stadsdeel als De Otter ingestemd om onder leiding van een mediationcommissie te bezien of er langs de weg van onderhandelingen een goede toekomst voor De Otter kan worden veilig gesteld.
De onderhandelingen begonnen op 27 augustus en zouden aanvankelijk 3 maanden duren. Door onvoorziene persoonlijke omstandigheden liep het mediation-traject uit tot half april 2008. Zoals gebruikelijk bij mediation was afgesproken om tijdens de onderhandelingen absolute 'radiostilte' in acht te nemen. Geen mededelingen naar pers, internet of wat dan ook. De eindconclusie van de commissie kwam op 11 april 2008, waarin werd geconcludeerd dat verplaatsing van De Otter onvermijdelijk was maar dat moest worden getracht om het stadsdeel te compenseren middels de plaatsing van een replica. (Lees hier de volledige eindconclusie). Hierbij werd besloten om de radiostilte nog tot september aan te houden om in die tijd te proberen om de realisatie van een replica van de grond te tillen.
Dit mislukte jammerlijk. Geen van de partijen in het overleg bleek de financiering van de bouw van een replica te kunnen en/of willen realiseren. De Stichting Houtzaagmolen De Otter heeft totaal geen inkomsten meer en kan dus geen geld op tafel brengen.
===

===
+++!!!*[2008 &raquo;]
!!!De Otter bepleit tevergeefs spoedige verplaatsing bij rechtbank Amsterdam (november 2008)
Al tijdens de mediation werd er door De Otter bij het stadsdeel op aangedrongen om met het windonderzoek ter plaatse bij De Otter te beginnen. Dit onderzoek was door de Raad van State als voorwaarde gesteld als het stadsdeel alsnog de vergunning voor de verplaatsing wilde weigeren. Omdat het stadsdeel dit onderzoek nog steeds niet was begonnen vroeg De Otter aan de rechtbank van Amsterdam om in staat gesteld te worden om de molen te verplaatsen. De rechtbank echter ging hierin niet mee. De Otter heeft beroep aangetekend.
===
+++!!!*[2009 &raquo;]
*+++!!![Spoedig windonderzoek ter plaatse rond De Otter; molen gaat weer in de zeilen &raquo;]
Na alle vruchteloze pogingen om via overleg tot een oplossing te komen wordt dan eindelijk het door de Raad van State geëiste windonderzoek rond de molen opgestart. Voor dit onderzoek worden 2 masten naast de molen opgericht waarin meetapparatuur wordt gemonteerd die alle gegevens over windrichting en snelheid continu zullen vastleggen. De metingen worden uitgevoerd door de firma Peutz, geflankeerd door de firma Ecofys. Na afloop levert dat een geweldige hoeveelheid meetgegevens op waaruit moet blijken of de molen op z'n plek kan zagen. Dat kan echter alleen als ook bekend is bij welke wind De Otter kàn zagen! Om dat te weten te komen moet de molen tijdens de meetperiode dus zo veel mogelijk klaar staan om te malen, zodat de meetresultaten kunnen worden vergeleken met de prestaties van de molen.
Dit alles betekent dat de molen weer uit de mottenballen wordt gehaald en zoveel als mogelijk wordt bemand door de molenaar.
Het is de bedoeling dat de metingen op 1 februari beginnen. Na 3 maanden zal een tussentijdse evaluatie van de tot dan toe vergaarde gegevens worden gedaan.
Het is dus mogelijk dat u de molen zo nu en dan weer ziet draaien, al zal dat -om de bekende redenen- niet vaak zijn.
===

*+++!!![De Otter weer draaivaardig ten behoeve van windonderzoek &raquo;]
Maart 2009: 3 jaar stilstand heeft De Otter geen goed gedaan.
Dat bleek maar al te zeer toen de molen begin februari weer uit de mottenballen werd gehaald.
Weer en wind hebben de molen in die tijd behoorlijk te grazen genomen ondanks de geconserveerde staat.
De kap van de molen lekte aanzienlijk en bij nadere inspectie bleek de vorstbalk geheel verrot te zijn op de plek waar deze balk door de kap naar buiten gaat.
Over het hele molenlijf groeit inmiddels alg en mos; een kwalijke ontwikkeling.
Met zo'n 8 molenaars werd de molen in 2 weekenden zoveel mogelijk draaivaardig gemaakt: De molen werd 'opgezet' zodat hij niet meer zo zwaar op de rollen op de ringmuur draagt. Dit was nodig omdat de constructie behoorlijk was uitgezakt. Op zich geen abnormale ontwikkeling bij een paltrokmolen maar de ingreep was wel nodig.
Daarna werden de windborden weer in het gevlucht bevestigd en ook de zeilen werden weer ingehangen.
Tijdens en na deze werkzaamheden bleek het gevlucht zeer zwaar te draaien en uiteindelijk zat er geen beweging meer in.
De bovenas moest worden afgesteld, een karwei voor de molenmaker die toch al was ingeschakeld om de kap weer waterdicht te maken.
Allereerst werd de vorstbalk geamputeerd, waardoor de molen een nog beroerder uiterlijk kreeg.
Eigenlijk moet de hele vorstbalk worden vervangen, maar daarvoor ontbreekt het de stichting eenvoudig de benodigde financiën. Het blijft dus bij deze nood-ingreep.
Vervolgens werd de 'wond' weer waterdicht gemaakt
Tenslotte werd de bovenas afgesteld en De Otter staat er nu dus weer draaivaardig bij, geëscorteerd door 2 masten met windmeters....
Jammer nu dat al deze moeite en kosten totaal voor niets lijken te zijn: Het stadsdeel heeft meerdere malen verklaard zich niets van de uitslag van het onderzoek aan te trekken. Ook als het uitwijst dat De Otter inderdaad niet kan zagen (en dat kan niet anders, want hij draait niet), wil het de molen niet laten gaan naar z'n nieuwe plek waar hij nog eeuwen mee kan.
En daarmee komen we dus uiteindelijk wéér bij de rechter uit.
===

===
+++!!!*[2010 &raquo;]
*+++!!![Windonderzoek wijst uit: Géén bruikbare windonderzoek meer bij De Otter &raquo;]
Van februari 2009 tot februari 2010 heeft er ter plaatse rond De Otter een windonderzoek plaats gevonden waarbij continu de windsnelheid en windrichting zijn gemeten, 24 uur per dag, 7 dagen per week.
De Raad van State had in haar uitspraak van 30 mei 2007 bepaald dat het stadsdeel van zo'n onderzoek moest aantonen dat De Otter nog zou kunnen werken.
Aan de hand van vooraf afgesproken normen is m.b.v. de gegevens die deze metingen hebben opgeleverd uitgerekend hoe vaak de molen in die periode zou hebben kunnen draaien.
Het onderzoek is nu afgerond en het eindresultaat wijst uit dat er nog slechts in 4,9% van de beschikbare tijd met de molen had kunnen worden gedraaid (Let wel: draaien betekent nog niet zagen! Daar laat het onderzoek zich niet over uit.
In de praktijk betekent het dat er nog veel minder mogelijkheden overblijven om de molen te laten draaien. Immers, er staat niet 7 dagen per week een molenaar klaar om in z'n vrije tijd de molen te bedienen. Zoals door de eigenaar al jaren is gesteld, blijven er per jaar maar een paar dagen over waarop de molen zou kunnen draaien en dat betekent de praktisch dat de molen gewoon stil staat en daardoor vervalt.
De eigenaar van de molen heeft daarom in haar reactie het stadsdeel uitgenodigd om de molen nu zo snel mogelijk te verplaatsen om het monument voor het nageslacht te behouden.
===

*+++!!![Stadsdeel blijft weigeren &raquo;]
Het stadsdeel echter heeft in haar (eigen)wijsheid besloten dat de molen moet blijven staan en weigert iedere medewerking, zoals het verstrekken van een monumentenvergunning, die nodig is om tot verplaatsing over te mogen gaan. In een uitvoerige brief wringt het zich in allerlei bochten om haar gelijk te bevechten. Geen middel blijft daarbij onbeproefd en zij gaat zelfs zo ver om voor te stellen om de vóóraf afgesproken normen waarmee het onderzoek het eindresultaat heeft berekend àchteraf te veranderen om op die manier tot een (voor het stadsdeel) gunstiger uitkomst te komen. Een ronduit beschamende vertoning.
===

*+++!!![Eigenaar gaat in beroep &raquo;]
De eigenaar, Stichting Houtzaagmolen De Otter, heeft er het volste vertrouwen in dat alle oneigenlijke en ondeugdelijke argumenten kunnen worden weerlegd en start daarom de juridische procedures die haar ter beschikking staan.
Wordt vervolgd.
===

===
+++!!!*[2011 &raquo;]
*+++!!![De Otter mag worden verplaatst naar Uitgeest &raquo;]
Op 13 mei heeft de rechtbank van Amsterdam uitspraak gedaan in de beroepszaak die de Stichting Houtzaagmolen De Otter had aangespannen tegen Stadsdeel West, die weigert om de monumentenvergunning af te geven die nodig is om de molen te verplaatsen naar een windrijke plek in Uitgeest.
De rechter stelde De Otter op alle punten in het gelijk en verleende ons op die manier de zo fel begeerde monumentenvergunning.
Niet geheel onverwacht gaat het stadsdeel echter in beroep bij de Raad van State.
De Otter ziet dat met het volste vertrouwen tegemoet. Immers diezelfde Raad van State stelde De Otter al eerder in het gelijk, maar bood het stadsdeel nog de mogelijkheid om middels een windonderzoek ter plaatse aan te tonen dat De Otter op z'n eigen plek nog kan draaien en zagen.
Dat windonderzoek is inmiddels geweest en de conclusie daarvan is dat er nog slechts 4,9% met de molen kan worden gedraaid, zagen lukt al helemaal niet meer.
Wij verwachten dan ook dat de Raad van State haar eerdere uitspraak zal bevestigen nu vaststaat dat de molen op z'n huidige plaats geen overlevingskansen meer heeft.
Ons geduld wordt nog even op de proef gesteld ...
===

*+++!!![Opnieuw uitstel door uitspraak Raad van State &raquo;]
Op 2 november 2011 heeft de Raad van State uitspraak gedaan in de zaak rond de verplaatsing van Houtzaagmolen De Otter.
Eerder had de Rechtbank van Amsterdam uitgesproken dat De Otter verplaatst mocht worden omdat de windsituatie dusdanig was verslechterd dat de molen niet meer kan draaien. Dat wordt door de Raad van State onderschreven.
Tevens bepaalde de rechtbank dat de stichting Houtzaagmolen De Otter geacht werd de benodigde vergunning in haar bezit te hebben.
Dat laatste is evenwel door de Raad van State vernietigd. Voor het overige heeft zij het oordeel van de rechtbank van Amsterdam onderschreven, waarmee eenduidig is vastgesteld dat de molen niet meer kan draaien.
De stichting Houtzaagmolen De Otter zal de Commissie Bezwaar en Beroep van de gemeente Amsterdam het verzoek doen de zaak met spoed te behandelen.
===

===
+++!!!*[2012 &raquo;]
!!!Commissie Bezwaar en Beroep verwerpt de bezwaren van De Otter
Op 7 maart 2012 ontvingen wij het advies van de bezwaarschriftencommissie van het stadsdeel West t.a.v. ons bezwaar tegen de weigering van het stadsdeel om vergunning te verlenen om De Otter te verplaatsen naar Uitgeest. Daarin verwerpt de commissie de bezwaren van De Otter en wordt het stadsdeel in het gelijk gesteld.
Echt verrassend was dit niet, maar opmerkelijk was wel dat de commissie in feite niet verder kwam dan het onverkort overnemen van het bekende lijstje van drogredenen die het stadsdeel in de afgelopen jaren als een mantra ter berde heeft gebracht.
De stichting Houtzaagmolen De Otter gaat zich nu over de te nemen stappen beraden.
!!!De Otter gaat in beroep bij rechtbank van Amsterdam
Op 12 april 2012 is De Otter in beroep gegaan bij de rechtbank van Amsterdam tegen de herhaalde weigering van het stadsdeel om de vergunning voor verplaatsing te verlenen.
Wanneer de zaak bij de rechtbank zal dienen is nog niet bekend. 
===
+++!!!*[2015 &raquo;]
De kap van de molen is in 2015 opgeknapt.
===
+++!!!*[2016 &raquo;]
!! Gaat molen De Otter na een jarenlange impasse in de verkoop?
Het Parool, 26 november 2016, Bien Borren

Drie partijen hebben interesse getoond in de zeventiende-eeuwse houtzaagmolen De Otter in Amsterdam-West.
Ze hebben de gemeente gevraagd het bestemmingsplan van de molen te wijzigen, zodat het pand een andere invulling kan krijgen na een eventuele verkoop.

De molen aan de Kostverlorenvaart in West is al jaren het middelpunt van getouwtrek tussen het stadsdeel, omwonenden en de eigenaar.
In 2012 zinde molenaar Paul Rijkers op een verhuizing naar het molenpark in Uitgeest, sinds hoogbouw in de buurt de wind belemmert en draaien bijna onmogelijk maakt. 'Een molen die geen wind vangt, is gedoemd af te sterven,' zei hij destijds tegen Het Parool.
!!! Wind
Maar het stadsdeel wilde geen monumentenvergunning verstrekken voor de verplaatsing. West wil de oudste houtzaagmolen van Nederland behouden op de oorspronkelijke plek aan de vaart, ongeacht of de wieken daar genoeg wind vangen.
Stichting Houtzaagmolen De Otter, eigenaar van de molen, spande een juridische procedure aan tegen de gemeente om verhuizing af te dwingen, maar is inmiddels ook in gesprek met mogelijke kopers. 
'De kans is reëel dat er op korte termijn een einde komt aan de juridische procedure,' schrijft stadsdeelvoorzitter Gerolf Bouwmeester in een brief aan het algemeen bestuur van West. Hij inventariseert namens het stadsdeel de toekomsscenario's.
!!! Toetsingskader
Het stadsdeel gaat ervan uit dat De Otter gekocht wordt door een ontwikkelaar en kijkt naar de mogelijkheden om het bestemmingsplan te wijzigen. 
De input van de buurt wordt daarbij meegenomen. Er komt een informatieavond voor omwonenden en geïnteresseerde partijen.
===
+++!!!*[2017 &raquo;]
In 2017 werden activiteiten ontplooid om de molen en het bij behorende erf te (gaan) onderhouden, zie ook https://www.facebook.com/houtzaagmolendeotter/

!!! Molen De Otter leeft: meer draaidagen in aantocht
https://www.dewestkrant.nl, 18-7-2017
Na jarenlange stilstand heeft molen De Otter zaterdag weer gedraaid. Dat gaat vaker gebeuren, zegt ~Robert-Jan Prins. Met twee andere vrijwillige molenaars heeft Prins zich ontfermd over de houtzaagmolen uit 1631, die roerloos stond te verkommeren. 'Veel mensen kwamen zaterdag spontaan kijken. De molen leeft weer, zeiden ze', aldus Prins. Bij gunstige wind zal De Otter vrijdag opnieuw draaien.

~Robert-Jan Prins en kompanen Willem Roose en Roel Gremmer konden het niet langer aanzien en benaderden alle betrokken partijen met de vraag of zij als vrijwilligers konden helpen. Het trio gaat achterstallig onderhoud verrichten en de molen weer af en toe laten draaien.
!!! Brandgevaar
De drie gediplomeerde molenaars begonnen met het maaien van hoog gras rond de molen. De wilde begroeiing was riskant met het oog op brandgevaar, aldus Prins. De molen bleek nog 'krakend en piepend' te kunnen draaien. De basisconstructie is volgens Prins nog wel goed, maar er is wel dringend onderhoud zoals schilderwerk nodig. 'De basisconstructie uit 1631 is uniek en mag absoluut niet verloren gaan'.
!!! Wind
Het gebrek aan wind door nieuwbouwprojecten in de buurt was een belangrijk argument voor het plan om De Otter te verplaatsen. Maar volgens Prins kan de molen wel degelijk draaien, ook al zijn de omstandigheden allesbehalve ideaal. 'De molen staat middenin de stad en veel minder goed dan in een polder. Je hebt alleen nog uit twee hoeken wind, en dan onregelmatig. Maar als we tijd hebben en er is wind, dan zal de molen weer draaien'.
===
!!! Molen De Otter blijft staan
Op 4 augustus 2017 bepaalde de rechtbank dat de De Otter definitief op zijn huidige locatie blijft staan. Daarmee kwam een einde aan een sinds 2004 slepend conflict, toen stadsdeel Westerpark (thans stadsdeel West) weigerde een vergunning te verlenen aan Stichting Houtzaagmolen 'De Otter' voor verplaatsting van de molen naar Uitgeest.

*+++!!![Rechtbank van Amsterdam verbiedt verplaatsing Houtzaagmolen De Otter &raquo;]
Op 22 augustus 2006 heeft de Rechtbank van Amsterdam in haar uitspraak geoordeeld dat het Stadsdeel Westerpark géén vergunning hoeft af te geven om verplaatsing van de Molen naar Uitgeest mogelijk te maken.
Eigenaar gaat in beroep bij Raad van State
Door deze uitspraak mag de eigenaar de molen niet verplaatsen, hetgeen wel nodig is om het monument te redden van de ondergang. De molen staat door gebrek aan bruikbare wind stil en zal daardoor in hoog tempo vervallen.
Het allerlaatste wat de eigenaar, Stichting Houtzaagmolen De Otter, nu nog kan doen is de zaak voorleggen aan de Raad van State. Dat gaat zij dan ook doen.
===
*+++!!![Raad van State schort zitting over De Otter op &raquo;]
Op 1 februari 2007 behandelde de Raad van State het beroep tegen de uitspraak van de rechtbank van Amsterdam.
Al snel besloot het college dat de beide partijen nogmaals om de tafel moesten gaan zitten om overeenstemming te bereiken over een nieuw windonderzoek ter plaatse. Dit onderzoek zou moeten uitwijzen of De Otter nu wel of niet meer kan zagen.
Om kort te gaan heeft de RvS besloten dat De Otter en het stadsdeel opnieuw rond de tafel moeten gaan zitten om te proberen tot overeenstemming te komen over een nieuw uit te voeren windonderzoek (maar dan ter plaatse van de molen) dat zou moeten aantonen dat De Otter wel of niet meer kan zagen op de huidige locatie.
Deze overeenstemming moet uiterlijk binnen 3 maanden zijn bereikt.
Als er dan nog geen overeenstemming is bereikt over een uit te voeren windonderzoek, wordt de zitting voortgezet.
Één en ander betekent dat de verplaatsing er niet makkelijker op is geworden en ons zeker meer geld zal gaan kosten
Positief zou men kunnen aanmerken dat we nu in staat zullen zijn om het ongelijk van het stadsdeel aan te tonen, zodat aan het eeuwige welles-nietes spelletje een einde zal komen.
===

*+++!!![Overleg met stadsdeel mislukt &raquo;]
De Otter nodigde het stadsdeel uit om de besprekingen zo spoedig mogelijk te beginnen.
Meteen al bij de eerste bijeenkomst op 5 maart 2007 strandde het overleg echter jammerlijk.
Het stadsdeel wil alleen haar eigen zin doordrijven:
"Zullen we dan maar een elektromotortje in De Otter inbouwen?" Wat tot dusver een wrange grap in molenminnend Nederland was, is vanmiddag gelanceerd als serieus voorstel van het stadsdeel Westerpark om de historische zaagmolen voor het stadsdeel te behouden. Zonder respect te tonen voor de cultuur-historische waarde van de unieke houtzaagmolen De Otter, wil het stadsdeelbestuur koste wat kost dit monument in Amsterdam-west behouden, zelfs als de wieken dan elektrisch zouden moeten worden aangedreven. Cynisch is dat de Otter de wind uit de wieken is genomen door de bouwpolitiek van datzelfde stadsdeel.
De eigenares van de molen heeft tevergeefs bepleit bij het stadsdeel om De Otter nog een kans op overleven in de ruimte van Uitgeest te bieden. Het stadsdeel weigerde. De eigenares ging naar de Raad van State. Deze vroeg beide partijen nog eens samen goed uit te zoeken of  de ingebouwde Otter nu kan zagen of niet. Vanmiddag zaten beide partijen in Amsterdam aan tafel om dat onderzoek voor te bereiden. Maar op voorhand liet drs. ing. Rolf Steenwinkel, wethouder van het stadsdeel, weten dat, wat de uitkomst van zo’n onderzoek ook zou zijn, het stadsdeel De Otter per se binnen z’n muren wil houden. "Hij kan toch draaien met een motortje?", aldus een opgewekte wethouder.
De eigenares van De Otter gaat nu aan de Raad van State berichten dat het onderzoek helaas geen zin heeft.
Een fopmolen is voor haar geen optie.
We zijn dus weer terug bij af.
===

*+++!!![Raad van State: Beroep van De Otter is gegrond &raquo;]
Op 30 mei 2007 heeft de Raad van State uitspraak gedaan over het beroep dat De Otter had ingediend tegen het besluit van het stadsdeel om de vergunning voor de verplaatsing te weigeren. Het stadsdeel-besluit is door de Raad van State vernietigd.
Volgens de RvS heeft De Otter het beroep terecht aangevoerd, heeft het stadsdeel niet zorgvuldig genoeg gehandeld en moet het stadsdeel opnieuw een beslissing nemen nadat zij zich beter over de windbelemmeringen heeft geïnformeerd. Het stadsdeel is veroordeeld tot het betalen van de proceskosten.
De eigenaar van de molen, 'Stichting Houtzaagmolen De Otter' , zal -na intern beraad over de uitspraak- zo spoedig mogelijk contact met het stadsdeel opnemen om de toekomst van een werkende Otter te verzekeren.
===

*+++!!![De Otter opnieuw in onderhandeling met het stadsdeel &raquo;]
Na de uitspraak van de Raad van State zijn er opnieuw initiatieven ondernomen om middels onderhandelingen tot een oplossing voor de toekomst van De Otter te komen.
Op initiatief van de provinciale molencommissie hebben zowel het stadsdeel als De Otter ingestemd om onder leiding van een mediationcommissie te bezien of er langs de weg van onderhandelingen een goede toekomst voor De Otter kan worden veilig gesteld.
De onderhandelingen begonnen op 27 augustus en zouden aanvankelijk 3 maanden duren. Door onvoorziene persoonlijke omstandigheden liep het mediation-traject uit tot half april 2008. Zoals gebruikelijk bij mediation was afgesproken om tijdens de onderhandelingen absolute 'radiostilte' in acht te nemen. Geen mededelingen naar pers, internet of wat dan ook. De eindconclusie van de commissie kwam op 11 april 2008, waarin werd geconcludeerd dat verplaatsing van De Otter onvermijdelijk was maar dat moest worden getracht om het stadsdeel te compenseren middels de plaatsing van een replica. (Lees hier de volledige eindconclusie). Hierbij werd besloten om de radiostilte nog tot september aan te houden om in die tijd te proberen om de realisatie van een replica van de grond te tillen.
Dit mislukte jammerlijk. Geen van de partijen in het overleg bleek de financiering van de bouw van een replica te kunnen en/of willen realiseren. De Stichting Houtzaagmolen De Otter heeft totaal geen inkomsten meer en kan dus geen geld op tafel brengen.
===
*+++!!![De Otter bepleit tevergeefs spoedige verplaatsing bij rechtbank Amsterdam (november 2008) &raquo;]
Al tijdens de mediation werd er door De Otter bij het stadsdeel op aangedrongen om met het windonderzoek ter plaatse bij De Otter te beginnen. Dit onderzoek was door de Raad van State als voorwaarde gesteld als het stadsdeel alsnog de vergunning voor de verplaatsing wilde weigeren. Omdat het stadsdeel dit onderzoek nog steeds niet was begonnen vroeg De Otter aan de rechtbank van Amsterdam om in staat gesteld te worden om de molen te verplaatsen. De rechtbank echter ging hierin niet mee. De Otter heeft beroep aangetekend.
===
*+++!!![Spoedig windonderzoek ter plaatse rond De Otter; molen gaat weer in de zeilen &raquo;]
Na alle vruchteloze pogingen om via overleg tot een oplossing te komen wordt dan eindelijk het door de Raad van State geëiste windonderzoek rond de molen opgestart. Voor dit onderzoek worden 2 masten naast de molen opgericht waarin meetapparatuur wordt gemonteerd die alle gegevens over windrichting en snelheid continu zullen vastleggen. De metingen worden uitgevoerd door de firma Peutz, geflankeerd door de firma Ecofys. Na afloop levert dat een geweldige hoeveelheid meetgegevens op waaruit moet blijken of de molen op z'n plek kan zagen. Dat kan echter alleen als ook bekend is bij welke wind De Otter kàn zagen! Om dat te weten te komen moet de molen tijdens de meetperiode dus zo veel mogelijk klaar staan om te malen, zodat de meetresultaten kunnen worden vergeleken met de prestaties van de molen.
Dit alles betekent dat de molen weer uit de mottenballen wordt gehaald en zoveel als mogelijk wordt bemand door de molenaar.
Het is de bedoeling dat de metingen op 1 februari beginnen. Na 3 maanden zal een tussentijdse evaluatie van de tot dan toe vergaarde gegevens worden gedaan.
Het is dus mogelijk dat u de molen zo nu en dan weer ziet draaien, al zal dat -om de bekende redenen- niet vaak zijn.
===

*+++!!![De Otter weer draaivaardig ten behoeve van windonderzoek &raquo;]
Maart 2009: 3 jaar stilstand heeft De Otter geen goed gedaan.
Dat bleek maar al te zeer toen de molen begin februari weer uit de mottenballen werd gehaald.
Weer en wind hebben de molen in die tijd behoorlijk te grazen genomen ondanks de geconserveerde staat.
De kap van de molen lekte aanzienlijk en bij nadere inspectie bleek de vorstbalk geheel verrot te zijn op de plek waar deze balk door de kap naar buiten gaat.
Over het hele molenlijf groeit inmiddels alg en mos; een kwalijke ontwikkeling.
Met zo'n 8 molenaars werd de molen in 2 weekenden zoveel mogelijk draaivaardig gemaakt: De molen werd 'opgezet' zodat hij niet meer zo zwaar op de rollen op de ringmuur draagt. Dit was nodig omdat de constructie behoorlijk was uitgezakt. Op zich geen abnormale ontwikkeling bij een paltrokmolen maar de ingreep was wel nodig.
Daarna werden de windborden weer in het gevlucht bevestigd en ook de zeilen werden weer ingehangen.
Tijdens en na deze werkzaamheden bleek het gevlucht zeer zwaar te draaien en uiteindelijk zat er geen beweging meer in.
De bovenas moest worden afgesteld, een karwei voor de molenmaker die toch al was ingeschakeld om de kap weer waterdicht te maken.
Allereerst werd de vorstbalk geamputeerd, waardoor de molen een nog beroerder uiterlijk kreeg.
Eigenlijk moet de hele vorstbalk worden vervangen, maar daarvoor ontbreekt het de stichting eenvoudig de benodigde financiën. Het blijft dus bij deze nood-ingreep.
Vervolgens werd de 'wond' weer waterdicht gemaakt
Tenslotte werd de bovenas afgesteld en De Otter staat er nu dus weer draaivaardig bij, geëscorteerd door 2 masten met windmeters....
Jammer nu dat al deze moeite en kosten totaal voor niets lijken te zijn: Het stadsdeel heeft meerdere malen verklaard zich niets van de uitslag van het onderzoek aan te trekken. Ook als het uitwijst dat De Otter inderdaad niet kan zagen (en dat kan niet anders, want hij draait niet) , wil het de molen niet laten gaan naar z'n nieuwe plek waar hij nog eeuwen mee kan.
En daarmee komen we dus uiteindelijk wéér bij de rechter uit.
===

*+++!!![Windonderzoek wijst uit: Géén bruikbare windonderzoek meer bij De Otter &raquo;]
Van februari 2009 tot februari 2010 heeft er ter plaatse rond De Otter een windonderzoek plaats gevonden waarbij continu de windsnelheid en windrichting zijn gemeten, 24 uur per dag, 7 dagen per week.
De Raad van State had in haar uitspraak van 30 mei 2007 bepaald dat het stadsdeel van zo'n onderzoek moest aantonen dat De Otter nog zou kunnen werken.
Aan de hand van vooraf afgesproken normen is m.b.v. de gegevens die deze metingen hebben opgeleverd uitgerekend hoe vaak de molen in die periode zou hebben kunnen draaien.
Het onderzoek is nu afgerond en het eindresultaat wijst uit dat er nog slechts in 4,9% van de beschikbare tijd met de molen had kunnen worden gedraaid (Let wel: draaien betekent nog niet zagen! Daar laat het onderzoek zich niet over uit.
In de praktijk betekent het dat er nog veel minder mogelijkheden overblijven om de molen te laten draaien. Immers, er staat niet 7 dagen per week een molenaar klaar om in z'n vrije tijd de molen te bedienen. Zoals door de eigenaar al jaren is gesteld, blijven er per jaar maar een paar dagen over waarop de molen zou kunnen draaien en dat betekent de praktisch dat de molen gewoon stil staat en daardoor vervalt.
De eigenaar van de molen heeft daarom in haar reactie het stadsdeel uitgenodigd om de molen nu zo snel mogelijk te verplaatsen om het monument voor het nageslacht te behouden.
===

*+++!!![Stadsdeel blijft weigeren &raquo;]
Het stadsdeel echter heeft in haar (eigen)wijsheid besloten dat de molen moet blijven staan en weigert iedere medewerking, zoals het verstrekken van een monumentenvergunning, die nodig is om tot verplaatsing over te mogen gaan. In een uitvoerige brief wringt het zich in allerlei bochten om haar gelijk te bevechten. Geen middel blijft daarbij onbeproefd en zij gaat zelfs zo ver om voor te stellen om de vóóraf afgesproken normen waarmee het onderzoek het eindresultaat heeft berekend àchteraf te veranderen om op die manier tot een (voor het stadsdeel) gunstiger uitkomst te komen. Een ronduit beschamende vertoning.
===

*+++!!![Eigenaar gaat in beroep &raquo;]
De eigenaar, Stichting Houtzaagmolen De Otter, heeft er het volste vertrouwen in dat alle oneigenlijke en ondeugdelijke argumenten kunnen worden weerlegd en start daarom de juridische procedures die haar ter beschikking staan.
Wordt vervolgd.
===
*+++!!![De Otter mag worden verplaatst naar Uitgeest &raquo;]
Op 13 mei heeft de rechtbank van Amsterdam uitspraak gedaan in de beroepszaak die de Stichting Houtzaagmolen De Otter had aangespannen tegen Stadsdeel West, die weigert om de monumentenvergunning af te geven die nodig is om de molen te verplaatsen naar een windrijke plek in Uitgeest.
De rechter stelde De Otter op alle punten in het gelijk en verleende ons op die manier de zo fel begeerde monumentenvergunning.
Niet geheel onverwacht gaat het stadsdeel echter in beroep bij de Raad van State.
De Otter ziet dat met het volste vertrouwen tegemoet. Immers diezelfde Raad van State stelde De Otter al eerder in het gelijk, maar bood het stadsdeel nog de mogelijkheid om middels een windonderzoek ter plaatse aan te tonen dat De Otter op z'n eigen plek nog kan draaien en zagen.
Dat windonderzoek is inmiddels geweest en de conclusie daarvan is dat er nog slechts 4,9% met de molen kan worden gedraaid, zagen lukt al helemaal niet meer.
Wij verwachten dan ook dat de Raad van State haar eerdere uitspraak zal bevestigen nu vaststaat dat de molen op z'n huidige plaats geen overlevingskansen meer heeft.
Ons geduld wordt nog even op de proef gesteld ...
===

*+++!!![Opnieuw uitstel door uitspraak Raad van State &raquo;]
Op 2 november 2011 heeft de Raad van State uitspraak gedaan in de zaak rond de verplaatsing van Houtzaagmolen De Otter.
Eerder had de Rechtbank van Amsterdam uitgesproken dat De Otter verplaatst mocht worden omdat de windsituatie dusdanig was verslechterd dat de molen niet meer kan draaien. Dat wordt door de Raad van State onderschreven.
Tevens bepaalde de rechtbank dat de stichting Houtzaagmolen De Otter geacht werd de benodigde vergunning in haar bezit te hebben.
Dat laatste is evenwel door de Raad van State vernietigd. Voor het overige heeft zij het oordeel van de rechtbank van Amsterdam onderschreven, waarmee eenduidig is vastgesteld dat de molen niet meer kan draaien.
De stichting Houtzaagmolen De Otter zal de Commissie Bezwaar en Beroep van de gemeente Amsterdam het verzoek doen de zaak met spoed te behandelen.
===
*+++!!![Commissie Bezwaar en Beroep verwerpt de bezwaren van De Otter &raquo;]
Op 7 maart 2012 ontvingen wij het advies van de bezwaarschriftencommissie van het stadsdeel West t.a.v. ons bezwaar tegen de weigering van het stadsdeel om vergunning te verlenen om De Otter te verplaatsen naar Uitgeest. Daarin verwerpt de commissie de bezwaren van De Otter en wordt het stadsdeel in het gelijk gesteld.
Echt verrassend was dit niet, maar opmerkelijk was wel dat de commissie in feite niet verder kwam dan het onverkort overnemen van het bekende lijstje van drogredenen die het stadsdeel in de afgelopen jaren als een mantra ter berde heeft gebracht.
De stichting Houtzaagmolen De Otter gaat zich nu over de te nemen stappen beraden.
===
//Bron: Vereniging Vrienden van de Amsterdamse Binnenstad// http://www.amsterdamsebinnenstad.nl

Nadat in 1627 in Amsterdam aan het met de hand zagen van stammen en balken een einde was gekomen en het gilde van hen die zich met deze arbeid bezighielden, op 15 september was opgeheven, waren de houtkopers alhier afhankelijk van de productie van de zaagmolens in de Zaanstreek en in Waterland.
!!Compagnie
Op 5 januari 1630 richtten 21 van hen bij akte voor notaris Laurens Lamberti een compagnie op voor het stichten van houtzaagmolens. Niemand mocht voor minder dan ƒ&nbsp;1000 deelnemen en zij kwamen te zamen tot ƒ&nbsp;40.000. Voorts verwachtten zij van het stadsbestuur een octrooi omtrent de invoer van gezaagd hout in Amsterdam en de bouw van houtzaagmolens bij de stad. In concept werd dit octrooi op 28 juni 1630 door de vroedschap goedgekeurd en kon daarop door burgemeesters vastgesteld. Buiten de Regulierspoort en de Raampoort werden (16 en 12) terreinen aangewezen, waarop de leden van de compagnie met uitsluiting van alle anderen zaagmolens en de bijbehorende kleine woningen mochten bouwen. De eerste tien jaar zou geen grondhuur betaald behoeven te worden, voor de volgende tien jaar zouden burgemeesters en thesaurieren een redelijke huurprijs vaststellen. Als de molens gereed waren, zou geen gezaagd hout meer in Amsterdam ingevoerd mogen worden.
Op 15 juli 1630 sloot de compagnie een contract met de molenmakers de gebroeders Claes en Frans Dirksz., bijgenaamd Meulen. Dezen kregen opdracht gedurende tien jaar de nodige molens te bouwen en te onderhouden. Zij zouden daarvoor ieder ƒ&nbsp;500 's jaars ontvangen. Bij hun dood zouden de weduwen of kinderen ƒ&nbsp;200 's jaars krijgen tot het eind van de tienjarige periode. De gebroeders Meulen ontvingen een door de compagnie te bepalen vergoeding voor hun veerzagerij. Zij werden verplicht een administratie bij te houden van al het door de molens gezaagde hout en zij moesten ervoor zorgen dat het op tijd werd afgeleverd. Als de zagerij goed 'zonder doppen' verliep, zouden de gebroeders aan de Staten octrooi vragen, dat door de compagnie voor ƒ&nbsp;200 ineens zou worden overgenomen. Reeds op 1 augustus 1630 verleenden de ~Staten-Generaal aan Claes en Frans Dirksz. voor twaalf jaar octrooi voor een '//{{blue{inventie waerdoor de sagen der hout- ofte saechmolens die door den wint worden gedreven, in suicker manieren sullen connen gedwongen ende gestiert worden, dat niet allen noyt geene bochten off cromten, m't gesaechde hout en sullen worden bevonden, maer dat oock de sagen veel rechter ende gladder sullen doorgaen ende het wagenschot mitsgaders ander fijn hout veel subtylder dunner ende bequamer sagen ende doven, dat off t'selve by twee de beste hantsagers van 't Lant waere gesaecht}}}//'. Zes dagen later verhoogden de houtzagers het kapitaal van hun compagnie tot ƒ&nbsp;74.700.
Claes Dirksz. wordt op 4 augustus 1631 'meester of fabriek van de zaagmolens' genoemd, als hij ten verzoeke van Paulus Hilmers, boekhouder van de compagnie, verklaart als lasthebber van de houtkoper Claes Jansz. een smid, wonende in De Vergulde Clopper op de Breestraat, te hebben aangenomen om voor de compagnie ijzerwerk te maken.
!!Problemen
Dat ijzerwerk gaf nog al eens problemen. Op 22 maart 1631 lieten de bewindhebbers der compagnie een Claesgen Thijssen, smidswinkelhoudster op de Breestraat bij de Moddermolensteeg, door notaris Lamberti aanzeggen dat het ijzerwerk aan de Waelsmolen niet voldeed. Op 24 april 1632 maakte notaris Nicolaas Gerrit Rooleeu twee akten op over door de grofsmid Jacob Jans in Hoorn geleverde 'bedriebochte crecken' die niet behoorlijk in een triangel gemaakt waren. Zijn Amsterdamse collega Jan Abrahams moest ze oversmeden om ze voor de houtzaagmolens bruikbaar te maken.
Ook over Claes Dirksz. Meulen waren de bewindhebbers niet tevreden. Op 20 mei 1633 ontsloegen zij hem van de overeenkomst van 15 juli 1630. Hij ontving daarbij 600 Carolusguldens, een kwartaal huishuur en enige gereedschappen. Het octrooi van 1 augustus 1630 had hij op 20 februari 1632 aan de compagnie overgedragen. Het werd op 16 maart 1632 aangevuld met bepalingen omtrent een as met drie krukken in triangel voor het zagen van krom en licht hout. De rechtsgeleerde Hugo de Groot was er zelfs aan te pas gekomen om te verklaren dat het octrooi voor verkoop vatbaar was. Broer Frans Dirksz. had al op 21 maart 1631 de dienst van de houtzaagmolenaars verlaten, zij kochten hem uit voor ƒ&nbsp;75.
Niet alleen met hun 'fabriek', ook met elkaar konden de zaagmolenaars het op den duur niet goed vinden. Op 14 juni 1638 werd hun op hun verzoek door de vroedschap toegestaan, de compagnie op te heffen en de molens te verkopen. Ook anderen zou het voortaan vrij staan houtzaagmolens op te richten. Voor de werven van de voormalige compagniesmolens zou geen huur betaald behoeven te worden, zolang ze voor zaagmolens gebruikt werden. Ter uitvoering van deze vroedschapsresolutie droegen burgemeesters op 26 december 1638 aan Barend Willemsz. Prins over de molenwerf no. 1 'buiten dezer stede nieuwe fortificatie omtrent achter de Carthuisers'. Prins werd daarmee de eerste individuele eigenaar van De Otter.
De Otter is een betrekkelijk kleine molen, die gebruikt werd voor het zagen van balken. Op het Amsterdamse Gemeentearchief is een bestek aanwezig van een dergelijke molen, gedateerd 16 juli 1630, waarin de timmerman Jacob Sybrantsz. aanneemt, deze in drie maanden te bouwen voor 350 Carolus guldens. De romp is samengesteld uit eikehout en grenehout, waarbij ook gebruik is gemaakt van eiken krommers. De Otter is ongetwijfeld de oudste nog bestaande paltrok van ons land. De Held Jozua te Zaandam, De Eenhoorn te Haarlem en Mijn Genoegen in het Nederlands Openluchtmuseum te Arnhem stammen uit de achttiende eeuw, terwijl De Gekroonde Poelenburg aan de Zaanse Schans na een brand in 1904 herbouwd is.
!!De paltrok
Kenmerkend voor de paltrok is dat de molenromp met de aan beide zijkanten aangebouwde luifels in zijn geheel draaibaar is. De gehele molen rust op een in het midden opgestelde staander, de koningsstijl. Een groot rollager op een stenen ringmuur draagt de niet werkende molen nauwelijks, maar steunt en stabiliseert deze en houdt hem in balans, als er met windkracht gezaagd wordt. Bovendien wordt het rollager gebruikt om met behulp van het kruirad de molen zo te draaien -kruien in molenaarstaal- dat het wiekenkruis de wind kan vangen.
!!Na 1926
Sinds 1926 heeft De Otter geen wiekenkruis meer. De firma Van der Bijl heeft de romp echter steeds goed onderhouden, zodat De Otter niet de minste is in het kwintet der Nederlandse paltrokken. De omgeving is evenwel niet ideaal, omdat door bebouwing in de nabijheid de windvang wordt belemmerd. Dat heeft ertoe geleid dat door sommigen wordt gesproken over de wenselijkheid de molen te verplaatsen. Er wordt daarbij zelfs gedacht aan overbrenging naar Uitgeest, waar Cornelis Cornelisz. in 1592 de eerste paltrok gebouwd zou hebben. De Stichting Paltrok De Hoop wil de romp van De Otter naar de Binnenmeer aldaar verplaatsen, waar de plaats van de eerste paltrok nog vrijwel ongeschonden aanwezig is. Anderen denken aan overbrenging naar een terrein aan de Haarlemmerweg om De Otter althans voor Amsterdam te behouden.
Daarbij moet wel worden bedacht dat op de huidige plaats aan de Gilles van Ledenberchstraat 76-78, waar de molen nu drie en een halve eeuw staat, ook de molenwerf met de vroegere woningen van de baas en de knechten en de loodsen met de gebruikelijke versiering van een uitgezaagde suikerpot op de toppen van de gevels nog aanwezig is. Het botenhuis is verdwenen, maar de insteekhaven aan de Kostverlorenvaart is er nog wel. In het kantoor van de houthandel wordt het bovenlicht uit een der woningen bewaard, dat een fraai uitgesneden otter vertoont.
{{BROWN{De Poort}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "De Poort1"
"1968 " "1968" "De Poort01"
"1969 " "1969" "Buurt336"
"1970 " "1970" "Buurt165"
"Ca. 1970 " "Ca. 1970" "Buurt352"
"Ca. 1970 " "Ca. 1970" "Buurt353"
"1973 " "1973" "De Poort02"
"1981 " "1981" "Buurt337"
"1993-A " "1993" "Buurt084"
"1993-B " "1993" "Buurt083"
"1996-A " "1996" "Buurt340"
"1996-B " "1996" "Buurt354"
"2007 " "2007" "De Poort03"
"2009 " "2009" "De Poort04"
"2013 " "2013" "Buurt364"
>>}}}
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1968_Hugo_de_Grootkade_bouw_De_Poort_400.jpg][Foto/1968_Hugo_de_Grootkade_bouw_De_Poort.jpg]]
//Bouw van De Poort, 1968.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1973_Hugo_de_Grootkade_met_De_Poort_400.jpg][Foto/1973_Hugo_de_Grootkade_met_De_Poort.jpg]]     
//De Poort aan de Hugo de Grootkade, 1973.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2007_ca_Hugo_de_Grootkade_De_Poort_kapel_400.jpg][Foto/2007_ca_Hugo_de_Grootkade_De_Poort_kapel.jpg]]
//De ingang van de kerkzaal in De Poort, ca. 2007.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2009_Hugo_de_Grootkade_1_400.jpg][Foto/2009_Hugo_de_Grootkade_1.jpg]]
//De Poort. Google Street View, 2009.//
{{BROWN{Historie van De Poort}}}
Tijdens de verbouwing van Huize Horizont aan de Nieuwe Herengracht, begin jaren zestig, speelde de Diakonie van de Gereformeerde Kerk in Amsterdam met de gedachte een tweede verpleeghuis te bouwen. Vanzelfsprekend viel het oog op de panden van de Weezenstichting aan de Hugo de Grootkade. De ernaast gelegen Raamkerk werd, als gevolg van het teruglopende bezoekersaantal, in het najaar van 1963 gesloten. Jeugdhonk ’t Trefpunt verhuisde naar de 3e Hugo de Grootstraat. De panden werden in 1964 gesloopt en het terrein werd bouwrijp gemaakt. Tevens werd geconstateerd dat de naastgelegen panden Hugo de Grootkade 20 en 20A ernstige constructieve gebreken vertoonden. Besloten werd deze percelen te kopen en vervolgens te slopen. Natuurlijk bracht dit alles extra kosten met zich mee, maar uiteindelijk kwam de financiering rond en konden verpleeghuis De Poort aan de Hugo de Grootkade en een daarbij behorend zusterhuis aan de Planciusstraat worden gebouwd.
Hoewel al in 1969 de eerste bewoners in De Poort kwamen, was de officiële feestelijke opening 'pas' op 8 januari 1970. Er was ruimte voor 220 bewoners, waarvan een groot deel dementerend.
!!!Veranderingen na 1969
In 1993 was De Poort toe aan renovatie. De bewoners verhuisden voor twee jaar naar Osdorp. In 1995 werd De Poort opnieuw geopend.
Bij de renovatie is de onderdoorgang van Hugo de Grootkade naar 3e Hugo de Grootstraat/Van Oldenbarneveldtstraat 'gesneuveld'.

De tijden veranderen en daarmee de eisen die aan verpleeghuizen worden gesteld. Eén van de wensen van de bewoners is het hebben van meer privacy. Dat betekent voor De Poort dat de drie- en vierbedskamers zullen verdwijnen en er alleen nog maar één- en tweebedskamers komen. Er wordt daarom opnieuw een verbouwing van De Poort voorbereid.
{{BROWN{Molen De Samson}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "De Samson0"
"Situatie 1822-2007  " "1822 - 2007" "De Samson1"
"1890-A " "1890" "Jacob Olie11"
"1890-B " "1890" "Jacob Olie09"
"1892-A " "1892" "Jacob Olie21"
"1892-B " "1892" "Molens20"
"1892-C " "1892" "Jacob Olie22"
"1893-A " "1893" "Jacob Olie29"
"1893-B " "1893" "Jacob Olie34"
"1893-C  " "1893" "Jacob Olie28"
"1894 " "1894" "Jacob Olie45"
"1895  " "1895" "Jacob Olie49"
>>}}}
{{BROWN{Molen De Samson}}}
+++^*[Houtzaagmolen &raquo;]
{{sliderBG{
<<tiddler Houtzaagmolen>>
}}}
===De Samson stond op de hoek van de Kostverlorenvaart en de Molen- of Kuiperssloot. De plaats van molen De Samson nu: in Kostverlorenvaart bij (nieuwbow) van Reigersbergenstraat.
De Samson of Simson heette eertijds De Bruinvis.
De Samson was een achtkantige bovenkruier, gebouwd in 1765 en afgebroken in 1895.
Op veel foto's van Jacob Olie is deze molen te zien.
[img[Situatie De Samson|Images/1822-2007_Situatie_molen_De_Samson_400.jpg]]
//Situatie molen De Samson op de kaart van 1822 met overlay van de kaart van 2007.//
{{BROWN{Molen De Victor}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "De Victor0"
"Situatie 1822-2007 " "1822 - 2007" "De Victor1"
"1882 " "1882" "Prenten25"
"1886-A " "1886" "De Victor2"
"1886-B " "1886" "Prenten30"
"1886-C " "1886" "Prenten105"
"1890-A " "1890" "Jacob Olie13"
"1890-B " "1890" "Jacob Olie12"
"Ca. 1896  " "Ca. 1896" "Molens25"
>>}}}
{{BROWN{Molen De Victor}}}
Van ca. 1614 tot 1685 stond op bolwerk Rijck aan het einde van de Rozengracht de+++^*[standerdmolen &raquo;]
{{sliderBG{
<<tiddler Standerdmolen>>
}}}
===De Smeerpot, een korenmolen.
In 1685 werd deze molen vervangen door een achtkantige+++^*[stellingmolen &raquo;]
{{sliderBG{
<<tiddler Stellingmolen>>
}}}
===De Victor, ook een korenmolen.
De Victor, die ook bekend stond als De St. Victor of De Veghter, werd in 1898 afgebroken.
Ook molen De Victor is op veel foto's van Jacob Olie te zien.
[img[Situatie molen De Victor|Images/1822_2007_Situatie_molen_De_Victor_400.jpg]]
//Situatie molen De Victor op kaart uit 1822 met overlay van de kaart uit 2007.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1886_NINT_molen_De_Victor_400.jpg][Foto/1886_NINT_molen_De_Victor.jpg]]
//Molen De Victor op bolwerk Rijck aan het eind van de Rozengracht, 1886.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1822_Kadasterkaarten_Kostverlorengebied_400.jpg][Foto/1822_Kadasterkaarten_Kostverlorengebied.jpg]]
//Kaart Kostverlorengebied, gebaseerd op kadasterkaarten van 1822. Ton Gerner, 2007.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1822_Kadasterkaarten_Kostverlorengebied_met_overlay_Google_Maps_2007_400.jpg][Foto/1822_Kadasterkaarten_Kostverlorengebied_met_overlay_Google_Maps_2007.jpg]]
//Kaart Kostverlorengebied, gebaseerd op kadasterkaarten van 1822, met overlay van Google Maps kaart. Ton Gerner, 2007.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1890_Plattegrond_Hugo_de_Grootbuurt_Misset_400.jpg][Foto/1890_Plattegrond_Hugo_de_Grootbuurt_Misset.jpg]]
//Getekend kaartje van de Hugo de Grootbuurt. H.M.J. Misset, 1890.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1896_Plattegrond_IJ_400.jpg][Foto/1896_Plattegrond_IJ.jpg]]
//Plattegrond van een gedeelte van het afgesloten IJ, 1896.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1941_Kaart_Amsterdam_blad_D5_schaal_1_2500_400.jpg][Foto/1941_Kaart_Amsterdam_blad_D5_schaal_1_2500.jpg]]
//Kaart van Amsterdam, blad D5, Kostverlorengebied, 1941.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1900_Kaart_Amsterdam_Blad_4_plus_9_400.jpg][Foto/1900_Kaart_Amsterdam_Blad_4_plus_9.jpg]]
//Kaart van Amsterdam, blad 4 en 9 samengevoegd, 1900.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1966_ca_Plattegrond_Hugo_de_Grootbuurt_75_400.jpg][Foto/1966_ca_Plattegrond_Hugo_de_Grootbuurt_75.jpg]]
//Plattegrond van het Kostverlorengebied, 1966.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1976_Amsterdam_Kostverlorenvaartgebied_75_400.jpg][Foto/1976_Amsterdam_Kostverlorenvaartgebied_75.jpg]]
//Plattegrond van het Kostverlorengebied, 1976.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2008_plattegrond_Kostverlorenvaartgebied_400.jpg][Foto/2008_plattegrond_Kostverlorenvaartgebied.jpg]]
//Plattegrond van het Kostverlorengebied (Google Maps), 2008.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1881_plattegrond_Kostverlorengebied_400.jpg][Foto/1881_plattegrond_Kostverlorengebied.jpg]]
//Kostverlorengebied op kaart van 1881 (A.J. van der Stok).//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1892-1903_Buurt_WW_XX_400.jpg][Foto/1892-1903_Buurt_WW_XX.jpg]]
//Kadasterkaarten van buurt WW & XX 'aan elkaar geplakt', datering 1892 - 1903.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1918-1925_Sloten_C3_L1_combined_400.jpg][Foto/1918-1925_Sloten_C3_L1_combined.jpg]]
//2 Kadasterkaarten van Sloten aan elkaar gezet (Admiraal de Ruijterweg).
Sloten C3, 1918(Z) en Sloten L1, 1925(N).//
[[Start]]
[[Inleiding]]






{{BROWN{Dienstregeling Haarlemse tram}}}
In de jaren vijftig was de dienstregeling zodanig opgezet dat op de volledige lijn met de diensten A t/m G en I een 15/20-minutendienst ~Amsterdam-Zandvoort v.v. gereden werd.
In de spitsuren reden negen tussendiensten ~Amsterdam-Haarlem v.v. met de dienstletters H en K t/m R.
Tenslotte waren er vijf diensten S t/m W ~Spuistraat-Sloterdijk v.v. Op het traject ~Spuistraat-Sloterdijk kon je in de spitsuren dus 22 diensten waarnemen, een indrukwekkend geheel.
Toen op 6 oktober 1954 de dienst ~Spuistraat-Sloterdijk was opgeheven, verdween ook de I-dienst ~Amsterdam-Zandvoort. Deze I-dienst alsmede een S-dienst werden toegevoegd aan ~Amsterdam-Haarlem. In de loop van 1957 is het aantal 'Haarlemse' diensten verminderd.
Behalve dienstletters kende de NZHVM ook de dienstnummers 1 t/m 10 die naar behoefte werden ingezet voor extra trams. Meestal ging het om druk strandvervoer naar/van Zandvoort.
De trams ~Spuistraat-Sloterdijk waren voorts herkenbaar aan een groen vierkant bord op de kop van de wagen. 
<script>
        window.DigitalClock_tick=function(id){
                var e=document.getElementById(id); if (!e) return;
                e.innerHTML=new Date().formatString(e.fmt);
                setTimeout('window.DigitalClock_tick('+id+')',e.tick*1000);
        }
        var e=createTiddlyElement(place,'a',new Date().getTime()+Math.random());
        e.onclick=function(){this.paused=!this.paused;window.DigitalClock_tick(this.id);}
        e.fmt=('$1'=='$'+'1')?'hh:0mm:0ss':'$1';
        e.tick=('$2'=='$'+'2')?'1':'$2';
        window.DigitalClock_tick(e.id);
</script>
''@@color:#04b;<<today [[DDD, DD MMM YYYY]]>>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<<tiddler DigitalClock>>@@''
/%
''@@font-size: 16pt;border:1px solid #000;padding: 0em 0.3em 0.1em 0.3em;background:#def;color:#04b;Dordrecht, <<today [[DDD, DD MMM YYYY]]>>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<<tiddler DigitalClock>>@@''
%/
{{BROWN{Diverse foto's}}}
<tabs "">
<tab 1895 - 1925 >
{{BROWN{1895 - 1925}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Ca. 1882 " "Ca. 1882" "Nostalgie106"
"1895-A " "1895" "Nostalgie01"
"1895-B " "1895" "Paardentram1-1"
"1895-C " "1895" "Trams26"
"1895-D " "1895" "Trams29"
"1895-E " "1895" "Nostalgie47"
"Ca. 1909 " "Ca. 1909" "Buurt008"
"1910 " "1910" "Buurt387"
"1911 " "1911" "Nostalgie08"
"1913 " "1913" "Nostalgie09"
"1914-A " "1914" "Nostalgie10"
"1914-B " "1914" "Nostalgie11"
"1918 " "1918" "Nostalgie104"
"1920 " "1920" "Nostalgie13"
"1924 " "1924" "Nostalgie14"
"1925-A " "1925" "Nostalgie15"
"1925-B " "1925" "Nostalgie16"
>>}}}
</tab>

<tab 1926 - 1949 >
{{BROWN{1926 - 1949}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1931 " "1931" "Nostalgie21"
"1931-1932 " "1931-1932" "Nostalgie101"
"1934-A " "1934" "Nostalgie22"
"1934-B " "1934" "Nostalgie93"
"1934-C " "1934" "Nostalgie105"
"1935 " "1935" "Buurt015"
"1935-1936 " "1935-1936" "Nostalgie102"
"1936-A " "1936" "Buurt016"
"1936-B " "1936" "Nostalgie24"
"1937-A " "1937" "Nostalgie25"
"1937-B " "1937" "Nostalgie103"
"1946 " "1946" "Nostalgie28"
"1947 " "1947" "Ben Van Meerendonk56"
"1948 " "1948" "Nostalgie29"
"1949 " "1949" "Nostalgie32"
>>}}}
</tab>

<tab 1950 - heden >
{{BROWN{1950 - heden}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1951 " "1951" "Nostalgie34"
"1952-A " "1952" "Nostalgie35"
"1952-B " "1952" "Ben Van Meerendonk57"
"1955 " "1955" "Nostalgie40"
"1956 " "1956" "Nostalgie41"
"1965 " "1965" "Nostalgie42"
"1968 " "1968" "Nostalgie43"
"1969 " "1969" "Nostalgie44"
"2004 " "2004" "Nostalgie46"
>>}}}
</tab>

</tabs>
{{BROWN{Diverse veren}}}
<tabs "">
<tab 1910 - 1949 >
{{BROWN{1910 - 1949}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1910-A " "1910" "Transport06"
"1910-B " "1910" "J.L. Scherpenisse41"
"Ca. 1910 " "Ca. 1910" "Transport77"
"Ca. 1913 " "Ca. 1913" "Schepen17"
"1917 " "1917" "van Eck15"
"1920 " "1920" "van Eck71"
"Ca. 1925 " "Ca. 1925" "Kostverlorenvaart107"
"1927-A " "1927" "Transport75"
"1927-B " "1927" "Transport76"
"Ca. 1930-A " "Ca. 1930" "Transport16"
"Ca. 1930-B " "Ca. 1930" "Transport80"
"1930 " "1930" "Transport16A"
"Ca. 1934 " "Ca. 1934" "Transport78"
"1935 " "1935" "Transport49"
"1937 " "1937" "Transport30"
>>}}}
</tab>

<tab 1950 - heden >
{{BROWN{1950 - heden}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Ca. 1950 " "Ca. 1950" "Waterlandse trams63"
"Ca. 1955 " "Ca. 1955" "Waterlandse trams20"
"Ca. 1962 " "Ca. 1962" "Transport59"
"1967 " "1967" "Transport60"
"2012 " "2012" "Transport70"
>>}}}
</tab>
</tabs>
{{BROWN{Diversen}}}
{{vTabs{<<tabs "Diversen_Haarlemse_tram"
"Dienstregeling " "" "Dienstregeling Haarlemse tram"
"Logo NZHTM " "" "Logo NZHTM"
"Logo NZHVM " "" "Logo NZH"
"Verkoop materieel " "" "Transport205"
"Vakantiehuisje " "" "Transport206"
"Gesloopt " "" "Transport207"
"In de fik " "" "Transport208"
>>}}}
[img[Dokkum|Images/Dokkum_1960.gif]]<br>Mijnenveger Dokkum 1960 ([[Dokkum]], [[Hoogezand]], [[Roermond]], [[Naaldwijk]], [[Abcoude]], [[Drachten]], [[Ommen]], [[Giethoorn]], [[Venlo]], [[Drunen]], [[Woerden]], [[Naarden]], [[Hoogeveen]], [[Staphorst]], [[Sittard]], [[Gemert]], [[Veere]], [[Rhenen]] / [[Wildervank]], [[Steenwijk]], [[Gieten]], [[Waalwijk]], [[Axel]], [[Aalsmeer]], [[Meppel]], [[Lochem]], [[Goes]], [[Leersum]], [[Sneek]], [[Grijpskerk]], [[Elst]], [[Lisse]])
|Info|Type|Type (Eng.)|Prototype<br>klasse|In dienst|Tonnage| Lengte<br>m  | Breedte<br>m | Diepgang<br>m | HP<br>pk | Snelheid<br>knots |Bemanning|h
|[[Navypedia|http://www.navypedia.org/ships/netherlands/nl_ms_dokkum.htm]]|mijnenveger|minesweeper|Dokkum| 1955-1986 | 373| 46,6| 8,8| 2,3| 2.500| 14| 38|

*+++*[Dokkum 1955 &raquo;]
<<tiddler Schepen84>>
===
{{BROWN{Doorgangshuis}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "Doorgangshuis1"
"Doorgangshuis " "1891" "Doorgangshuis2"
"1983 " "1983" "Doorgangshuis3"
"2008 " "2008" "Doorgangshuis4"
>>}}}
{{BROWN{Doorgangshuis voor gevallen vrouwen}}}
Vanaf onze veranda hadden we uitzicht op de z.g. 'tassenfabriek' in de 3e Hugo de Grootstraat.
Nooit geweten dat deze 'tassenfabriek' ooit gebouwd was als 'Doorgangshuis voor gevallen vrouwen', zoals de bouwtekeningen laten zien.
Het huis werd gebouwd t.b.v. 'De vereeniging tot opbeuring van boetvaardige gevallen vrouwen'.
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1891_3e_Hugo_de_Grootstraat_huis_voor_gevallen_vrouwen_400.jpg][Foto/1891_3e_Hugo_de_Grootstraat_huis_voor_gevallen_vrouwen.jpg]]
//Bouwtekening voor een doorgangshuis voor gevallen vrouwen, 1891.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1983_3e_Hugo_de_Grootstraat_t_Trefpunt_400.jpg][Foto/1983_3e_Hugo_de_Grootstraat_t_Trefpunt.jpg]]
//De voormalige tassenfabriek naast buurthuis 't Trefpunt in 1983.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2008_3e_Hugo_de_Grootstraat_tassenfabriek_400.jpg][Foto/2008_3e_Hugo_de_Grootstraat_tassenfabriek.jpg]]
//De voormalige tassenfabriek in 2008.//
{{BROWN{Dornier Do X}}}
De Dornier Do X was in 1929 de grootste, zwaarste en krachtigste vliegboot ooit gemaakt.
Er werden er maar 3 gebouwd, waarvan 2 voor Italië.
|''Eigenschappen'' |>|h
|Bemanning | 10 - 14|
|Passagiers | 66 - 100|
|Lengte | 40 m|
|Vleugelbreedte | 48 m|
|Leeggewicht | 28250 kg|
|Max. gewicht | 56000 kg|
|Motoren/propellors | 12|
|Max. snelheid | 211 km/h|
|Kruissnelheid | 175 km/h|
|Actie-radius | 1700 km|
|Max. hoogte | 3200 m|
/% Draaiorgelman %/
<html><iframe width="640" height="500" src="https://www.youtube.com/embed/L6GCIZNAvMY" frameborder="0" allowfullscreen></iframe></html>
[img[Dragen vuurwapens|Images/Dragen_vuurwapens.jpg]]
{{BROWN{Drinkwater}}}
<<tabs ""
"Info " "" "Drinkwater0"
"Situatie 1900 " "" "Electra1"
"Foto's " "" "Foto's pompstation"
>>
{{BROWN{Info}}}
//Bron: Wikipedia, de vrije encyclopedie//
!!Amsterdamsche ~Duinwater-Maatschappij
De Amsterdamsche ~Duinwater-Maatschappij was een waterleidingbedrijf dat de drinkwatervoorziening in Amsterdam verzorgde. Het bedrijf bestond van 1851 tot 1896 en was het eerste waterleidingbedrijf in Nederland. De Amsterdamsche ~Duinwater-Maatschappij was de voorloper van de Gemeentewaterleidingen Amsterdam.
!!Geschiedenis
In steden zoals Amsterdam werd vanouds het drinkwater uit grachten en sloten gehaald. Dit water was echter zwaar vervuild, temeer omdat ook de riolering erop uit kwam. Daarom moest men zijn toevlucht nemen tot de opvang van regenwater en de aanvoer van schoon water uit de Vecht. Eind 18e eeuw werden er waterbakken aangelegd, waarin dit -vrijwel ongezuiverde water- werd bewaard. Dit water werd aan huis verkocht. Andere wijzen om aan water te komen waren het vergaren van hemelwater en het gebruik van pompen, die zich gewoonlijk in de keuken bevonden.
Ondanks deze voorziening braken er regelmatig epidemieën uit van cholera en tyfus. Men ontdekte dat deze ziekten voortkwamen uit het drinken van besmet water. Zo ontstonden er plannen om een drinkwaternet aan te leggen. Het was Jacob van Lennep die het denkbeeld opperde om zoetwater uit de duinen te betrekken en dit naar Amsterdam te vervoeren. De eerste plannen omstreeks 1840 voorzagen in een leiding van uitgeholde boomstammen vanuit de Brouwerskolk te Bloemendaal. Dit was een waterloop die vers duinwater ontving, wat onder meer voor het bierbrouwen werd gebruikt.
Na de cholera-epidemie van 1848 kwam het project in een stroomversnelling. Een door Jacob van Lennep gestimuleerde geldinzamelingscampagne bracht niet het gewenste resultaat, maar met behulp van Engelse geldschieters kon men in 1851 toch de maatschappij oprichten en een aanvang met de werkzaamheden maken. In Londen had men namelijk al ervaring met een waterleidingbedrijf. Aldus kwam er een pompstation bij Vogelenzang waar water uit de duinen werd opgepompt en door gietijzeren leidingen naar de Willemspoort te Amsterdam werd geleid, waar met het water aanvankelijk voor een cent per emmer verkocht. De werken waren gereed in 1853. Het wingebied werd herhaaldelijk uitgebreid en zou uitgroeien tot de Amsterdamse Waterleidingduinen.
Vervolgens werd een waterleidingnet uitgebouwd. Slechts de rijkere inwoners van Amsterdam konden een aansluiting op dit net veroorloven. Aldus nam ook het watergebruik toe. In 1865 werd het waterwingebied uitgebreid, en bij de cholera-epidemie van 1866 vielen in Amsterdam vrijwel geen slachtoffers. Er waren toen 8505 particuliere aansluitingen en 56 tappunten. Vanwege verdere toename van het gebruik werd in 1877 een tweede pijpleiding vanuit de duinen aangelegd.
!!Overgang naar overheidsbedrijf
Problemen waren onder meer de te hoge tarieven en de soms stagnerende watertoevoer. In 1888 werd een waterleiding vanuit de Vecht aangelegd, met een zuiveringsstation te Weesperkarspel. Dit werd echter ongeschikt verklaard voor drinkwater en mocht enkel voor reinigingsdoeleinden worden gebruikt. Er moesten gescheiden waterleidingnetten komen. Pas omstreeks 1930 was de zuivering van het Vechtwater zover verbeterd dat de leidingnetten konden worden samengevoegd. Aangezien de inwoners weinig Vechtwater afnamen kwam de Maatschappij in financiële moeilijkheden. In 1896 werd deze door de gemeente Amsterdam overgenomen. Sindsdien heette het bedrijf Gemeentewaterleidingen. In 1900 werd door dit gemeentelijk bedrijf een nieuw pompstation aan de Haarlemmerweg in werking gesteld.
//Plaats: Frederik Hendrikplantsoen//

{{BROWN{Droombeeld}}} door Cephas Stauthamer, 1965
Een geabstraheerde hond, een beeld dat door kinderen graag als speelobject gebruikt wordt.

{{BROWN{Cephas Stauthamer (1899-1983)}}}
Stauthamer werd opgeleid aan de Rijksacademie voor Beeldende Kunsten in Amsterdam en was naast beeldhouwer ook schilder en medailleur. Hij vervaardigde onder meer de erepenning voor de stad Leeuwarden en de herdenkingspenning ter gelegenheid van het honderdjarig bestaan van de Winkler Prins Encyclopedie in 1970. Zijn beeldhouwwerk is, verspreid over Nederland, in de openbare ruimte te vinden. Stauthamer was als docent verbonden aan de Academie voor Beeldende Kunsten Arnhem.
<<tabs "txt_vTabs"
"-1- " "" "Droombeeld1"
"-2- " "" "Droombeeld2"
"-3- " "" "Droombeeld3"
>>
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2006_Droombeeld1_400.jpg][Foto/2006_Droombeeld1.jpg]]
//Frederik Hendrikplantsoen, 2006.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2006_Droombeeld2_400.jpg][Foto/2006_Droombeeld2.jpg]]
//Frederik Hendrikplantsoen, 2006.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2009_Droombeeld3_400.jpg][Foto/2009_Droombeeld3.jpg]]
//Frederik Hendrikplantsoen, 2009.//
{{BROWN{Drop down links}}}
Bij 'drop down links' wordt extra informatie 'uitgevouwen' door op zo'n link te klikken. Door nogmaals op de link te klikken verdwijnt die informatie weer.
> I.p.v. 'uitvouwen' kan ook een 'pop-up' getoond worden die weer verdwijnt door nogmaals op de link te klikken.
Drop down links komen in twee vormen voor:
# Als een blauwe (sub)kop, in deze wiki dus blauwe tekst met een lijn eronder
# Als een blokje met lichtblauwe rand

Hieronder de twee soorten. Klik ''hieronder'' op {{BLUE{drop down link 1 &raquo;}}} en/of {{buttonstyle{drop down link 2 &raquo;}}} om de link te openen. Klik nogmaals op de link om hem weer te sluiten.
+++!!!*[drop down link 1 &raquo;]
<<tiddler TestDropDownLink>>
===

De tweede vorm (die ook {{BLUE{in}}} een regel gebruikt kan worden):+++*[drop down link 2 &raquo;]
<<tiddler TestDropDownLink>>
===


> {{BLUE{Bij beide soorten kan de informatie ook getoond worden als 'pop-up' (i.p.v. uitgevouwen onder de drop down link):}}}+++^*[drop down link 2 als popup &raquo;]
<<tiddler TestDropDownLink>><br>
===
/***
|''Name:''|DropDownMenuPlugin|
|''Description:''|Create dropdown menus from unordered lists|
|''Author:''|Saq Imtiaz ( lewcid@gmail.com )|
|''Source:''|http://tw.lewcid.org/#DropDownMenuPlugin|
|''Code Repository:''|http://tw.lewcid.org/svn/plugins|
|''Version:''|2.1|
|''Date:''|11/04/2007|
|''License:''|[[Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 License|http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/]]|
|''~CoreVersion:''|2.2.5|

!!Usage:
* create a two-level unordered list using wiki syntax, and place {{{<<dropMenu>>}}} on the line after it.
* to create a vertical menu use {{{<<dropMenu vertical>>}}} instead.
* to assign custom classes to the list, just pass them as parameters to the macro {{{<<dropMenu className1 className2 className3>>}}}

!!Features:
*Supports just a single level of drop-downs, as anything more usually provides a poor experience for the user.
* Very light weight, about 1.5kb of JavaScript and 4kb of CSS.
* Comes with two built in css 'themes', the default horizontal and vertical. 

!!Customizing:
* to customize the appearance of the menu's, you can either add a custom class as described above or, you can edit the CSS via the StyleSheetDropDownMenu shadow tiddler.

!!Examples:
* [[DropDownMenuDemo]]

***/
//{{{
//!BEGIN-PLUGIN-CODE
config.macros.dropMenu={

	dropdownchar: "\u00bb",

	handler : function(place,macroName,params,wikifier,paramString,tiddler){
		list = findRelated(place.lastChild,"UL","tagName","previousSibling");
		if (!list)
			return;
		addClass(list,"suckerfish");
		if (params.length){
			addClass(list,paramString);
		}
		this.fixLinks(list);
	},
	
	fixLinks : function(el){
		var els = el.getElementsByTagName("li");
		for(var i = 0; i < els.length; i++) {
			if(els[i].getElementsByTagName("ul").length>0){
				var link = findRelated(els[i].firstChild,"A","tagName","nextSibling");
				if(!link){
					var ih = els[i].firstChild.data;
					els[i].removeChild(els[i].firstChild);
					var d = createTiddlyElement(null,"a",null,null,ih+this.dropdownchar,{href:"javascript:;"});
					els[i].insertBefore(d,els[i].firstChild);
				}
				else{
					link.firstChild.data = link.firstChild.data + this.dropdownchar;
					removeClass(link,"tiddlyLinkNonExisting");
				}
			}
			els[i].onmouseover = function() {
				addClass(this, "sfhover");
			};
			els[i].onmouseout = function() {
				removeClass(this, "sfhover");
			};
		}
	}	
};

config.shadowTiddlers["StyleSheetDropDownMenuPlugin"] = 
	 "/*{{{*/\n"+
	 "/***** LAYOUT STYLES -  DO NOT EDIT! *****/\n"+
	 "ul.suckerfish, ul.suckerfish ul {\n"+
	 "	margin: 0;\n"+
	 "	padding: 0;\n"+
	 "	list-style: none;\n"+
	 "	line-height:1.4em;\n"+
	 "}\n\n"+
	 "ul.suckerfish  li {\n"+
	 "	display: inline-block; \n"+
	 "	display: block;\n"+
	 "	float: left; \n"+
	 "}\n\n"+
	 "ul.suckerfish li ul {\n"+
	 "	position: absolute;\n"+
	 "	left: -999em;\n"+
	 "}\n\n"+
	 "ul.suckerfish li:hover ul, ul.suckerfish li.sfhover ul {\n"+
	 "	left: auto;\n"+
	 "}\n\n"+
	 "ul.suckerfish ul li {\n"+
	 "	float: none;\n"+
	 "	border-right: 0;\n"+
	 "	border-left:0;\n"+
	 "}\n\n"+
	 "ul.suckerfish a, ul.suckerfish a:hover {\n"+
	 "	display: block;\n"+
	 "}\n\n"+
	 "ul.suckerfish li a.tiddlyLink, ul.suckerfish li a, #mainMenu ul.suckerfish li a {font-weight:bold;}\n"+
	 "/**** END LAYOUT STYLES *****/\n"+
	 "\n\n"+
	 "/**** COLORS AND APPEARANCE - DEFAULT *****/\n"+
	 "ul.suckerfish li a {\n"+
	 "	padding: 0.5em 1.5em;\n"+
	 "	color: #FFF;\n"+
	 "	background: #0066aa;\n"+
	 "	border-bottom: 0;\n"+
	 "	font-weight:bold;\n"+
	 "}\n\n"+
	 "ul.suckerfish li:hover a, ul.suckerfish li.sfhover a{\n"+
	 "	background: #00558F;\n"+
	 "}\n\n"+
	 "ul.suckerfish li:hover ul a, ul.suckerfish li.sfhover ul a{\n"+
	 "	color: #000;\n"+
	 "	background: #eff3fa;\n"+
	 "	border-top:1px solid #FFF;\n"+
	 "}\n\n"+
	 "ul.suckerfish ul li a:hover {\n"+
	 "	background: #e0e8f5;\n"+
	 "}\n\n"+
	 "ul.suckerfish li a{\n"+
	 "	width:9em;\n"+
	 "}\n\n"+
	 "ul.suckerfish ul li a, ul.suckerfish ul li a:hover{\n"+
	 "	display:inline-block;\n"+
	 "	width:9em;\n"+
	 "}\n\n"+
	 "ul.suckerfish li {\n"+
	 "	border-left: 1px solid #00558F;\n"+
	 "}\n"+
	 "/***** END COLORS AND APPEARANCE - DEFAULT *****/\n"+
	 "\n\n"+
	 "/***** LAYOUT AND APPEARANCE: VERTICAL *****/\n"+
	 "ul.suckerfish.vertical li{\n"+
	 "	width:10em;\n"+
	 "	border-left: 0px solid #00558f;\n"+
	 "}\n\n"+
	 "ul.suckerfish.vertical ul li, ul.suckerfish.vertical li a, ul.suckerfish.vertical li:hover a, ul.suckerfish.vertical li.sfhover a {\n"+
	 "	border-left: 0.8em solid #00558f;\n"+
	 "}\n\n"+
	 "ul.suckerfish.vertical li a, ul.suckerfish.vertical li:hover a, ul.suckerfish.vertical li.sfhover a,  ul.suckerfish.vertical li.sfhover a:hover{\n"+
	 "	width:8em;\n"+
	 "}\n\n"+
	 "ul.suckerfish.vertical {\n"+
	 "	width:10em; text-align:left;\n"+
	 "	float:left;\n"+
	 "}\n\n"+
	 "ul.suckerfish.vertical li a {\n"+
	 "	padding: 0.5em 1em 0.5em 1em;\n"+
	 "	border-top:1px solid  #fff;\n"+
	 "}\n\n"+
	 "ul.suckerfish.vertical, ul.suckerfish.vertical ul {\n"+
	 "	line-height:1.4em;\n"+
	 "}\n\n"+
	 "ul.suckerfish.vertical li:hover ul, ul.suckerfish.vertical li.sfhover ul { \n"+
	 "	margin: -2.4em 0 0 10.9em;\n"+
	 "}\n\n"+
	 "ul.suckerfish.vertical li:hover ul li a, ul.suckerfish.vertical li.sfhover ul li a {\n"+
	 "	border: 0px solid #FFF;\n"+
	 "}\n\n"+
	 "ul.suckerfish.vertical li:hover a, ul.suckerfish.vertical li.sfhover a{\n"+
	 "	padding-right:1.1em;\n"+
	 "}\n\n"+
	 "ul.suckerfish.vertical li:hover ul li, ul.suckerfish.vertical li.sfhover ul li {\n"+
	 "	border-bottom:1px solid  #fff;\n"+
	 "}\n\n"+
	 "/***** END LAYOUT AND APPEARANCE: VERTICAL *****/\n"+
	 "/*}}}*/";
store.addNotification("StyleSheetDropDownMenuPlugin",refreshStyles);
//!END-PLUGIN-CODE
//}}}
Een duikboot, is een vaartuig dat onder water kan varen. Ook wel onderzeeboot of onderzeeër genoemd.
<<<
De Nederlandse marine maakte onderscheid tussen {{BLUE{duikboten}}} en {{BLUE{onderzeeboten}}}: een {{BLUE{duikboot}}} was een vaartuig dat zich voornamelijk boven water verplaatste en pas onder water ging om aan tegenstanders te ontsnappen of aan te vallen. Tot aan het eind van de Tweede Wereldoorlog was dit de gewone werkwijze voor duikboten. De topsnelheid was aan de oppervlakte doorgaans groter dan onder water. De U-boot is een typisch voorbeeld van een duikboot.
Een {{BLUE{onderzeeboot}}} daarentegen blijft langer onder water en komt slechts aan de oppervlakte zodra dat nodig is. Dit werd pas mogelijk door de toepassing van een+++^*[snorkel of snuiverinstallatie &raquo;]<<tiddler Snorkel>>===. Aangezien de Nederlandse marine de eerste was die de snuiver toepaste en zij zich ervan bewust was dat haar duikboten daardoor langer onder water konden blijven dan de vaartuigen van andere mogendheden is zij dit onderscheid gaan maken.
Dit strikte onderscheid tussen duikboot en onderzeeboot is elders onbekend.
<<<
Architect E.G. Wentink (1844 - 1911) ontwierp o.a. de Immanuelkerk in Driebergen (gebouwd in 1888). Hij werd daarna door Abraham Kuyper gevraagd om de Raamkerk te ontwerpen, zie [[Langs de A12 tussen Arnhem en Utrecht|https://www.heuvelrugtopografie.nl/home/monumenten/engweg-28/]], hieronder weergegeven:

<html><iframe src="https://www.heuvelrugtopografie.nl/home/monumenten/engweg-28/" frameborder="0" width="900"; height="600"></iframe></html>
<<option txtUserName>>
<<toggleTag systemConfig TabEditPlugin>>
----
SearchOptionsPlugin
<<option chkSearchResultsOptions>> Show 'options...' slider
<<option chkSearchListTiddler>> Write list to tiddler
//Plaats: Noordermarkt, plein rond de Noorderkerk//

{{BROWN{Eenheid de sterkste keten}}} door Sofie Hupkens, 1987
Het beeld herdenkt het [[Jordaanoproer]] uit juli 1934.
Het monument bestaat uit drie vrouwen, om hen heen is een brede band gewikkeld. Het is de verbeelding van de solidariteit in de Jordaan en van de belangrijke rol van de vrouw daarin.

{{BROWN{Jordaanoproer (1934)}}}
Enkele dagen nadat de regering Colijn in juli 1934 de werkloosheidsuitkering met 10 procent had verminderd braken in de Jordaan grote rellen uit. De politie werd met stenen bekogeld en er werden barricades opgeworpen. Al snel verplaatsten de onlusten zich naar andere wijken: de Spaarndammerbuurt, de Indische Buurt, Amsterdam Noord en de Oostelijke Eilanden.
De politie trad hard op en eenheden van de militaire politie werden ingezet. Na 5 dagen met onlusten werd de stad weer rustig. Er werden 5 doden en 56 gewonden geteld.
;Het strijdlied van de straat door Jef Last:
://Men noemt ons opgeschoten jongens in de kranten,//
://Wij zijn de schrik der nette burgerij.//
://De wereld doemde ons tot lanterfanten,//
://Want d'arbeid had voor ons geen plaatsje vrij.//
Nog ieder jaar wordt op 4 juli het oproer herdacht, bij het monument worden bloemen gelegd.

{{BROWN{Sophie Hupkens (1952)}}}
Menselijke figuren en gezichten staan centraal in het werk van Sophie of Sofie Hupkens. In bronzen beelden probeert Hupkens steeds de emotie of de verstilling en de kracht in de mens vast te leggen.
<<tabs "txt_vTabs"
"-1- " "" "Eenheid de sterkste keten1"
"-2- " "" "Eenheid de sterkste keten2"
"-3- " "" "Eenheid de sterkste keten3"
"-4- " "" "Eenheid de sterkste keten4"
>>
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2006_Eenheid_de_sterkste_keten_1_400.jpg][Foto/2006_Eenheid_de_sterkste_keten_1.jpg]]
//'Eenheid de sterkste keten', 2006.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2006_Eenheid_de_sterkste_keten_2_400.jpg][Foto/2006_Eenheid_de_sterkste_keten_2.jpg]]
//'Eenheid de sterkste keten', 2006.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2011_Eenheid_de_sterkste_keten_3_400.jpg][Foto/2011_Eenheid_de_sterkste_keten_3.jpg]]
//'Eenheid de sterkste keten', 2011.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2011_Eenheid_de_sterkste_keten_4_400.jpg][Foto/2011_Eenheid_de_sterkste_keten_4.jpg]]
//'Eenheid de sterkste keten', 2011.//
[img[Eenhoorn|Images/1822-2007_Situatie_molen_De_Eenhoorn.jpg]]
//Situatie molen De Eenhoorn op kaart uit 1822 met overlay van de kaart uit 2007.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1898_Egger-Lohner-Elektromobil1_400.jpg][Foto/1898_Egger-Lohner-Elektromobil1.jpg]]
//~Egger-Lohner C14, 1899.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1898_Egger-Lohner-Elektromobil2_400.jpg][Foto/1898_Egger-Lohner-Elektromobil2.jpg]]
//~Egger-Lohner C14, 1899.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1898_Egger-Lohner-C2_400.jpg][Foto/1898_Egger-Lohner-C2.jpg]]
//De teruggevonden ~Egger-Lohner C2 Phaeton (Porsche P1, 1899) die vanaf 1902 tot 2013 in een Oostenrijkse schuur stond.
Accu's en bekleding hadden het niet overleefd maar de motor werkte nog.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1899_Egger-Lohner_C14_1_400.jpg][Foto/1899_Egger-Lohner_C14_1.jpg]]
//~Egger-Lohner C14, 1899.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1899_Egger-Lohner_C14_2_400.jpg][Foto/1899_Egger-Lohner_C14_2.jpg]]
//~Egger-Lohner C14, 1899.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1898_Egger-Lohner_C2_400.jpg][Foto/1898_Egger-Lohner_C2.jpg]]
//Porsche museum Stuttgart: de teruggevonden ~Egger-Lohner C2 Phaeton (Porsche P1, 1899).
In originele - niet gerestaureerde toestand; het blauwe plexiglas dient alleen om de originele vormen van het koetswerk aan te geven.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1898_Egger-Lohner_C2_orig_400.jpg][Foto/1898_Egger-Lohner_C2_orig.jpg]]
//De teruggevonden ~Egger-Lohner C2 Phaeton (Porsche P1, 1899) die vanaf 1902 tot 2013 in een Oostenrijkse schuur stond.
Accu's en bekleding hadden het niet overleefd maar de motor werkte nog.//
{{sliderBG{
In 1904 vanaf het Spui waar een grenen haltegebouw van de Haarlemse tram was, ter hoogte van de Voetboogstraat. Bij vertrek van het Spui werd de baan van de Gemeentetram - lijn 1 en 2 Spui/Nieuwezijds Voorburgwal - gekruist.
De E.S.M.-trams hinderden de gemeentelijke tramdienst nogal en daarom werd het beginpunt in 1914 verlegd naar de Spuistraat waar een bestaand pand tot haltegebouw verbouwd werd.
Tot 1 september 1957 is dit het eindpunt gebleven.
>Het grenen haltegebouw verhuisde toen naar de Tempelierstraat in Haarlem waar het niet zo tot zijn recht kwam. Doordat men er enkele uitstulpingen aan vast timmerde en wegens de ingeklemde plek tussen de belendende percelen maakte het een rommelige indruk.
}}}
{{BROWN{Electra}}}
<<tabs ""
"Info " "" "Electra0"
"Situatie 1900 " "" "Electra1"
"Lompenmagazijn " "" "Electra2"
"Gemeentelijke Centrale Wasserij " "" "Electra3"
"Foto's " "" "Foto's Electra"
>>
{{BROWN{NV 'Electra' Maatschappij voor Electrische Stations, 1892-1913}}}

//Bron: Geschiedenis van de techniek in Nederland//

In oktober 1882 lagen bij B & W van Amsterdam tien concessieaanvragen op tafel. Het duurde echter tot september 1890 voordat men daadwerkelijk een elektriciteitsconcessie verleende. De zaak werd vertraagd door twijfels over de kwaliteit en de noodzaak van elektrische verlichting en door het politieke debat over de aard van de te verlenen concessie.
Aanvankelijk beschouwde de gemeente elektrische verlichting als een luxe. Bovendien zou elektrisch licht onbetrouwbaar zijn zodat de gasverlichting toch gehandhaafd zou moeten worden. Het feit dat de gemeente in 1882 aan de vooravond stond van de beslissing over de vervanging van de aflopende en verouderde gasconcessie was echter doorslaggevend voor het uitstel. In 1885 kwam B & W op de zaak terug. Men verwees naar de technische ontwikkelingen en de positieve ervaringen met elektrische verlichting in Berlijn en andere steden. Op voordracht van B & W ging de gemeenteraad akkoord met een regeling die onder bepaalde voorwaarden de mogelijkheid schiep van tijdelijke, kort lopende vergunningen. In 1887 opende de Directie Publieke Werken, onder aanhoudende druk van offertes en de publieke opinie, de weg naar onderhandelingen over een feitelijke concessie. In 1889 achtte B & W de tijd rijp voor een beslissing. Elektrisch licht was nog altijd duur, maar de geringere warmte-ontwikkeling, geen bederf van de atmosfeer en de mogelijkheid om 'sterke' lampen te gebruiken zouden dat compenseren.

Een gemeentelijke centrale was bij voorbaat uitgesloten. De gasconcessie uit 1883 bepaalde namelijk dat de gemeente zich tot 1913 niet op de verlichtingsmarkt mocht begeven. Daardoor had het debat in de gemeenteraad zich sinds 1885 toegespitst op de looptijd van het contract en de monopoliepositie van de concessionaris. Vanaf 1889 kreeg het idee van een voorziening in dienst van het algemene belang de overhand. Het gevolg was dat de concessie, die in 1890 aan de NV 'Electra', Maatschappij voor Electrische Stations werd gegund, niet uitsluitend was en dat de gemeente het bedrijf na 12 jaar zou mogen opkopen. Bovendien had de gemeente een behoorlijk deel van de bedrijfswinst bedongen.

De NV Electra en de NEM waren de belangrijkste mededingers voor een concessie in Amsterdam. In verband met haar beperkte financiële armslag en geringe technische kennis had de NEM hiervoor in 1888 een speciale overeenkomst met de AEG uit Berlijn afgesloten. Later zou de AEG zelf rechtstreeks met de gemeente onderhandelen. Electra was feitelijk een afsplitsing van 'Helios', A.G. für elektrisches Licht und Telegraphenbau uit Keulen, maar had ook sterke banden met de Amsterdamse financiële wereld. De AEG probeerde in Amsterdam het gelijkstroomsysteem te slijten, terwijl Helios in licentie van Ganz & Co. uit Boedapest zich sterk maakte voor een wisselstroomcentrale. Het soort systeem speelde in Amsterdam echter een ondergeschikte rol.

Van een 'battle of the systems', die in de literatuur zoveel aandacht krijgt, is hoegenaamd geen sprake. 'Aan technische vraagstukken, zoals de toepasssing van wissel- of gelijkstroom en de hoogte van de spanning, was men bij de principiële discussie [over de aard van de concessie] niet toegekomen'. In het Amsterdamse stadsbestuur zou zelfs nauwelijks iemand rondlopen die 'er iets van wist'. Deze oppervlakkige benadering is deels te verklaren uit het feit dat Amsterdam geen eigen centrale bouwde, maar zich beperkte tot een concessie aan een particulier. Toch is de Amsterdamse houding opmerkelijk. Men koos namelijk impliciet voor wisselstroom, een systeem dat in die jaren nog nauwelijks was uitgewerkt. Ganz had weliswaar enige ervaring opgedaan bij projecten in Italië, maar Helios moest haar eerste wisselstroomcentrale nog openen.

In 1889 had Keulen als eerste gemeente in Duitsland besloten, dat wisselstroom de beste oplossing was en men had aan Helios de opdracht gegeven aan de rand van de stad een gemeentelijke centrale te bouwen. Voorafgaand aan deze beslissing had Keulen zich uitgebreid laten informeren door de directeur van de gasfabriek. Deze had een aantal elektrotechnische firma's uitgenodigd om plannen in te dienen. Het resultaat was dat alle bestaande systemen met elkaar vergeleken konden worden. Helios was de enige firma die wisselstroom als volwaardige optie presenteerde. Na het afwegen van de voor- en nadelen koos Keulen tenslotte voor Helios omdat haar centrale buiten de stad gebouwd kon worden. De centrale werd in 1892 geopend en diende als model voor die van Amsterdam.

De keuze om met de NV Electra in zee te gaan moet dan ook uit andere dan technische gronden verklaard worden. Electra was vooral slim en doortastend in het onderhandelingsproces. Men aanvaardde de steeds weer veranderende voorwaarden van het stadsbestuur, terwijl de NEM steeds de discussie aanging. Van belang was ook dat Electra als enige daadwerkelijk gebruik maakte van de in 1888 aan enkele firma's verstrekte vergunning. Vanuit haar blokcentrale in de Kalverstraat voorzag Electra vanaf februari 1889 een deel van de Amsterdamse binnenstad van stroom. Met dit financieel risicovolle bruggehoofd kweekte Electra veel goodwill. Electra liet ook als eerste het zogenaamde volledige elektrische systeem varen, nadat het Amsterdamse gemeentebestuur had geëist dat de consumenten zelf hun installateur mochten kiezen. Electra gaf daarmee het monopolie prijs op de aanleg van de lampen in de huizen. De contacten van Electra met Amsterdamse financiers waren ook belangrijk.

Het aanbod van de NEM werd door de grote invloed van de AEG als een minder Amsterdamse aangelegenheid gezien. Uiteindelijk bleek de AEG ook minder geïnteresseerd in de Amsterdamse concessie. De kapitaalbehoefte in de elektrotechnische industrie lag daaraan ten grondslag. Deze was van een dergelijke omvang dat het moeilijk was om de eigen middelen te lang in een centrale vast te leggen. Men zocht daarom naar mogelijkheden waarbij de centrales zelfstandige vennootschappen werden. In Amsterdam leek die opzet gedoemd te mislukken omdat er nauwelijks iemand te vinden zou zijn die het geïnvesteerde kapitaal zou willen overnemen.

Voor Helios lag de zaak anders: Amsterdam en Keulen waren haar eerste grote wisselstroom-op-drachten. Ze moesten als uithangbord dienen. Tenslotte zal het aangeboden tarief ook een rol hebben gespeeld. Electra kwam met een eenheidsprijs van 46 cent per kWh; de AEG rekende 60 cent per kWh. Het AEG tarief bleek foutief te zijn berekend, maar de inschrijvingsprocedure belemmerde een correctie. Electra stortte fl. 100.000 als zakelijk onderpand en verkreeg in september 1890 de door haar zo fel begeerde concessie.

De centrale werd gebouwd aan de Haarlemmerweg en kon in mei 1892 feestelijk geopend worden. Met 1500 kW was het veruit de grootste centrale van Nederland. Bij de opening waren 6100 lampen aangesloten. De centrale draaide tot juli 1913, toen de stroomlevering werd overgenomen door de ~Gemeente-Electriciteitswerken. De gemeente zocht al in 1898 naar mogelijkheden om elektriciteit ook voor andere doeleinden dan licht te gebruiken.

Uiteindelijk koos men voor de combinatie van gelijkstroom (tram en havenoutillage) en draaistroom (overige toepassingen). Samenwerking met Electra werd door deskundigen ontraden omdat het bedrijf verouderd was en geen winstgevende exploitatie zou opleveren. Haar éénfase-wisselstroomsysteem was ongeschikt voor het aandrijven van motoren en het was beter om een apart hoog- en laagspanningsnet aan te leggen in plaats van één transformator per klant, hetgeen grote verliezen in het net veroorzaakte. Bovendien lag de centrale van Electra ongunstig ten opzichte van de havens waardoor het transport van de gelijkstroom duur zou worden. In de praktijk bleek dat Electra veel hogere tarieven hanteerde. De gemiddelde opbrengst per kWh lag in 1912 zo'n 40% hoger. Electra verloor dan ook steeds meer terrein aan het gemeentelijke bedrijf en toen de gemeente in 1913 de zaak tegen billijke voorwaarden wilde overnemen sloot men de centrale. Het net werd voorlopig intact gelaten.
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1897-1914_Haarlemmerweg_273-299_gezien_vanaf_Westergasfabriek_rechts_Centrale_Electra_400.jpg][Foto/1897-1914_Haarlemmerweg_273-299_gezien_vanaf_Westergasfabriek_rechts_Centrale_Electra.jpg]]
//Haarlemmerweg #273-299, gezien vanaf de Westergasfabriek, ca. 1908.
Midden links het pompstation van de Duinwaterleiding en rechts elektriciteitscentrale 'Electra'.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1913_Haarlemmerweg_299_Electriciteitscentrale_Electra_1_400.jpg][Foto/1913_Haarlemmerweg_299_Electriciteitscentrale_Electra_1.jpg]]
//Haarlemmerweg #299, interieur electriciteitscentrale 'Electra', 1913.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1913_Haarlemmerweg_299_Electriciteitscentrale_Electra_2_400.jpg][Foto/1913_Haarlemmerweg_299_Electriciteitscentrale_Electra_2.jpg]]
//Haarlemmerweg #299, interieur electriciteitscentrale 'Electra', 1913.
Machinekamer van de NV 'Electra', Maatschappij voor Electrische Stations in Amsterdam in 1892. De centrale telde vier wisselstroomdynamo's of generatoren met een gezamenlijk vermogen van 1500kW. De dynamo's waren direct gekoppeld, dus zonder tussenkomst van riemen, op de as van de stoommachines. Met 125 of 170 omwentelingen per minuut waren het zogenaamde langzaam lopende machines.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1913_Haarlemmerweg_299_Electriciteitscentrale_Electra_3_400.jpg][Foto/1913_Haarlemmerweg_299_Electriciteitscentrale_Electra_3.jpg]]
//Haarlemmerweg #299, interieur electriciteitscentrale 'Electra', 1913.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1914-1928_Haarlemmerweg_Gemeentelijk_Lompenmagazijn_400.jpg][Foto/1914-1928_Haarlemmerweg_Gemeentelijk_Lompenmagazijn.jpg]]
//Haarlemmerweg, Gemeentelijk Lompenmagazijn, 1914-1928.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1914-1928_Haarlemmerweg_Gemeentelijk_Lompenmagazijn_Locomotief_111_HSM_400.jpg][Foto/1914-1928_Haarlemmerweg_Gemeentelijk_Lompenmagazijn_Locomotief_111_HSM.jpg]]
//Haarlemmerweg, Gemeentelijk Lompenmagazijn met locomotief #111 van de HSM, 1914-1928.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1930_ca_Haarlemmerweg_299-303_Voormalige_Centrale_Electra_400.jpg][Foto/1930_ca_Haarlemmerweg_299-303_Voormalige_Centrale_Electra.jpg]]
//Haarlemmerweg #299-303, voormalige Centrale 'Electra', ca. 1930.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/19xx_Haarlemmerweg_299_Lompenmagazijn2_400.jpg][Foto/19xx_Haarlemmerweg_299_Lompenmagazijn2.jpg]]
//Haarlemmerweg #299, voormalige centrale 'Electra', daarna lompenmagazijn, 19xx.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/19xx_Haarlemmerweg_299_Lompenmagazijn_400.jpg][Foto/19xx_Haarlemmerweg_299_Lompenmagazijn.jpg]]
//Haarlemmerweg #299, voormalige centrale 'Electra', daarna lompenmagazijn, 19xx.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1900_Kaart_Amsterdam_detail_400.jpg][Foto/1900_Kaart_Amsterdam_detail.jpg]]
//'Electrisch station Electra' en 'Pompstation der Duinwaterleiding' op plattegrond van 1900.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/19xx_Haarlemmerweg_waterleiding_gemeentewasserij3_400.jpg][Foto/19xx_Haarlemmerweg_waterleiding_gemeentewasserij3.jpg]]
//Rechts, Haarlemmerweg #299, '~Gemeente-Wasscherij', ca. 1935.
Links daarvan een gedeelte van het pompstation der Duinwaterleiding.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1960_Sportpark_Van_Hogendorpstraat_gezien_naar_Gem_Centrale_Wasserij_400.jpg][Foto/1960_Sportpark_Van_Hogendorpstraat_gezien_naar_Gem_Centrale_Wasserij.jpg]]
//Sportpark Van Hogendorpstraat, gezien naar de Gemeentelijke Centrale Wasserij, 1960.//
{{BROWN{Lompenmagazijn 1913 - 1932}}}

Na het sluiten van 'Electra' werd het gebouw in gebruik genomen als lompenmagazijn. Als zodanig is het in gebruik geweest tot 1932 waarna de '~Gemeente-Wasscherij' er gehuisvest werd.
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1913_Haarlemmerweg_299_Centrale_Electra_S_C_H_Vries3_400.jpg][Foto/1913_Haarlemmerweg_299_Centrale_Electra_S_C_H_Vries3.jpg]]
//Haarlemmerweg #299, Elektriciteitscentrale Electra. S.C.H. Vries, 1913.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/19xx_Haarlemmerweg_299_Lompenmagazijn1_400.jpg][Foto/19xx_Haarlemmerweg_299_Lompenmagazijn1.jpg]]
//Haarlemmerweg #299, voormalige centrale 'Electra', daarna lompenmagazijn, 19xx.//
{{BROWN{Gemeentelijke Centrale Wasserij 1932 - }}}

Vanaf 1932 was de '~Gemeente-Wasscherij' er gehuisvest. Een wasserijbedrijf waar o.a. de was van gemeentelijke inrichtingen, ziekenhuizen enz. wordt behandeld, thans (1959) Centrale Wasserij geheten.
De ~Gemeente-Wasscherij behoorde later tot de Dienst der Gemeentelijke Was- en Schoonmaak, Bad- en Zweminrichtingen (WSBZ).
{{BROWN{Elektriciteit}}}
<<tabs ""
"Info " "" "Elektriciteit0"
"Electra " "" "Electra"
"Straatlantaarns " "" "Straatlantaarn"
>>
{{BROWN{Elektriciteit}}}
//Bron: Ons Amsterdam, oktober 2005//

Amsterdam had in 1879 al kennis gemaakt met elektrische verlichting, toen op de Dam en in en rond restaurant Die Port van Cleve een proef met booglampen met koolstofstaven werd uitgevoerd. Twee jaar eerder had de stad nog een voorstel van de ~Russisch-Franse uitvinder Jabochkoff afgewezen voor een proef in de Stadsschouwburg, zoals die in de Parijse Opera al brandden. Stadsingenieur Van Niftrik was enthousiast en zag Amsterdam al als eerste elektrisch verlichte stad. Elektriciteit was 'verre overtreffende die van in onzen leeftijd eerste algemeen in toepassing gebrachte verlichting met steenkoolgas'. Zijn baas, wethouder Tromp, had er echter niets in gezien, maar twee jaar later brandden die lampen dan toch op de Dam. Daar zou het overigens voorlopig bij blijven. Krasnapolsky verlichtte weliswaar zijn Wintertuin vanaf 1883 elektrisch, maar de Engelse gasfabriek blokkeerde de toepassing ervan voor de straatverlichting. Om de 'Engelse' te omzeilen nam de gemeente de centrale van Maatschappij Electra op de Hoogte Kadijk over, en kon het nieuwe licht er toch komen. In 1904 werd het Stationsplein al verlicht door booglampen. In de jaren erna zouden de hoofdstraten en pleinen volgen. De meeste van die booglampen aan fraaie Jugendstil-armaturen werden echter wel uit zuinigheid om twaalf uur 's nachts gedoofd. In het Museum Energetica, dat in die voormalige centrale is gehuisvest, is nog zo'n Jabochkoff-lamp te zien waarmee de elektrificatie van de stad begon. De primeur voor de eerste elektrisch verlichte straat had overigens Noord, waar van 1904 tot 1914 C.G. Mohrmann met een eigen kleine centrale de niet meer bestaande Laanweg en de door hem gebouwde huizen daaraan verlichtte.
{{BROWN{Elektrisch versus benzine}}}

||Elektrisch |Benzine |h
|Rendement | 83% | 10 - 55% |

Elektrisch betrouwbaar, zwaar, kleine acti-radius
Benzine onbetrouwbaar, lichter, grotere actie-radius

Benzine werd steeds goedkoper
Massa-productie (T-Ford) verlaagde productiekosten.

Slechte wegen => stadsgebruik
Marketing vrouwen

Je nach Aufbau und Motorisierung kostete ein Lohner-Porsche in den Folgejahren zwischen 10.000 und 35.000 österreichische Kronen und damit wesentlich mehr als ein vergleichbares Fahrzeug mit Verbrennungsmotor.

Prductiekosten elektrisch hoger dan benzine.
{{BROWN{Elektrische trams NZH}}}
Voor de Waterlandse tram gebruikte de NZH haar 'overtollig' materieel van de lijn Amsterdam - Zandvoort.
+++!!!*[Waterlands tramtypes &raquo;]
|''Type'' |''Bouwjaar'' | ''Constructie'' |''NZH#''|''Lijn''|''Gewicht''<br>@@float:right;''(ton)''@@ |''Max. snelheid''<br>@@float:right;''(km/h)''@@ |h
|Métallurgiques/'Kikkers' | 1904| van origine: hout<br>later: hout/staalplaat |A 14, 16, 19, 21 - 29|Volendam| 17.15| 65|
|Sloterdijkers| 1899/1916| Hout/staalplaat |A 73 -77|Purmerend| 15.1| 50|
|'Buiksloters' |1899/1915-16| Hout/staalplaat |A 37 - 40|Buiksloot| 9.65| 40|
<<<
A  : elektrische motorwagens en stoomlocomotieven
BY : elektrische aanhangwagens en wagens voor stoomtrams
CY : goederenwagens, zowel voor stoom- als elektrische tractie
HY : hulpmaterieel, zowel voor stoom- als elektrische tractie
>xY : wagens van de categorieën B, C en H, speciaal bedoeld voor dienst in Waterland
* Sinds 1933 kende de NZHTM geen stoomtrams meer
* Op de lijn Amsterdam/Sloterdijk/Zandvoort reden Kikkers in de combinaties A, ~A-B-A of ~A-B-A-A; in Waterland reden vaak de combinaties A, ~A-BY of ~A-BY-BY.
<<<
===
+++!!!*[Volgwagens &raquo;]
De aanhangwagens stamden nog uit de stoomtramtijd en daarmee grotendeels uit de 19e eeuw.
Er waren in 1953 nog 16 stuks aanwezig, genummerd BY 1 – BY 18. De BY 5 en BY 8 waren reeds gesloopt, zij het dat de bak van de BY 8 nog zonder onderstellen op het emplacement Amsterdam Noord stond om daar dienst te doen als personeelsverblijf.
Bijzondere exemplaren waren de z.g. luxe wagens BY 10 en BY 11 die meestal ten gerieve van toeristen dienst deden in de 'Marken Expres' achter motorwagen A 25.
De BY 1 – BY 3 hadden afdelingen voor goederenvervoer.
===
<<tabs ""
"Kikkers " "" "Kikkers"
"Sloterdijkers/Purmerenders " "" "Sloterdijkers"
"Buiksloters " "" "Buiksloters"
>>
{{BROWN{Foto's elektrische auto's}}}
<<tabs ""
"Puur elektrische auto's " "" "Foto's elektrische auto's"
"Hybrides " "" "Foto's hybride auto's"
>>
{{BROWN{Gebouw Elim}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "Elim0"
"1950 " "Ca. 1950" "Elim1"
"1971 " "1971" "Buurt110"
"1994 " "1994" "Elim2"
"1996 " "1996" "Elim3"
"2008 " "2008" "Elim4"
>>}}}
{{BROWN{Gebouw Elim}}}
Tussen het 'stukje Voorweg' - bij de voormalige visboer - en het Van Oldenbarneveldtplantsoen stond gebouw Elim (Elimkapel), Frederik Hendrikstraat #13 (#11-15).
De zware houten toegangsdeur maakte indertijd indruk op mij.
Gebouw Elim was gebouwd in 1911 voor de Hersteld Evangelische Lutherse gemeente in Amsterdam om door de week de - Lutherse - mensen bij elkaar te brengen (allerlei verenigingswerk). 's Avonds werden er ook diensten gehouden.
Ook na de hereniging van beide Lutherse kerken in 1953, behield Elim deze functies. Bij de reorganisatie in 1983, t.g.v. de ontkerkeling, werd het gebouw gesloten. Daarna werd hier de 'As Souna' moskee gevestigd.
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1950_ca_Frederik_Hendrikstraat_13_Gebouw_Elim_400.jpg][Foto/1950_ca_Frederik_Hendrikstraat_13_Gebouw_Elim.jpg]]
//Gebouw Elim, ca. 1950.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1994_Frederik_Hendrikstraat_13_Moskee_As_Souna_400.jpg][Foto/1994_Frederik_Hendrikstraat_13_Moskee_As_Souna.jpg]]
//De 'As Souna' moskee, gevestigd in gebouw Elim, 1994.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1996_Frederik_Hendrikstraat_7A-15_400.jpg][Foto/1996_Frederik_Hendrikstraat_7A-15.jpg]]
//De 'As Souna' moskee, met daarnaast nieuwbouw tot aan het Van Oldenbarneveldtplantsoen, 1996.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2008_Elim_nu_moskee_400.jpg][Foto/2008_Elim_nu_moskee.jpg]]
//Google Street View: De 'As Souna' moskee in 2008.//
!!!Emile Truijen (1928 - 2003)
Emile Truijen volgde zijn opleiding voor interieurarchitect aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten te Den Haag. Tussen 1954 en 1958 werkte hij samen met industrieel ontwerper [[Rob Parry]] aan het ontwerp voor de tweelingbrievenbus.
Vanaf 1962 ging Truijen een samenwerkingsverband aan met Jan Lucassen. Dit leidde in 1962 tot de oprichting van het ontwerpbureau Tel Design.
Truijen was van 1964 tot 1978 hoogleraar Industrieel Ontwerpen aan de TU Delft.
{{BROWN{Engelse gasfabriek}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "Engelse gasfabriek0"
"Situatie 1842 " "1842" "Engelse gasfabriek01"
"Situatie 1875 " "1875" "Voormalige groentemarkt Marnixstraat1"
"1882 " "1882" "Prenten24"
"1886-A " "1886" "Prenten31"
"1886-B " "1886" "Prenten29"
"1887 " "1887" "Prenten32"
>>}}}
{{BROWN{Engelse gasfabriek}}}
In 1825 werd de Gasfabriek van de Amsterdamse Pijpgaz Compagnie op het bolwerk Nieuwkerk geopend. Deze gasfabriek lag aan de Schans op de locatie van de huidige Marnixstraat 204-260. 
In 1834 neemt de Engelse Imperial Continental Gaz Association (ICGA) deze gasfabriek over en breidt deze in de loop der jaren uit. Sindsdien spreekt men over de 'Engelse gasfabriek'.
Bij besluit van 1883 werd aan de ICGA de concessie verleend om - met uitsluiting van anderen - van 1 september 1887 tot 1 augustus 1916 gas in Amsterdam te mogen leveren. Daarbij was bedongen dat, na het gereedkomen van de nieuw te bouwen gasfabriek aan de Haarlemmerweg, de terreinen van de fabriek aan de Schans uiterlijk 1 september 1891, ontdaan van opstallen, aan de gemeente zouden worden teruggegeven.
In 1887 wordt de Engelse gasfabriek ontmanteld. De gasfabricage wordt dan voortgezet door de in 1885 gebouwde Westergasfabriek aan de Haarlemmerweg.
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1842_plattegrond_gasfabriek_Schans_400.jpg][Foto/1842_plattegrond_gasfabriek_Schans.jpg]]
//Situatie Engelse gasfabriek op bolwerk Nieuwerkerk, 1842.//
{{sliderBG{
Een entrepot is een economische douaneregeling. Het woord entrepot is afkomstig uit het Frans en betekent een verzegelde opslagplaats, meestal een grote loods, een pakhuis of ook een koel- en vrieshuis, waar aangevoerde goederen uit het buitenland onder douanetoezicht opgeslagen worden waarvan de bestemming, met name verbruik in binnen- of buitenland, mogelijk nog niet vaststaat. De lading is entre of 'tussen' herkomst en bestemming.
Zolang de goederen in het entrepot zijn opgeslagen (en de uiteindelijke bestemming niet vaststaat), zijn er over deze goederen (voorlopig) geen invoerrechten verschuldigd. Bij het verlaten van het entrepot moeten alleen dan invoerrechten betaald worden, indien de goederen in het vrije binnenlands verkeer (tegenwoordig binnen de EU) worden gebracht.
}}}
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/Europa-Indie_400.jpg][Foto/Europa-Indie.jpg]]
/***
|''Name:''|FadingMessagesPlugin|
|''Description:''|Automatically clear a displayed message after an interval |
|''Author:''|PaulDowney (psd (at) osmosoft (dot) com) |
|''Source:''|http://whatfettle.com/2008/07/FadingMessagesPlugin/ |
|''CodeRepository:''|http://svn.tiddlywiki.org/Trunk/contributors/PaulDowney/plugins/FadingMessagesPlugin/ |
|''Version:''|0.2|
|''License:''|[[BSD License|http://www.opensource.org/licenses/bsd-license.php]] |
|''Comments:''|Please make comments at http://groups.google.co.uk/group/TiddlyWikiDev |
|''~CoreVersion:''|2.4|
|''Overrides:''|displayMessage|
|''Requires:''|WikifiedMessagesPlugin|
!!Documentation
Displayed messages automatically fade away after a short interval. 
!!Options
|<<option txtFadingMessagesTimeout>>|<<message config.optionsDesc.txtFadingMessagesTimeout>>|
|<<option chkAnimate>>|<<message config.optionsDesc.chkAnimate>>|
!!Code
***/
//{{{
if(!version.extensions.FadingMessagesPlugin) {
version.extensions.FadingMessagesPlugin = {installed:true};

	config.options.txtFadingMessagesTimeout = 5;
	config.optionsDesc.txtFadingMessagesTimeout = "seconds before a displayed message clears itself";

	config.animDurationFade = 900;

	config.extensions.FadingMessages = {
		Fader: function(e,done)
		{
			e.style.overflow = 'hidden';
			e.style.display = 'block';
			var p = [];
			p.push({style: 'display', atEnd: 'none'});
			p.push({style: 'opacity', start: 1, end: 0, template: '%0'});
			p.push({style: 'filter', start: 100, end: 0, template: 'alpha(opacity:%0)'});
			return new Morpher(e,config.animDurationFade,p,done);
		},  
		clearMessageBox: function(e)
		{
			try { removeNode(e); } catch(ex) {}
			var msgArea = document.getElementById("messageArea");
			var n = msgArea.getElementsByTagName('div');
			if(!(n&&n.length)){
				msgArea.style.display = "none";
			}
		},
		fadeMessageBox: function(e)
		{
			var me = config.extensions.FadingMessages;
			if(config.options.chkAnimate && anim){
				anim.startAnimating(new me.Fader(e,me.clearMessageBox));
			}else{
				me.clearMessageBox(e);
			}
		},
		createClearAllButton: function(e)
		{
			return null;
		},
		createClearMessageButton: function(e)
		{
			var me = config.extensions.FadingMessages;
			return createTiddlyButton(createTiddlyElement(e,"span",null,"messageClear"),
				"×","",
				function(){me.clearMessageBox(e);});
		},
		_displayMessage: displayMessage,
		displayMessage: function(text,linkText)
		{
			var me = config.extensions.FadingMessages;
			var e = me._displayMessage(text,linkText);
			if(e){
				window.setTimeout(function(){me.fadeMessageBox(e);},config.options.txtFadingMessagesTimeout*1000);
			}
			return e;
		}
	};

	displayMessage = config.extensions.FadingMessages.displayMessage;
	config.extensions.WikifiedMessages.createClearMessageButton = config.extensions.FadingMessages.createClearMessageButton;
	config.extensions.WikifiedMessages.createClearAllButton = config.extensions.FadingMessages.createClearAllButton;
}
//}}}
{{BROWN{Familie}}}

De informatie omtrent familie is hier weggehaald en in een aparte 'Familie' wiki geplaatst (en vanwege privacy beveiligd met een wachtwoord).
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/193x_Vader_oom_Wim_tante_Gre_stoep_weeshuis_400.jpg][Foto/193x_Vader_oom_Wim_tante_Gre_stoep_weeshuis.jpg]]
//Voor v.l.n.r.: Cor Gerner, Wim Boeker en Wim Gerner.
Achter v.l.n.r.: Gré Faillé, Alie de Graaf Bierbrouwer en ''???''.
Op de stoep van het weeshuis, ca. 1930.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1943_ca_Trouwfoto_Jan_Wijkhuizen_boven_vader_moeder_Betty_Cock_400.jpg][Foto/1943_ca_Trouwfoto_Jan_Wijkhuizen_boven_vader_moeder_Betty_Cock.jpg]]
//Trouwerij van Jan Wijkhuizen met Elly Diepersloot, rechts vader en moeder Wijkhuizen.
2e rij links Bram Wijkhuizen en in het midden tante Bets, ca. 1943.
Op de bovenste rij nog wat 'bekenden', zie+++^*[detailfoto &raquo;]
<<tiddler "Familie10_detail">>
===
//
[img[Detail familie|Images/1943_ca_Trouwfoto_Jan_Wijkhuizen_boven_vader_moeder_Betty_Cock_detail.jpg]]
//Boven v.r.n.l. moeder Gerner, vader Gerner, Cock en daaronder Betty.
Linksboven oom Wim en middenboven tante Gré.
Middenonder tante Bets.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/192x_Cor_en_Alie_verloofd_400.jpg][Foto/192x_Cor_en_Alie_verloofd.jpg]]
//Verlovingsfoto Cor Gerner en Alie de Graaf Bierbrouwer, 17-2-1930.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/192x_Vader_met_Alie_400.jpg][Foto/192x_Vader_met_Alie.jpg]]
//Cor Gerner met Alie de Graaf Bierbrouwer in de omgeving van Sonnevanck, ca. 1930.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1928-07-15_Wim_en_Cor_in_tuin_weeshuis_400.jpg][Foto/1928-07-15_Wim_en_Cor_in_tuin_weeshuis.jpg]]
//Vader en oom Wim in de tuin van het weeshuis, 15-7-1928.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1935-9-12_Vader_moeder_Omas_opas_400.jpg][Foto/1935-9-12_Vader_moeder_Omas_opas.jpg]]
//Trouwdag van vader en moeder Gerner, Stadskanaal 12-9-1935.
V.l.n.r. Oma Wijkhuizen, opa Wijkhuizen, vader, moeder, oma de Vries, opa de Vries.//
[img[Ferdinand Porsche|Images/Ferdinand_Porsche.jpg]]
//Ferdinand Porsche//
{{BROWN{Ferwerda & Tieman}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Herengracht " "" "Ferwerda & Tieman1"
"Da Costakade " "" "Ferwerda & Tieman2"
"Tegel " "" "Ferwerda & Tieman3"
"Reclame 1 " "" "Ferwerda & Tieman4"
"Reclame 2 " "" "Ferwerda & Tieman5"
"Reclame 3 " "" "Ferwerda & Tieman6"
"Reclame 4 " "" "Ferwerda & Tieman7"
"Reclame 5 " "" "Ferwerda & Tieman8"
>>}}}
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1895_ca_Herengracht_88_Hoofdkantoor_Ferwerda_Tieman_400.jpg][Foto/1895_ca_Herengracht_88_Hoofdkantoor_Ferwerda_Tieman.jpg]]
//Hoofdkantoor wijnkopersfirma Ferwerda & Tieman, Herengracht 88, ca. 1895.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1905_ca_Wijnhandel_Ferwerda_Tieman_Da_Costakade_102_400.jpg][Foto/1905_ca_Wijnhandel_Ferwerda_Tieman_Da_Costakade_102.jpg]]
//Hoofdkantoor wijnkopersfirma Ferwerda & Tieman, Da Costakade 102, ca. 1905.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1903_ca_Ferwerda_Tieman_400.jpg][Foto/1903_ca_Ferwerda_Tieman.jpg]]
//Tegel van het hoofdkantoor Ferwerda & Tieman op de Da Costakade, ca. 1903.//
[img[Reclame Ferwerda & Tieman|Images/1920_ca_Ferwerda_Tieman_by_Jan_Rotgans_1881-1969_400.jpg]]
//Reclame van Ferwerda & Tieman, ca. 1920.<br>Onworpen door Jan Rotgans (1881-1969).//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/Ferwerda_Tieman_5_400.jpg][Foto/Ferwerda_Tieman_5.jpg]]
//Reclame.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/Ferwerda_Tieman_6_400.jpg][Foto/Ferwerda_Tieman_6.jpg]]
//Reclame.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/Ferwerda_Tieman_7_400.jpg][Foto/Ferwerda_Tieman_7.jpg]]
//Reclame.//
[img[Ferwerda & Tieman|Images/Ferwerda_Tieman_prijslijst_Jan_van_Keulen.jpg]]
//In de vijftiger jaren door Jan van Keulen (1913 - 1994) ontworpen voor een prijslijst van Ferwerda & Tieman.//
{{BROWN{Filmpjes}}}
Een aantal korte filmpjes over Amsterdam.
<<<
@@color:blue;Om de filmpjes te starten: <<tiddler Play_refresh>>Een aantal filmpjes kan niet rechtstreeks vertoond worden; er wordt dan doorgelinkt naar de betreffende website.
Veel filmpjes stonden vroeger op https://www.etv.nl/ en zijn nu te vinden op het [[Youtube kanaal|https://www.youtube.com/user/ETVnl/videos]] van https://oefenen.nl/@@
<<<
<<tabs ""
"Wijken " "" "Filmpjes1"
"Straten/parken/buitenplaatsen " "" "Filmpjes2"
"Gebouwen/complexen " "" "Filmpjes3"
"Beroepen " "" "Filmpjes4"
"Diversen " "" "Filmpjes5"
"Trams " "" "Filmpjes6"
"'Blauwe' trams " "" "Filmpjes7"
"Dam, 7 mei 1945 " "" "Filmpjes8"
"Dornier Do X " "" "Filmpjes9"
>> 
{{BROWN{Filmpjes Stadsreiniging}}}
<<tabs ""
"Putjesschepper " "" "Putjesschepper"
"Vuilnisman " "" "Vuilnisman"
>> 
{{BROWN{Filmpjes van wijken/stadsdelen}}}
|[[Wijken/stadsdelen|Filmpjes1]]|''@@color:navy;tijd (min)@@''|h
|[[Wittenburg|Video_ETV15Y]] | 2:08 |
|[[Jordaan|Video_ETV22Y]] | 3:05 |
|[[De Pijp|Video_ETV26Y]] | 2:46 |
|[[Bos en Lommer|Video_ETV25Y]] | 2:25 |
|[[Amsterdam-Zuid|Video_ETV27Y]] | 2:27 |
|[[Westelijke tuinsteden|Video_ETV10Y]] | 2:05 |
|[[Amsterdam-Noord|Video_ETV29Y]] | 2:38 |
|[[Tuindorp Oostzaan|Video_ETV30Y]] | 2:53 |
|[[Bijlmermeer|Video_ETV18Y]] | 2:02 |
|[[Historie van Oud-West|Video_Oud-West]] | 2:40 |
{{BROWN{Filmpjes van straten/parken/buitenplaatsen}}}
|[[Straten/parken/buitenplaatsen|Filmpjes2]]|''@@color:navy;tijd (min)@@''| ''@@color:navy;opmerkingen@@'' |h
|[[Rokin|Video_ETV04Y]] | 2:11 ||
|[[Kinkerstraat|Video_ETV24Y]] | 2:29 ||
|[[Vondelpark|Video_ETV13Y]] | 2:14 ||
|[[Amsterdamse bos|Video_ETV19Y]] | 1:53 ||
|[[Franckendael|Video_ETV28Y]] | 2:37 ||
|[[Artis]] | 2:16 ||
{{BROWN{Filmpjes van gebouwen/complexen}}}
|[[Gebouwen/complexen|Filmpjes3]]|''@@color:navy;tijd (min)@@''| ''@@color:navy;opmerkingen@@'' |h
|!Markten |!|!|
|[[Markten, Centrale Markthallen|Video_ETV23Y]] | 2:55 ||
|[[Brand in 3 aardappelloodsen|Centrale Markthallen16]] | 0:44 |vereist Microsoft Silverlight|
|!Westergasfabriek |!|!|
|[[Westergasfabriek|Video_ETV21Y]] | 2:40 ||
|[[Westergasfabriek, rondleiding 2009|Video_Westergasfabriek2]] | 3:07 ||
|[[Aanbouw: Westergasfabriek|Video_Westergasfabriek3]] | 14:18 ||
|!Diversen |! |!|
|[[Het paleis op de Dam]]| 2:18 ||
|[[Oude Kerk|Video_ETV05Y]] | 2:01 ||
|[[Maria Magdalenakerk|Video_ETV11Y]] | 2:19 ||
|[[De Waag|Video_ETV03Y]] | 2:25 ||
|[[Centraal Station|Video_ETV07Y]] | 2:29 ||
|[[Lloyd hotel|Video_ETV14Y]] | 2:14 ||
|[[Paleis voor Volksvlijt|Video_Paleis voor Volksvlijt]]| 5:07 ||
|[['Einde' molen De Otter|Video_De_Otter]]| 8:47 |@@via ~YouTube@@|
|[[Schiphol|Video_ETV20Y]] | 2:03 ||
|[[Horeca Huize De Liefde|Video_Horeca_De_Liefde]] | 0:50 ||
{{BROWN{Filmpjes van beroepen}}}
|[[Beroepen|Filmpjes4]]|''@@color:navy;tijd (min)@@''| ''@@color:navy;opmerkingen@@'' |h
|[[Putjesschepper]] | 2:16 | |
|[[Vuilnisman]] | 1:58 |  |
|[[Havenarbeider]] | 2:32 |  |
|[[Draaiorgelman]] | 2:02 |  |
|[[Brandweer]] | 2:22 |  |
|[[Melkboer]] | 2:16 |  |
|[[Bankmedewerker]] | 1:47 |  |
|[[Verpleegkundige]] | 2:28 |  |
|[[Juf]] | 2:21 |  |
|[[Zwemlerares]] | 1:55 |  |
|[[Huisvuilinzameling te Amsterdam in de jaren '20|Video_Ratelaar]] | 5:26 ||
{{BROWN{Diverse filmpjes}}}
|[[Diversen|Filmpjes5]]|''@@color:navy;tijd (min)@@''| ''@@color:navy;opmerkingen@@'' |h
|[[Groei grachtengordel Amsterdam in 17e eeuw|Video_alg1]]| 5:04 ||
|[[Gedempte grachten Amsterdam|https://youtu.be/ElGGOHhECrk]]| 20:33 | @@externe link@@ |
|[[Amsterdamse grachten|Video_ETV06Y]] | 2:26 ||
|[[De Amsterdamse school|Video_ETV09Y]]| 2:00 ||
|[[De haven|Video_ETV08Y]] | 2:29 ||
|[[Joods Amsterdam|Video_ETV02Y]] | 2:11 ||
|[[Diamantindustrie|Video_ETV12Y]] | 2:28 ||
|[[Buurtwinkels|Video_Buurtwinkels]] | 6:18 ||
|[[Horeca Huize De Liefde|Video_Horeca_De_Liefde]] | 0:50 ||
|[[Opening herstellingsboot Wilhelmina|Video_Wilhelmina]] | 3:35 |(loopt door tot 4:19)|
|[[Ajax]]| 2:16 | |

{{BROWN{Filmpjes van trams}}}
|[[Trams|Filmpjes6]]| ''@@color:navy;jaar@@'' |''@@color:navy;tijd (min)@@''|''@@color:navy;opmerkingen@@''|h
|[[Brievenbus aan de tram|Video_Tram01]]| 1922 | 1:10 ||
|[[Laatste rit paardentram|Video_Tram03]] | 1934 | 1:20 ||
|[[Drie-assers uit 1971|Video_Tram12]] | Ca. 1970 | 7:31 ||
|[[Een ritje met de Electrische Museumtramlijn Amsterdam (E.M.A.)|Video_Tram13]] | 2010 | 5:16 ||
|[[GVB Amsterdam 100 jaar |Video_Tram14]] | - | 5:01 ||
|[[Trams in Amsterdam|Video_Tram15]] | 2009 | 9:47 ||
|[[Trams in Amsterdam deel 2|Video_Tram16]] | 2009 | 7:40 ||
{{BROWN{Filmpjes van 'Blauwe' trams}}}
|[[Trams|Filmpjes6]]| ''@@color:navy;jaar@@'' |''@@color:navy;tijd (min)@@''| ''@@color:navy;opmerkingen@@'' |h
|--[[Tramlijn Amsterdam-Sloterdijk-Spuistraat|Video_Tram04]]--| | 5:18 |niet meer aanwezig|
|--[[Tram Haarlem - NZH remise|Video_Tram05]]--| 1956 | 6:13 |niet meer aanwezig|
|[[Tramlijn Amsterdam-Zandvoort|Video_Tram19]]|  | 12:24 ||
|[[Einde NZH (foto's)|Video_Tram08]]| | 2:12 ||
|--[[Blauwe tram van Volendam tot Leiden deel 1|Video_Tram07]]--| | 9:53 |niet meer aanwezig|
|--[[Blauwe tram van Volendam tot Leiden deel 2|Video_Tram09]]--| | 9:27 |niet meer aanwezig|
|--[[Blauwe tram van Volendam tot Leiden deel 3|Video_Tram10]]--| | 6:37 |niet meer aanwezig|
|[[Opening elektrische tramlijn Monnickendam|Video_Tram02]]| 1932 | 1:10 ||
|--[[Tramlijn Amsterdam - Volendam |Video_Tram17]]--| 1955-'56 | 8:18 |niet meer aanwezig|
|--[[Blauwe tram film in kleur; in en rond Leiden|Video_Tram11]]--| 1960 | 9:42 |niet meer aanwezig|
|[[Laatste rit NZH Amsterdam Zandvoort|Video_Tram18]]| 31-8-1957 | 2:05 ||
|[[Blauwe tram Zandvoort|Blauwe tram film 4 zandvoort]]|| 12:24 ||
|[[Interview met de Blauwe Tram legende: Dhr. L.J.P. Albers]]| 2013 | 3:09 ||
|[[Amsterdam - Zandvoort]]| | 9:09 ||
|[[Halfweg en de Blauwe tram|Video_Tram20]]| 1904-1957 | 4:22 ||
|[[De Blauwe Tram in Leiden|Video_Tram21]]| | 9:34 ||
|[[De Blauwe Tram Den Haag - Voorburg|Video_Tram22]]| | 11:39 ||
|[[Tram Edam - Amsterdam|Video_Tram23]]| | 0:55 ||
|[[Stuurstandrit op stoomtram van Amsterdam - Monnickendam en Purmerend|Video_Tram24]]| 1915 | 2:05 ||
|[[Tramlijn Amsterdam Monnickendam Volendam|Video_Tram25]]| | 19:44 ||



{{BROWN{Filmpjes van de schietpartij op de Dam, 7 mei 1945}}}
|[[Schietpartij op de Dam, 7 mei 1945|Filmpjes8]]|''@@color:navy;tijd (min)@@''| ''@@color:navy;opmerkingen@@'' |h
|[[Dam 07-05-1945, George Formby|Video_Dam4]] | 0:34 | |
|[[Geschiedenis24: De schietpartij op de Dam, 7 mei 1945: een reconstructie|Video_Dam7]] | 17:20 | @@externe link@@<br>vereist Microsoft Silverlight |
|[[Deel 6 van de oorlogsdumentaire 'De Oorlog' met o.a. afspraken omtrent BS en interview Flip Bool|Video_Dam6]] | 6:42 ||
|[[Stadsarchief: Doden op 7 mei 1945|https://archief.amsterdam/stukken/tweede_wereldoorlog/doden_op_7_mei_1945/index.nl.html]] | 2:21 | @@externe link@@ |
|[[Open images: Schietpartij op de Dam (1945)|Video_Dam3]] | 2:16 | @@externe link@@ |
|[[Stichting 'De Dam 7 mei 1945, memorial 2015' |Video_Dam5]] | 4:21 | |
|[[Draaiorgel 'Het Snotneusje'|Video_Dam2]] | 0:59 |
{{BROWN{Filmpjes van de Dornier Do X}}}
|[[Dornier Do X|Filmpjes9]]|''@@color:navy;tijd (min)@@''| ''@@color:navy;opmerkingen@@'' |h
|[[Aankomst Dornier Do-X te Amsterdam (1930)|Video_Dornier_Do-X_1]]| 3:58||
|[[Rondreis Dornier Do-X (1930-1932)|Video_Dornier_Do-X_2]]| 10:31||

{{BROWN{Fokker}}} onze bekendste vliegtuigbouwer.
Heeft naast civiele toestellen ook de nodige militaire vliegtuigen gebouwd, waaronder (in Ned. dienst):

|''Type'' |''rol'' |''aantal'' |''in dienst bij'' |''dienstperiode'' |h
| C.IV|verkenningsvliegtuig | 30| LVA| 1923-1938|
| ~S-III|lesvliegtuig | 18| MLD| 1923-1938|
| C.V|varianten: verkenner, bommenwerper | 71| LVA| 1925-1940|
|~|&nbsp;^^1^^| ?| MLD| ?|
| S.IV|lesvliegtuig| 30| LVA| 1924-1940|
| T.IV|verkenningsbommenwerper&nbsp;^^1^^ | 12| MLD| 1927-193x|
| T.~IVa|verkenningsbommenwerper&nbsp;^^1^^ | 12| MLD| 1935-1942|
| C.~VIIw|verkenningsvliegtuig&nbsp;^^1^^| 30| MLD| 1932-194x|
| D.XVI|jachtvliegtuig| 12| LVA| 1929-?|
| C.~VIIIw|verkenningsbommenwerper&nbsp;^^1^^| 9| MLD| 1930-1940|
| C.IX|verkenner/dagbommenwerper|  5| LVA| 1931-1940|
| D.XVII|jachtvliegtuig| 10| LVA| 1934-1940|
| C.X|verkenningsvliegtuig| >16| LVA| 1934-1940|
| C.~XIw|verkenningsvliegtuig&nbsp;^^1^^ | 14| MLD| 1938-1942|
| D.XXI|jachtvliegtuig| 36| LVA| 1936-1948?|
| G1|jachtkruiser| 36+10| LVA| 1936-1940?|
&nbsp;&nbsp;&nbsp;^^1^^ watervliegtuig
|LVA|toenmalige Luchtvaart Afdeling van de landmacht|
|MLD|Marine Luchtvaart Dienst|
/***
|Name|FontSizePlugin|
|Created by|SaqImtiaz|
|Location|http://lewcid.googlepages.com/lewcid.html#FontSizePlugin|
|Version|1.0@@color:red;b@@|
|Requires|~TW2.x|
!Description:
Resize tiddler text on the fly. The text size is remembered between sessions by use of a cookie.
You can customize the maximum and minimum allowed sizes.
(only affects tiddler content text, not any other text)

Also, you can load a TW file with a font-size specified in the url.
Eg: http://lewcid.googlepages.com/lewcid.html#font:110

!Demo:
Try using the font-size buttons in the sidebar, or in the MainMenu above.

!Installation:
Copy the contents of this tiddler to your TW, tag with systemConfig, save and reload your TW.
Then put {{{<<fontSize "font-size:">>}}} in your SideBarOptions tiddler, or anywhere else that you might like.

!Usage
{{{<<fontSize>>}}} results in <<fontSize>>
{{{<<fontSize font-size: >>}}} results in <<fontSize font-size:>>

!Customizing:
The buttons and prefix text are wrapped in a span with class fontResizer, for easy css styling.
To change the default font-size, and the maximum and minimum font-size allowed, edit the config.fontSize.settings section of the code below.

!Notes:
This plugin assumes that the initial font-size is 100% and then increases or decreases the size by 10%. This stepsize of 10% can also be customized.

!History:
*@@color:red;18-08-06, version 1.0b : added the same capability for edit template (BG)@@
*27-07-06, version 1.0 : prevented double clicks from triggering editing of containing tiddler.
*25-07-06,  version 0.9

!Code
***/

//{{{
config.fontSize={};

//configuration settings
config.fontSize.settings =
{
            defaultSize : 100,  // all sizes in %
            maxSize : 200,
            minSize : 40,
            stepSize : 10
};

//startup code
var fontSettings = config.fontSize.settings;

if (!config.options.txtFontSizeedit)
            {config.options.txtFontSizeedit = fontSettings.defaultSize;
            saveOptionCookie("txtFontSizeedit");}
if (!config.options.txtFontSizeview)
            {config.options.txtFontSizeview = fontSettings.defaultSize;
            saveOptionCookie("txtFontSizeview");}
setStylesheet(".tiddler .editor {font-size:"+config.options.txtFontSize+"%;}\n","fontResizerStylesedit");
setStylesheet(".tiddler .viewer {font-size:"+config.options.txtFontSize+"%;}\n","fontResizerStylesview");
setStylesheet("#contentWrapper .fontResizer .button {display:inline;font-size:105%; font-weight:bold; margin:0 1px; padding: 0 3px; text-align:center !important;}\n .fontResizer {margin:0 0.5em;}","fontResizerButtonStyles");

//macro
config.macros.fontSize={};
config.macros.fontSize.handler = function (place,macroName,params,wikifier,paramString,tiddler)
{

               var sp = createTiddlyElement(place,"span",null,"fontResizer");
               sp.ondblclick=this.onDblClick;
               if (params[0])
                           createTiddlyText(sp,params[0]);
               createTiddlyButton(sp,"+","increase font-size",this.incFont);
               createTiddlyButton(sp,"=","reset font-size",this.resetFont);
               createTiddlyButton(sp,"–","decrease font-size",this.decFont);
}

config.macros.fontSize.onDblClick = function (e)
{
             if (!e) var e = window.event;
             e.cancelBubble = true;
             if (e.stopPropagation) e.stopPropagation();
             return false;
}

config.macros.fontSize.setFont = function ()
{
               saveOptionCookie("txtFontSizeedit");
               saveOptionCookie("txtFontSizeview");
               setStylesheet(".tiddler .editor {font-size:"+config.options.txtFontSizeedit+"%;}\n","fontResizerStylesedit");
               setStylesheet(".tiddler .viewer {font-size:"+config.options.txtFontSizeview+"%;}\n","fontResizerStylesview");
}

config.macros.fontSize.incFont=function()
{
               if (config.options.txtFontSizeedit < fontSettings.maxSize)
                  config.options.txtFontSizeedit = (config.options.txtFontSizeedit*1)+fontSettings.stepSize;
               if (config.options.txtFontSizeview < fontSettings.maxSize)
                  config.options.txtFontSizeview = (config.options.txtFontSizeview*1)+fontSettings.stepSize;
               config.macros.fontSize.setFont();
}

config.macros.fontSize.decFont=function()
{

               if (config.options.txtFontSizeedit > fontSettings.minSize)
                  config.options.txtFontSizeedit = (config.options.txtFontSizeedit*1) - fontSettings.stepSize;
               if (config.options.txtFontSizeview > fontSettings.minSize)
                  config.options.txtFontSizeview = (config.options.txtFontSizeview*1) - fontSettings.stepSize;
               config.macros.fontSize.setFont();
}

config.macros.fontSize.resetFont=function()
{

               config.options.txtFontSizeedit=fontSettings.defaultSize;
               config.options.txtFontSizeview=fontSettings.defaultSize;
               config.macros.fontSize.setFont();
}

config.paramifiers.font =
{
               onstart: function(v)
                  {
                   config.options.txtFontSizeedit = v;
                   config.options.txtFontSizeview = v;
                   config.macros.fontSize.setFont();
                  }
};
//}}}
{{BROWN{Fonteintje}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "Happertje"
"1908 " "1908" "J.L. Scherpenisse10"
"1925 " "1925" "Nostalgie57"
"1929 " "1929" "Nostalgie56"
"1947 " "1947" "Ben Van Meerendonk35"
"Ca. 1950" "Ca. 1950" "Nostalgie55"
"1953 " "1953" "Nostalgie50"
"Ca. 1955 " "Ca. 1955" "Nostalgie58"
"Ca. 1956 " "Ca. 1956" "Happertje4"
"2009 " "2009" "Happertje3"
"Oud-Zuid " "" "Happertje1"
"Oud-West " "" "Happertje2"
>>}}}
[img[Jacobus van Eck|Images/19xx_Jacob_van_Eck_1873-1946.jpg]]
//Jacobus van Eck.//
{{BROWN{Foto's 1e Hugo de Grootstraat}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Ca. 1900 " "Ca. 1900" "Buurt133"
"Ca. 1915 " "Ca. 1915" "Buurt134"
"Ca. 1932 " "Ca. 1932" "Buurt346"
"1946 " "1946" "Buurt135"
"1963 " "1963" "Buurt136"
"1972 " "1963" "Buurt167"
"1981 " "1981" "Buurt132"
"1983-A " "1983" "Buurt373"
"1983-B " "1983" "Buurt347"
"1983-C " "1983" "Buurt348"
"1983-D " "1983" "Buurt357"
"1983-E " "1983" "Buurt361"
"1983-F " "1983" "Buurt359"
"1983-G " "1983" "Buurt372"
>>}}}
{{BROWN{Foto's 2e Hugo de Grootstraat}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Ca. 1905 " "Ca. 1905" "Buurt161"
"Ca. 1910 " "Ca. 1910" "Buurt162"
"1949 " "1949" "Buurt023"
"1957 " "1957" "Buurt027"
"1960 " "1960" "Transport44"
"1967-A " "1967" "Buurt063"
"1967-B " "1967" "Buurt374"
"1967-C " "1967" "Buurt376"
"1977 " "1977" "Transport10"
"1981 " "1981" "Buurt394"
"1983-A " "1983" "Buurt163"
"1983-B " "1983" "Buurt075"
"1983-C " "1983" "Buurt058"
"1983-D " "1983" "Buurt059"
"1983-E " "1983" "Buurt068"
"1983-F " "1983" "Buurt375"
"1983-G " "1983" "Buurt076"
"1983-H " "1983" "Buurt369"
"1983-I " "1983" "Buurt370"
>>}}}
{{BROWN{2e Kostverlorenkade}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Ca. 1930 " "Ca. 1930" "Kostverlorenvaart324"
"Ca. 1930 - detail " "Ca. 1930" "Buyskade01"
"Ca. 1940 " "Ca. 1940" "Kostverlorenvaart326"
"1959 " "1959" "Buurt031"
"1961 " "1961" "Kostverlorenvaart330"
>>
{{BROWN{Foto's 3e Hugo de Grootstraat}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Even zijde " "1962" "3e Hugo de Grootstraat1"
"Gat in even zijde " "2007" "3e Hugo de Grootstraat2"
"Hoek-A " "1983" "3e Hugo de Grootstraat3"
"Hoek-B " "2008" "3e Hugo de Grootstraat4"
"Ca. 1900-A " "Ca. 1900" "Buurt344"
"Ca. 1900-B " "Ca. 1900" "Buurt345"
"1955 " "1955" "Buurt025"
"Ca. 1970 " "Ca. 1970" "Buurt352"
"1983-A " "1983" "Buurt060"
"1983-B " "1983" "Buurt061"
"1983-C " "1983" "Buurt062"
"1993-D " "1993" "Buurt083"
"2009 " "2009" "Buurt356"
>>}}}
{{BROWN{Foto's Aardappeloproer in 1917}}}
<<tabs "txt_vTabs"
"-1- " "1917" "Schepen03"
"-2- " "1917" "Aardappeloproer03"
"-3- " "1917" "Aardappeloproer01"
"-4- " "1917" "Voormalige groentemarkt Marnixstraat10"
"-5- " "1917" "Voormalige groentemarkt Marnixstraat9"
"-6- " "1917" "Transport11"
"-7- " "1917" "Aardappeloproer02"
"-8- " "1917" "Winkels07"
"-9- " "1917" "Nostalgie12"
"-10- " "1917" "Aardappeloproer04"
>>
<<tiddler {{setStylesheet(store.getTiddlerText('Start##styles'),'verticalTabStylesheet');'';}}>>
{{BROWN{Foto's Christelijke school}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1841-A " "1841" "MvSAschool01"
"1841-B " "1841" "MvSAschool02"
"1923-A " "1923" "MvSAschool03"
"1923-B " "1923" "MvSAschool04"
"1923-C " "1923" "MvSAschool05"
"1983-A " "1983" "MvSAschool06"
"1983-B " "1983" "MvSAschool07"
"1983-C " "1983" "MvSAschool08"
"2005 " "2005" "MvSAschool09"
>>}}}
{{BROWN{Foto's van Ben van Meerendonk}}}
<tabs "">

<tab 1945 - 1946 >
{{BROWN{1945 - 1946}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1945 " "" "Ben Van Meerendonk32"
"1946-A " "1946" "Ben Van Meerendonk01"
"1946-B " "1946" "Ben Van Meerendonk02"
"1946-C " "1946" "Ben Van Meerendonk03"
"1946-D " "1946" "Ben Van Meerendonk04"
"1946-E " "1946" "Ben Van Meerendonk05"
"1946-F " "1946" "Ben Van Meerendonk06"
"1946-G " "1946" "Ben Van Meerendonk21"
"1946-H " "1946" "Ben Van Meerendonk22"
"1946-I " "1946" "Ben Van Meerendonk24"
"1946-J " "1946" "Ben Van Meerendonk33"
"1946-K " "1946" "Ben Van Meerendonk34"
"1946-L " "1946" "Ben Van Meerendonk46"
"1946-M " "1946" "Ben Van Meerendonk47"
"1946-N " "1946" "Ben Van Meerendonk36"
"1946-O " "1946" "Ben Van Meerendonk37"
"1946-P " "1946" "Ben Van Meerendonk39"
"1946-Q " "1946" "Ben Van Meerendonk38"
>>}}}
</tab>

<tab 1946 - 1947 >
{{BROWN{1946 - 1947}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1946-R " "1946" "Ben Van Meerendonk68"
"1946-S " "1946" "Ben Van Meerendonk69"
"1946-T " "1946" "Ben Van Meerendonk70"
"1946-U " "1946" "Ben Van Meerendonk90"
"1947-A " "1947" "Ben Van Meerendonk40"
"1947-B " "1947" "Ben Van Meerendonk41"
"1947-C " "1947" "Ben Van Meerendonk07"
"1947-D " "1947" "Ben Van Meerendonk16"
"1947-E " "1947" "Ben Van Meerendonk20"
"1947-F " "1947" "Ben Van Meerendonk23"
"1947-G " "1947" "Ben Van Meerendonk08"
"1947-H " "1947" "Ben Van Meerendonk09"
"1947-I " "1947" "Ben Van Meerendonk10"
"1947-J " "1947" "Ben Van Meerendonk11"
"1947-K " "1947" "Ben Van Meerendonk12"
"1947-L " "1947" "Ben Van Meerendonk35"
"1947-M " "1947" "Ben Van Meerendonk42"
"1947-N " "1947" "Ben Van Meerendonk44"
>>}}}
</tab>

<tab 1947 >
{{BROWN{1947}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1947-O " "1947" "Ben Van Meerendonk45"
"1947-P " "1947" "Ben Van Meerendonk48"
"1947-Q " "1947" "Ben Van Meerendonk49"
"1947-R " "1947" "Ben Van Meerendonk50"
"1947-S " "1947" "Ben Van Meerendonk51"
"1947-T " "1947" "Ben Van Meerendonk52"
"1947-U " "1947" "Ben Van Meerendonk53"
"1947-V " "1947" "Ben Van Meerendonk54"
"1947-W " "1947" "Ben Van Meerendonk55"
"1947-X " "1947" "Ben Van Meerendonk56"
"1947-Y " "1947" "Ben Van Meerendonk58"
"1947-Z " "1947" "Ben Van Meerendonk59"
"1947-AA " "1947" "Ben Van Meerendonk60"
"1947-AB " "1947" "Ben Van Meerendonk61"
"1947-AC " "1947" "Ben Van Meerendonk62"
"1947-AD " "1947" "Ben Van Meerendonk64"
"1947-AE " "1947" "Ben Van Meerendonk65"
"1947-AF " "1947" "Ben Van Meerendonk66"
>>}}}
</tab>

<tab 1947 - 1950 >
{{BROWN{1947 - 1950}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1947-AG " "1947" "Ben Van Meerendonk67"
"1947-AH " "1947" "Ben Van Meerendonk71"
"1948-A " "1948" "Ben Van Meerendonk26"
"1948-B " "1948" "Ben Van Meerendonk91"
"1948-C " "1948" "Ben Van Meerendonk93"
"1949-A " "1949" "Ben Van Meerendonk73"
"1949-B " "1949" "Ben Van Meerendonk18"
"1949-C " "1949" "Haarlemse trams60"
"1949-D " "1949" "Ben Van Meerendonk86"
"1949-E " "1949" "Ben Van Meerendonk85"
"1949-F " "1949" "Ben Van Meerendonk89"
"1949-G " "1949" "Ben Van Meerendonk87"
"1949-H " "1949" "Ben Van Meerendonk88"
"1949-I " "1949" "Ben Van Meerendonk92"
"1950-A " "1950" "Ben Van Meerendonk28"
"1950-B " "1950" "Ben Van Meerendonk74"
"1950-C " "1950" "Ben Van Meerendonk75"
"1950-D " "1950" "Ben Van Meerendonk76"
>>}}}
</tab>

<tab 1950 - 1959 >
{{BROWN{1950 - 1959}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1950-E " "1950" "Ben Van Meerendonk77"
"1950-F " "1950" "Ben Van Meerendonk78"
"1950-G " "1950" "Ben Van Meerendonk81"
"1950-H " "1950" "Ben Van Meerendonk82"
"1950-I " "1950" "Ben Van Meerendonk83"
"1950-J " "1950" "Ben Van Meerendonk84"
"1951-A " "1951" "Ben Van Meerendonk14"
"1951-B " "1951" "Ben Van Meerendonk15"
"1951-C " "1951" "Ben Van Meerendonk30"
"1952-A " "1952" "Ben Van Meerendonk17"
"1952-B " "1952" "Ben Van Meerendonk19"
"1952-C " "1952" "Ben Van Meerendonk25"
"1952-D " "1952" "Ben Van Meerendonk57"
"1952-E " "1952" "Ben Van Meerendonk63"
"1953 " "1953" "Ben Van Meerendonk71"
"1956 " "1956" "Ben Van Meerendonk31"
"1959-A " "1959" "Ben Van Meerendonk13"
"1959-B " "1959" "Ben Van Meerendonk43"
>>}}}
</tab>


<tab 1960 - 1964 >
{{BROWN{1960 - 1964}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1960 " "1960" "Ben Van Meerendonk27"
"1962 " "1962" "Ben Van Meerendonk80"
"1964-A " "1964" "Ben Van Meerendonk29"
"1964-B " "1964" "Ben Van Meerendonk79"
>>}}}
</tab>

</tabs> 
{{BROWN{Foto's van Bernard Eilers}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1908-A " "1908" "Beroepen03"
"Ca. 1908-B " "Ca. 1908" "Voormalige groentemarkt Marnixstraat5"
"1910-A " "1910" "Transport06"
"Ca. 1910-B " "Ca. 1910" "Bernard F. A. Eilers07"
"1911-A " "1911" "Nostalgie07"
"1911-B " "1911" "Schepen25"
"1911-C " "1911" "Schepen26"
"1911-D " "1911" "Schepen27"
"1924 " "1924" "Nostalgie14"
"Ca. 1937 " "Ca. 1937" "Beroepen25"
>>}}}
{{BROWN{Foto's Bilderdijkpark}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1940 " "1940" "Buurt018"
"1985 " "1985" "Buurt277"
"1988 " "1988" "Buurt080"
"2009-A " "2009" "Buurt152"
"2009-B " "2009" "Buurt153"
"2012-A " "2012" "Buurt151"
"2012-B " "2012" "Buurt150"
>>}}}
{{BROWN{Foto's Bilderdijkstraat}}}
<tabs "">
<tab 1900 - 1928 >
{{BROWN{1900 - 1928}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Ca. 1900 " "Ca. 1900" "Buurt263"
"Ca. 1902 " "Ca. 1902" "Prenten115"
"1905-A " "1905" "J.L. Scherpenisse15"
"1905-B " "1905" "J.L. Scherpenisse14"
"1905-C " "1905" "J.L. Scherpenisse16"
"1905-D " "1905" "J.L. Scherpenisse19"
"1905-E " "1905" "J.L. Scherpenisse18"
"1905-F " "1905" "J.L. Scherpenisse17"
"Ca. 1905-A " "Ca. 1905" "Buurt160"
"Ca. 1905-B " "Ca. 1905" "Buurt279"
"Ca. 1907 " "Ca. 1907" "Buurt131"
"1910 " "1910" "Buurt387"
"Ca. 1910 " "Ca. 1910" "Haarlemse trams14"
"Ca. 1912 " "Ca. 1912" "Buurt262"
"Ca. 1917 " "Ca. 1917" "Buurt271"
"1917 " "1917" "Winkels13"
"Ca. 1927-A " "Ca. 1927" "Buurt264"
"Ca. 1927-B " "Ca. 1927" "Buurt265"
>>}}}
</tab>

<tab 1929 - heden >
{{BROWN{1929 - heden}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1929 " "1929" "Buurt012"
"Ca. 1941 " "Ca. 1941" "Buurt280"
"Ca. 1955 " "Ca. 1955" "Buurt281"
"1960 " "1960" "Trams41"
"1975 " "1975" "Buurt261"
"1978 " "1978" "De Liefde22"
"1981-A " "1981" "Buurt260"
"1981-B " "1981" "Buurt266"
"1981-C " "1981" "Buurt268"
"1981-D " "1981" "Buurt270"
"1985 " "1985" "Buurt267"
"1986-A " "1986" "Buurt100"
"1986-B " "1986" "Buurt077"
"1987 " "1987" "Buurt269"
"1993 " "1993" "De Liefde30"
"2008 " "2008" "De Liefde32"
>>}}}
</tab>
</tabs>
{{BROWN{Foto's Bilderdijkstraat 36-48}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1940 " "1940" "Buurt018"
"Ca. 1950 " "Ca. 1950" "Buurt273"
"1981 " "1981" "Buurt276"
"1985 " "1985" "Buurt277"
"1986-A " "1986" "Buurt100"
"1986-B " "1986" "Buurt272"
"1986-C " "1986" "Buurt274"
"1986-D " "1986" "Buurt275"
"1986-E " "1986" "Buurt278"
>>}}}
{{BROWN{Foto's Cas Oorthuys}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1944-A " "" "WWII36"
"1944-B " "" "WWII41"
"1945-A " "" "WWII116"
"1945-B " "" "WWII117"
"1945-C " "" "WWII118"
>>}}}
{{BROWN{Foto's Da Costakade}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Ca. 1900 " "Ca. 1900" "Buurt257"
"1905 " "1905" "Buurt007"
"Ca. 1905-B " "Ca. 1905" "Buurt198"
"1908 " "1908" "J.L. Scherpenisse07"
"Ca. 1940 " "Ca. 1940" "Buurt019"
"1948-A " "1948" "Buurt022"
"1948-B " "1948" "Winkels20"
"1959-A " "1959" "Buurt029"
"1959-B " "1959" "Buurt030"
"1959-C " "1959" "Buurt038"
"1973 " "1973" "Buurt055"
"1974-A " "1974" "Buurt090"
"1974-B " "1974" "Buurt315"
"1986 " "1986" "Buurt078"
"1989 " "1989" "Buurt082"
"2009 " "2009" "Buurt316"
>>}}}
{{BROWN{Foto's Bleekerssloot & De Clercqstraat}}}
<tabs "">
<tab Lange Bleekerssloot >
{{BROWN{Lange Bleekerssloot}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1890 " "1890" "Jacob Olie111"
"1895 " "1895" "Buurt190"
"1892" "1892" "Prenten42"
"1898" "1898" "Prenten118"
"1903-A " "1903" "Prenten63"
"1903-B " "1903" "Prenten117"
>>}}}
</tab>

<tab De Clercqstraat >
{{BROWN{De Clercqstraat}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Ca. 1900 " "Ca. 1900" "Buurt263"
"Ca. 1904 " "Ca. 1904" "Buurt192"
"Ca. 1905-A " "Ca. 1905" "Buurt191"
"Ca. 1905-B " "Ca. 1905" "Buurt198"
"Ca. 1910 " "Ca. 1910" "Haarlemse trams14"
"Ca. 1912 " "Ca. 1912" "Buurt262"
"1917 " "1917" "van Eck35"
"Ca. 1925 " "Ca. 1925" "Haarlemse trams03"
"Ca. 1927 " "Ca. 1927" "Buurt264"
"Ca. 1928 " "Ca. 1928" "Buurt193"
"1929 " "1929" "Buurt012"
"1936 " "1936" "Haarlemse trams05"
"1940 " "1940" "Buurt019"
"1948" "1948" "Winkels20"
"1959 " "1959" "Buurt030"
"1981 " "1981" "Buurt266"
"Ca. 2004 " "Ca. 2004" "Trams48"
>>}}}
</tab>
</tabs>
{{BROWN{Foto's}}}
<tabs "">
<tab Elektriciteitscentrale >
{{BROWN{Elektriciteitscentrale 1892 - 1913}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Ca. 1908 " "" "Electra01"
"1913-A " "" "Electra20"
"1913-B " "" "Electra02"
"1913-C " "" "Electra03"
"1913-D " "" "Electra04"
>>}}}
</tab>

<tab Lompenmagazijn >
{{BROWN{Lompenmagazijn 1913 - 1932}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1914-1928-A " "" "Electra05"
"1914-1928-B " "" "Electra06"
"19xx-A " "" "Electra08"
"19xx-B " "" "Electra09"
"19xx-C " "" "Electra21"
"Ca. 1930 " "" "Electra07"
>>}}}
</tab>

<tab Centrale wasserij >
{{BROWN{Centrale wasserij 1932 - }}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Ca. 1935 " "" "Electra10"
"1960 " "" "Electra11"
"1985 " "" "Luchtfoto's17""
>>}}}
</tab>
</tabs>
{{BROWN{Prenten/foto's Frederik Hendrikplantsoen}}}
<tabs "">
<tab 1e serie >
{{BROWN{1e serie}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1861 " "1861" "Jacob Olie01"
"1875" "1875" "Prenten17"
"1886 " "Ca. 1886" "Prenten89"
"1890 " "1890" "Jacob Olie06"
"1896 " "1896" "Jacob Olie53"
"Ca. 1900 " "Ca. 1900" "Buurt377"
"Ca. 1915-A " "Ca. 1915" "Buurt378"
"Ca. 1915-B " "Ca. 1915" "Buurt365"
"Ca. 1925 " "Ca. 1925" "Buurt379"
"Ca. 1927 " "Ca. 1927" "Buurt366"
"Ca. 1940 " "Ca. 1940" "Buurt367"
"1945" "1945" "Buurt380"
"Ca. 1950-A " "Ca. 1950" "Nostalgie55"
"Ca. 1950-B " "Ca. 1950" "Buurt389"
"1952-A " "1952" "Trams22"
"1952-B " "1952" "Trams23"
"Ca. 1952 " "Ca. 1952" "Buurt099"
>>}}}
</tab>

<tab 2e serie >
{{BROWN{2e serie}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1953 " "1953" "Trams24"
"1954 " "1954" "Trams30"
"1956 " "1956" "Ben Van Meerendonk31"
"1960 " "1960" "Trams42"
"1971-A " "1971" "Buurt368"
"1971-B " "1971" "Buurt388"
"1974 " "1974" "Luchtfoto's09"
"1981 " "1981" "Buurt184"
"1983-A " "1983" "Buurt064"
"1983-B " "1983" "Buurt183"
"2005 " "2005" "Luchtfoto's13"
>>}}}
</tab>
</tabs>
{{BROWN{Foto's Frederik Hendrikstraat}}}
<tabs "">
<tab 1e serie >
{{BROWN{1e serie}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Ca. 1900-A " "Ca. 1900" "Buurt175"
"Ca. 1900-B " "Ca. 1900" "Buurt176"
"Ca. 1900-C " "Ca. 1900" "Buurt344"
"Ca. 1910-A " "Ca. 1910" "Buurt177"
"Ca. 1910-B " "Ca. 1910" "Buurt178"
"Ca. 1915 " "Ca. 1915" "Buurt365"
"Ca. 1927 " "Ca. 1927" "Buurt366"
"Ca. 1934 " "Ca. 1934" "Trams16"
"Ca. 1947 " "Ca. 1947" "Buurt358"
"1959 " "1959" "Buurt037"
"1968 " "1968" "Buurt047"
"1971 " "1971" "Buurt051"
"1975 " "1975" "Buurt399"
"1976 " "1976" "Buurt180"
>>}}}
</tab>

<tab 2e serie >
{{BROWN{2e serie}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1983-A " "1983" "Buurt069"
"1983-B " "1983" "Trams43"
"1983-C " "1983" "Buurt182"
"1983-D " "1983" "Buurt362"
"1983-E " "1983" "Buurt363"
"1983-F " "1983" "Buurt357"
"1983-G " "1983" "Buurt361"
"1983-H " "1983" "Buurt360"
"1983-I " "1983" "Buurt358"
"1983-J " "1983" "Buurt359"
"1983-K " "1983" "Buurt065"
"1983-L " "1983" "Buurt064"
"1983-M " "1983" "Buurt183"
>>}}}
</tab>

<tab 3e serie >
{{BROWN{2e serie}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1983-D " "1983" "Buurt362"
"1986 " "1986" "Buurt079"
"1993 " "1993" "Buurt083"
"1994-A " "1994" "Buurt119"
"1994-B " "1994" "Buurt085"
"1995 " "1995" "Buurt179"
"2000-A " "2000" "Buurt088"
"2000-B " "" "Buurt066"
"2009 " "2009" "Buurt356"
>>}}}
</tab>
</tabs>
{{BROWN{Foto's van George Breitner}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1888 " "1888" "Molens17"
"1893 " "1893" "Nostalgie84"
"Ca. 1895-A " "Ca. 1895" "Kostverlorenvaart502"
"1895-B " "1895" "Nostalgie01"
"Ca. 1896 " "Ca. 1896" "Molens25"
>>}}}
{{BROWN{Van Hallbrug tot Beltbrug}}}
<tabs "">

<tab 1917 - 1939 >
{{BROWN{1917 - 1939}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1917-B " "1917" "van Eck18"
"1917-C " "1917" "van Eck63"
"1917-D " "1917" "van Eck66"
"1917-E " "1917" "van Eck17"
"1917-F " "1917" "van Eck31"
"1924 " "1924" "Molens46"
"Ca. 1927 " "Ca. 1927" "Molens50A"
"1929 " "1929" "Molens51"
"Ca. 1929 " "Ca. 1929" "Molens51A"
"Ca. 1930 " "Ca. 1930" "Kostverlorenvaart224"
"1931 " "1931" "Buurt014"
"Ca. 1932 " "Ca. 1932" "Buurt288"
"1933 " "1933" "Molens53"
"1934 " "1934" "Brug #324-5"
"Ca. 1935 " "Ca. 1935" "Kostverlorenvaart230"
>>}}}
</tab>

<tab 1940 - heden >
{{BROWN{1940 - heden}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Ca. 1940-A " "Ca. 1940" "Kostverlorenvaart227"
"Ca. 1940-B " "Ca. 1940" "Kostverlorenvaart228"
"Ca. 1940-C " "Ca. 1940" "Molens54"
"1957 " "1957" "Buurt027"
"1971-A " "1971" "Buurt285"
"1971-B " "1971" "Buurt286"
"1971-C " "1971" "Buurt287"
"1990-A " "1990" "Buurt289"
"1990-B " "1990" "Buurt290"
"2005 " "2005" "Molens56"
"2006 " "2006" "Molens62"
"2008-A " "2008" "Kostverlorenvaart227A"
"2008-B " "2008" "Buurt291"
"2008-C " "2008" "Buurt292"
"2010-A " "2010" "Buurt295"
"2010-B " "2010" "Buurt293"
"2010-C " "2010" "Buurt294"
>>}}}
</tab>

</tabs>
{{BROWN{Foto's van J.L. Scherpenisse}}}
<tabs "">

<tab 1905 >
{{BROWN{1905 }}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1905-A " "1905" "J.L. Scherpenisse09"
"1905-B " "1905" "J.L. Scherpenisse15"
"1905-C " "1905" "J.L. Scherpenisse14"
"1905-D " "1905" "J.L. Scherpenisse16"
"1905-E " "1905" "J.L. Scherpenisse19"
"1905-F " "1905" "J.L. Scherpenisse18"
"1905-G " "1905" "J.L. Scherpenisse17"
"1905-H " "1905" "J.L. Scherpenisse32"
"1905-I " "1905" "J.L. Scherpenisse33"
"1905-J " "1905" "J.L. Scherpenisse35"
"1905-K " "1905" "J.L. Scherpenisse47"
"1905-L " "1905" "J.L. Scherpenisse49"
"1905-M " "1905" "J.L. Scherpenisse59"
"1905-N " "1905" "J.L. Scherpenisse71"
"1905-O " "1905" "J.L. Scherpenisse73"
"1905-P " "1905" "J.L. Scherpenisse76"
"1905-Q " "1905" "J.L. Scherpenisse80"
>>}}}
</tab>

<tab 1905 - 1906 >
{{BROWN{1905 - 1906}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1905-R " "1905" "J.L. Scherpenisse81"
"1905-S " "1905" "J.L. Scherpenisse82"
"1905-T " "1905" "J.L. Scherpenisse86"
"1906-A " "1906" "J.L. Scherpenisse12"
"1906-B " "1906" "J.L. Scherpenisse37"
"1906-C " "1906" "J.L. Scherpenisse38"
"1906-D " "1906" "J.L. Scherpenisse55"
"1906-E " "1906" "J.L. Scherpenisse57"
"1906-F " "1906" "J.L. Scherpenisse61"
"1906-G " "1906" "J.L. Scherpenisse62"
"1906-H " "1906" "J.L. Scherpenisse63"
"1906-I " "1906" "J.L. Scherpenisse64"
"1906-J " "1906" "J.L. Scherpenisse65"
"1906-K " "1906" "J.L. Scherpenisse74"
"1906-L " "1906" "J.L. Scherpenisse75"
"1906-M " "1906" "J.L. Scherpenisse83"
"1906-N " "1906" "J.L. Scherpenisse84"
>>}}}
</tab>

<tab 1907 >
{{BROWN{1907}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1907-A " "1907" "J.L. Scherpenisse04"
"1907-B " "1907" "J.L. Scherpenisse21"
"1907-C " "1907" "J.L. Scherpenisse22"
"1907-D " "1907" "J.L. Scherpenisse25"
"1907-E " "1907" "J.L. Scherpenisse26"
"1907-F " "1907" "J.L. Scherpenisse40"
"1907-G " "1907" "J.L. Scherpenisse34"
"1907-H " "1907" "J.L. Scherpenisse43"
"1907-I " "1907" "J.L. Scherpenisse54"
"1907-J " "1907" "J.L. Scherpenisse56"
"1907-K " "1907" "J.L. Scherpenisse60"
"1907-L " "1907" "J.L. Scherpenisse77"
"1907-M " "1907" "J.L. Scherpenisse78"
"1907-N " "1907" "J.L. Scherpenisse89"
"1907-O " "1907" "J.L. Scherpenisse90"
"1907-P " "1907" "J.L. Scherpenisse92"
>>}}}
</tab>

<tab 1907 - 1908 >
{{BROWN{1907 - 1908}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1907-Q " "1907" "J.L. Scherpenisse94"
"1907-R " "1907" "J.L. Scherpenisse96"
"1908-A " "1908" "J.L. Scherpenisse01"
"1908-B " "1908" "J.L. Scherpenisse06"
"1908-C " "1908" "J.L. Scherpenisse07"
"1908-D " "1908" "J.L. Scherpenisse03"
"1908-E " "1908" "J.L. Scherpenisse10"
"1908-F " "1908" "J.L. Scherpenisse30"
"1908-G " "1908" "J.L. Scherpenisse29"
"1908-H " "1908" "J.L. Scherpenisse36"
"1908-I " "1908" "J.L. Scherpenisse42"
"1908-J " "1908" "J.L. Scherpenisse69"
"1908-K " "1908" "J.L. Scherpenisse70"
"1908-L " "1908" "J.L. Scherpenisse79"
"1908-M " "1908" "J.L. Scherpenisse85"
"1908-N " "1908" "J.L. Scherpenisse91"
"1908-O " "1908" "J.L. Scherpenisse95"

>>}}}
</tab>

<tab 1909 - 1910 >
{{BROWN{1909 - 1910}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1909-A " "1909" "J.L. Scherpenisse20"
"1909-B " "1909" "J.L. Scherpenisse11"
"1909-C " "1909" "J.L. Scherpenisse13"
"1909-D " "1909" "J.L. Scherpenisse28"
"1909-F " "1909" "J.L. Scherpenisse50"
"1909-G " "1909" "J.L. Scherpenisse51"
"1909-H " "1909" "J.L. Scherpenisse66"
"1909-I " "1909" "J.L. Scherpenisse72"
"Ca. 1909-A " "Ca. 1909" "J.L. Scherpenisse39"
"Ca. 1909-B " "Ca. 1909" "J.L. Scherpenisse88"
"Ca. 1909-C " "Ca. 1909" "J.L. Scherpenisse46"
"Ca. 1909-D " "Ca. 1909" "J.L. Scherpenisse48"
"Ca. 1909-E " "Ca. 1909" "J.L. Scherpenisse93"
"1910-A " "1910" "J.L. Scherpenisse02"
"1910-B " "1910" "J.L. Scherpenisse31"
"1910-C " "1910" "J.L. Scherpenisse41"

>>}}}
</tab>

<tab 1910 - 1913 >
{{BROWN{1910 - 1913}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1910-D " "1910" "J.L. Scherpenisse45"
"1910-E " "1910" "J.L. Scherpenisse52"
"1910-F " "1910" "J.L. Scherpenisse53"
"1910-G " "1910" "J.L. Scherpenisse68"
"1912-A " "1912" "J.L. Scherpenisse23"
"1912-B " "1912" "J.L. Scherpenisse24"
"1912-C " "1912" "J.L. Scherpenisse27"
"1912-D " "1912" "J.L. Scherpenisse58"
"1912-E " "1912" "J.L. Scherpenisse67"
"1913-A " "1913" "J.L. Scherpenisse05"
"1913-B " "1913" "J.L. Scherpenisse08"
"1913-C " "1913" "J.L. Scherpenisse44"
"1913-D " "1913" "J.L. Scherpenisse87"
>>}}}
</tab>

</tabs>
{{BROWN{Foto's van het Jordaanoproer in 1934}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"-1- " "1934" "Jordaanoproer13"
"-2- " "1934" "Jordaanoproer01"
"-3- " "1934" "Jordaanoproer02"
"-4- " "1934" "Jordaanoproer03"
"-5- " "1934" "Jordaanoproer04"
"-6- " "1934" "Jordaanoproer05"
"-7- " "1934" "Jordaanoproer06"
"-8- " "1934" "Jordaanoproer07"
"-9- " "1934" "Jordaanoproer08"
"-10- " "1934" "Jordaanoproer09"
"-11- " "1934" "Jordaanoproer10"
"-12- " "1934" "Jordaanoproer11"
"-13- " "1934" "Jordaanoproer12"
"-14- " "1934" "Jordaanoproer14"
"-15- " "1934" "Jordaanoproer15"
"-16- " "1934" "Jordaanoproer16"
"-17- " "1934" "Jordaanoproer17"
>>}}}
{{BROWN{Foto's Koning & Bienfait}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Logo " "" "Koning_Bienfait3"
"1930-A " "1930" "Koning_Bienfait2"
"1930-B " "1930" "Koning_Bienfait1"
"1974-A " "1974" "Buurt090"
"1974-B " "1974" "Buurt315"
"1989 " "1989" "Buurt082"
"1992 " "1992" "Buurt393"
"2009 " "2009" "Buurt316"
>>}}}
{{BROWN{Foto's Lettergieterij Tetterode}}}
<tabs "">
<tab Bloemgracht >
{{BROWN{Bloemgracht}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Nic" "" "Nicolaas Tetterode"
"Ca. 1900 " "Ca. 1900" "Buurt301"
"1902 " "1902" "Prenten59"
>>}}}
</tab>

<tab Bilderdijkstraat >
{{BROWN{Bilderdijkstraat}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1903 " "1903" "Prenten84"
"1912 " "1912" "Prenten111"
"Ca. 1926 " "Ca. 1926" "Buurt302"
"Ca. 1930 " "Ca. 1930" "Buurt303"
"1983 " "1983" "Buurt390"
"2008-A " "2008" "Buurt309"
"2008-B " "2008" "Buurt311"
>>}}}
</tab>

<tab Da Costakade >
{{BROWN{Da Costakade}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1948 " "1948" "Buurt304"
"1974 " "1974" "Buurt305"
"2008-B " "2008" "Buurt310"
>>}}}
</tab>

<tab Interieur >
{{BROWN{Interieur}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1903-A " "1903" "Buurt299"
"1903-B " "1903" "Buurt391"
"1903-C " "1903" "Buurt392"
"Ca. 1907-A " "Ca. 1907" "Buurt312"
"Ca. 1907-B " "Ca. 1907" "Buurt313"
"1926 " "1926" "Buurt296"
"1978-A " "1978" "Buurt306"
"1978-B " "1978" "Buurt307"
"1978-C " "1978" "Buurt308"
"1978-D " "1978" "Buurt300"
"1978-E " "1978" "Buurt314"
>>}}}
</tab>

<tab Diversen >
{{BROWN{Diversen}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1960-A " "1960" "Buurt298"
"1960-B " "1960" "Buurt297"
>>}}}
</tab>

</tabs>
{{BROWN{Foto's Marken Express}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1903 " "1903" "Waterlandse trams48"
"Ca. 1910-A " "Ca. 1910" "Waterlandse trams44"
"Ca. 1910-B " "Ca. 1910" "Waterlandse trams45"
"Ca. 1910-C " "Ca. 1910" "Waterlandse trams46"
"Ca. 1912 " "Ca. 1912" "Waterlandse trams49"
"Ca. 1950 " "Ca. 1950" "Waterlandse trams34"
"1956-A " "1956" "Waterlandse trams40"
"1956-B " "1956" "Waterlandse trams59"
"1956-C " "1956" "Waterlandse trams39"
"1956-D " "1956" "Waterlandse trams41"
"1956-E " "1956" "Waterlandse trams50"
>>}}}
{{BROWN{Foto's Marnixstraat}}}
<tabs "">
<tab 1e serie >
{{BROWN{1e serie}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1892 " "1892" "Jacob Olie139"
"1900 " "1900" "Trams04"
"1907-A " "1907" "J.L. Scherpenisse77"
"1907-B " "1907" "J.L. Scherpenisse78"
"Ca. 1922 " "Ca. 1922" "Buurt283"
"Ca. 1929 " "Ca. 1929" "Transport66"
"1933 " "1933" "Bank van lening1"
"1934 " "1934" "Jordaanoproer12"
"Ca. 1934 " "Ca. 1934" "Trams17"
"1935 " "1935" "Trams18"
"Ca. 1935" "Ca. 1935" "Buurt284"
"1937-A " "1937" "Trams75"
"1937-B " "1937" "Transport67"

>>}}}
</tab>

<tab 2e serie >
{{BROWN{2e serie}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Ca. 1940 " "Ca. 1940" "Buurt282"
"1950 " "1950" "Marnixstraat 240-4"
"Ca. 1950 " "Ca. 1950" "Nostalgie37"
"1952-B " "1952" "Nostalgie36"
"1952-C " "1952" "Nostalgie38"
"Ca. 1955 " "Ca. 1955" "Bolwerk Rijckeroort6"
"1956 " "1956" "3-jarige HBS-3"
"1967 " "1967" "Trams53"
"1971 " "1971" "NINT5"
"2007 " "2007" "Bolwerk Haarlem7"
>>}}}
</tab>
</tabs>
{{BROWN{Foto's van de Nassaukade}}}
<tabs "">
<tab 1890 - 1972 >
{{BROWN{1890 - 1972}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1890 " "1890" "Jacob Olie112"
"Ca. 1900 " "Ca. 1900" "Buurt168"
"1905 " "1905" "J.L. Scherpenisse59"
"1909 " "1909" "J.L. Scherpenisse20"
"1910 " "1910" "Transport06"
"1911 " "1911" "Nostalgie07"
"1952 " "1952" "Trams03"
"1953 " "1953" "Trams24"
"1959-A " "1959" "Buurt035"
"1959-B " "1959" "Buurt033"
"1960 " "1960" "Trams42"
"1961 " "1961" "Buurt041"
"1971-A " "1971" "Buurt053"
"1971-B " "1971" "Buurt052"
"1972-A " "1972" "Buurt054"
"1972-B " "1963" "Buurt167"
>>}}}
</tab>

<tab 1973 heden >
{{BROWN{1973 heden}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1981-A " "1981" "Buurt395"
"1981-B " "1981" "Buurt396"
"1990 " "1990" "Trams09"
"Ca. 2000 " "Ca. 2000" "Stukje Frederik Hendrikplantsoen8"
"2006 " "2006" "Trams10"
"2008 " "2008" "Stukje Frederik Hendrikplantsoen9"
>>}}}
</tab>
</tabs>
{{BROWN{Foto's van radio & TV}}}

<tabs "">
<tab 1913 - 1926 >
{{BROWN{1913 - 1926}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1912 " "1912" "Nostalgie94"
"1913 " "1913" "Nostalgie90"
"1922-A " "1922" "Nostalgie76"
"1922-B " "1922" "Nostalgie77"
"1924-A " "1924" "Winkels08"
"1924-B " "1924" "Winkels09"
"1924-C " "1924" "Nostalgie85"
"1924-D " "1924" "Nostalgie86"
"1924-E " "1924" "Nostalgie87"
"1924-F " "1924" "Nostalgie89"
"1925 " "1925" "Nostalgie17"
"1926 " "1926" "Nostalgie73"
>>}}}
</tab>

<tab 1927 - 1967 >
{{BROWN{1927 - 1967}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1927-A " "1927" "Nostalgie18"
"1927-B " "1927" "Nostalgie91"
"1928 " "1928" "Nostalgie19"
"1934 " "1934" "Nostalgie93"
"1940 " "1940" "Nostalgie75"
"1943 " "1943" "Nostalgie88"
"1945 " "1945" "Nostalgie78"
"1965 " "1965" "Nostalgie74"
"1967 " "1967" "Nostalgie27"
>>}}}
</tab>
</tabs>
{{BROWN{Foto's luchthaven Schellingwoude}}}
<tabs "">
<tab 1916 - 1940 >
{{BROWN{1916 - 1940}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1921 " "1921" "Schellingwoude15"
"1928 " "1928" "Schellingwoude05"
"1929-A " "1929" "Schellingwoude06"
"1929-B " "1929" "Schellingwoude08"
"1930-A " "1930" "Schellingwoude07"
"1930-B " "1930" "Schellingwoude10"
"1930-C " "1930" "Schellingwoude14"
"1930-D " "1930" "Schellingwoude09"
"1931-A " "1931" "Schellingwoude01"
"1931-B " "1931" "Schellingwoude04"
"1933 " "1933" "Schellingwoude18"
"1936 " "1936" "Schellingwoude12"
"1938 " "1938" "Schellingwoude13"
>>}}}
</tab>

<tab 1940 - 1945 >
{{BROWN{1940 - 1945}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1940-A " "1940" "WWII202"
"1940-B " "1940" "WWII200"
"Ca. 1941 " "Ca. 1941" "WWII201"
"1944 " "1944" "WWII206"
"1940-1945-A " "1940-1945" "WWII203"
"1940-1945-B " "1940-1945" "WWII204"
"1940-1945-C " "1940-1945" "WWII205"
"1940-1945-D " "1940-1945" "WWII207"
>>}}}
</tab>
</tabs>
{{BROWN{Foto's van de Stadsreiniging}}}
<<tabs ""
"Paard " "" "Stadsreiniging1"
"Stoom " "" "Stadsreiniging2"
"Elektrisch " "" "Stadsreiniging3"
"Benzine/diesel " "" "Stadsreiniging4"
"Water " "" "Stadsreiniging5"
"Diversen " "" "Stadsreiniging6"
>> 
{{BROWN{Foto's uit de periode 1940 - 1945}}}
<tabs "">
<tab 1940>
{{BROWN{1940}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1940-A " "1940" "WWII01"
"1940-B " "1940" "Buurt343"
"1940-C " "1940" "WWII40"
"1940-D " "1940" "WWII02"
"1940-E " "1940" "WWII03"
"1940-F " "1940" "WWII04"
"1940-G " "1940" "WWII05"
"1940-H " "1940" "WWII06"
"1940-I " "1940" "WWII07"
"1940-J " "1940" "WWII08"
"1940-K " "1940" "WWII09"
"1940-L " "1940" "WWII38"
"1940-M " "1940" "WWII10"
"1940-N " "1940" "WWII11"
"1940-O " "1940" "WWII12"
"1940-P " "1940" "WWII13"
"1940-Q " "1940" "WWII14"
"1940-R " "1940" "Trams74"
>>}}}
</tab>

<tab 1940 - 1941>
{{BROWN{1940 - 1941}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1940-S " "1940" "Stadsreiniging3-12"
"1940-T " "1940" "Haarlemse trams51"
"1940-U " "1940" "Nostalgie75"
"1940-V " "1940" "WWII200"
"1940-W " "1940" "WWII202"
"1941-A " "1941" "WWII15"
"1941-B " "1941" "WWII16"
"1941-C " "1941" "WWII17"
"1941-D " "1941" "WWII18"
"1941-E " "1941" "WWII19"
"1941-F " "1941" "WWII20"
"1941-G " "1941" "WWII21"
"1941-H " "1941" "WWII22"
"1941-I " "1941" "WWII23"
"1941-J " "1941" "WWII24"
"1941-K " "1941" "WWII25"
"1941-L " "1941" "WWII43"
"1941-M " "1941" "WWII45"
"Ca. 1941 " "Ca. 1941" "WWII201"
>>}}}
</tab>

<tab 1942 - 1944>
{{BROWN{1942 - 1944}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1942 " "1942" "WWII26"
"1943-A " "1943" "WWII27"
"1943-B " "1943" "WWII28"
"1943-C " "1943" "WWII29"
"1943-D " "1943" "WWII30"
"1943-E " "1943" "WWII31"
"1943-F " "1943" "WWII32"
"1943-G " "1943" "WWII46"
"1943-H " "1943" "WWII33"
"1943-I " "1943" "WWII34"
"1943-J " "1943" "WWII47"
"1943-K " "1943" "WWII42"
"1943-L " "1943" "Nostalgie88"
"1944-A " "1944" "WWII35"
"1944-B " "1944" "WWII36"
"1944-C " "1944" "WWII41"
"1944-D " "1944" "WWII206"
"Ca. 1944 " "Ca. 1944" "WWII39"
>>}}}
</tab>

<tab 1945>
{{BROWN{1945}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1945-A " "1945" "WWII37"
"1945-B " "1945" "WWII44"
"1945-C " "1945" "WWII48"
"1945-D " "1945" "WWII51"
"1945-E " "1945" "WWII50"
"1945-F " "1945" "WWII49"
"1945-G " "1945" "Buurt380"
"1945-H " "1945" "Nostalgie78"
"1940-1945-A " "1940-1945" "WWII52"
"1940-1945-B " "1940-1945" "WWII53"
"1940-1945-C " "1940-1945" "WWII54"
"1940-1945-D " "1940-1945" "WWII207"
"1940-1945-E " "1940-1945" "WWII203"
"1940-1945-F " "1940-1945" "WWII204"
"1940-1945-G " "1940-1945" "WWII205"
>>}}}
</tab>

<tab 7 mei 1945>
<<tiddler [[Foto's WWII Dam]]>>
</tab>
</tabs>





{{BROWN{Prenten/foto's Van Oldenbarneveldtgracht/plein}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Ca. 1885-A " "ca. 1885" "Molens35"
"Ca. 1885-B " "Ca. 1885" "Molens16"
"Ca. 1885-C " "Ca. 1885" "Van Oldenbarneveldtkade4"
"Ca. 1895 " "Ca. 1895" "Van Oldenbarneveldtkade6"
"Ca. 1900 " "Ca. 1900" "Buurt185"
"1901 " "1901" "Prenten56"
"1907 " "1907" "Prenten112"
"1957 " "1957" "Van Oldenbarneveldtkade5"
"1983 " "1983" "Buurt065"
"1991 " "1991" "Van Oldenbarneveldtkade7"
>>}}}
{{BROWN{Prenten/foto's van de Vinkenbuurt}}}
<tabs "">
<tab 1820 - 1898 >
{{BROWN{1820 - 1898}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Ca. 1820 " "Ca. 1820" "Prenten10"
"1852 " "1852" "Prenten16"
"1890-A " "1890" "Jacob Olie14"
"1890-B " "1890" "Jacob Olie15A"
"1890-C " "1890" "Jacob Olie16"
"1891-A " "1891" "Jacob Olie19"
"1891-B " "1891" "Jacob Olie20"
"1893-A " "1893" "Jacob Olie43"
"1893-B " "1893" "Prenten45"
"Ca. 1894 " "Ca. 1894" "Prenten46"
"1894 " "1894" "Vinkenbuurt09"
"Ca. 1895-A " "Ca. 1895" "Vinkenbuurt10"
"Ca. 1895-B " "Ca. 1895" "Vinkenbuurt11"
"Ca. 1895-C " "Ca. 1895" "Prenten47"
"1895-D " "1895" "Prenten49"
"1898 " "1898" "Prenten51"
>>
</tab>

<tab 1899 - 1915 >
{{BROWN{1899 - 1915}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Ca. 1899 " "Ca. 1899" "Prenten52"
"1900 " "1900" "Prenten55"
"1902-A " "1902" "Prenten57"
"1902-B " "1902" "Prenten58"
"1903 " "1903" "Prenten62"
"Ca. 1904 " "Ca.1904" "Prenten64"
"Ca. 1905 " "Ca. 1905" "Vinkenbuurt12"
"1905-A " "1905" "Prenten66"
"1905-B " "1905" "Prenten67"
"Ca. 1906 " "Ca. 1906" "Prenten70"
"Ca. 1913-A " "Ca. 1913" "Prenten73"
"Ca. 1913-B " "Ca. 1913" "Prenten74"
"Ca. 1915 " "Ca. 1915" "Prenten75"
>>
</tab>
</tabs>
{{BROWN{Foto's van schietpartij op de Dam, 7 mei 1945}}}
<tabs "">
<tab 1e serie >
{{BROWN{1e serie}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"- 1 - " "1945" "WWII103"
"- 2 - " "1945" "WWII101"
"- 3 - " "1945" "WWII114"
"- 4 - " "1945" "WWII128"
"- 5 - " "1945" "Ben Van Meerendonk32"
"- 6 - " "1945" "WWII119"
"- 7 - " "1945" "WWII102"
"- 8 - " "1945" "WWII105"
"- 9 - " "1945" "WWII107"
"- 10 - " "1945" "WWII133"
"- 11 - " "1945" "WWII110"
"- 12 - " "1945" "WWII112"
"- 13 - " "1945" "WWII127"
"- 14 - " "1945" "WWII126"
"- 15 - " "1945" "WWII125"
>>}}}
</tab>

<tab 2e serie >
{{BROWN{2e serie}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"- 1 - " "1945" "WWII129"
"- 2 - " "1945" "WWII113"
"- 3 - " "1945" "WWII131"
"- 4 - " "1945" "WWII100"
"- 5 - " "1945" "WWII139"
"- 6 - " "1945" "WWII106"
"- 7 - " "1945" "WWII109"
"- 8 - " "1945" "WWII115"
"- 9 - " "1945" "WWII124"
"- 10 - " "1945" "WWII111"
"- 11 - " "1945" "WWII136"
"- 12 - " "1945" "WWII108"
>>}}}
</tab>

<tab 3e serie >
{{BROWN{3e serie}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"- 1 - " "1945" "WWII104"
"- 2 - " "1945" "WWII116"
"- 3 - " "1945" "WWII130"
"- 4 - " "1945" "WWII117"
"- 5 - " "1945" "WWII134"
"- 6 - " "1945" "WWII138"
"- 7 - " "1945" "WWII118"
"- 8 - " "1945" "WWII137"
"- 9 - " "1945" "WWII135"
"- 10 - " "1945" "WWII123"
"- 11 - " "1945" "WWII121"
"- 12 - " "1945" "WWII120"
"- 13 - " "1945" "WWII132"
"- 14 - " "1945" "WWII122"
"- 15 - " "1945" "WWII140"
>>}}}
</tab>

</tabs>
<<tiddler "Foto's Waterlandse trams">>
{{BROWN{Foto's van Waterlandse trams}}}
<tabs "">
<tab 1895 - 1898 >
{{BROWN{1895 - 1898}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Ca. 1895-A " "Ca. 1895" "Waterlandse trams03"
"1895-B " "1895" "Waterlandse trams07"
"1895-C " "1895" "Waterlandse trams10"
"1895-D " "1895" "Waterlandse trams29"
"1896 " "1896" "Jacob Olie85"
"1898-A " "1898" "Waterlandse trams12"
"1898-B " "1898" "Waterlandse trams13"
"1898-C " "1898" "Waterlandse trams11"
"1898-D " "1898" "Waterlandse trams15"
"1898-E " "1898" "Waterlandse trams17"
"1898-F " "1898" "Waterlandse trams16"
"1898-G " "1898" "Waterlandse trams02"
>>}}}
</tab>

<tab 1900 - 1935 >
{{BROWN{1900 - 1935}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Ca. 1900 " "Ca. 1900" "Waterlandse trams18"
"Ca. 1905-A " "Ca. 1905" "Waterlandse trams08"
"Ca. 1905-B " "Ca. 1905" "Waterlandse trams25"
"Ca. 1930-A " "Ca. 1930" "Waterlandse trams23"
"Ca. 1930-B " "Ca. 1930" "Waterlandse trams28"
"Ca. 1930-C " "Ca. 1930" "Waterlandse trams33"
"1932-A " "1932" "Waterlandse trams14"
"1932-B " "1932" "Waterlandse trams04"
"Ca. 1932-C " "Ca. 1932" "Waterlandse trams19"
"1932-D " "1932" "Waterlandse trams05"
"Ca. 1935-A " "Ca. 1935" "Waterlandse trams38"
"Ca. 1935-B " "Ca. 1935" "Waterlandse trams37"
>>}}}
</tab>

<tab 1936 - 2010 >
{{BROWN{1936 - 2010}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1936 " "1936" "Waterlandse trams27"
"1942 " "1942" "Waterlandse trams42"
"1945 " "1945" "Waterlandse trams47"
"Ca. 1948 " "Ca. 1948" "Waterlandse trams26"
"Ca. 1950 " "Ca. 1950" "Waterlandse trams34"
"Ca. 1955 " "Ca. 1955" "Waterlandse trams31"
"1956-A " "1956" "Waterlandse trams24"
"1956-B " "1956" "Waterlandse trams30"
"1956-C " "1956" "Waterlandse trams39"
"1956-D " "1956" "Waterlandse trams41"
"1956-E " "1956" "Waterlandse trams40"
"2010-A " "2010" "Waterlandse trams35"
"2010-B " "2010" "Waterlandse trams36"
>>}}}
</tab>
</tabs>
{{BROWN{Foto's van Wiel van der Randen}}}
<tabs "">
<tab 1e serie >
{{BROWN{1e serie}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1934-A " "1934" "Jordaanoproer10"
"1934-B " "1934" "Jordaanoproer11"
"1934-C " "1934" "Jordaanoproer15"
"1934-D " "1934" "Jordaanoproer17"
"1934-E " "1934" "Jordaanoproer06"
"1934-F " "1934" "Jordaanoproer07"
"1934-G " "1934" "Jordaanoproer09"
"1936 " "1936" "Schepen55"
"1940 " "1940" "Haarlemse trams51"
"1942 " "1941" "WWII25"
>>}}}
</tab>

<tab 2e serie >
{{BROWN{2e serie}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1945-A " "1945" "WWII103"
"1945-B " "1945" "WWII101"
"1945-C " "1945" "WWII105"
"1945-D " "1945" "WWII102"
"1945-E " "1945" "WWII119"
"1945-F " "1945" "WWII133"
"1945-G " "1945" "WWII107"
"1945-H " "1945" "WWII112"
"1945-I " "1945" "WWII100"
"1945-J " "1945" "WWII139"
"1945-K " "1945" "WWII106"
"1945-L " "1945" "WWII109"
>>}}}
</tab>

<tab 3e serie >
{{BROWN{3e serie}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1945-M " "1945" "WWII106"
"1945-N " "1945" "WWII104"
"1945-O " "1945" "WWII106"
"1945-P " "1945" "WWII109"
"1945-Q " "1945" "WWII106"
"1945-R " "1945" "WWII104"
"1945-S " "1945" "WWII108"
"1945-T " "1945" "WWII134"
"1945-U " "1945" "WWII138"
"1945-V " "1945" "WWII132"
"1945-W " "1945" "WWII49"
>>}}}
</tab>

</tabs>
{{BROWN{Foto's Willem Barendsz}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1946-A " "1946" "Ben Van Meerendonk46"
"1946-B " "1946" "Ben Van Meerendonk47"
"1946-B1 " "1946" "Ben Van Meerendonk69"
"1946-C " "1946" "Ben Van Meerendonk37"
"1946-D " "1946" "Ben Van Meerendonk39"
"1946-E " "1946" "Ben Van Meerendonk38"
"1946-F " "1946" "Schepen14"
"1946-G " "1946" "Ben Van Meerendonk68"
"1946-H " "1946" "Ben Van Meerendonk36"
"1946-I " 1946" "Vliegtuig18"
"1947 " "1947" "Ben Van Meerendonk40"
"1953 " "1953" "Schepen70"
"Ca. 1957 " "Ca. 1957" "Schepen59"
>>
{{BROWN{Foto's ~Zuid-Hollandsche Bierbrouwerij}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Ca. 1905-B " "Ca. 1905" "Buurt279"
"Ca. 1907 " "Ca. 1907" "Buurt131"
"1955 " "" "Buurt281"
"1974-A " "" "Buurt090"
"1974-B " "" "Buurt315"
"1992 " "1992" "Buurt393"
"2009 " "" "Buurt316"
"50 jaar ZHB " "" "ZHB1"
"Het Loosje-A " "" "ZHB2"
"Het Loosje-B " "" "ZHB3"
>>}}}

{{BROWN{Foto's bedrijvengebouw}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"2005 " "2005" "MvSAschool09"
"2008-A " "2008" "MvSAschool10"
"2008-B " "2008" "MvSAschool11"
"2008-C " "2008" "MvSAschool12"
"2008-D " "2008" "MvSAschool13"
"2008-E " "2008" "MvSAschool14"
"2008-F " "2008" "MvSAschool15"
"2008-G " "2008" "MvSAschool16"
"2008-H " "2008" "MvSAschool17"
"2008-I " "2008" "MvSAschool18"
"2015 " "2015" "MvSAschool19"
>>}}}
{{BROWN{Foto's brievenbussen}}}
{{vTabs{<<tabs "Foto's_brievenbus"
"1851 " "1851" "Prenten90"
"1906 " "1906" "J.L. Scherpenisse12"
"1909 " "1909" "J.L. Scherpenisse11"
"Ca. 1920 " "Ca. 1920" "Nostalgie59"
"1940 " "1940" "WWII40"
"Ca. 1944 " "Ca. 1944" "WWII39"
"Ca. 1950 " "Ca. 1950" "Nostalgie60"
"1960 " "1960" "Brievenbus04"
"1964 " "1964" "Ben Van Meerendonk29"
"1971 " "1971" "Transport48"
"2005 " "2005" "Brievenbus03"
"2006-A " "2006" "Brievenbus01"
"2006-B " "2006" "Brievenbus02"
"2007 " "2007" "Brievenbus05"
>>
{{BROWN{Foto's van duikboten}}}
<tabs "">
<tab 1e serie >
{{BROWN{1e serie}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1907 " "1907" "Schepen95"
"1911 " "1911" "Schepen96"
"1916 " "1916" "Schepen104"
"Ca. 1918 " "Ca. 1918" "Schepen98"
"1923 " "1923" "Schepen57"
"1926-A " "1926" "Schepen60"
"1926-B " "1926" "Schepen62"
"1926-C " "1926" "Schepen101"
"Ca. 1928-A " "Ca. 1928" "Schepen97"
"Ca. 1928-B " "Ca. 1928" "Schepen90"
"Ca. 1929-A " "Ca. 1929" "Schepen99"
"Ca. 1929-B " "Ca. 1929" "Schepen103"
"1930 " "1930" "Schepen109"
"Ca. 1930 " "Ca. 1930" "Schepen100"
"1934 " "1934" "Schepen102"
"1935 " "1935" "Schepen86"
>>}}}
</tab>

<tab 2e serie >
{{BROWN{2e serie}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1936-A " "1936" "Schepen01"
"1936-B " "1936" "Schepen02"
"1936-C " "1936" "Schepen54"
"1936-D " "1936" "Schepen55"
"1938 " "1938" "Schepen63"
"1939-A " "1939" "Schepen36"
"1939-B " "1939" "Schepen56"
"1940 " "1940" "Schepen58"
"1941 " "1941" "Schepen61"
"1942 " "1942" "Schepen105"
"Ca. 1944 " "Ca. 1944" "Schepen107"
"1948 " "1948" "Schepen106"
"1953 " "1953" "Schepen108"
>>}}}
</tab>
</tabs>

{{BROWN{Andere elektrische auto's}}}
{{vTabs{
<<tabs ""
"1881-A " "1881" "eAuto09"
"1881-B " "1881" "eAuto03"
"1888 " "1888" "eAuto08"
"1897 " "1897" "eAuto12"
"1899-A " "1899" "La Jamais Contente"
"1900 " "1900" "eAuto15"
"1904-A " "1904" "eAuto05"
"1904-B " "1904" "eAuto16"
"1910-A " "1910" "eAuto01"
"Ca. 1910-B " "Ca. 1910" "eAuto02"
"1912-A " "1912" "eAuto13"
"1912-B " "1912" "eAuto14"
"1915 " "1915" "eAuto06"
"1919 " "1919" "eAuto17"
"1922 " "1922" "eAuto07"
"1922 - 1927 " "1922-1927" "eAuto10"
>>}}}
{{BROWN{Porsche elektrische auto's}}}
{{vTabs{
<<tabs ""
"1899-A " "1898" "Egger-Lohner_C2_orig"
"1899-B " "1898" "Egger-Lohner3"
"1899-C " "1898" "Egger-Lohner_C2"
"1899-D" "" "Lohner-Porsche05"
"1899-E " "1898" "Egger-Lohner1"
"1899-F " "1898" "Egger-Lohner2"
"1899-G " "1899" "Egger-Lohner5"
"1899-H " "1899" "Egger-Lohner4"
"1900-A " "1900" "Lohner-Porsche01"
"1900-B " "1900" "Lohner-Porsche02"
>>}}}
{{BROWN{Foto's elektrische auto's}}}
<<tabs ""
"ATAX " "" "Taxi's1"
"Stadsreiniging " "" "Stadsreiniging3A"
"Porsche " "" "Foto's eAuto's Porsche"
"Andere auto's " "" "Foto's eAuto's"
>>

{{BROWN{Foto's gipsfabriek}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1870 " "1870" "Buurt156"
"1873 " "1873" "Buurt157"
"Ca. 1904 " "Ca. 1904" "Buurt192"
"Ca. 1905 " "Ca. 1905" "Buurt191"
"1910 " "1910" "Baarsjes27"
"1917-A " "1917" "van Eck68"
"1917-B " "1917" "van Eck35"
"1917-C " "1917" "Kostverlorenvaart314"
"1917-D " "1917" "van Eck32"
"1925-A " "1925" "Haarlemse trams03"
"Ca. 1925-B" "Ca. 1925" "Kostverlorenvaart319"
"1928 " "1928" "Buurt154"
"Ca. 1928 " "Ca. 1928" "Buurt193"
"1929-A " "1929" "Buurt010"
"1929-B " "1929" "Buurt011"
>>}}}
{{BROWN{Foto's van huizen aan de voormalige groentemarkt Marnixstraat}}}
<<tabs ""
"Algemeen " "" "Groentemarkt1"
"182 - 198 " "" "Groentemarkt2"
"200 - 220 " "" "Groentemarkt3"
"222 - 256 " "" "Groentemarkt4"
"258 - 280 " "" "Groentemarkt5"
>> 
{{BROWN{Foto's hybride auto's}}}
<tabs "">
<tab Lohner-Porsche 1 >
{{BROWN{~Lohner-Porsche}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1900-A " "1900" "Lohner-Porsche03"
"1900-B " "1900" "Lohner-Porsche04"
"1900-C " "1900" "Lohner-Porsche09"
"1900-D " "1900" "Lohner-Porsche08"
"1901-A " "1901" "Lohner-Porsche06"
"1901-B " "1901" "Lohner-Porsche14"
"1901-C " "1901" "Lohner-Porsche_Mixte01"
"1902 " "1902" "hAuto04"
"1903 " "1903" "Lohner-Porsche07"
"1904 " "1904" "Lohner-Porsche10"
"Ca. 1905 " "Ca. 1905" "Lohner-Porsche13"
"1905 " "1905" "Lohner-Porsche11"
"1908 " "1908" "Lohner-Porsche12"
>>}}}
</tab>


<tab Lohner-Porsche 2 >
{{BROWN{~Lohner-Porsche}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"190x-A " "190x" "hAuto05"
"190x-C " "190x" "hAuto06"
"190x-D " "190x" "hAuto07"
"190x-E " "190x" "Lohner-Porsche15"
"190x-F " "190x" "Lohner-Porsche_Mixte02"
"190x-G " "190x" "Lohner-Porsche_Mixte03"
>>}}}
</tab>


<tab Andere hybrides >
{{BROWN{Andere hybrides}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1910-A " "1910" "hAuto02"
"1910-B " "1910" "hAuto03"
"1916 " "1916" "hAuto01"
>>}}}
</tab>
</tabs>
{{BROWN{Foto's openbaar vervoer}}}
<<tabs ""
"Omnibussen " "" "Omnibussen"
"Paardentrams " "" "Paardentrams"
"Elektrische trams " "" "Trams"
"Haarlemse trams " "" "Haarlemse trams"
"Waterlandse trams " "" "Foto's Waterlandse trams"
"Treinen " "" "Treinen"
"Autobussen " "" "Autobussen"
"Taxi's " "" "Taxi's"
"Veren " "" "Veren"
>>
{{BROWN{Foto's}}}
<tabs "">
<tab Pompstation >
{{BROWN{Pompstation}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Ca. 1908 " "" "Electra01"
"Ca. 1900-A " "" "Pompstation01"
"Ca. 1900-B " "" "Pompstation02"
"1925 " "" "Pompstation04"
"19xx " "" "Pompstation05"
"Ca. 1935 " "" "Electra10"
"Ca. 1960 " "" "Luchtfoto's16"
"1985 " "" "Luchtfoto's17"
"1994 " "" "Pompstation03"
"2007-E " "" "Pompstation20"
"2007-F " "" "Pompstation21"
"2009 " "" "Pompstation23"
>>}}}
</tab>

<tab Restaurant >
{{BROWN{Restaurant}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"2004 " "" "Pompstation14"
"2007-A " "" "Pompstation10"
"2007-B " "" "Pompstation11"
"2007-C " "" "Pompstation12"
"2007-D " "" "Pompstation13"
"2011 " "" "Pompstation22"
>>}}}
</tab>

<tab Restanten >
{{BROWN{Restanten}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"2013-A " "" "Pompstation31"
"2013-B " "" "Pompstation32"
"2013-C " "" "Pompstation33"
"2013-D " "" "Pompstation34"
"2013-E " "" "Pompstation35"
"2013-F " "" "Pompstation36"
"2013-G " "" "Pompstation37"
"2013-H " "" "Pompstation38"
"2013-I " "" "Pompstation39"
>>}}}
</tab>

</tabs>
{{BROWN{Foto's van straatlantaarns}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Oude kroonlantaarns " "" "Oude kroonlantaarns"
"Ca. 1890 " "Ca. 1890" "Nostalgie49"
"1896 " "1896" "Jacob Olie73"
"Ca. 1910 " "Ca. 1910" "Nostalgie70"
"1912 " "1912" "Lantaarn Vogelwijk"
"1926 " "1926" "Nostalgie53"
"Ca. 1930 " "Ca. 1930" "Kostverlorenvaart316"
"1958 " "" "Nostalgie61"
"Ca. 2000 " "Ca. 2000" "Lantaarns Blauwbrug1"
"2007 " "2007" "Lantaarns Blauwbrug2"
>>}}}
{{BROWN{Foto's van andere oorlogsschepen}}}
<tabs "">
<tab 1874 - 1894 >
{{BROWN{1874 - 1894}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1874 " "1874" "Schepen87"
"1877 " "1877" "Schepen91"
"1888 " "1888" "Schepen77"
"Ca. 1890-A " "Ca. 1890" "Schepen21"
"1890-B " "1890" "Jacob Olie140"
"1891-A " "1891" "Jacob Olie101"
"1891-B " "1891" "Jacob Olie114"
"1891-C " "1891" "Jacob Olie135"
"1891-D " "1891" "Jacob Olie168"
"Ca. 1981 " "Ca. 1981" "Schepen32"
"1892 " "1892" "Jacob Olie116"
"1893-A " "1893" "Jacob Olie102"
"1893-B " "1893" "Jacob Olie108"
"1893-C " "1893" "Jacob Olie134"
"1894-A " "1894" "Jacob Olie46"
"1894-B " "1894" "Jacob Olie119"
>>}}}
</tab>

<tab 1894 - 1900 >
{{BROWN{1894 - 1900}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1894-C " "1894" "Jacob Olie121"
"1894-D " "1894" "Jacob Olie122"
"Ca. 1894 " "Ca. 1894" "Schepen47"
"1895-A " "1895" "Jacob Olie103"
"1895-B " "1895" "Jacob Olie117"
"1895-C " "1895" "Jacob Olie120"
"Ca. 1895 " "Ca. 1895" "Schepen31"
"1896-A " "1896" "Jacob Olie77"
"1896-B " "1896" "Jacob Olie118"
"1898-A " "1898" "Schepen48"
"1898-B " "1898" "Schepen94"
"1899-A " "1899" "Jacob Olie86"
"1899-B " "1899" "Jacob Olie100"
"Ca. 1900-A " "Ca. 1900" "Schepen29"
"Ca. 1900-B " "Ca. 1900" "Schepen64"
"Ca. 1900-C " "Ca. 1900" "Schepen79"

>>}}}
</tab>

<tab 1901 - 1911 >
{{BROWN{1901 - 1911}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Ca. 1902 " "Ca. 1902" "Schepen85"
"1907-A " "1907" "J.L. Scherpenisse25"
"1907-B " "1907" "J.L. Scherpenisse26"
"1907-C " "1907" "J.L. Scherpenisse40"
"1909-A " "1909" "J.L. Scherpenisse28"
"1909-B " "1909" "Schepen28"
"1909-C " "1909" "Schepen34"
"Ca. 1910-A " "Ca. 1910" "Schepen20"
"Ca. 1910-B " "Ca. 1910" "Schepen93"
"1910-A " "1910" "Schepen30"
"1910-B " "1910" "Schepen52"
"1911-A " "1911" "Schepen06"
"1911-B " "1911" "Schepen25"
"1911-C " "1911" "Schepen26"
"1911-D " "1911" "Schepen27"
>>}}}
</tab>

<tab 1911 - 1926 >
{{BROWN{1911 - 1926}}}
{{vTabs{<<tabs ""

"1911-E " "1911" "Schepen46"
"1911-F " "1911" "Schepen71"
"1912-A " "1912" "Schepen22"
"1912-B " "1912" "Schepen23"
"1912-C " "1912" "Schepen88"
"Ca. 1915 " "Ca. 1915 " "Schepen81"
"1917-A " "1917" "Schepen08"
"1917-B " "1917" "Schepen40"
"1920 " "1920" "Schepen39"
"Ca. 1920 " "1920" "Schepen80"
"Ca. 1921-A " "Ca. 1921" "Schepen49"
"Ca. 1921-B " "Ca. 1921" "Schepen50"
"1923 " "1923" "Schepen19"
"1924 " "1924" "Schepen65"
"Ca. 1925 " "Ca. 1925" "Schepen35"
"1926 " "1926" "Schepen68"

>>}}}
</tab>

<tab 1927 - 1935 >
{{BROWN{1927 - 1935}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Ca. 1928-A " "Ca. 1928" "Schepen18"
"Ca. 1928-B " "Ca. 1928" "Schepen90"
"1929-A " "1929" "Schepen09"
"1929-B " "1929" "Schepen24"
"1930-A " "1930" "Schepen75"
"1930-B " "1930" "Schepen82"
"Ca. 1930-A " "Ca. 1930" "Schepen12"
"Ca. 1930-B " "Ca. 1930" "Schepen74"
"Ca. 1930-C " "Ca. 1930" "Schepen92"
"1931 " "1931" "Schepen38"
"1933 " "1933" "Schepen51"
"1934 " "1934" "Schepen33"
"1935-A " "1935" "Schepen11"
"1935-B " "1935" "Schepen37"
"Ca. 1935 " "1935" "Schepen78"

>>}}}
</tab>

<tab 1936 - heden >
{{BROWN{1936 - heden}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1936-A " "1936" "Schepen44"
"1936-B " "1936" "Schepen45"
"1937 " "1937" "Schepen69"
"1938 " "1938" "Schepen13"
"1939 " "1939" "Schepen83"
"1942 " "1942" "Schepen76"
"1944 " "1944" "Schepen66"
"1946 " "1946" "Schepen53"
"1955 " "1955" "Schepen84"
"1959 " "1959" "Schepen112"
"Ca. 1960 " "Ca.1960" "Schepen67"
"1962 " "1962" "Schepen89"
"1966 " "1966" "Schepen16"
"2008 " "2008" "Schepen42"
"2009 " "2009" "Schepen41"
"2011 " "2011" "Schepen43"
>>}}}
</tab>

</tabs>
{{BROWN{Foto's}}}
<<tabs ""
"Jacob Olie " "" "Jacob Olie foto's"
"Jacobus van Eck " "" "van Eck"
"Bernard Eilers " "" "Foto's Bernard Eilers"
"George Breitner" "" "Foto's George Breitner"
"Ben van Meerendonk " "" "Foto's Ben van Meerendonk"
"J.L. Scherpenisse " "" "Foto's J.L. Scherpenisse"
>>
{{BROWN{Foto's van oorlogsschepen}}}
<<tabs ""
"Duikboten " "" "Foto's duikboten"
"Andere oorlogsschepen" "" "Foto's van andere oorlogsschepen"
>>
{{BROWN{Foto's van watervliegtuigen/vliegboten}}}
<tabs "">

<tab Catalina >
{{BROWN{Consolidated ~PBY-5A Catalina}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Ca. 1953 " "Ca. 1953" "Vliegtuig94"
"Ca. 1954 " "Ca. 1954" "Vliegtuig03"
"Ca. 2005 " "Ca. 2005" "Vliegtuig01"
"Ca. 2015-A " "Ca. 2015" "Vliegtuig04"
"Ca. 2015-B " "Ca. 2015" "Vliegtuig22"
>>}}}
</tab>

<tab Dornier >
{{BROWN{Diverse Dorniers}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Ca. 1929 " "Ca. 1929" "Vliegtuig26"
"1930-A " "1930" "Schellingwoude10"
"1930-B " "1930" "Schellingwoude14"
"1930-C " "1930" "Schellingwoude09"
"Ca. 1930 " "Ca. 1930" "Vliegtuig25"
"1931-A " "1931" "Schellingwoude01"
"1931-B " "1931" "Schellingwoude04"
"Ca. 1936 " "Ca. 1936" "Vliegtuig09"
"1937-A " "1937" "Vliegtuig20"
"1937-B " "1937" "Vliegtuig24"
"1939 " "1939" "Vliegtuig27"
"Ca. 1939 " "Ca. 1939" "Vliegtuig28"
"1940 " "1940" "WWII200"
"1940-1945 " "1940-1945" "WWII205"
"2017 " "2017" "Vliegtuig23"
>>}}}
</tab>

<tab Fokker >
{{BROWN{Diverse Fokkers}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1937-A " "1937" "Vliegtuig11"
"1937-B " "1937" "Vliegtuig10"
"1938-A " "1938" "Vliegtuig12"
"1938-B " "1938" "Vliegtuig13"
"1938-C " "1938" "Vliegtuig14"
"1938-D " "1938" "Vliegtuig15"
"1938-E " "1938" "Vliegtuig16"
"1938-F " "1938" "Vliegtuig17"
"1938-G " "1938" "Vliegtuig21"
"Ca. 1938-A" "Ca. 1938" "Vliegtuig05"
"Ca. 1938-B" "Ca. 1938" "Vliegtuig06"
"Ca. 1942 " "Ca. 1942" "Vliegtuig07"
>>}}}
</tab>

<tab Walrus >
{{BROWN{Supermarine Walrus I}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1946-A " "1946" "Ben Van Meerendonk36"
"1946-B " 1946" "Vliegtuig18"
"1947 " "1947" "Vliegtuig19"
>>}}}
</tab>

<tab Van Berkel >
{{BROWN{Van Berkel}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1921 " "1921" "Schellingwoude15"
"1924 " "1924" "Schellingwoude11"
"1925 " "1925" "Vliegtuig95"
"1929-A " "1929" "Vliegtuig08"
"1929-B " "1929" "Schellingwoude06"
>>}}}
</tab>

<tab Diversen >
{{BROWN{Diversen}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1928 " "1928" "Schellingwoude05"
"1929-A " "1929" "Schellingwoude06"
"1929-B " "1929" "Schellingwoude08"
"1930 " "1930" "Schellingwoude07"
"1933 " "1933" "Schellingwoude18"
"1936 " "1936" "Schellingwoude12"
"1940 " "1940" "WWII202"
"Ca. 1941 " "Ca. 1941" "WWII201"
"1944 " "1944" "WWII206"
"1940-1945-A " "1940-1945" "WWII203"
"1940-1945-B " "1940-1945" "WWII204"
"1940-1945-D " "1940-1945" "WWII207"
>>}}}
</tab>

</tabs>
<<tabs "Foto's_wachthuis_Jacob_Olie"
"1891 " "1891" "Jacob Olie88"
"1892 " "1892" "Jacob Olie84"
"1894 " "1894" "Jacob Olie90"
"-94A " "1894" "Jacob Olie91"
>>
{{BROWN{Foto's exterieur}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1890 " "1890" "Weeshuis01"
"1905 " "1905" "Weeshuis02"
"Ca. 1920 " "19xx" "Weeshuis05"
"Ca. 1927 " "Ca. 1927" "Weeshuis28"
"1941-A " "1941" "Weeshuis06"
"1941-B " "1941" "Weeshuis15"
"Ca. 1943 " "Ca. 1943" "Weeshuis29"
"1959-A " "1959" "Weeshuis03"
"1959-B " "1959" "Weeshuis04"
>>}}}
{{BROWN{Foto's interieur}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1941-A " "1941" "Weeshuis07"
"1941-B " "1941" "Weeshuis13"
"1941-C " "1941" "Weeshuis11"
"1941-D " "1941" "Weeshuis12"
"1941-E " "1941" "Weeshuis14"
"1941-F " "1941" "Weeshuis09"
"1941-G " "1941" "Weeshuis10"
"1941-H " "1941" "Weeshuis08"
"Ca. 1943 " "Ca. 1943" "Weeshuis30"
"2016 " "2016" "Weeshuis17"
>>}}}
{{BROWN{Foto's weeshuis personen}}}

<tabs "">
<tab 1e serie >
{{BROWN{1e serie}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Ca. 1900 " "Ca. 1900" "Weeshuis20"
"Ca. 1920 " "Ca. 1920" "Weeshuis24"
"1925 " "1925" "Weeshuis23"
"Ca. 1925-A " "Ca. 1925" "Weeshuis22"
"Ca. 1925-B " "Ca. 1925" "Weeshuis27"
"Ca. 1925-C " "Ca. 1925" "Weeshuis33"
"Ca. 1928-A " "Ca. 1928" "Weeshuis18"
"Ca. 1928-B " "Ca. 1928" "Weeshuis25"
"Ca. 1928-C " "Ca. 1928" "Weeshuis26"
"1928" "1928" "Familie47"
"Ca. 1930 " "1930" "Familie11"
"Ca. 1930-A " "Ca. 1930" "Familie09"
"Ca. 1930-B " "Ca. 1930" "Familie13"
"Ca. 1930-C " "Ca. 1930" "Weeshuis31"
"Ca. 1930-D " "Ca. 1930" "Weeshuis32"
>>}}}
</tab>

<tab 2e serie >
{{BROWN{2e serie}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1935 " "1935" "Familie48"
"1941-A " "1941" "Weeshuis16"
"1941-B " "1941" "Weeshuis21"
"1941-C " "1941" "Weeshuis19"
"Ca. 1943-A " "Ca. 1943" "Weeshuis29"
"Ca. 1943-B " "Ca. 1943" "Familie10"
"Ca. 1943-C " "Ca. 1943" "Weeshuis30"
>>}}}
</tab>
</tabs>



{{BROWN{Fotoalbum}}}
De meeste foto's in dit album komen verder niet voor bij alle beschreven onderwerpen. [[Kunstenaars]] (fotografen, tekenaars, ...) bevat ook veel foto's die niet gekoppeld zijn aan een beschreven onderwerp.
De foto's zijn te vergroten door erop te klikken. De grote foto opent dan in een nieuwe tab of in een nieuw window van de browser. Verder inzoomen kan door op de grote foto te klikken ([img[Plusteken|Images/Zoom-in.png]] zichtbaar); nogmaals klikken ([img[Minteken|Images/Zoom-out.png]] zichtbaar) toont de foto weer op normale grootte.
<<tabs ""
"Gebieden " "" "Gebieden"
"Nostalgie " "" "Nostalgische foto's"
"1940 - 1945  " "1940-1945" "Foto's Tweede wereldoorlog"
>>
/%
"Familie " "" "Familie"
%/
{{sliderBG{
//Bron: Wikipedia://

Een fotochroom (van het Duitse: photochrom) is een stof die onder invloed van licht kan veranderen van kleur. Sommige stoffen kunnen in het licht of donker van een andere golflengte hun oorspronkelijke kleur terugkrijgen. Deze techniek (fotochromie) is in de fotografie gebruikt voor het maken van een kleurenafdruk van een zwart-wit-fotonegatief. Hierbij wordt gebruikgemaakt van vier tot veertien lithografiestenen, gemaakt uit rotsachtige substanties, om zo de afdruk in te kleuren met verschillende soorten inkt.
Het fotochroomproces was het populairst in de jaren '90 van de 19e eeuw toen kleurenfotografie al wel in ontwikkeling was, maar nog extreem duur. Fotochroom werd ontwikkeld in Zürich en kreeg bekendheid door het Amerikaanse bedrijf Detroit Photographic Company, dat vele briefkaarten uitgaf waarbij gebruikgemaakt werd van de fotochroomtechniek. Toen het Amerikaans Congres toestemming gaf voor de 1-penny-briefkaart, werden duizenden fotochroomafdrukken, meestal van steden of landschappen, afgedrukt en verkocht als briefkaarten.
}}}
{{BROWN{Fotografen}}}
<<tabs ""
"Jacob Olie " "" "Jacob Olie"
"George H. Breitner " "" "George H. Breitner"
"Jacobus van Eck " "" "Jacobus van Eck"
"Bernard F. A. Eilers " "" "Bernard F. A. Eilers"
"Johannes L. Scherpenisse " "" "J.L. Scherpenisse"
"Ben van Meerendonk " "" "Ben van Meerendonk"
"Wiel van der Randen" "" "Wiel van der Randen"
"Cas Oorthuys " "" "Cas Oorthuys"
>> 
{{sliderBG{
De aangetroffen kleuren waren dodekop-rood voor de hoed, goud voor het kruis, bol en biezen en parelgrijs voor de parels. Het keizerskroontje op de kroonlantaarn wijkt dus, wat kleurstelling betreft, af van de kleur die de keizerskroon op het stadswapen heeft (blauw van oudsher, goud-geel sinds 1898). De keizerskroon op de Westertoren was oorspronkelijk blauw, maar is in 1988 goud-geel geschilderd, om de kroon in overeenstemming te brengen met het stadswapen.
Bij de laatste restauratie in 2006 zijn keizerskroon en vazen (weer) blauw geschilderd.
}}}
{{BROWN{Frederik Hendrik-plantsoen/straat}}}
<<tabs ""
"Frederik Hendrikplantsoen " "" "Frederik Hendrikplantsoen"
"Frederik Hendrikstraat " "" "Frederik Hendrikstraat"
>>
{{BROWN{Frederik Hendrikplantsoen}}}
<<tabs ""
"Info " "" "Info Frederik Hendrikplantsoen"
"Situatie 1822-2007 " "1822-2007" "Stukje Frederik Hendrikplantsoen2"
"Stukje plantsoen " "" "Stukje Frederik Hendrikplantsoen"
"Brug #161 " "" "Brug #161"
"Beelden " "" "Beelden Frederik Hendrikplantsoen"
"Prenten/foto's " "" "Foto's Frederik Hendrikplantsoen"
>>
{{BROWN{Frederik Hendrikstraat}}}
<<tabs ""
"Info " "" "Frederik Hendrikstraat0"
"Sigarenfabriek " "" "Sigarenfabriek Bout"
"Het Volkspark" "" "Het Volkspark"
"Nijverheidsschool " "" "Christelijke Nijverheidsschool"
"Hugo de Grootplein " "" "Hugo de Grootplein"
"School Kinderbad " "" "School Kinderbad"
"Ambachtsschool " "" "Ambachtsschool Concordia Inter Nos"
"Stukje Voorweg " "" "Stukje Voorweg"
"Elim " "" "Elim"
"Frederik Hendrikplantsoen " "" "Frederik Hendrikplantsoen"
"Foto's " "" "Foto's Frederik Hendrikstraat"
>> 
{{BROWN{Frederik Hendrikstraat}}}
<<tiddler Ceintuurbaan>>Hier te vinden:
* Sigarenfabriek
* Het Volkspark
* Nijverheidsschool
* School Kinderbad
* Ambachtsschool
* Stukje Voorweg
* Gebouw Elim
!!!Friso Kramer (1922)
Friso Kramer is een Nederlands industrieel vormgever en is de zoon van de Amsterdamse School-architect [[Piet Kramer]]. Hij studeerde onder meer aan het Instituut voor Kunstnijverheidsonderwijs te Amsterdam voor interieurarchitect.
In 1945 trad hij in dienst bij Bureau J.P. Kloos. Hij werkte toen ook nog samen met Frans Paulussen in een bureau voor binnenshuisarchitectuur.
Van 1948-1963 werkte hij bij De Cirkel, waar stalen meubelen werden vervaardigd.
In 1963 richtte hij, samen met Wim Crouwel, Benno Wissing, Paul en Dick Schwartz het ontwerpbureau Total Design op.
Van 1971 tot 1983 was hij directeur van het ontwerpbureau van Ahrend.
Een van de meest bekende werken van Kramer is het kegelvormige straatlantaarn-(paaltop)armatuur. Dit armatuur was oorspronkelijk ontworpen voor de stad Den Haag, maar genoot verder in het land ook grote populariteit. Voorts ontwierp Kramer nog twee straatlantaarn-armaturen voor de stad Den Haag. Overigens werden alle Kramer-armaturen geproduceerd door Industria.
[img(auto,100px)[Images/Friso_Kramer.jpg]]
[img[GAB|Images/1943_GAB_400.jpg]]
//Bericht van het Gewestelijk Arbeidsbureau, 5-3-1943.//
{{BROWN{GE/GEB}}}
~Gemeente-Elektriciteitswerken (GE) is de voorganger van het ~Gemeente-Energiebedrijf (GEB) van Amsterdam.
Het GEB ontstond in 1941 door het samenvoegen van de ~Gemeente-Elektriciteitswerken en de ~Gemeente-Gasfabrieken, en werd in 1985 opgeheven door splitsing en verzelfstandiging. Het is nu onderdeel van Nuon (Vattenfall).
Er zijn nog heel wat transformatorhuisjes, transformatorzuilen (zie [[Peperbus]]) en schakelkasten (kabel/koppel/splitskasten) te vinden. Veel zijn er in de Amsterdamse Schoolstijl; in 1928 ontworpen door+++^*[Pieter Marnette &raquo;.]
{{sliderBG{
<<tiddler [[Pieter Lucas Marnette]]>>}}}===
<<tabs ""
"Kasten " "" "GEB kasten"
"Klokken " "" "GEB klokken"
"Logo's " "" "GEB logo"
>>
{{BROWN{Kasten}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Oudste kabelkast " "" "GEB01"
"Model G (GE) " "" "GEB02"
"Model G (GEB) " "" "GEB07"
"Model H (GE) " "" "GEB04"
"Model H open " "" "GEB10"
"Model H (GEB)" "" "GEB08"
"Model J (GE) " "" "GEB03"
"Model J (GEB) " "" "GEB09"
"Fruitmachine " "" "GEB11"
"Muurkastje 1 " "" "GEB05"
"Muurkastje 2 " "" "GEB06"
>>}}}
{{BROWN{Klokken}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Jacob Obrechtplein " "Ca. 1985" "GEB20"
"Raadhuisstraat " "2011" "GEB21"
"Westerstraat " "" "GEB22"
>>}}}
{{BROWN{Logo's}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Gas " "" "GEB30"
"'Elektra' " "" "GEB31"
>>}}}
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/19xx_Langestraat_Kabelkast_400.jpg][Foto/19xx_Langestraat_Kabelkast.jpg]]
//Gietijzeren kabelkast in de Langestraat, 2004.//
+++^*[Vermoedelijk de oudste kast &raquo;]
{{sliderBG{
Dit is het enige gave en bestaande exemplaar van dit type en is in 2011 tot gemeentelijk monument verklaard.
De kast is ouder dan de meer bekendere kasten uit de Amsterdamse Schoolperiode.
De kabelkast draagt het logo van ~Gemeente-Elektriciteitswerken (GE) en is getuige het gietmerk gemaakt door de Amsterdamse ~IJzergieterij Zimmer.
Dit betekent dat deze kast vermoedelijk het oudst bekende type kabelkast is dat in opdracht van de gemeente is gemaakt en behoort tot het typische Amsterdamse industrieel erfgoed.
}}}
===
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2008_GE_1928_marnette_400.jpg][Foto/2008_GE_1928_marnette.jpg]]
//Kabelkast GE model G, 2008.
Een ontwerp uit 1928 van Pieter Marnette.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2009_Kabelkast_model_J_400.jpg][Foto/2009_Kabelkast_model_J.jpg]]
//Kabelkast GE model J, 2009.<br>Een ontwerp uit 1928 van Pieter Marnette.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2004_kabelkast_model_H_400.jpg][Foto/2004_kabelkast_model_H.jpg]]
//Kabelkast GE model H, 2004.<br>Een ontwerp uit 1928 van Pieter Marnette.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2006_GEB_muurkastje_400.jpg][Foto/2006_GEB_muurkastje.jpg]]
//Kastje voor straatverlichting, 2006.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2009_Muurkastje_voor_hangende_straatverlichting_400.jpg][Foto/2009_Muurkastje_voor_hangende_straatverlichting.jpg]]
//Muurkastje voor hangende straatverlichting, 2009.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2008_GEB_model_G_400.jpg][Foto/2008_GEB_model_G.jpg]]
//Kabelkast GEB model G, 2008.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2009_Concertgebouwplein_model_H_400.jpg][Foto/2009_Concertgebouwplein_model_H.jpg]]
//Concertgebouwplein met Kabelkast GEB model H. Rienk Mebius, 2009.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2011_Van_Woustraat_GEB_model_J_400.jpg][Foto/2011_Van_Woustraat_GEB_model_J.jpg]]
//Van Woustraat met kabelkast GEB model J, 2011.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2008_Splitskast_model_H_museumtuin_400.jpg][Foto/2008_Splitskast_model_H_museumtuin.jpg]]
//En zo ziet de GE splitskast model H er van binnen uit..., 2008.<br>Te zien in de tuin van Museum Het Schip op de hoek van de Zaanstraat en de Oostzaanstraat.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2009_Prinsengracht_model_J_400.jpg][Foto/2009_Prinsengracht_model_J.jpg]]
//Prinsengracht, 2009. Model J als 'fruitmachine'.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1985_ca_Jacob_Obrechtplein_GEB-synchroonklok_400.jpg][Foto/1985_ca_Jacob_Obrechtplein_GEB-synchroonklok.jpg]]
//Jacob Obrechtplein met synchroonklok van het GEB, ca. 1985.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2011_Raadhuisstraat_klok_GEB_400.jpg][Foto/2011_Raadhuisstraat_klok_GEB.jpg]]
//Raadhuisstraat met synchroonklok van het GEB, 2011.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2007_Westerstraat_klok_GEB_400.jpg][Foto/2007_Westerstraat_klok_GEB.jpg]]
//GEB synchroonklok in de Westerstraat, 2007.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2011_Korte_Marnixkade_bij_Bullebak_GEB_logo_400.jpg][Foto/2011_Korte_Marnixkade_bij_Bullebak_GEB_logo.jpg]]
//Korte Marnixkade, GEB gaslogo. Rienk Mebius, 2011.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2010_GEB_logo_400.jpg][Foto/2010_GEB_logo.jpg]]
//GEB (elektrisch) logo, 2010.//
{{BROWN{Gasfabrieken}}}
<<tabs ""
"Info algemeen " "" "Gasfabrieken1"
"Engelse gasfabriek" "" "Engelse gasfabriek"
"Westergasfabriek " "" "Westergasfabriek"
"Diversen gas" "" "Winkels02"
>> 

//Bron: Stadsarchief Amsterdam// http://stadsarchief.amsterdam.nl/

{{BROWN{Geschiedenis van de Gemeente Gasfabrieken}}}
Vanaf 1835 is er in Amsterdam fabriekmatig gas uit steenkool geproduceerd. Omdat de twee particuliere gasfabrieken zeer grote winsten maakten kwamen er steeds meer voorstanders van gemeentelijke exploitatie. Op 5 oktober 1878 stelden Burgemeester en Wethouders de Gemeenteraad voor over te gaan tot de oprichting van een gemeentelijke fabriek. Dit leidde tot langdurige discussies en onderhandelingen met de gasfabrieken over vernieuwing van de concessies. Op 23 juli 1883 werd een concessie verleend aan de Imperial Continental Gas Association (ICGA). Deze Londense maatschappij nam de klanten over van de twee tot die tijd in Amsterdam opererende gasfabrieken, te weten van de Hollandsche Gasfabriek, van wie de concessie verlopen was, en van de Amsterdamsche Pijp-Gaz Compagnie (APGC), een bedrijf waar de ICGA reeds grootaandeelhouder van was.
De ICGA ging voortvarend te werk. Daags na het verlenen van de concessie werd de eerste paal geslagen voor de bouw van een gasfabriek aan de Haarlemmertrekvaart en een tweede fabriek aan de Linnaeusstraat verrees vrijwel tegelijkertijd. Ook het leidingenstelsel werd drastisch uitgebreid. Het bedrijf floreerde. Echter, de concessiebepalingen gaven in de loop der jaren voortdurende aanleiding tot geschillen met de gemeente en in de Raad groeide het aantal voorstanders van gemeentelijke exploitatie. B en W dienden mei 1895 een voordracht in bij de Raad om de concessie in te trekken. Na weer ruim twee jaar overleg besloot de Raad op 11 november 1897 tot gemeentelijke exploitatie van de Gasfabrieken. Dit leidde tot de overname van beide fabrieken en het kantoor aan de Keizersgracht op 10 augustus 1898.
De eerste jaren van de gemeente-exploitatie werden gekenmerkt door steeds stijgende productie en belangrijke vernieuwingen en uitbreidingen. Het begon in 1900/03 met de bouw van een gashouder van 100.000 m3 aan de gasfabriek aan de Haarlemmertrekvaart, voortaan de Westergasfabriek genoemd. Een tweede nieuwe gashouder met een inhoud van 60.000 m3 werd in 1904/05 gebouwd aan de fabriek aan de Linnaeusstraat, na de overname de Oostergasfabriek genoemd.
Ten behoeve van de gasproductie startte men in 1904 bij beide fabrieken met de bouw van een watergasfabriek. Het grote voordeel van een watergasinstallatie is dat die in korte tijd kan produceren. Dat is met name van belang wanneer bij plotseling invallende strenge koude de vraag naar gas in korte tijd sterk stijgt.
In 1906 werd begonnen met de aanleg van een geheel nieuwe fabriek, de Zuidergasfabriek. Nog voordat deze fabriek volledig in bedrijf was werd besloten tot de stichting van een vierde fabriek boven het IJ, de Noordergasfabriek. Beide fabrieken werden in 1913 in bedrijf genomen.
{{BROWN{Gebieden}}}
<<tabs ""
"Kostverlorenvaart " "" "Kostverlorenvaart"
"Vinkenbuurt " "" "Foto's Vinkenbuurt"
>> 
{{BROWN{Geboortehuis}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "Geboortehuis0"
"Situatie 1822-2007" "1822-2007" "Hugo de Grootgracht3"
"Kaart 1890 " "" "Hugo de Grootgracht1"
"Situatie 1892-1903 " "" "Situatie geboortehuis"
"Gevelsteen 1893 " "1893" "Buurt382"
"Naambordje " "" "Naambordje Gerner"
"Achterzijde 1959 " "1959" "Buurt036B"
"Voorzijde - 1962 " "1962" "Buurt326"
>>}}}
{{BROWN{Geboortehuis, Hugo de Grootkade #30 ^^I^^}}}
Ons huis werd samen met de belendende percelen (#32 - 38) gebouwd voor de heer+++^*[Wachtels, houtkoper &raquo;]
<<tiddler Buurt169>>
===.
Vandaar de vier loodsen op de begane grond op #32 - 38.
Volgens zeggen bewoonde de eigenaar #30; t.o.v. #32 - 38 is #30 breder - maar minder diep - en heeft balkonnetjes en veranda's op alle verdiepingen. I.h.a. is #30 'ruimer' opgezet dan de percelen ernaast.
Het souterrain was als kantoor in gebruik; waarschijnlijk woonde de eigenaar op de z.g. beletage.
Een gevelsteen geeft de naam Wachtels aan met het bouwjaar 1893.
Van deze Wachtels is verder niet veel bekend. Wat ik kon vinden, volgt hier:
+++!!!*[Persoonskaart Cornelis Wilhelm Wachtels &raquo;]
<<tiddler "C.W. Wachtels">>===
+++!!!*[Huur grond aan de Hugo de Grootkade &raquo;]
//Bron: Het Nieuws van den Dag, 1 december 1890//

Ter secretarie zijn ter lezing nedergelegd:
No. 640. Voordracht van B. en W. om hen te machtigen tot de verhuring voor den tijd van 10 jaren aan C. W. Wachtels, van den gemeentegrond, gelegen aan de Hugo de Grootkade, kad. sectie C, Nos 5134, 477 en 6795
===
+++!!!*[Inbraak in 1910 &raquo;]
//Bron: De Rijnbode van 19 januari 1910//

In het kantoor der N.V. Houthandel v/h Merrie Bruijn en firma Wachtels, Hugo de Grootkade te Amsterdam, zijn Zaterdagnacht inbrekers aan den gang geweest. Zij hebben zich waarschijnlijk door over het hek van het belendende Gereformeerde Weeshuis te klimmen toegang tot de werf verschaft en zijn van daaruit het kantoor gelegen aan de voorzijde van het benedenhuis van perceel Hugo de Grootkade 30, binnengedrongen door van de buiten- en binnendeur erlk een planeel te verwijderen. Eenmaal binnen, zijn de heeren aan het rondsnuffelen gegaan en hebben zij ook hun krachten beproefd op de brandkast.
Ze werden evenwel - het was ongeveer vier uur in den morgen - in hun werk gestoord, doordat de dienstbode, die in een alcoof achter het kantoor sliep, door het gedruis dat de inbrekers maakten, wakker werd en alarm maakte. Zoodoende bleeft het bij een poging om de brandkast open te breken.
De eenige buit der heeren bestond uit wat post- en plakzegels tot een waarde van acht à negen gulden en eenige sigaren. Een schrijfmachine, die eveneens uit het kantoor verdwenen was, werd hedenmorgen in de loods van den houthandel teruggevonden.
===
+++!!!*[Telefoonboek 1915 &raquo;]
|''Telefoonnummer'' |''Bedrijf'' |''Adres'' |h
| N821 |Mersie Bruijn & Fa. Wachtels, N.V. Houthandel voorh. |Zeeburgerpad |
| N4432 |Wachtels, C.W., Houtkooper, |Hugo de Grootkade 30 |
===
+++!!!*[Jeugdrubriek Telegraaf &raquo;]
//Bron: De Telegraaf van 22 maart 1902//
!!!Rubriek 'Raadsels'
J.C. Wachtels Hugo de Grootkade 30.

//Bron: De Telegraaf van 5 april 1902//
!!!Rubriek 'Voor de jeugd'
J.C. Wachtels Hugo de Grootkade 30.
===
Jarenlang, van 1884 tot 1975, heeft een markant gebouw de - westelijke - kop van de Oostelijke Handelskade gedomineerd.
Het gebouw werd er neergezet ten behoeve van de Algemene dienst waarin ondergebracht de post en de telegraaf, douane, havendienst, politie, brandweer en het filiaal van de Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut. Het gebouw heeft uiteindelijk bekendheid gekregen als het+++^['KNMI-gebouw' &raquo;.]
{{sliderBG{
<<tiddler [[KNMI-gebouw]]>>
}}}
===
Deze dependance van het KNMI verwerkte niet alleen de weerberichten. Ook de zeekaarten werden op deze locatie bijgewerkt.
De torens aan westelijke zijde van het gebouw, op de kop van het eiland, hadden niet alleen een decoratieve functie. Naast dat ze de meteorologische apparatuur herbergden, werden de torens ook gebruikt voor de tijdaanduiding en om met kegels en ballen door te geven of er storm op komst was. Kapiteins keken dan ook meerdere keren per dag vol verwachting uit naar de toren om te zien of ze uit konden varen.
Om onvergefelijke redenen is het mooie KNMI gebouw gesloopt.
{{BROWN{Gebouw voor weduwen & wezen}}}
Op de hoek van de Nassaukade bevond zich ook zo’n ‘vreemd’ stuk wat niet in het stratenplan paste. In mijn tijd was het een 'bewaarschool' (in 1981 heette het Kinderdagverblijf 'Prinses Irene').
In 1881 stonden de 4 percelen op de prent uit 1881 er al (2e Hugo de Grootstraat #2, 4, 6, 8); de bouwtekeningen stammen uit 1880.
Het stadsarchief van Amsterdam heeft het over het ‘Gebouw van het Protestants Weduwen en Wezen Fonds’.
Het stadsarchief heeft ook het 'Archief van de Vereeniging tot Oprichting en Instandhouding van het Protestantsch Weduwen- en Wezenfonds te Amsterdam'. Uit de lijst met stukken is het volgende te halen:
* //Dossier betreffende het 100-jarig bestaan van het weduwen- en weezenfonds, 1974.//<br>Het fonds is blijkbaar in 1874 opgericht.
* //Statuten en reglementen, 1881 - 1965.//<br>De vereniging heeft blijkbaar tot 1965 bestaan.
* //Huurcontract met de Vereeniging tot Verbetering van kleine-kinderbewaarplaatsen te Amsterdam. 1920 sept. 1. 2e Hugo de Grootstraat nr. 2 met tuin benevens voor- en achterkamer behorend bij perceel nr. 4.//<br>De 'bewaarschool' zat er dus al vanaf 1920.
* //Dossier der vrijwillige verkoping der 7 dubbele woonhuizen met bovenwoningen en erven en het gebouw met tuin en erf; gelegen aan de 2e Hugo de Grootstraat nr. 1, 3, 5, 7, 8, 6, 4 en 2.//<br>Naast de 4 percelen op de prent (#2, 4, 6, 8) waren er dus ook nog 4 percelen aan de overkant (#1, 3, 5, 7).
De 4 percelen op de prent beslaan precies het stuk tussen Nassaukade en Van Oldenbarneleveldtstraat.
> De huizen aan de Nassaukade (nummers 116 - 119) zijn iets later gebouwd; er bestaan bouwtekeningen uit 1881.
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1880_Bouwtekening_2e_HdGstraat_2-8_400.jpg][Foto/1880_Bouwtekening_2e_HdGstraat_2-8.jpg]]
//Bouwtekening 2e Hugo de Grootstraat #2-8, 1880.//
{{BROWN{Gebouw voor weduwen & wezen}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "Gebouw W&W0"
"Bouwtekening " "" "Gebouw W&W1"
"1881 " "1881" "Prenten23"
"Ca. 1900 " "Ca. 1900" "Buurt137"
"Ca. 1910 " "Ca. 1910" "Buurt141"
"1972 " "1972" "Buurt138"
"1981 " "1981" "Buurt139"
"2008 " "2008" "Buurt140"
>>}}}
De foto’s/prenten/plattegronden zijn voor een groot deel afkomstig uit de Beeldbank van het stadsarchief van Amsterdam. Verder zijn er ook veel - nostalgische - foto's afkomstig van Spaarnestad Photo.
Foto's en prenten zijn te vinden bij de verschillende onderwerpen, bij [[Kunstenaars]] (fotografen en tekenaars) en in het [[Fotoalbum]] (nostalgische foto's, 1940 - 1945,&nbsp;...).
Op http://www.watwaswaar.nl (vroeger http://www.dewoonomgeving.nl) zijn oude kaarten van Nederland te vinden, o.a. kadasterkaarten uit de periode 1811 - 1832. Deze kaarten zijn ook te vinden bij het Rijksarchief ~Noord-Holland: http://ranh.pictura-dp.nl/.
Een aantal kadasterkaarten uit 1822 van delen van Amsterdam  heb ik digitaal aan elkaar geplakt en 'opgepoetst' (ongerechtigheden verwijderd en netjes ingekleurd) tot wat ik noem Kaart 1822. Deze kaart beslaat een wat ruimer gebied dan hierboven genoemd en loopt in het zuiden door tot het gebied rond het Buiten Gasthuis (het latere Wilhelmina Gasthuis).
Tevens heb ik vergelijkbare delen van Amsterdam in Google maps (2007) digitaal aan elkaar geplakt en 'opgepoetst' (niet-relevante informatie verwijderd). M.b.v. drie ijkpunten (1e Marnixplantsoen/bolwerk Haarlem, molen De Otter en het Raamplein) zijn de kaarten - digitaal - over elkaar heen gelegd. Zo is de huidige situatie goed te vergelijken met die uit 1822.
<<<
# Hier - in deze Wiki - zijn de kaart van 1822 en 1822/2007 te vinden bij de 'Deelplattegronden van Amsterdam' ('1822' en '1822 - overlay'), zie [[Deelplattegronden|Kaarten & plattegronden3]]. De 'overlay' kaart is met een vaste transparantie beschikbaar.
# De kaarten (1822 en 2007) zijn in het programma Inkscape over elkaar gelegd zoals boven beschreven. In Inkscape is transparantie van een laag instelbaar (0 - 100%).
# Sinds enige tijd is op de [[HisGIS site|http://hisgis.fa.knaw.nl/?db=amsterdam&layer=050percelen%201832&style=0&x0=111125.547413&x1=111151.16539899999&y0=496175.436306&y1=496149.81831999996&useGM=1&raster=_]] iets vergelijkbaars te zien (in principe voor heel Nederland, maar zeer uitgebreid voor b.v. Amsterdam). De kadasterkaarten uit 18xx - 1832 zijn gedigitaliseerd en je kan er verschillende nieuwere kaarten als achtergrond instellen (b.v. Amsterdam 2013). Met twee schuiven is in te zoomen en is de transparantie instelbaar. M.b.v. meerdere lagen zijn ook andere gegevens te tonen (b.v. percelen, gebouwen, ...).<br>Helaas ontbreken namen van straten, molens etc. Die worden op mijn kaart wel getoond.
<<<
Later vond ik ook nog kadasterkaarten uit 1890, dus ten tijde van de eerste bebouwing van het gebied ten westen van de Singelgracht. Die moeten echter nog digitaal aan elkaar geplakt worden, waarna ze ook over de kaarten van 1822 en 2007 te leggen zijn.
Verder heb ik in de loop der tijd een aardige verzameling (digitale) plattegronden van Amsterdam (en omgeving) verzameld uit de periode 1342 tot heden. Vooral de plattegronden van 1922 en ca. 1939 zijn mooie exemplaren, die veel informatie verschaft hebben. Zie [[Plattegronden van Amsterdam|Kaarten & plattegronden2]].
<<<
Google Maps/Google Street View (http://maps.google.nl/) heeft tegenwoordig uitstekende foto-mogelijkheden om Amsterdam te verkennen.
De tegenhanger van Microsoft (Bing Maps http://www.bing.com/maps/) heeft o.a de mogelijkheid van 'vogelvlucht-weergave'.
<<<
{{BROWN{~Gemeente-Tram}}}
<<tabs ""
"Info " "" "Gemeente-Tram info"
"Tramnet 1900 " "1900" "Gemeente-Tram01"
"Tramtypes " "" "Tramtypes"
"Trams Hugo de Grootbuurt " "" "Trams Hugo de Grootbuurt"
"Paardenveiling " "1904" "Prenten65A"
"Foto's trams " "" "Trams"
"Filmpjes trams " "" "Filmpjes6"
>> 
!!!Het ontstaan van de ~Gemeente-Tram
Hoewel de concessie aan de A.O.M. op 9 juni 1881 voor een periode van 29 jaar verlengd werd - dus tot 1910 - nam de gemeenteraad op 12 oktober 1898 het besluit het trambedrijf van de A.O.M. over te nemen; de concessie van de A.O.M. verliep dus 10 jaar eerder dan gepland!
De officiële overgangsdatum naar ~Gemeente-Tram werd 1 januari 1900.
<<<
Het leerstuk was dat openbare nutsbedrijven in handen van de overheid moesten zijn. Reeds in de jaren 90 van de 19e eeuw nam de gemeente het waterbedrijf, het gasbedrijf, het elektriciteitsbedrijf, de telefoondienst en de reinigingsdienst over; de naasting van de tram was het sluitstuk van deze ontwikkeling.
<<<
De gemeente werd zo eigenaar van:
* 242 tramwagens,
* 758 paarden,
* 777 man personeel in vaste dienst en 45 in tijdelijke dienst,
* 56 km aan spoor.
+++!!!*[Het vervolg &raquo;]
Ook werd besloten te beginnen met elektrificatie van de trams (de A.O.M. had plannen hiervoor in de ijskast gezet vanwege de dreigende overname).
In februari 1900 werd bekend dat er 12 elektrische motorwagens gebouwd zouden worden.
Op 14 augustus 1900 reed de eerste elektrische tram van Zoutkeetsgracht naar het Leidseplein en vice versa (lijn 10).
Toch liet de ~Gemeente-Tram in 1900 ook nog acht nieuwe paardentrams bouwen om in een tekort aan paardentrams te voorzien.
Van 1900 tot 1902 werd gebruik gemaakt van het +++^*[trolleysysteem &raquo;]
<<tiddler Stroomafnemers>>
===
(zie foto's 1900-A en 1900-B), daarna ging men over naar een sleepbeugel. Pas veel later - 1957, bij de eerste gelede trams - werd de pantograaf ingevoerd. Nog tot 1983 reden er in Amsterdam trams met een sleepbeugel.
<<<
Bij veel bruggen ontbrak in eerste instantie de bovenleiding, zodat de tram een 'aanloop' moest nemen om de brug over te komen.
In 1952 is de brug over de Kattensloot nog de enige brug zonder bovenleiding (zie foto 1952).
<<<
Na elektrificatie van tramlijnen waren minder paarden nodig. In 1904 werden 400 van de 754 trampaarden geveild in de remise in de Linnaeusstraat.
Naast de elektrische tram bleef de paardentram nog een tijdje bestaan. Pas in 1922 werden de laatste paarden publiekelijk verkocht.
De laatste paardentram reed in 1916 van het Nassauplein naar Sloterdijk. Echter, in 1921 kreeg Amsterdam door annexatie van de Gemeente Sloten er - tijdelijk, tot 1922 - weer een paardentram bij! In 1922 werd [[de tram naar Sloten|Tram naar Sloten]] 'gemechaniseerd'; er kwam een 'tractor' i.p.v. het paard.
===
[img[Tramnet|Images/1900_Tramwegnet_Gemeente-Tram.jpg]]
//Het tramnet in 1900.//
{{BROWN{Gemeentelijke hondenbewaarplaats}}}
Aan het einde van de 2e Hugo de Grootstraat, bij de Kostverlorenvaart, bevond zich vroeger de Gemeentelijke Hondenbewaarplaats (tussen Van Reigersbergenstraat en de Kostverlorenvaart).
Deze bevond zich op het gemeenteterrein langs de Kostverlorenvaart tussen Hugo de Grootgracht en 2e Hugo de Grootstraat, de z.g. bestratingswerf of 'Stratenmakerswerf'.
Zwerfhonden werden gevangen door de z.g. 'hondenmepper' en naar de hondenbewaarplaats gebracht. Als zich binnen drie dagen geen eigenaar had gemeld, werden de honden verdronken. Zie voor meer bijzonderheden het verhaal bij [[Herman Misset]].
<<tabs "txt_vTabs"
"- 1 - " "1923" "Beroepen12A"
"- 2 - " "1917" "van Eck29"
"- 3 - " "1906" "Prenten69"
>>
<<tiddler {{setStylesheet(store.getTiddlerText('Start##styles'),'verticalTabStylesheet');'';}}>>
{{BROWN{George Hendrik  Breitner (1857-1923)}}}
//Bron: Stadsarchief Amsterdam//, http://stadsarchief.amsterdam.nl/.

Breitner was een dubbeltalent. Hij werd niet alleen bekend als schilder, maar ook als fotograaf. Er zijn zo’n 2000 foto’s van Breitner over verschillende collecties verspreid. Het Stadsarchief Amsterdam bewaart een collectie van maar liefst 263 glasplaatnegatieven van Breitner. Deze collectie, die in 1997 de kern vormde van een expositie in het Archief, is nu via Internet te zien
<<tabs ""
"Achtergrondinformatie " "" "George H. Breitner_1"
"Fotografie " "" "George H. Breitner_2"
"Portret " "" "Portret George Breitner"
"Foto's " "" "Foto's George Breitner"
>>
Zelden liet Breitner iemand poseren voor zijn stadsgezichten. Het zou niet passen bij zijn vluchtige momentopnamen, toen 'ogenbliksfotografieën' genoemd. Dat was nog niet zo gemakkelijk, want wanneer hij er met de glasplatencamera en statief op uit trok, was het moeilijk onopgemerkt te blijven. Dankbaar maakte Breitner dan ook gebruik van de net geïntroduceerde handcamera. Eindeloos en verdekt opgesteld kon hij zijn stadsgenoten fotograferen. Bovendien kon hij experimenteren met allerlei perspectieven, zoals goed te zien is in de serie rondom de Nieuwe Kerk.
De op het eerste gezicht bijna achteloos gemaakte opnamen, blijken in werkelijkheid weldoordachte studies van onderwerpen. Breitner experimenteerde bewust met diverse camera's en formaten. In de collectie bevinden zich een groot aantal glasplaatnegatieven van 10 x 10 cm. Dit ongebruikelijke vierkante formaat moest Breitner speciaal bestellen bij de fotohandel. Hij maakte ook foto's van een meer gangbaar formaat van 9 x 12 cm en het grotere 13 x 18 cm. De negatieven van dat laatste formaat blinken uit in technische kwaliteit. Breitner moet zich hiervan bewust zijn geweest. Zo maakte hij van dezelfde plek op de hoek van de Keizersgracht en Reguliersgracht, zo te zien op hetzelfde moment, foto's met twee verschillende camera’s.
Misschien ging hij nog eens naar die hoek om de compositie te verbeteren met een andere camera. Of bracht hij twee camera's mee op zijn wandelingen door de stad.
Breitner heeft op verschillende plekken in de stad gewoond en die buurten zijn ook terug te vinden in zijn werk. Van 1893 tot 1899 woonde Breitner aan de Lauriergracht. Aan het einde van die periode verhuisde hij naar het Prinseneiland. Steeds weer trok hij eropuit om de aangrenzende Haarlemmerbuurt te fotograferen.
Op veel van zijn foto's is de stad bijna verstild, schijnbaar verlaten als een dorp. Het lijkt alsof het altijd slecht weer was in Breitner's stad: mist, sneeuw, miezerig dooiweer, regen of schemer. Maar niet alleen die verstilling van de stad trok hem. Het zijn juist de foto's van het winkelende publiek in de Kalverstraat of een dienstbode langs de grachten die Breitner bekend maakten. Ook de veranderingen in de stad, zoals de sloop van een huis en de bouwputten konden rekenen op zijn belangstelling. Nooit richtte hij zijn lens echter op de overal om hem heen verrijzende nieuwbouw.
Dikwijls fotografeerde Breitner hele series van onderwerpen of buurten. Zo ontstonden reeksen van de Overtoom, de Haarlemmerbuurt, rondom de Nieuwe Kerk, het Begijnhof en het Damrak. Ook sjouwde hij zijn camera de trappen van de Waag en de Munttoren op om het uitzicht over de stad vast te leggen.
{{BROWN{Achtergrondinformatie}}}
Breitner werd in 1857 in Rotterdam geboren. Al vroeg werd zijn aanleg voor tekenen duidelijk en op zijn 18-de bezocht hij de Haagse kunstacademie. Ruim tien jaar later verhuisde hij naar de hoofdstad, die als een magneet werkte op jonge kunstenaars uit het hele land. Al snel kwam hij daar in contact met de Tachtigers, een groep kunstenaars rond het literaire tijdschrift De Nieuwe Gids, die voor veel vernieuwingen zorgde in de kunstwereld.
Zijn eerste foto’s dateren waarschijnlijk uit het begin van die Amsterdamse jaren. De camera zou hem zo’n 25 jaar lang blijven boeien en er ontstond al gauw een wisselwerking tussen zijn schilderkunst en zijn fotografie. De foto’s waren daarbij meer dan alleen een hulpmiddel. Rond 1900 begon de fotografie steeds meer een eigen plaats in te nemen binnen zijn werk.
{{BROWN{Fotografie}}}
<<tabs "George_H_Breitner"
"De vrijheid van de handcamera  " "" "George H. Breitner1"
"De collectie  " "" "George H. Breitner2"
"Het stadse leven  " "" "George H. Breitner3"
>>
*Ons Amsterdam, maandblad over heden en verleden van Amsterdam
*J. van Eck, De Amsterdamsche Schans & de Buitensingel
*Vele internet bronnen. Een aantal van de gebruikte websites zijn te vinden bij+++^*[interessante sites &raquo;]
<<tiddler "Interessante sites">>
{{BROWN{Geschiedenis van de Stadsreiniging}}}
!!!Wat vooraf ging
//Bron: Ons Amsterdam, Bronnen uit Amsterdam, 100 jaar stadsreiniging (1877 - 1977),// http://www.bronnenuitamsterdam.nl/

In 1847 kwam dr. Sarphati met een zeer gunstige aanbieding voor het inzamelen van afvalstoffen om deze daarna te gebruiken bij de verbetering en aanwinning van grond voor landbouw, waarmee zich de Maatschappij ter bevordering van Landbouw en Landontginning in Nederland zou belasten.
Daarop kreeg hij de concessie tot het ophalen van alle 'haardasch, vuilnis, poortaarde' (faecaliën), rioolspeciën en afval der vilderij binnen de stad Amsterdam en derzelver jurisdictie'.
Kort daarna ging de concessie over in handen van de Maatschappij ter bevordering van Landbouw en Landontginning in Nederland. Deze Maatschappij hield zich, evenals haar voorgangers, uitsluitend bezig met de inzameling van het vuil.
Aan het schoonhouden der straten werd niets gedaan. Het kon dan ook niet uitblijven dat deze steeds meer vervuilden en soms gewoon onbegaanbaar waren.
In 1854 kwam hieraan een eind, doordat de 'Maatschappij voor den Werkenden Stand' een afdeling Straatreiniging oprichtte, die zich tegen een bescheiden vergoeding van de inwoners belastte met het vegen en schoonhouden van de straten.
+++!!![Ontstaan Stadsreiniging (1877) &raquo;]
//Bron: Ons Amsterdam, Bronnen uit Amsterdam, 100 jaar stadsreiniging (1877 - 1977),// http://www.bronnenuitamsterdam.nl/

Na een dertigtal jaren leidden een onvoldoende aan de tijd aangepaste dienstverlening na een zwakke financiële situatie van de Maatschappij ter bevordering van Landbouw en Landontginning in Nederland ertoe, dat burgemeester en wethouders de gemeenteraad voorstelden de gehele stadsreiniging in eigen beheer te nemen. De raad ging hiermee akkoord en na afwikkeling van de verschillende zaken startte op 1 oktober 1877 de Stadsreiniging. Uiteraard begon de nieuwe dienst met een beperkte hoeveelheid materieel, voor zover nodig met paardetractie. Voor de verwerking van het vuil beschikte men over een tweetal opslagplaatsen voorzien van een asloods.
Elf jaar na de oprichting, in 1888 werd een nieuwe centrale belt in gebruik genomen. Op den duur was deze echter niet meer te handhaven. De grote vuilnishopen verspreidden een enorme stank; de ratten en vliegen tierden er welig en het was geen wonder dat deze belt in een 'kwade reuk' bij de bevolking kwam te staan.
In verschillende richtingen werd naar een betere oplossing gezocht. Deze vond men uiteindelijk in een in 1919 in gebruik gestelde vuilverbranding, die de stad van veel narigheid verlostte.
In 1880, dus kort na haar oprichting, nam de Stadsreiniging ook de reiniging van de openbare weg en de riolering voor haar rekening waardoor de diensten van de Maatschappij voor den Werkenden Stand overbodig werden.
Gebeurde het veegwerk eerst nog met de hand, al gauw ging men over tot het in gebruik nemen van een tiental eenvoudige veegmachines.
Het zal duidelijk zijn dat de Stadsreiniging na 1900, in de tijd van de toenemende mechanisatie, steeds meer werd gestroomlijnd en uitgebreid, ieder jaar opnieuw. Handvegers maakten plaats voor door een paard getrokken vegers en deze stonden op hun beurt hun plaats weer af aan de elektrische veegmachines, die uiteindelijk vervangen werden door de huidige moderne veegauto's. De huisvuil paard en kar maakte plaats voor voor de huisvuilauto en deze werd weer achterhaald door de huidige perscontainerauto. Het vertrouwde Boldootkarretje (faecaliënwagen) werd vervangen, de Liernurwagens ruimden hun plaats in voor moderne putzuigers enz.,enz.
===
+++!!![Stadsreiniging na 1877  &raquo;]
|!Jaar |! |
|1877 |Ontstaan Stadsreiniging (ophalen van huisvuil) als Gemeentedienst |
|Vanaf 1877 |Verbetering en uitbreiding van het - verwaarloosde - materieel dat overgenomen was van de Maatschappij ter bevordering van Landbouw en Landontginning in Nederland<br> Het verkrijgen van geschikte nieuwe arbeidskrachten bleek een probleem |
|1880 |Verdeling van de stad in 6 secties. Schoonhouden van de openbare weg overgenomen van de Maatschappij voor de Werkenden Stand |
|1881 |Ook diepwerk grachten bij Stadsreiniging. Daartoe werden 2 baggermolens en een sleepbootje aangekocht |
|1884 |Werkzaamheden Stadsreiniging vastgelegd: |
| |<<tiddler Stadsreinigingstaken>> |
|1885 |Oprichting van lossteigers zodat vuilnis wagens daar hun vracht konden overstorten i.p.v. op de belt(en) |
|1887 |Verwijdering van gezonken vaartuigen toegevoegd aan werkzaamheden |
|1888 |[[Centrale vuilnisbelt|Voormalige centrale vuilnisbelt]] gereed |
|1889 |Paarden gestald in de nieuw gebouwde houten stallen aan de [[Centrale Inrichting Bilderdijkkade]] |
|1904 |Stalgebouwen Bilderdijkkade vergroot; plaats voor 160 paarden |
|1908 |Alle houten opstallen inmiddels vervangen door stenen opstallen<br>Hoofdkantoor, hoek Bilderdijkkade/Kwakersstraat gereed |
|1911-1912 |2 stoom-auto-rioolbaggermachines, later nog een elektrische machine  |
|1929 |Aantal secties uitgebreid tot 9 |
|Tot 1930/31 |100 putjesscheppers waren actief, daarna werden het 9 putzuigmachines en 18 man |
|Tot 1937 |Nog paarden in gebruik (in 1937 waren er nog 2).<br>Vervanging van 115 paardewagens (van 3 m^^2^^) en 15 elektrische wagens door 80 vuilnisauto's (van 6 m^^2^^) |
|1931 - 1937 |Invoering gestandariseerde vuilnisemmer, de z.g. Ochsner-emmer |
|1932 |Invoering van de bekende 'veegdriewieler' met aluminium bak |
|Tot 1940 |10 elektrische asfaltwasmachines waren in bedrijf<br>in 1977 doen 3 benzine-auto's hetzelfde werk |
===
Brievenbus en post zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden.
Vandaar eerst een korte opsommimg van jaartallen uit de postgeschiedenis.
|''Jaartal'' |''Gebeurtenis'' |h
| 1799 |Staatsbedrijf der Posterijen Telegrafie en Telefonie (naar Frans voorbeeld) |
| 1807 |De postwet regelde het staatsmonopolie op het verzamelen, vervoeren en uitreiken van brieven |
| 1844 |Postvervoer per trein |
| 1848 |Algemeen belang centraal (tarieven omlaag) |
| 1850 |Eerste brievenbussen |
| 1852 |De eerste postzegel |
| 1920-1930 |Van vier naar drie postbezorgingen per dag |
| 1931 |Eerste sorteermachine |
| 1932 |Derde bezorging vervalt |
| 1960 |Invoering tweelingbrievenbus (rood/grijs) |
| 1969 |Nog maar één bezorging per dag |
| 1977 |Introductie van de postcode |
| 1989 |Verzelfstandiging PTT Post (en PTT Telecom) |
| 2002 |PTT Post wordt TPG Post |
| 2006 |TPG Post wordt TNT Post |
| 2011 |TNT Post wordt ~PostNL |
[img[Images/arms.gif]]
In 1867 is tevens een gevelarm ontwikkeld, voor bevestiging van lantaarns aan gevels. Op deze vooral in smalle straten en stegen toegepaste gevelarmatuur werd dezelfde vierkante lantaarn toegepast als op de mast van 1867.
Het huis met de gevelsteen, Marnixstraat 285.
De gevelsteen is afkomstig van molen De Dommekracht die in 1614 op het bolwerk geplaatst werd. In 1765-1768 werd deze molen vervangen door de achtkantige stellingmolen [[De Bloem]].
<<tabs "Gevelsteen_Rijckeroort"
"Gevelsteen  " "" "Bolwerk Rijckeroort5"
"Ca. 1955 " "1955" "Bolwerk Rijckeroort6"
"2008-A " "2008" "Bolwerk Rijckeroort8"
"2008-B " "2008" "Bolwerk Rijckeroort7"
>> 
{{BROWN{}}}
<<tabs ""
"Info " "" "Gillis van Ledenberchstraat0"
"Situatie 1822-2007 " "" "Kostverlorenvaart200"
"Situatie 1922 " "" "Kostverlorenvaart201"
"Molen De Eenhoorn " "" "De Eenhoorn"
"Molen Het Luipaard" "" "Het Luipaard"
"Molen De Otter " "" "De Otter"
"Foto's " "" "Foto's Gillis van Ledenberchstraat"
>>
{{BROWN{Info}}}
De Gillis van Ledenberchstraat loopt van de Zaagmolenstraat tot de 2e Hugo de Grootstraat evenwijdig aan de Kostverlorenvaart.
Toen gebouwd werd vanaf de 2e Hugo de Grootstraat naar het noorden, heette de tweede zijstraat vanaf de Frederik Hendrikstraat (dus het dichtste bij de Kostverlorenvaart) 2e Hugo de Grootdwarsstraat. In 1919 werd dit pas de Gillis van Ledenberchstraat.
> De eerste zijstraat vanaf de Frederik Hendrikstraat werd eerst de 1e Hugo de Grootdwarsstraat genoemd; dit werd in 1919 de Rombout Hogerbeetsstraat.
Langs de hele Kostverlorenvaart was veel bedrijvigheid. De laatste tientallen jaren is er veel verdwenen en vervangen door woningbouw (De Wittenkade, Van der Palmkade, Buyskade, Gillis van Ledenberchstraat, ...).
In 1922 stonden er nog enkele houtzaagmolens:
# 't Luipaard. Deze molen was al vóór 1917 buiten gebruik. In 1920 werd de molen onttakeld, maar pas in 1931 afgebroken.
# De Otter. Deze werd in 1925, nadat de houten as was gescheurd, onttakeld. De romp is echter blijven staan totdat hij in 1994 - 1996 gerestaureerd werd..
# De Eenhoorn. De molen zaagde nog toen de sloper in 1929 het erf op stapte om zijn werk te doen!
{{BROWN{Gipsfabriek}}}
<<tabs ""
"Info " "" "Gipsfabriek0"
"Situatie 1922 " "1922" "Gipsfabriek1"
"Foto's gipsfabriek " "" "Foto's gipsfabriek"
"Foto's 2e Kostverlorenkade " "" "Foto's 2e Kostverlorenkade"
>>
{{BROWN{Gipsfabriek}}}
Op de punt tussen Kostverlorenvaart en de De Clercqstraat, net ten noorden van de huidige Wiegbrug, stond jarenlang de Hollandse Stoom Gipsfabriek van Disselkoen & de Kok.
De fabriek stond er al voor 1870; bouwtekeningen van 1870 en 1873 tonen n.l. uitbreidingen.
In 1929 werd de gipsfabriek afgebroken.
De Kostverlorenvaart werd ter plekke verbreed en hier werd de 2e Kostverlorenkade aangelegd.
+++!!![Hellsloten, Wilhelm Johannes, 1881  -  1968 &raquo;]
Willem Johannes Hellsloten werkte vanaf juni 1902 tot 7 augustus 1915, als koetsier bij de Hollandse Stoom Gipsfabriek aan de De Clercqstraat in Amsterdam. Volgens de arbeidsovereenkomst, werkte hij 6 dagen in de week van 6 uur in de morgen tot 7 uur in de avond.
Bij nachtdienst op zondag van 6 uur in de avond tot 6 uur de volgende morgen.
Zijn loon bedroeg fl. 11,90 per week voor 6 werkdagen. Overwerk werd betaald met fl. 0,20 per uur. Indien er door de werkgever schade werd geleden, veroorzaakt door de werkman, wordt 25 cent ingehouden met een maximum gelijkstaande met een loon van 12 dagen of fl. 25,-  (//Bron: Arbeidsovereenkomst  Hollandse  Stoom  Gipsfabriek  d.d.1909//)
Hij werd later groenteventer, wat waarschijnlijk kwam omdat zijn moeder dat ook was.
Hij moest waarschijnlijk met moeder mee om geld te verdien.
Toen moeder het niet meer kon, is hij een groentezaak begonnen op de Frederik Hendrikstraat.
De juiste locatie van deze groenten zaak in niet helemaal te achterhalen, maar ik weet uit mijn jeugd dat er aan de Frederik Hendrikstraat diversen groentezaken gevestigd waren.
Er zat er een in een soort keldertje niet ver van het Frederik Hendrikplantsoen.
Later is de groentenzaak verhuisd naar de 2e Hugo de Grootstraat hoek Van Oldenbarbeveldtstraat.
De naam van deze winkel was Hellsloten en Zn. In augustus 1960 werd de groentezaak aan de 2e Hugo de Grootstraat gesloten.
===

[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1922_Situatie_gipsfabriek_400.jpg][Foto/1922_Situatie_gipsfabriek.jpg]]
//Situatie gipsfabriek (''@@color:#f905e3;paars@@'') en ijzergieterij (''@@color:#1000ff;blauw@@'') op de plattegrond van 1922.//
{{BROWN{Girobus}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "Girobus01"
"1971 " "" "Girobus02"
"1979-A " "" "Girobus03"
"1979-B " "" "Girobus04"
"2008-A " "" "Girobus05"
"2008-B " "" "Girobus06"
>>}}}
{{BROWN{Info Girobus}}}
De Gemeentegiro Amsterdam (GGA), opgericht in 1917, was het eerste girale betalingssysteem in Nederland.
Pas een jaar later ging de Postcheque- en Girodienst (PCGD) van start.
De Gemeentegiro had eigen brievenbussen door de hele stad, zij waren volgens een ontwerp in de stijl van de Amsterdamse School en blauw van kleur.
De rekeninghouders zonden hun opdrachten dus buiten de PTT om. Dat was geoorloofd want het monopolie van PTT gold alleen voor interlokaal briefverkeer.
> In de girobussen werden ook veel ansichtkaarten van toeristen aangetroffen.
De eerste girobus werd in 1918 door+++^*[Pieter Marnette &raquo;]
{{sliderBG{
<<tiddler [[Pieter Lucas Marnette]]>>}}}===ontworpen. Het was een vrijstaande, cilindervormige bus, met verticale groeven (zogenaamde 'cannelures'). Op het deksel stonden de woorden 'Gemeentelijk Girokantoor', met daaronder het stadswapen van de stad.
Door de enorme stadsuitbreiding die Amsterdam in deze jaren doormaakte ontstond al snel behoefte aan meer girobussen.
In 1919 trok de Dienst Publieke Werken, die ook verantwoordelijk was voor de plaatsing van de bussen, de architect+++^*[Anton Kurvers &raquo;]
{{sliderBG{
<<tiddler [[Anton Kurvers]]>>}}}
===
aan. In 1926 kreeg hij de opdracht om een nieuwe - makkelijk te plaatsen en verplaatsen - girobus te realiseren. Deze bus kreeg een helmvorm en is gemaakt van gietijzer. De woorden 'Gemeente Giro' werden in een strak lettertype op de bus aangebracht.
> Het ontwerp voor deze hangende bus was reeds door Kurvers in 1922 gemaakt.
Verschillende girobussen zijn nog te bezichtigen bij Museum Het Schip op de hoek van de Zaanstraat en de Oostzaanstraat.
In 1979 werd de Gemeentegiro overgenomen door de Postgiro/Rijkspostspaarbank, in 1986 werd deze combinatie geprivatiseerd en ging over in de Postbank N.V., die daarna op 10 februari 2009 samenging met ING Bank, waarbij de ING werd gevormd.
Vanaf de overname van de Gemeentegiro moesten giro-overschrijvingen in een envelop via de brievenbussen van de PTT worden verzonden.
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1971_Amstelveenseweg_Girobus_ontwerp_1918_400.jpg][Foto/1971_Amstelveenseweg_Girobus_ontwerp_1918.jpg]]
//Staande girobus op de Amstelveensewg, 1971.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1979_ca_Hobbemakade_girobus_400.jpg][Foto/1979_ca_Hobbemakade_girobus.jpg]]
//Hangende girobus op de Hobbemakade, hoek Roelof Hartstraat, ca. 1979.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1979_ca_Hobbemakade_girobus_verwijderd_400.jpg][Foto/1979_ca_Hobbemakade_girobus_verwijderd.jpg]]
//Girobus verwijderd op de Hobbemakade, hoek Roelof Hartstraat, ca. 1979.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2008_Oostzaanstraat_museum_Schip_girobus_400.jpg][Foto/2008_Oostzaanstraat_museum_Schip_girobus.jpg]]
//Staande girobus in de Oostzaanstraat bij museum Het Schip, 2008.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2008_Oostzaanstraat_museum_Schip_girobus_hangend_400.jpg][Foto/2008_Oostzaanstraat_museum_Schip_girobus_hangend.jpg]]
//Hangende girobus op het Spaarndammerplantsoen bij museum Het Schip, 2008.//
{{BROWN{Google Maps kaart}}}
Op de volgende Google Maps kaart wordt aangegeven welke plaatsen beschreven zijn in ''@@color:blue;Hugo de Grootbuurt en omstreken@@''.
Het kerngebied - voor het gemak het ''@@color:blue;Kostverlorengebied@@'' genoemd - is daarop met een blauwe lijn aangegeven. De rode lijn omsluit een ruimer gebied waarin zich ook beschreven plaatsen bevinden.

<HTML>
<iframe width="425" height="350" frameborder="0" scrolling="no" marginheight="0" marginwidth="0" src="http://maps.google.nl/maps/ms?ie=UTF8&amp;hl=nl&amp;t=h&amp;source=embed&amp;msa=0&amp;msid=111723466548624997009.00044c2abb0810a9cb99d&amp;ll=52.376679,4.871134&amp;spn=0.018339,0.036478&amp;z=14&amp;output=embed"></iframe><br /><small><a href="http://maps.google.nl/maps/ms?ie=UTF8&amp;hl=nl&amp;t=h&amp;source=embed&amp;msa=0&amp;msid=111723466548624997009.00044c2abb0810a9cb99d&amp;ll=52.376679,4.871134&amp;spn=0.018339,0.036478&amp;z=14" style="color:#0000FF;font-size:12pt;" target="blank">Kostverlorengebied weergeven op een grotere kaart</a></small>
</HTML>
+++!!!*[Legenda &raquo;]
[img[Gebieds marker|Images/Gebieds-marker.png]]//Geeft - samen met een lijn - het beschreven kerngebied aan.//
[img[Molen rood|Images/Molen_Rood.png]]//Plaats van voormalige molen.//
[img[Molen groen|Images/Molen_Groen.png]]//Nog bestaande molen.//
[img[Pin rood|Images/Pin_Rood.png]]//Plaats van voormalig gebouw.//
[img[Pin groen|Images/Pin_Groen.png]]//Nog bestaand gebouw.//
[img[Pin blauw-groen|Images/Pin_Blaauw-groen.png]]//Brug.//
[img[Ballon groen|Images/Ballon_Groen.png]]//Bestaande situatie (gebied, park, ...).//
[img[Ballon rood|Images/Ballon_Rood.png]]//Voormalige situatie (bolwerk, kerkhof, park, ...).//
[img[Ballon lila|Images/Ballon_Lila.png]]//Voormalige straatnaam, naam van sloot, ....//
<<<
Met Google Street View kan je nu in Google Maps door de straten van Amsterdam lopen!
* Klik op bovenstaande link 'Grotere kaart weergeven in nieuw venster/tab'.
* Navigeer/zoom in naar de gewenste plek.
* Versleep het 'gele mannetje' (linksboven) naar die plek (Google Street View is alleen mogelijk binnen de verschijnende blauwe lijnen).
* Klik op de witte pijlen om door een straat te lopen of - als een ellips (zonder vergrootglas) zichtbaar is - dubbelklik om te verplaatsen.
* Met de linker muisknop ingedrukt kan je - door slepen - de kijkrichting veranderen.
* Inzoomen kan - als er een vierhoek of ellips met vergrootglas zichtbaar is - door te dubbelklikken.
<<<
===
{{BROWN{Google Maps kaart}}}
Op de volgende Google Maps kaart wordt aangegeven welke plaatsen beschreven zijn in ''@@color:blue;Hugo de Grootbuurt en omstreken@@''.
Het kerngebied - voor het gemak het ''@@color:blue;Kostverlorengebied@@'' genoemd - is daarop met een blauwe lijn aangegeven. De rode lijn omsluit een ruimer gebied waarin zich ook beschreven plaatsen bevinden.

<HTML>
<iframe width="425" height="350" frameborder="0" scrolling="no" marginheight="0" marginwidth="0" src="http://maps.google.nl/maps/ms?ie=UTF8&amp;hl=nl&amp;t=h&amp;source=embed&amp;msa=0&amp;msid=111723466548624997009.00044c2abb0810a9cb99d&amp;ll=52.376679,4.871134&amp;spn=0.018339,0.036478&amp;z=14&amp;output=embed"></iframe><br /><small><a href="https://www.google.com/maps/d/edit?mid=zWMz5j9DWz04.kA87CxeUrlLA&ie=UTF8&hl=nl&t=h&source=embed&msa=0&ll=52.376679%2C4.871134&spn=0.018339%2C0.036478&z=14" style="color:#0000FF;font-size:12pt;" target="blank">Kostverlorengebied weergeven op een grotere kaart</a></small>
</HTML>
+++!!!*[Legenda &raquo;]
[img[Gebieds marker|Images/Gebieds-marker.png]]//Geeft - samen met een lijn - het beschreven kerngebied aan.//
[img[Molen rood|Images/Molen_Rood.png]]//Plaats van voormalige molen.//
[img[Molen groen|Images/Molen_Groen.png]]//Nog bestaande molen.//
[img[Pin rood|Images/Pin_Rood.png]]//Plaats van voormalig gebouw.//
[img[Pin groen|Images/Pin_Groen.png]]//Nog bestaand gebouw.//
[img[Pin blauw-groen|Images/Pin_Blaauw-groen.png]]//Brug.//
[img[Ballon groen|Images/Ballon_Groen.png]]//Bestaande situatie (gebied, park, ...).//
[img[Ballon rood|Images/Ballon_Rood.png]]//Voormalige situatie (bolwerk, kerkhof, park, ...).//
[img[Ballon lila|Images/Ballon_Lila.png]]//Voormalige straatnaam, naam van sloot, ....//
<<<
Met Google Street View kan je nu in Google Maps door de straten van Amsterdam lopen!
* Klik op bovenstaande link 'Grotere kaart weergeven in nieuw venster/tab'.
* Navigeer/zoom in naar de gewenste plek.
* Versleep het 'gele mannetje' (linksboven) naar die plek (Google Street View is alleen mogelijk binnen de verschijnende blauwe lijnen).
* Klik op de witte pijlen om door een straat te lopen of - als een ellips (zonder vergrootglas) zichtbaar is - dubbelklik om te verplaatsen.
* Met de linker muisknop ingedrukt kan je - door slepen - de kijkrichting veranderen.
* Inzoomen kan - als er een vierhoek of ellips met vergrootglas zichtbaar is - door te dubbelklikken.
<<<
===



https://www.google.com/maps/d/edit?mid=zWMz5j9DWz04.kA87CxeUrlLA&ie=UTF8&hl=nl&t=h&source=embed&msa=0&ll=52.376679%2C4.871134&spn=0.018339%2C0.036478&z=14
{{BROWN{Goudriaankanaal}}}

Het Noordhollands kanaal was vanaf zijn opening in 1824 eigenlijk al een flop: te bewerkelijk om door te varen. Het probleem van de ontoegankelijkheid van Amsterdam, de schrik van menig havenstad, was niet opgelost. Er moest iets anders gebeuren. Koning en Stad hadden verschillende ideeën, net zoals de twee inspecteurs-generaal van 's Rijks Waterstaat, de heren Jan Blanken en Adrianus Goudriaan. De laatste wilde het buiten-IJ afdammen met een sluis voor de kleine scheepvaart en Amsterdam voor de grote schepen bereikbaar maken via een breed kanaal door Waterland en dwars door het eiland Marken. Amsterdam was tegen afsluiting van het IJ. Het tobte verder met+++^*[rosbaggermolens &raquo;]<<tiddler "Rosbaggermolen">>=== en+++^*[scheepskameel &raquo;]<<tiddler "Scheepskameel">>===en dubte over de toekomst met het roemruchte verleden in het achterhoofd.
Toen kwam de watersnoodramp van 1825, die weliswaar niet Amsterdam, maar wel grote delen van het land trof. Het woord afsluiting kreeg vleugels. De Koning drukte door en financierde het zelf. In 1826 beginnen de werkzaamheden. Amsterdam blijft agiteren en lobby'en. Het werk vordert snel - het kanaal door Marken is klaar - maar niet snel genoeg om de veranderlijke besluitvorming voor te zijn. Amsterdam gaat nu accoord met de aanleg van de Ooster- en Westerdoksdijk. Ook dat werd geacht een oplossing te zijn voor de veiligheid van de stad en het dichtslibben van de haven. In ruil voor deze 'gehoorzaamheid', laat de Koning de werkzaamheden aan het kanaal in 1828 stopzetten.

<<<
* In 1828 wijst de Kamer van Koophandel de koning op de ondiepte van het water bij Marken, volgens de Kamer vergelijkbaar met Pampus. Goudriaan erkende de problemen met het ondiepe water bij Marken. Een oplossing daarvoor, lange havenhoofden, zou het project nog duurder maken. De koning besloot daarop de aanleg van het kanaal en de dam te staken. Op Marken was het kanaal toen al bevaarbaar!
* De dam in de Gouwzee werd - gedeeltelijk - gesloopt en het kanaal werd in de loop der jaren grotendeels gedempt. De sloten aan weerszijden van het kanaal zijn er nog wel. Van de dam resteerd nog altijd een drempel. Met een kieljacht kun je er niet overheen, je moet via de vaargeul door de opening, die gemarkeerd wordt door een+++^*[betonnen pyramide in de Gouwzee &raquo;]<<tiddler "Goudriaankanaal03">>===.
<<<
<<tiddler "Goudriaankanaalplan">>


{{BROWN{Goudriaankanaal}}}
<tabs "">
<tab Info >
{{BROWN{Info}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "Goudriaankanaal info"
"Tracé " "" "Goudriaankanaal01"
"2015 " "" "Goudriaankanaal02"
>>}}}
</tab>

<tab Foto's >
{{BROWN{Foto's}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"2011-A " "2011" "Goudriaankanaal03"
"2011-B " "2011" "Goudriaankanaal04"
"2016-A " "2016" "Goudriaankanaal05"
"2016-B " "2016" "Goudriaankanaal06"
"2016-C " "2016" "Goudriaankanaal07"
>>}}}
</tab>
</tabs>
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/Trace_Goudriaankanaal_400.jpg][Foto/Trace_Goudriaankanaal.jpg]]
//Tracé Goudriaankanaal.//
<<tiddler "Goudriaankanaalplan">>
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2016_Trace_Goudriaankanaal_400.jpg][Foto/2016_Trace_Goudriaankanaal.jpg]]
//Nog altijd is het tracé van het Goudriaankanaal zichtbaar, Google maps, 2015.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2011_Pyramide_Gouwzee_markering_da_Goudriaan_Eric_Speelman_400.jpg][Foto/2011_Pyramide_Gouwzee_markering_da_Goudriaan_Eric_Speelman.jpg]]
//Betonnen pyramide in de Gouwzee, markering bij de vaargeul door de onder water liggende drempel, restant van de deels in 1828 weer weggehaalde dam van Goudriaan. Eric Speelman, 2011.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2011_Pyramide2_Gouwzee_markering_da_Goudriaan_Eric_Speelman_400.jpg][Foto/2011_Pyramide2_Gouwzee_markering_da_Goudriaan_Eric_Speelman.jpg]]
//Plaquette op de betonnen pyramide in de Gouwzee. Eric Speelman, 2011.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2016_Contouren_Goudriaankanaal_Siebe_Swart_400.jpg][Foto/2016_Contouren_Goudriaankanaal_Siebe_Swart.jpg]]
//Waterland met Durgerdam en Polder ~IJdoorn (rechts). In het midden het Kinselmeer, links daar van het Goudriaankanaal. Marken in het verschiet. Rechts IJsselmeer met aan de horizon Flevoland. Siebe Swart, 2016.//

[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2016_Contouren2_Goudriaankanaal_Siebe_Swart_400.jpg][Foto/2016_Contouren2_Goudriaankanaal_Siebe_Swart.jpg]]
//Waterland. Holysloot (rechts) en water van Holysloter Die, links deel van de ronde Blijkmeerpolder en het Kinselmeer. Diagonaal het Goudriaankanaal naar Durgerdam. Aan de horizon Amsterdam met ~IJburg (links) en ~Amsterdam-Noord (rechts). Siebe Swart, 2016.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2016_Contouren3_Goudriaankanaal_Siebe_Swart_400.jpg][Foto/2016_Contouren3_Goudriaankanaal_Siebe_Swart.jpg]]
//Restanten van het Goudriaankanaal, met het dorpje Holysloot in het verschiet, midden rechts het Kinselmeer. Siebe Swart, 2016.//
!!! Goudriaans plan voor de afsluiting van het IJ en de Gouwzee, en een 150 meter breed kanaal door Waterland en Marken.

# Een 150 m breed kanaal vanuit het IJ bij Durgerdam door Waterland, aan de overzijde van de Gouwzee door het eiland Marken vanaf "het kruis" aan de Z.W. kust naar een punt even bezuiden van de Marker vuurtoren aan de oostkust.
# De afsluiting van het IJ door een dam van de buitenpolder ~IJdoorn naar de Diemer buitenpolder met daarin een sluis voor kleinere schepen.
# Een dam tussen het noordwestelijke punt van Marken en de Katwouder polder.
# Monnnickendam werd afgesloten van de Zuiderzee. Om dit stadje te compenseren werd een afgeleid kanaal  geprojecteerd.
# Gouwzee zou ingepolderd worden tot aan de zuidelijke kanaaldijk.
{{BROWN{Grafzerk Jacob Olie}}}
{{vTabs{<<tabs "Grafzerk_Jacob_Olie"
"Parool " "" "Grafzerk Jacob Olie1"
"Grafzerk-1 " "" "Grafzerk Jacob Olie2"
"Grafzerk-2 " "" "Grafzerk Jacob Olie3"
>>}}}
//Bron: Het Parool 19-09-08.//
!!!Grafzerk Jacob Olie ligt voor oud vuil
AMSTERDAM - Begraafplaats De Nieuwe Ooster is er een beetje verlegen mee. Afgelopen zondag trof een verraste bezoeker aan het begin van vak 81 zomaar een stapeltje oude grafzerken aan.
Daarbij de steen van Jacob Olie, de beroemde Amsterdamse stadsfotograaf, die van 1834 tot 1905 leefde.
"Wordt de steen van één van de illustere zonen van Amsterdam binnenkort verpulverd? Was er geen familie meer om de grafrechten te voldoen? Weet men bij de Nieuwe Ooster niet wie Jacob Olie was?" vroeg de bezoeker zich af.
Joris Pelgrom van De Nieuwe Ooster ging donderdag meteen na de melding kijken, maar moest op veel vragen het antwoord schuldig blijven.
De grafzerk van Olie is volgens hem afkomstig uit een veel grotere stapel die er misschien al veertig jaar ligt. Oude grafstenen van geruimde graven worden vaak vermalen en voor de paden gebruikt.
Jacob Olie blijkt niet voor te komen in het gedigitaliseerde archief van de begraafplaats.
"Het is daarom niet duidelijk of zijn graf geruimd is. We zullen opzoeken waar hij heeft gelegen," aldus Pelgrom.
Dat kan volgens hem alleen in het kaartensysteem van het Gemeentearchief. "Daarna moeten we zien of we de steen weer op dezelfde plek terug kunnen plaatsen." Eerder bleek het graf van Theo Thijssen op De Nieuwe Ooster geruimd te zijn. Pelgrom: "Thijssen had een algemeen graf dat maar tien jaar bewaard blijft. Jan Wolkers heeft later een prachtig monument voor Thijssen gemaakt dat hier nu staat."
De vondst van de grafsteen van Jacob Olie is des te pijnlijker omdat De Nieuwe Ooster zich juist meer wil profileren op de historische Amsterdammers die een laatste rustplaats op de begraafplaats vonden.
(FRANS BOSMAN)
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2008_Grafsteen_Jacob_Olie_400.jpg][Foto/2008_Grafsteen_Jacob_Olie.jpg]]
//De grafzerk van Jacob Olie in 2008.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2010_Grafsteen_Jacob_Olie_400.jpg][Foto/2010_Grafsteen_Jacob_Olie.jpg]]
//De grafzerk van Jacob Olie in 2010.//
{{BROWN{Foto's van huizen aan de voormalige groentemarkt Marnixstraat}}}
Een serie foto's van de huizen aan de Marnixstraat (nummers 182 - 280), de voormalige groentemarkt.
Marnixstraat 212 en 228 werden gebouwd als koffiehuis, de andere huizen werden gebouwd als woon/bedrijfspanden, hetgeen duidelijk zichtbaar is.
Van de oorspronkelijke huizen resten slechts de nummers 182 - 220 (minus 212 dat door brand verwoest is).
{{BROWN{Algemeen}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "Groentemarkt0"
"Huisnummers  " "<1934" "Voormalige groentemarkt Marnixstraat4"
"Restant " "1980" "Luchtfoto's12"
"Vernieuwd  " "1970" "Luchtfoto's08"
>>}}}
{{BROWN{182 - 198}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"182-198-A  " "2008" "Groentemarkt2-1"
"182-198-B  " "2008" "Groentemarkt2-2"
"184-186  " "2008" "Groentemarkt2-3"
"188-190  " "2008" "Groentemarkt2-4"
"190-194  " "2008" "Groentemarkt2-5"
>>}}}
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2008_Marnixstraat_182-198_Hoekhuis_Rozengracht_237_Martin_Alberts_400.jpg][Foto/2008_Marnixstraat_182-198_Hoekhuis_Rozengracht_237_Martin_Alberts.jpg]]
//Marnixstraat 182 - 198 (vrnl). Martin Alberts, 2008.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2008_Marnixstraat_182-198_Hoekhuis_Rozengracht_237_Martin_Alberts_2_400.jpg][Foto/2008_Marnixstraat_182-198_Hoekhuis_Rozengracht_237_Martin_Alberts_2.jpg]]
//Marnixstraat 182 - 198 (vrnl). Martin Alberts, 2008.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2008_Marnixstraat_184-186_Martin_Alberts_400.jpg][Foto/2008_Marnixstraat_184-186_Martin_Alberts.jpg]]
//Marnixstraat 184 - 186 (vrnl). Martin Alberts, 2008.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2008_Marnixstraat_188-190_Martin_Alberts_400.jpg][Foto/2008_Marnixstraat_188-190_Martin_Alberts.jpg]]
//Marnixstraat 188 - 190 (vrnl). Martin Alberts, 2008.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2008_Marnixstraat_190ged-194_Martin_Alberts_400.jpg][Foto/2008_Marnixstraat_190ged-194_Martin_Alberts.jpg]]
//Marnixstraat 190 (ged.) - 194 (vrnl). Martin Alberts, 2008.//
{{BROWN{200 - 220}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"200-200A-200B  " "2008" "Groentemarkt3-1"
"202-210  " "2008" "Groentemarkt3-2"
"202-204  " "2008" "Groentemarkt3-3"
"212  " "1960" "Groentemarkt3-4"
"214-220-A  " "1955" "Groentemarkt3-5"
"214-220-B  " "2008" "Groentemarkt3-6"
"218-220  " "2008" "Groentemarkt3-7"
>>}}}
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2008_Marnixstraat_200-200A-200B_Martin_Alberts_400.jpg][Foto/2008_Marnixstraat_200-200A-200B_Martin_Alberts.jpg]]
//Marnixstraat 200 - 200B (vrnl). Martin Alberts, 2008.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2008_Marnixstraat_202-210_Martin_Alberts_400.jpg][Foto/2008_Marnixstraat_202-210_Martin_Alberts.jpg]]
//Marnixstraat 202 - 210 (vrnl). Martin Alberts, 2008.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2008_Marnixstraat_202-204_Martin_Alberts_400.jpg][Foto/2008_Marnixstraat_202-204_Martin_Alberts.jpg]]
//Marnixstraat 202 - 204 (vrnl). Martin Alberts, 2008.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1960_ca_Marnixstraat_212_400.jpg][Foto/1960_ca_Marnixstraat_212.jpg]]
//Voormalig koffiehuis Marnixstraat 212, ca. 1960. Afgebrand in 90er jaren.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1955_ca_Marnixstraat_214-220_etc_detail_400.jpg][Foto/1955_ca_Marnixstraat_214-220_etc_detail.jpg]]
//Marnixstraat 214 - 220 (vrnl).
Let op de frivole dakkapellen van 220. Ca. 1955.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2008_Marnixstraat_214-220_Martin_Alberts_400.jpg][Foto/2008_Marnixstraat_214-220_Martin_Alberts.jpg]]
//Marnixstraat 214 - 220 (vrnl). Martin Alberts, 2008.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2008_Marnixstraat_218-220_Martin_Alberts_400.jpg][Foto/2008_Marnixstraat_218-220_Martin_Alberts.jpg]]
//Marnixstraat 218 - 220 (vrnl).
Helaas, de frivole dakkapellen zijn verdwenen. Martin Alberts, 2008.//
{{BROWN{222 - 256}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"222-226  " "1960" "Groentemarkt4-1"
"222-234  " "1895" "Groentemarkt4-2"
"230-238 " "1960" "Groentemarkt4-3"
"230-240 " "1956" "Groentemarkt4-4"
"230-240 achter " "1968" "Groentemarkt4-5"
"234-240 achter  " "1936" "Groentemarkt4-6"
"240-250A  " "1959" "Groentemarkt4-7"
"250A " "1960" "Groentemarkt4-8"
"252-256 " "1934" "Trams17"
>>}}}
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1960_ca_Marnixstraat_222-226_400.jpg][Foto/1960_ca_Marnixstraat_222-226.jpg]]
//Marnixstraat (vrnl) 222 - 226, ca. 1960.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1895_ca_Marnixstraat_234ged-232-230_etc_Smit_400.jpg][Foto/1895_ca_Marnixstraat_234ged-232-230_etc_Smit.jpg]]
//Marnixstraat (vlnr) 234 (ged.) - 230, 228, 226 - 222, etc., ca. 1895. //
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1960_ca_Marnixstraat_230-238_400.jpg][Foto/1960_ca_Marnixstraat_230-238.jpg]]
//Marnixstraat (vrnl) 230 - 238, ca. 1960.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1956_Marnixstraat_240_400.jpg][Foto/1956_Marnixstraat_240.jpg]]
//Marnixstraat (vrnl) 230 - 238, 240, 1956.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1968_Achterzijde_Marnixstraat_240_400.jpg][Foto/1968_Achterzijde_Marnixstraat_240.jpg]]
//Achterzijde Marnixstraat (vlnr) 230 - 238, 240, 1968.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1936_Marnixstraat_240_haven_IK_J_van_Eck_400.jpg][Foto/1936_Marnixstraat_240_haven_IK_J_van_Eck.jpg]]
//Achterzijde Marnixstraat 234 - 238 en 240 met haven IK. J. van Eck, 1936.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1959_Marnixstraat_240-250A_400.jpg][Foto/1959_Marnixstraat_240-250A.jpg]]
//Marnixstraat (vrnl) 240, 242 - 250, 250A, 1959.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1960_ca_Marnixstraat_250A_400.jpg][Foto/1960_ca_Marnixstraat_250A.jpg]]
//Marnixstraat 250A, ca. 1960.//
{{BROWN{258 - 280}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"258-268  " "1939" "Groentemarkt5-1"
"258-268 achter  " "1939" "Groentemarkt5-2"
"270-280  " "1939" "Groentemarkt5-3"
"270-280 achter  " "1939" "Groentemarkt5-4"
>>}}}
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1939_ca_Marnixstraat_258-268_Fritz_Engel_400.jpg][Foto/1939_ca_Marnixstraat_258-268_Fritz_Engel.jpg]]
//Marnixstraat 258 - 268 (vrnl). Fritz Engel, ca. 1939.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1939_ca_Marnixstraat_258-268_haven_DE_rechts_loods_fruitmarkt_400.jpg][Foto/1939_ca_Marnixstraat_258-268_haven_DE_rechts_loods_fruitmarkt.jpg]]
//Achterzijde Marnixstraat 258 - 268 (vlnr) aan haven DE. Fritz Engel, ca. 1939.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1939_ca_Marnixstraat_270-280_400.jpg][Foto/1939_ca_Marnixstraat_270-280.jpg]]
//Marnixstraat 270 - 280 (vrnl). Ca. 1939.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1939_ca_Marnixstraat_270-280_Fritz_Engel_2_400.jpg][Foto/1939_ca_Marnixstraat_270-280_Fritz_Engel_2.jpg]]
//Achterzijde Marnixstraat 270 - 280 (vlnr) aan haven AB. Fritz Engel, ca. 1939.//
{{BROWN{Groentemarkten}}}
Voordat de groentemarkt aan de Marnixstraat in gebruik genomen werd (voor 1895), waren er door de gehele stad verspreide groentemarkten - zoals de groentemarkt op de Prinsengracht en de appelmarkt op de Singel.
In 1934 werden de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat geopend en kon de groentemarkt aan de Marnixstraat gesloten worden.
Het terrein ten zuiden van de Centrale Markthallen - ontstaan door het graven van het Westelijk Marktkanaal - werd bekend als het 'kermisterrein'.
<<tabs ""
"Groentemarkt Marnixstraat " "" "Voormalige groentemarkt Marnixstraat"
"Centrale Markthallen " "" "Centrale Markthallen"
"Kermisterrein " "" "Voormalig kermisterrein"
"Video groentemarkt Marnixstraat/Centrale Markthallen" "" "Video_ETV23Y"
>>
[img[Huisartsenpraktijk|Images/2004_Huisartsenpraktijk_Bloemgracht_1.jpg]]
//Praktijkruimte van de huisartsenpraktijk Bloemgracht, 2004.//
[img[Huisartsenpraktijk|Images/2004_Huisartsenpraktijk_Bloemgracht_2.jpg]]
//Entree en balie van de huisartsenpraktijk Bloemgracht, 2004.//
[img[Huisartsenpraktijk|Images/2004_Huisartsenpraktijk_Bloemgracht_3.jpg]]
//Wachtkamer van de huisartsenpraktijk Bloemgracht, 2004.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2008_Huisartsenpraktijk_Bloemgracht_400.jpg][Foto/2008_Huisartsenpraktijk_Bloemgracht.jpg]]
//Google Street View: Huisartsenpraktijk 'Bloemgracht', 2008.//
{{BROWN{Haarlemse tram}}}
<<tabs ""
"Info " "" "Haarlemse tram info"
"Tramnet " "" "Tramnet"
"Hergebruik " "" "Hergebruik Haarlemse tram"
"Tramtypes " "" "Haarlemse tramtypes"
"Restanten " "" "Restanten Haarlemse tram"
"Diversen " "" "Diversen Haarlemse tram"
"Foto's Haarlemse trams " "" "Haarlemse trams"
"Blauwe tramfluit " "" "NZH geluid"
"Filmpjes 'Blauwe' trams " "" "Filmpjes7"
>> 
{{BROWN{Inleiding}}}
De 'Blauwe Tram' is in het algemeen de verzamelnaam voor de tram zoals hij gereden heeft tussen 1881 en 1961 in het gebied tussen Scheveningen, Den Haag, Leiden, Katwijk, Noordwijk, Haarlem, Zandvoort, Amsterdam, Purmerend, Edam en Volendam. Voor de lijnen Amsterdam, Purmerend, Edam en Volendam zie [[Waterlandse tram]].
De trams hadden vanaf 1924 (exploitatie door NZH) een donkerblauwe kleur.
De 'Haarlemse tram' (volgens Amsterdammers), de tramlijn Amsterdam – Haarlem – Zandvoort behoorde ruim een halve eeuw tot de belangrijkste en drukste tramlijnen van Nederland.
Ondanks het feit dat deze lijn voor een groot deel evenwijdig liep aan de spoorlijn Amsterdam – Haarlem had deze als groot voordeel een rechtstreekse verbinding te vormen tussen de binnenstad van Amsterdam en die van Haarlem.
De 'Sloterdijker', de tramlijn Amsterdam - Sloterdijk, was het kleine zusje van de Haarlemse tram.
+++!!!*[Korte historie van de Haarlemse tram &raquo;]
<<tiddler [[Historie Haarlemse tram]]>>
===
+++!!!*[Einde Haarlemse tram maar daarna opnieuw een tram op de Admiraal de Ruijterweg &raquo;]
<<tiddler [[Tram Admiraal de Ruijterweg]]>>
===
{{BROWN{Foto's van Haarlemse trams}}}
<tabs "">
<tab 1904 - 1926 >
{{BROWN{1904 - 1926}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1904-A " "1904" "Haarlemse trams17"
"1904-B " "1904" "Haarlemse trams02"
"1904-C " "1904" "Haarlemse trams16"
"Ca. 1905-A " "Ca. 1905" "Haarlemse trams47"
"Ca. 1905-B " "Ca. 1905" "Haarlemse trams54"
"Ca. 1910-A " "Ca. 1910" "Haarlemse trams46"
"Ca. 1910-B " "Ca. 1905" "Haarlemse trams50"
"Ca. 1910-C " "Ca. 1910" "Haarlemse trams14"
"Ca. 1910-D " "Ca. 1910" "Haarlemse trams27"
"1911 " "1911" "Haarlemse trams19"
"1914 " "1914" "Haarlemse trams42"
"1916 " "1916" "Haarlemse trams18"
"1917 " "1917" "Haarlemse trams38"
"1921 " "1921" "Haarlemse trams22"
"Ca. 1922 " "Ca. 1922" "Haarlemse trams37"
"Ca. 1924 " "Ca.1924" "Haarlemse trams40"
"Ca. 1925 " "Ca. 1925" "Haarlemse trams03"

>>}}}
</tab>

<tab 1927 - 1949 >
{{BROWN{1927 - 1949}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1927-A " "1927" "Trams14"
"1927-B " "1927" "Haarlemse trams21"
"Ca. 1927-C " "Ca. 1927" "Haarlemse trams26"
"1928-A " "1928" "Haarlemse trams20"
"1928-B " "1928" "Haarlemse trams39"
"Ca. 1929 " "Ca. 1929" "Buurt170"
"Ca. 1930 " "Ca. 1930" "Haarlemse trams45"
"1936 " "1936" "Haarlemse trams05"
"1939 " "1939" "Haarlemse trams52"
"1940 " "1940" "Haarlemse trams51"
"1946 " "1946" "Ben Van Meerendonk70"
"1947-A " "1947" "Ben Van Meerendonk67"
"1947-B " "1947" "Waterlandse trams01"
"1948 " "1948" "Haarlemse trams06"
"1949 " "1949" "Haarlemse trams60"
>>}}}
</tab>

<tab 1950 - 1955 >
{{BROWN{1950 - 1955}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1950-A " "1950" "Haarlemse trams23"
"1950-B " "1950" "Haarlemse trams59"
"Ca. 1950-C " "Ca. 1950" "Haarlemse trams41"
"Ca. 1950-D " "Ca. 1950" "Haarlemse trams57"
"1951 " "1951" "Ben Van Meerendonk30"
"1952 " "1952" "Haarlemse trams24"
"1953-A " "1953" "Haarlemse trams07"
"1953-B " "1953" "Haarlemse trams08"
"1953-C " "1953" "Haarlemse trams31"
"1954-A " "1954" "Haarlemse trams48"
"1954-B " "1954" "Haarlemse trams49"
"1954-C " "1954" "Haarlemse trams58"
"1955-A " "1955" "Haarlemse trams09"
"Ca. 1955-B " "Ca. 1955" "Haarlemse trams25"
"Ca. 1955-C " "Ca. 1955" "Beroepen30"
"Ca. 1955-D " "Ca. 1955" "Haarlemse trams13"
"Ca. 1955-E " "Ca. 1955" "Haarlemse trams56"
>>}}}
</tab>

<tab 1956 - heden >
{{BROWN{1956 - heden}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1956 " "1956" "Haarlemse trams10"
"1957-A " "1957" "Haarlemse trams11"
"1957-B " "1957" "Haarlemse trams12"
"1957-C " "1957" "Haarlemse trams53"
"1986  " "1986" "Haarlemse trams28"
"2001 " "2001" "Haarlemse trams29"
"2005 " "2005" "Haarlemse trams35"
"2007 " "2007" "Haarlemse trams34"
"2008 " "2008" "Haarlemse trams32"
"2009 " "2008" "Haarlemse trams33"
>>}}}
</tab>
</tabs>
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1900_ca_Haarlemse_trambaan_400.jpg][Foto/1900_ca_Haarlemse_trambaan.jpg]]
//Ontwerp Haarlemse trambaan: via Rozengracht, toekomstige De Clercqstraat met Wiegbrug, toekomstige Admiraal de Ruijterweg naar Haarlemmerweg. Ca. 1900.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1904_1e_feestelijk_versierde_Motorwagen_nr_3_van_ESM_Haarlemmerweg_bij_Sloterdijk_400.jpg][Foto/1904_1e_feestelijk_versierde_Motorwagen_nr_3_van_ESM_Haarlemmerweg_bij_Sloterdijk.jpg]]
//De eerste - feestelijk versierde - Haarlemse tram (Kikker) bij Sloterdijk, 1904.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1918_ca_Kostverlorenvaart_Wiegbrug_naar_N_400.jpg][Foto/1918_ca_Kostverlorenvaart_Wiegbrug_naar_N.jpg]]
//Haarlemse tram (Kikkers voor en achter, in het midden een Beijnes/'luxe wagen') op de Wiegbrug, ca. 1925.
N.B. Geen bovenleiding boven de brug!
Links Baarsjesweg/Admiraal de Ruijterweg, rechts 2e Kostverlorenkade/hoek De Clercqstraat met gipsfabriek.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1927_NZH_Tram_Krommert_400.jpg][Foto/1927_NZH_Tram_Krommert.jpg]]
//Haarlemse tram en lijn 13 bij de Krommert, 1927.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1936_De_Clercqstraat_bij_Da_Costakade_begrafenis_Dr_Wibaut_400.jpg][Foto/1936_De_Clercqstraat_bij_Da_Costakade_begrafenis_Dr_Wibaut.jpg]]
//De Haarlemse tram (Beijnes/'luxe wagens') voor de brandweerkazerne Rozengracht op de brug over de Singelgracht naar de De Clercqstraat, 1936.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1948_Zandvoort_Haarlemmer_tram_400.jpg][Foto/1948_Zandvoort_Haarlemmer_tram.jpg]]
//Haarlemse tram (Budapester) in Zandvoort, 1948.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1953_ca_Admiraal_De_Ruijterweg_107-111_gezien_naar_Jan_van_Galenstraat_400.jpg][Foto/1953_ca_Admiraal_De_Ruijterweg_107-111_gezien_naar_Jan_van_Galenstraat.jpg]]
//Haarlemse tram (Budapester) op de Admiraal de Ruijterweg, 1953.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1953_Rozengracht_ongeluk_met_NZH-tram_400.jpg][Foto/1953_Rozengracht_ongeluk_met_NZH-tram.jpg]]
//Ongeluk met Haarlemse tram (Budapester) op de Rozengracht, 1953.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1955_Botsing_NZH_tram_vrachtauto_Sloterdijk_400.jpg][Foto/1955_Botsing_NZH_tram_vrachtauto_Sloterdijk.jpg]]
//Botsing van Haarlemse tram (Budapester) met een vrachtauto bij Sloterdijk, 1955.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1956_Rozengracht_84-86-88_ etc_v_r_n_l_Budapester_400.jpg][Foto/1956_Rozengracht_84-86-88_ etc_v_r_n_l_Budapester.jpg]]
//Haarlemse tram (Budapester) op de Rozengracht, 1956.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1957_Haarlemse_tram_op_brug_Prinsengracht_400.jpg][Foto/1957_Haarlemse_tram_op_brug_Prinsengracht.jpg]]
//Haarlemse tram (Budapester) op de brug bij de Prinsengracht, 1957.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1957_Kikker_Raadhuisstraat_400.jpg][Foto/1957_Kikker_Raadhuisstraat.jpg]]
//Haarlemse tram (Beijnes/'luxe wagen' voor en achter met een Limburger ertussen) in de Raadhuisstraat, 1957.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1958_ca_Haarlemse_tram_bij_de_Krommert_links_van_Speijkstraat_rechts_Jan_Evertsenstraat_400.jpg][Foto/1958_ca_Haarlemse_tram_bij_de_Krommert_links_van_Speijkstraat_rechts_Jan_Evertsenstraat.jpg]]
//Haarlemse tram (Budapester B 461) bij de Krommert; links Van Speijkstraat, rechts Jan Evertsenstraat, ca. 1955.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1905_ca_Bilderdijkstraat_hoek_De_Clercqstraat_Haarlemse_tram_400.jpg][Foto/1905_ca_Bilderdijkstraat_hoek_De_Clercqstraat_Haarlemse_tram.jpg]]
//De Clercqstraat, hoek Bilderdijkstraat met Haarlemse tram (Kikker, nog met sleepbeugel), ca. 1910.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1905_ca_Bilderdijkstraat_hoek_De_Clercqstraat_Haarlemse_tram_detail_400.jpg][Foto/1905_ca_Bilderdijkstraat_hoek_De_Clercqstraat_Haarlemse_tram.jpg]]
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/Traject_Haarlem-Amsterdam_400.jpg][Foto/Traject_Haarlem-Amsterdam.jpg]]
//Traject Haarlemse tram in vergelijking met het spoortraject ~Amsterdam-Haarlem.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1904_Admiraal_de_Ruijterweg_bij_Baarsjes_motorwagen_25_ESM_400.jpg][Foto/1904_Admiraal_de_Ruijterweg_bij_Baarsjes_motorwagen_25_ESM.jpg]]
//Admiraal de Ruijterweg bij buurtschap 'De Baarsjes'. Motorwagen 25 (Kikker) van de ESM, 1904.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1904_Spuistraat_l_Heisteeg_opening_Haarlemse_tram_400.jpg][Foto/1904_Spuistraat_l_Heisteeg_opening_Haarlemse_tram.jpg]]
//Spuistraat, links Heisteeg, gezien naar het Postkantoor. Opening Haarlemse tram (Kikker), 1904.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1916_Bloemendaal_ESM_82-84_400.jpg][Foto/1916_Bloemendaal_ESM_82-84.jpg]]
//Bloemendaal, 1916. Eén van de bijwagens ESM 82-84. Via paardentram naar motorbus naar bijwagen.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1911_Haarlemse_tram_Het_Leven_400.jpg][Foto/1911_Haarlemse_tram_Het_Leven.jpg]]
//Haarlemse tram (Kikker). Het Leven, 1911.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1928_Rozengracht_l_Lijbaansgracht_ESM_motorwagen_serie_A1-A34_400.jpg][Foto/1928_Rozengracht_l_Lijbaansgracht_ESM_motorwagen_serie_A1-A34.jpg]]
//Rozengracht, hoek Lijnbaansgracht. ESM motorwagen (Kikker), 1928.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1927_Admiraal_de_Ruijterweg_hoek_De_Rijpstraat_A4_400.jpg][Foto/1927_Admiraal_de_Ruijterweg_hoek_De_Rijpstraat_A4.jpg]]
//Admiraal de Ruijterweg hoek De Rijpstraat. Aanrijding met ex-ESM A4 (Kikker), 1927.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1921_Zandvoort_Haarlemse_tram_Beyneswagen_400.jpg][Foto/1921_Zandvoort_Haarlemse_tram_Beyneswagen.jpg]]
//Zandvoort, halte Kostverloren. Haarlemse tram (Beijnes/'luxe wagen'), 1921.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1950_Zandvoort_eind-_vertrekpunt_Haarlemse_tram_400.jpg][Foto/1950_Zandvoort_eind-_vertrekpunt_Haarlemse_tram.jpg]]
//Zandvoort, vertrek-/eindpunt Haarlemse tram (hier met Budapester), 1950.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1952_Zandvoort_ongeluk_met_Haarlemse_tram_400.jpg][Foto/1952_Zandvoort_ongeluk_met_Haarlemse_tram.jpg]]
//Zandvoort, ongeluk met Haarlemse tram (Kikker voorop), 1952.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1955_ca_Spuistraat_Haarlemse_tram_400.jpg][Foto/1955_ca_Spuistraat_Haarlemse_tram.jpg]]
//Spuistraat, vertrek-/eindpunt Haarlemse tram, hier Beijnes/'luxe wagen', ca. 1955.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1927_ca_Admiraal_de_Ruijterweg_tramongeluk_A73_400.jpg][Foto/1927_ca_Admiraal_de_Ruijterweg_tramongeluk_A73.jpg]]
//Admiraal de Ruijterweg, tramongeluk met A73, ca. 1927.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1910_ca_Bloemendaal_bijwagen_motorbus_400.jpg][Foto/1910_ca_Bloemendaal_bijwagen_motorbus.jpg]]
//Bloemendaal, Haarlemse tram. Bijwagen uit serie 82-84 (eerst paardentram, toen autobus, nu bijwagen ESM, ca. 1910. //
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1986_gerestaureerde_B412_Albers_400.jpg][Foto/1986_gerestaureerde_B412_Albers.jpg]]
//In 1986 gerestaureerde Budapester B412 voor de remise, L.J.P. Albers, 1986.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2001_gerestaureerde_B412_400.jpg][Foto/2001_gerestaureerde_B412.jpg]]
//In 1986 gerestaureerde Budapester B412, 2001.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/19xx_Limburger_B254_L_J_P_Albers_400.jpg][Foto/19xx_Limburger_B254_L_J_P_Albers.jpg]]
//Limburger B254, L.J.P. Albers.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1953_Spuistraat_ontsporing_B464_400.jpg][Foto/1953_Spuistraat_ontsporing_B464.jpg]]
//Spuistraat, Budapester B464 ontspoord, 1953.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/A14_NZH_museum_1_400.jpg][Foto/A14_NZH_museum_1.jpg]]
//De A 14 Kikker in het NZH museum, 2008.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/A14_NZH_museum_2_400.jpg][Foto/A14_NZH_museum_2.jpg]]
//De A 14 Kikker naast de BY 2 in het NZH museum, 2009.//
[img[A14 NZH museum|Images/2007_Haarlem_NZH_A14.jpg]]
//De A 14 Kikker naast de volgwagen BY 2 in het NZH museum, 2007//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/2005_gerestaureerd_B412_400.jpg][Foto/2005_gerestaureerd_B412.jpg]]
//In 1986 gerestaureerde Budapester B412, 2005//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1957_B464_Harfsen_400.jpg][Foto/1957_B464_Harfsen.jpg]]
//Harfsen, B 464 als zomerwoning, 1957.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1922_ca_Zandvoort_Budapester_400.jpg][Foto/1922_ca_Zandvoort_Budapester.jpg]]
//Zandvoort met Budapester, ca. 1922.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1917_Admiraal_de_Ruijterweg_botsing_met_vuilniswagen_Het_Leven_400.jpg][Foto/1917_Admiraal_de_Ruijterweg_botsing_met_vuilniswagen_Het_Leven.jpg]]
//Admiraal de Ruijterweg, botsing Kikker met een vuilniswagen. Het Leven, 1917.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1928_Spuistraat_Haarlemse_tram_400.jpg][Foto/1928_Spuistraat_Haarlemse_tram.jpg]]
//Spuistraat, eindpunt Haarlemse tram, Kikker met Beijnes/'luxe wagen', 1928.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1924_ca_Sloterdijk_Haarlemmerweg_gez_naar_O_emplac_Haarlemse_tram_eindpunt_GTr_400.jpg][Foto/1924_ca_Sloterdijk_Haarlemmerweg_gez_naar_O_emplac_Haarlemse_tram_eindpunt_GTr.jpg]]
//Sloterdijk, Haarlemmerweg gezien naar het oosten. Links papierfabriek, de latere Coca Colafabriek.
Emplacement van de Haarlemse tram (met o.a. de A 76) en - in de verte net nog zichtbaar - eindpunt van lijn 18 van de ~Gemeente-Tram, ca. 1924.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1950_ca_Sloterdijk_Haarlemmerweg_Kikker_A8_400.jpg][Foto/1950_ca_Sloterdijk_Haarlemmerweg_Kikker_A8.jpg]]
//Sloterdijk, Haarlemmerweg, emplacement NZH met Kikker A 8, ca. 1950.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1914_Sloterdijk_ontsporing_Het_Leven_400.jpg][Foto/1914_Sloterdijk_ontsporing_Het_Leven.jpg]]
//Sloterdijk, Kikker ontspoord. Het Leven, 1914.//
De Métallurgique 34 onderging in 1911 een metamorfose: het interieur werd omgetoverd in een restaurant met een klein keukentje en 8 kleine tafels met 2 draaifauteuils en een losse tabouret per tafel.
De kleur van de wagen werd donkerblauw i.p.v. het toen gangbare crème.
Een jaar reed het restaurant als sneltram tussen Haarlem en Amsterdam waarna men het experiment beëindigde.; de 34 werd volgrijtuig met normale zitplaatsen.
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/ESM-R34-1_400.jpg][Foto/ESM-R34-1.jpg]]
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/Krokodil_400.jpg][Foto/Krokodil.jpg]]
//Werktram A 1051 bijgenaamd 'De Krokodil'.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1930_ca_Eindpunt_Haarlemse_tram_Spuistraat_bij_Spui_400.jpg][Foto/1930_ca_Eindpunt_Haarlemse_tram_Spuistraat_bij_Spui.jpg]]
//Eindpunt van de Haarlemse tram in de Spuistraat vlakbij het Spui, ca. 1930.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1904-1914_Spui_haltegebouw_Haarlemse_tram_400.jpg][Foto/1904-1914_Spui_haltegebouw_Haarlemse_tram.jpg]]
//Spui - gezien richting Rokin - met grenen haltegebouw bij eindpunt van de Haarlemse tram, ca. 1910.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1904-1914_Spui_haltegebouw_Haarlemse_tram_2_400.jpg][Foto/1904-1914_Spui_haltegebouw_Haarlemse_tram_2.jpg]]
//Spui met grenen haltegebouw bij eindpunt van de Haarlemse tram (rechts).
Kikker passeert Nieuwezijds Voorburgwal, ca. 1905.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1954_Haarlem_Tempelierstraat_haltekantoor_NZH_400.jpg][Foto/1954_Haarlem_Tempelierstraat_haltekantoor_NZH.jpg]]
//Haarlem, Tempelierstraat met haltekantoor van de NZH, 1954.
N.B. Oorspronkelijk stond dit grenen gebouw aan het Spui in Amsterdam.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1956_Haarlem_Tempelierstraat_haltekantoor_NZH_A37_400.jpg][Foto/1956_Haarlem_Tempelierstraat_haltekantoor_NZH_A37.jpg]]
//Haarlem, Tempelierstraat met haltekantoor van de NZH en 'boodschappenwagen' A 37, 1954.
De A 37 staat nu - gerestaureerd - in het NZH Vervoer museum.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1910_ca_Spui_gezien_naar_Rokin_haltegebouw_ESM_400.jpg][Foto/1910_ca_Spui_gezien_naar_Rokin_haltegebouw_ESM.jpg]]
//Spui met haltegebouw van de ESM, gezien naar Rokin, ca. 1910.
In 1914 verhuisde het eindpunt van de Haarlemse tram van Spui naar Spuistraat en het haltegebouw naar de Tempelierstraat in Haarlem.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1940_Spuistraat_eindpunt_Haarlemse_tram_Wiel_van_der_Randen_400.jpg][Foto/1940_Spuistraat_eindpunt_Haarlemse_tram_Wiel_van_der_Randen.jpg]]
//Spuistraat, eindpunt Haarlemse tram. Wiel van der Randen, 1940.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1939_Zandvoort_vrouw_wordt_toegang_ontzegd_400.jpg][Foto/1939_Zandvoort_vrouw_wordt_toegang_ontzegd.jpg]]
//Zandvoort, een vrouw in badpak wordt de toegang tot de tram ontzegd, 1939.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1957_Raadhuisstraat_Budapester_400.jpg][Foto/1957_Raadhuisstraat_Budapester.jpg]]
//Raadhuisstraat met Budapester, 1957.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1905_ca_Spui_gezien_naar_Rokin_400.jpg][Foto/1905_ca_Spui_gezien_naar_Rokin.jpg]]
//Spui, gezien naar Rokin, het eindpunt van de Haarlemse tram, ca. 1905.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1923_A1001_400.jpg][Foto/1923_A1001.jpg]]
//Werkloc A 1001, 1923.
In 1923 liet de NZH 4 werklocs bouwen op basis van bestaande onderstellen; in 1960 - 1961 werden ze gesloopt.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1955_ca_Raadhuisstraat_Budapester_B455_400.jpg][Foto/1955_ca_Raadhuisstraat_Budapester_B455.jpg]]
//Raadhuisstraat met Budapester B 455, ca. 1955.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1950_ca_Haarlem_Markervrouwen_op_stap_met_NZH_H_J_M_Valks_400.jpg][Foto/1950_ca_Haarlem_Markervrouwen_op_stap_met_NZH_H_J_M_Valks.jpg]]
//Haarlem, Markervrouwen op stap met NZH. H.J.M. Valks, ca. 1950.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1954_Westermarkt_Budapester_Hamburgers_400.jpg][Foto/1954_Westermarkt_Budapester_Hamburgers.jpg]]
//Westermarkt, een Budapester trekt 3 Hamburgers, 1954//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1950_Admiraal_De_Ruijterweg_botsing_Haarlemse_tram_400.jpg][Foto/1950_Admiraal_De_Ruijterweg_botsing_Haarlemse_tram.jpg]]
//Admiraal De Ruijterweg, hoek Jan van Galenstraat, een botsing met de Haarlemse tram, 1950.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1949_Haarlemse_tram_uit_de_rails_Ben_van_Meerendonk_400.jpg][Foto/1949_Haarlemse_tram_uit_de_rails_Ben_van_Meerendonk.jpg]]
//Hoek Raadhuisstraat/Spuistraat, Haarlemse tram uit de rails gelopen. Ben van Meerendonk, 1949.//
{{BROWN{Haarlemse tramtypes}}}
Het materieel van de Haarlemse tram bestond uit veel verschillende types, ook veroorzaakt door overnames (b.v. ENET) en verschillende exploitanten zoals de ESM en NZHTM. De NZHTM had reeds een uitgebreid tramnet in ~Zuid-Holland, zij het op+++^*[normaalspoor i.p.v. meterspoor &raquo;]
<<tiddler [[Spoorbreedte en spoorwijdte]]>>
===.
Er is in de loop der tijd ontzettend veel 'verbouwd': motorwagens werden bijwagens en omgekeerd, wagens werden samengevoegd tot nieuwe wagens, ombouw van breed- naar smalspoor ... zodat het een ratjetoe werd. Zie b.v. [[Historie A 37 - 40|Buiksloters]] en [[Historie A 73 - 77|Sloterdijkers]].
Toch zijn er een aantal duidelijk herkenbare types.
+++!!!*[Haarlemse tramtypes & wagencombinaties &raquo;]
<<tiddler [[Haarlemse tramtypes & wagencombinaties]]>>
===
<<tabs "Haarlemse_tramtypes"
"Kikkers " "" "Kikkers"
"Beijnes/'luxe wagens' " "" "Beijnes"
"Budapesters " "" "Budapesters"
"Hamburgers " "" "Hamburgers"
"Limburgers" "" "Limburgers"
"Speciale wagens " "" "Speciale wagens"
>>
{{BROWN{(alleen de meest voorkomende types)}}}
|''Type'' |''Fabrikant/plaats''|''Bouwjaar'' | ''Constructie'' |''NZH#''| ''Treinschakeling<br>(wagencombinatie)'' |''Gewicht''<br>@@float:right;''(ton)''@@ |''Max. snelheid''<br>@@float:right;''(km/h)''@@ |h
|Kikkers |Métallurgique/~Marchienne-au-Pont (B)| 1904| van origine: hout<br>later: hout/staalplaat |A 1 - A 30| A of ~A-B-A of ~A-B-A-A | 17.15| 65|
|Hamburgers |Falkenried/Hamburg (D)| 1906| Hout/staalplaat |B 65 – B 70|| 13.76| -|
|Beijnes/'luxe wagens' |Beijnes/Haarlem (NL)| 1916-1918| Hout/staalplaat |A 251 – A 263<br>B 251<br>B 252 – B 253| ~A-B-A of ~A-B-A-A | 20.8<br> 16.64<br> 13.8| 75<br>-<br>-|
|Limburgers |Beijnes/Haarlem (NL)| 1917| Hout/staalplaat |B 254 – B 257|| 12.72| -|
|Budapesters |Ganz/Budapest (H)| 1922-1926| Staal, geklonken |A 451 – A 459<br>B 451 – B 466| ~B-A-B of ~B-A | 34.5 (A)<br>20.2 (B)| 80-85|
<<<
{{BROWN{Wagentype}}}
A : elektrische motorwagens
B : aanhangwagens
C : goederenwagens
H : hulpmaterieel
<<<
De meeste tramstellen reden in combinaties van een of meer motorwagens en bijwagens, vanaf de jaren twintig vooral in+++^*[treinschakeling &raquo;]
<<tiddler Treinschakeling>>
===, zodat aan de eindpunten niet gerangeerd behoefde te worden (het z.g. 'omlopen'). Op een lijn met kopstations zijn er 3 mogelijkheden:
# De motorwagen moet 'omlopen' bij het kopstation
# De wagens worden in 'treinschakeling' gebruikt: zowel aan het begin als aan het eind een motorwagen
# Er wordt een 'trek-duwcombinatie' gebruikt, zoals vaak met Budapesters, waarbij de bijwagens van+++^*[stuurstanden &raquo;]
<<tiddler Stuurstand>>
===waren voorzien.
{{BROWN{Hamburgers}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "Hamburgers1"
"Tekening " "" "Hamburgers2"
"Foto 1 " "" "Haarlemse trams58"
"Foto 2 " "" "Hamburgers3"
>>}}}
{{BROWN{Info}}}
Vanaf 1924 verschenen de 'Hamburgers' op de lijn; zo genoemd vanwege de fabrikant Falkenried in Hamburg.
[img[Hamburger|Images/1924_Bouwtekening_Hamburger.jpg]]
//Tekening Hamburger, 1924.//
[img[Hamburger|Images/Tempeliersstraat_Budapester_Hamburger.jpg]]
//Tempeliersstraat, Budapester met daarachter Hamburgers.//
{{BROWN{Openbaar drinkfonteintje}}}
Het bekendste openbare drinkfonteintje is het kleine drinkfonteintje, in de volksmond 'happertje' genoemd. 's Winters werken ze niet om bevriezing te voorkomen.
Vroeger zag je ze veel, tegenwoordig minder vaak, maar toch komen er ook nieuwe bij, o.a. in het Vondelpark.
Een ander model 'drinkfonteintje' zag er meer uit als een brandkraan; je moest een hendel bedienen om water 'uit de kraan' te laten komen (o.a. foto 1956).
Een voor mij geheel onbekend type wordt getoond op de foto uit 1925.
{{BROWN{Happertje in ~Oud-Zuid}}}
Voor het project 'watermanifestatie' is door het stadsdeel Oud-zuid opdracht gegeven om het openbaar drinkfonteintje, in de volksmond 'happertje' genoemd, een opvallend en kunstzinnig uiterlijk te geven. Er staan 2 happertjes bij ingangen van het Sarphatiepark.
Het ontwerp is in mozaïek uitgevoerd door kunstenares Siomara van Eer van [[Mosaic Affairs|http://www.mozaiek.ws/portfolio/opdrachten/]].
<<tabs "Happertje1"
"-1- " "" "Happertje1-1"
"-2- " "" "Happertje1-2"
"-3- " "" "Happertje1-3"
"-4- " "" "Happertje1-4"
"-5- " "" "Happertje1-5"
"-6- " "" "Happertje1-6"
>>
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/Happertje_Sarphatipark_01_400.jpg][Foto/Happertje_Sarphatipark_01.jpg]]
//Happertje bij ingang Sarphatipark.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/Happertje_Sarphatipark_02_400.jpg][Foto/Happertje_Sarphatipark_02.jpg]]
//Happertje bij ingang Sarphatipark.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/Happertje_Sarphatipark_03_400.jpg][Foto/Happertje_Sarphatipark_03.jpg]]
//Happertje bij ingang Sarphatipark.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/Happertje_Sarphatipark_04_400.jpg][Foto/Happertje_Sarphatipark_04.jpg]]
//Happertje bij ingang Sarphatipark.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/Happertje_Sarphatipark_05_400.jpg][Foto/Happertje_Sarphatipark_05.jpg]]
//Detail van happertje bij ingang Sarphatipark.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/Happertje_Sarphatipark_06_400.jpg][Foto/Happertje_Sarphatipark_06.jpg]]
//Detail van happertje bij ingang Sarphatipark.//
{{BROWN{Happertje in ~Oud-West}}}
Op initiatief van een aantal buurtbewoners is in opdracht van Woningcorporatie Stadsgenoot (voorheen het Oosten) en toenmalig Stadsdeel Oud -West op 10 juni 2009 op het ~WG-plein, 2e Constantijn Huygensstraat bij de 2e Helmersstraat, een drinkwaterfonteintje (happertje) feestelijk in gebruik genomen.
Het ontwerp is in mozaïek uitgevoerd door kunstenares Siomara van Eer van [[Mosaic Affairs|http://www.mozaiek.ws/portfolio/opdrachten/]].
<<tabs ""
"-1- " "" "Happertje2-1"
"-2- " "" "Happertje2-2"
"-3- " "" "Happertje2-3"
"-4- " "" "Happertje2-4"
"-5- " "" "Happertje2-5"
>>
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/Happertje_hoek_2e_Helmerstraat_01_400.jpg][Foto/Happertje_hoek_2e_Helmerstraat_01.jpg]]
//Happertje bij de ingang van het ~WG-plein, 1e Constantijn Huygensstraat bij de 2e Helmerstraat.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/Happertje_hoek_2e_Helmerstraat_02_400.jpg][Foto/Happertje_hoek_2e_Helmerstraat_02.jpg]]
//Happertje bij de ingang van het ~WG-plein, 1e Constantijn Huygensstraat bij de 2e Helmerstraat.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/Happertje_hoek_2e_Helmerstraat_03_400.jpg][Foto/Happertje_hoek_2e_Helmerstraat_03.jpg]]
//Detail van happertje bij de ingang van het ~WG-plein, 1e Constantijn Huygensstraat bij de 2e Helmerstraat.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/Happertje_hoek_2e_Helmerstraat_04_400.jpg][Foto/Happertje_hoek_2e_Helmerstraat_04.jpg]]
//Happertje bij de ingang van het ~WG-plein, 1e Constantijn Huygensstraat bij de 2e Helmerstraat.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/Happertje_hoek_2e_Helmerstraat_05_400.jpg][Foto/Happertje_hoek_2e_Helmerstraat_05.jpg]]
//Detail van happertje bij de ingang van het ~WG-plein, 1e Constantijn Huygensstraat bij de 2e Helmerstraat.//
[img[Vondelpark|Images/2009_Vondelpark_400.jpg]]
//Nieuwe happertjes in het Vondelpark, 2009.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1956_ca_Ina_Nellie_1_400.jpg][Foto/1956_ca_Ina_Nellie_1.jpg]]
//Jacob Catskade, Ina en Nellie Brons bij fonteintje, ca. 1956.//
[img[Hauptmann Bergmann|Foto/1945-05-07_HAUPTM.jpg]]
/% Havenarbeider %/
<html><iframe width="640" height="500" src="https://www.youtube.com/embed/sFsUCPuMsCA" frameborder="0" allowfullscreen></iframe></html>
<html><nowiki> 
<a href="javascript:;" class="tiddlyLinkExisting" onclick=" 
   story.displayTiddler(null,'Help'); 
   return false; 
"><img src="Images/Help.png"></a> 
</html>
De Stadssteenhouwerij had er op een aanplemping naast het Majoorsbolwerk een plaats gevonden. Die had het razend druk met de bouw van het nieuwe stadhuis, die door de brand van het oude in een stroomversnelling kwam. Dan wat verder de klok- en geschutsgieterij. In 1655 had men de beroemde François Hemony gestrikt om hier te komen werken. Die was alleen bereid te komen als werkplaats en woning gratis waren en voor hem was vlak bij de gieterij, tussen toenmalige wal (nu de noordzijde van de Leidsegracht) en Passeerdersgracht, speciaal een woonhuis aan het Molenpad gebouwd. Later dat jaar voegde zijn broer Pierre zich bij hem en beiden kregen opdracht voor alle nieuw te bouwen poorten klokken te gieten en de bestaande klokken van de torens in de stad successievelijk opnieuw te gieten. Bovendien moest voor de nieuw te maken bolwerken geschut gegoten worden en als er tijd over was wist de vroedschap nog wel afnemers voor hun producten, wat weer geld in de slecht gevulde stedelijke schatkist zou brengen. Nog weer verder bevonden zich de stadsschermschool en een langgerekt gebouw dat wel eens een lijnbaan kan zijn geweest. In 1662 kwam men deze instellingen vertellen dat ze binnenkort allemaal moesten verhuizen omdat 
de grond bestemd was voor luxe woningbouw!
Hoe ging ’t nu verder met de klokkengieterij van Hemony? 
Die bleef voorlopig staan waar ze stond, middenin het tracé van de Leidsegracht. In 1666 werd de gieterij zelfs nog uitgebreid, maar toen François in 1667 en zijn broer Pierre in 1680 overleed was het lot bezegeld. Meteen in 1680 werd al een deel afgebroken en in 1683 werd het gehele bedrijf verhuisd naar een nieuw gebouwde werkplaats aan de Lijnbaansgracht, hoek Gieterstraat op het terrein van het voormalige Karthuizerklooster. De naam Gieterstraat is overigens van later datum en dankt de straat juist aan de vestiging van de gieterij.
{{BROWN{Hergebruik van rijtuigen(bakken)}}}
<<tabs ""
"Paardentram > bus > bijwagen " "" "Van paardentram via motorbus tot bijwagen Haarlemse tram"
"Sloterdijkers/Purmerenders " "" "Sloterdijkers"
"Buiksloters " "" "Buiksloters"
>>
{{BROWN{Hermanus Maria Johannes Misset (1875-1958)}}}
//Bron: Stadsarchief Amsterdam//, http://stadsarchief.amsterdam.nl/.

Herman Misset was van beroep decoratie- en letterschilder. Daarnaast maakte hij – met name in de jaren tussen 1899 en 1912 - vele tekeningen en aquarellen van Amsterdam.
+++!!!*[Portret van Herman Misset &raquo;]
[img[Misset|Images/19xx_Herman_Misset_200.jpg]]
//Herman Misset.//
===

Door zijn precieze tekenstijl is Missets werk voor ons van grote documentaire waarde. Veel van wat hij vastlegde, van de stad en van de rafelige stadsrandbebouwing, stond op het punt te verdwijnen. Het Stadsarchief bewaart ruim 400 tekeningen van zijn hand, als ook de ‘kist Misset’, een houten kistje met ruim 1000 schetsboekblaadjes.
<<tabs "H_M_J_Misset"
"Zwerfhonden  " "" "Herman Misset1"
"Te water " "" "Prenten69"
"Paardenveiling  " "" "Herman Misset2"
"Prenten (chronologisch) " "" "Prenten Herman Misset"
>> 
[img[Zwerfhonden|Images/1906_afhandeling_zwerfhonden_H_M_J_Misset_400.jpg]]
//Collage uit 1906 van Herman Misset met tekeningen van het opvangen, bewaren en afmaken van zwerfhonden in Amsterdam. Bij de tekeningen heeft Misset een korte uitleg geschreven.//
!!Gemeentelijke Hondenbewaarplaats
Aan het begin van de twintigste eeuw liet de gemeente Amsterdam zwerfhonden vangen en naar de Gemeentelijke Hondenbewaarplaats aan de Derde Hugo de Grootstraat brengen. Als zich binnen drie dagen geen eigenaar had gemeld, werden de honden verdronken in een speciale houten kar, die over rails het water in reed. Tekenaar Herman Misset kreeg in 1906 toestemming van de hoofdcommissaris van politie om dit proces van nabij te volgen. Hij stelde deze getekende collage van zijn ervaringen samen.
Op 15 april 1906 liep Herman Misset 's middags voor het eerst mee met twee hondenvangers en een agent. Het goot die dag van de regen, en ze kwamen niet verder dan de Trompetterssteeg. Daar vierden de buren van een van de hondenvangers hun zilveren bruiloft. De gasten begroetten hen met een lied over het belang van het betalen van hondenbelasting: 'Juffrouw, let op je hondje, anders gaat het in de kar'. Pas na veel cognac en sigaren vertrokken ze. Twee dagen later vingen de hondenvangers in de Jordaan wel verschillende honden. Een witte keeshond op de Lauriergracht wist te ontkomen, maar binnen een paar uur was de kar vol en keerden ze terug naar de Hondenbewaarplaats. Daar zag Misset hoe een kar met honden te water ging. Ten slotte tekende hij het verbranden van de kadavers.
<<tiddler Prenten65A>>
!!Veiling trampaarden
Op 4 januari 1904 werden 400 van de 754 trampaarden geveild bij de remise Linnaeusstraat. De paarden waren niet meer nodig nu de elektrische tram was ingevoerd.
!!De tram
Op 2 juni 1875 werd de eerste paardentramlijn die van het Leidseplein naar de Plantage reed, feestelijk geopend. De tramlijnen werden aanvankelijk geëxploiteerd door de Amsterdamsche Omnibus Maatschappij. Met ingang van 1 januari 1900 nam de gemeente het beheer over.
Direct na de overname van de (paarden)tram werd er gewerkt aan de elektrificatie van de tramlijnen. De eerste elektrische tram reed op 14 augustus 1900. Heel Amsterdam liep 's avonds uit om de lichtjes in het rijtuig te bewonderen. Eind 1904 stond 93 procent van het net 'onder stroom'.
{{BROWN{Herstellingsboten}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"1923 " "1923" "Schepen19"
"Filmpje 1923 " "" "Video_Wilhelmina"
"1928 " "Ca. 1928" "Schepen04"
"1930 " "Ca. 1930" "Schepen12"
>>}}}
{{BROWN{Herstellingsoorden}}}
<<tabs ""
"Info " "" "Herstellingsoord_info"
"Bilderdijkpark " "" "Herstellingsoord Bilderdijkpark"
"Oosterpark " "" "Herstellingsoord Oosterpark"
"Herstellingsboten " "" "Herstellingsboten"
>> 
{{BROWN{Herstellingsoord Bilderdijkpark}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Situatie 1941 " "" "Bilderdijkpark01"
"1927 " "1927" "De Liefde07"
"Ca. 1927 " "Ca. 1927" "Buurt173"
"Situatie 1956 " "" "Bilderdijkpark02"
"1948-A " "1948" "De Liefde05"
"1948-B " "1948" "De Liefde06"
"1963 " "1963" "Buurt044"
"2010 " "2010 " "Bilderdijkpark03"
>>}}}
{{BROWN{Herstellingsoord Oosterpark}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Situatie 1948 " "" "Oosterpark01"
"1968-A " "1968" "Oosterpark02"
"1968-B " "1968" "Oosterpark03"
"1985 " "1985" "Oosterpark04"
>>}}}
{{BROWN{Info}}}
+++!!![Historie Parkherstellingsoorden &raquo;]
{{sliderBG{
In 1920 werd de 'Vereeniging Parkherstellingsoorden' (onder patronaat van het Rode Kruis) opgericht.
In 1923 opent deze vereniging het 1e Parkherstellingsoord op een terrein in het Oosterpark, welwillend ter beschikking gesteld door het Koloniaal Instituut.
De reden voor een dergelijk oord was het inzicht dat ontslagen patiënten uit ziekenhuizen, 'organisch wel, doch functioneel nog niet hersteld', zich maar al te vaak thuis moesten behelpen in een voor hen ongunstige omgeving. Het herstellingsoord biedt de herstellende patiënt, maar ook anderszins zwakken, een aangename omgeving. Onder deskundig toezicht en met de nodige rust kan men hier volledig herstellen.
In 1927 wordt het 2e parkherstellingsoord in het Bilderdijkpark geopend.
<<<
Men sprak over het 3e parkherstellingsoord omdat er inmiddels ook een 2e parkherstellingsoord was in de vorm van een schip: de 'Wilhelmina', voorheen de stoomkannoneerboot 'Brak', die tot 1935 dienst deed. De 'Wilhelmina' was de voorloper van de 'Henri Dunant'.
Het 4e parkherstellingsoord was ook een schip, de 'Willem Fenenga'.
<<<
De Vereniging Parkherstellingsoorden leed veel verliezen in de oorlog.
In september 1945 wordt in een artikel van het 'Tijdschrift Schakel' de balans opgemaakt. De 'Vereniging Parkherstellingsoorden' viert in dit jaar het 25-jarig bestaan. De vreugde over dit feit wordt echter getemperd door de verliezen die de vereniging heeft geleden in de oorlogsjaren:
# Een grote achteruitgang van het ledental – 'ook doordat alle Joodse leden moesten bedanken' – (deze constatering wordt zonder verdere uitleg opgeschreven!!).
# De herstellingsboot 'Willem Fenenga' moest worden afgestaan aan Lübeck (uitleg ontbreekt!). Deze 'herstellingsboot' werd aangeschaft omdat al in 1933 werd geconstateerd dat het Herstellingsoord een te geringe capaciteit had voor de voorziene toestroom van patiënten.
# Het herstellingsoord Oosterpark werd in september 1944 gevorderd door de Grüne Polizei. Na de bevrijding nam het Canadese leger het oord over. Kort daarop werd het door de Canadese Commandant vrijgegeven. Het oord was leeggeplunderd, de hallen vernield, de tuin doorkruist met loopgraven.
Omdat ook het herstellingsoord in het Bilderdijkpark in bouwvallige staat verkeerde, was steun vanuit de Amsterdamse bevolking hard nodig. Met het herstel van het Oosterparkoord was al begonnen.
Het Bilderdijkpark-oord kon echter niet meer worden hersteld. Een nieuw en groter complex werd gepland. Daarnaast was de vereniging, gezien de verwachte toestroom van nieuwe patiënten, van plan zelfs een derde oord te bouwen (langs de Amstel).
Het nieuw gebouwde parkherstellingsoord in het Bilderdijkpark werd in 1948 geopend waarbij prinses Juliana tegenwoordig was.
Mij onbekend is wanneer het gesloten werd.
In 1952 wordt een kinderpaviljoen naast het Oosterpark-oord gebouwd.
In 1954 besloot men van de Parkherstellingsoorden een dag- en nachtverpleeginrichting te maken. Het Oosterpark-oord ging verder onder de naam 'Prinses Beatrixoord'.
Wanneer het 'Prinses Beatrixoord' gesloten werd is mij niet bekend. In 1985 werd het in ieder geval gesloopt.
}}}
===
In het pand van het voormalige parkherstellingsoord Bilderdijkpark zitten in 2012 o.a.:
* Opnamestudio [[The Park Studio|http://www.opendi.nl/amsterdam/447882.html]] op #4a
* Kinderdagverblijf [[Uk|http://www.uk.nl/index.php?id=128]] op #4b
De nummering van het Bilderdijkpark loopt vanaf de Bilderdijkstraat: 1, 2, 3, 4, ... 17. Het voormalige parkherstellingsoord, tegenover #4, heeft de nummering 4a, 4b, ... en de school op de hoek van de Hugo de Grootgracht en de Bilderdijkgracht - nu 'De Waterkant' - heeft #18.
Het IJ was vroeger veel groter dan tegenwoordig, zoals op veel oude kaarten goed te zien is, b.v de+++^*[kaart uit 1863 &raquo;]<<tiddler "Kaart12">>===. Mede door het Wijkermeer bleef het 'graven' van het Noordzeekanaal  daardoor beperkt tot het stuk van Velsen naar ~IJmuiden.
Het Noordzeekanaal is grotendeels ontstaan door inpoldering van het IJ, hiervoor werden over een lengte van 17 km dijken aangelegd. 
Voor de afwatering en de scheepvaart van onder andere het Spaarne, de Zaan en de Nauernasche vaart werden negen zijkanalen aangelegd (Zijkanaal A t/m I).
De aanleg van de ~IJpolders, het Noordzeekanaal, de zijkanalen en de Oranjesluizen ging simultaan. De werkzaamheden duurden circa zeven jaar en de polders waren in 1872 voltooid.
{{BROWN{Het Kostverlorengebied, eeuwenlang het grootste industriegebied van Amsterdam}}}
Voor deze wiki is het Kostverlorengebied het gebied omsloten door Kostverlorenvaart, Singelgracht en (Lange) Bleekerssloot. Zie [[Google Maps kaart]].
Door de 'derde uitleg' (1610-15) was dit deel van ~Nieuwer-Amstel binnen de+++^*[invloedsfeer &raquo;]
{{sliderBG{
<<tiddler Invloedsfeer>>
}}}
===van Amsterdam gekomen; het lag toen ook binnen de z.g.+++^*[stadsvrijheid &raquo;.]
{{sliderBG{
<<tiddler Stadsvrijheid>>
}}}
===

Ten tijde van de 'derde uitleg' werden buiten de Singelgracht uitgebreide bleekvelden ingericht en lakenramen opgesteld - zoals in de Vinkenbuurt, langs Bleekerssloten en Bleekerspaden - hoewel de lakenindustrie al tanende was. De naam Raampoort en de namen van de elders in de stad liggende Raamgracht, Raamstraat, Raamsteeg en het Raamplein verwijzen naar de lakenindustrie; hier stonden in vroeger tijden de houten raamwerken waarop men geverfde lakense stoffen droogde en oprekte.
In 1630-31 werden de eerste erven volgens een bepaald patroon in pacht uitgegeven voor de bouw van zaagmolens. In 1638 volgden er nog eens twaalf en de rest in de periode 1640-75.
Qua wind was de westkant van Amsterdam natuurlijk uitstekend geschikt voor windmolens.
Het gebied kreeg een eigen poortje in de omwalling met een brug over de Singelgracht: de Zaagmolenpoort.
Er hebben zo'n 45-tal molens gestaan. Op korenmolen De Vrede en volmolen de Eendracht na waren het allemaal zaagmolens; zie [[Molens in Kostverlorengebied|Molendata2]].
Van deze zaagmolens was 2/3 een paltrokmolen. Van al deze paltrokmolens is er nu nog maar één overgebleven: [[molen De Otter|De Otter]].
<<<
* Tot 1921 vormde de Kostverlorenvaart over een groot deel van zijn lengte de oostelijke gemeentegrens van Sloten enerzijds en ~Nieuwer-Amstel en Amsterdam anderzijds. In 1921 werd Sloten als geheel geannexeerd door Amsterdam
* Ten zuiden van het Kostverlorengebied werden in 1661 nog twaalf erven in pacht uitgegeven voor zaagmolens bij de Kwakerspoel.
<<<
<<tabs ""
"Kostverlorengebied " "" "Kostverlorengebied1"
"Kostverlorenvaart " "" "Kostverlorenvaart0"
"Singelgracht " "" "Singelgracht"
"Lange Bleekerssloot " "" "Bleekerssloot"
"Molenpanorama Jacob Olie " "" "Molenpanorama1"
>>
{{BROWN{Molen Het Luipaard}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "Het Luipaard0"
"Situatie 1822-2007  " "1822-2007" "Het Luipaard1"
"1896 " "1896" "Jacob Olie54"
"1897 " "1897" "Prenten50"
"1904 " "1904" "Het Luipaard3"
"1906 " "1906" "J.L. Scherpenisse37"
"1907 " "1907" "Prenten116"
"1915 " "1915" "Molens45"
"1917-A " "1917" "van Eck17"
"1917-B " "1917" "van Eck36"
"1931 " "1931" "Het Luipaard4"
"Ringmuur " "2000" "Het Luipaard5"
>>}}}
{{BROWN{Molen Het Luipaard}}}
Molen Het Luipaard, een+++^*[paltrokmolen &raquo;]
{{sliderBG{
<<tiddler Paltrokmolen>>
}}}
===uit 1630, stond op de hoek van de 1e Hugo de Grootstraat, Gillis van Ledenberchstraat.
De molen was van 1829 tot 1931 eigendom van houthandel Gt. van den Bijl.
De molen was al vóór 1917 buiten gebruik. In 1920 werd de molen onttakeld en in 1931 afgebroken.
De ringmuur werd niet verwijderd en werd later weer 'zichtbaar' door verzakken van de omliggende grond.
[img[Het Luipaard|Images/1822_2007_Situatie_molen_De_Otter_400.jpg]]
//Situatie molen Het Luipaard op kaart van 1822 met overlay van kaart 2007.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1904_Middenweg_naar_O_Het_Luipaard_en_De_Kop_400.jpg][Foto/1904_Middenweg_naar_O_Het_Luipaard_en_De_Kop.jpg]]
//Molen Het Luipaard gezien naar net noordoosten met in de verte molen De Kop, 1904.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1931_Afbraak_Het_Luipaard_400.jpg][Foto/1931_Afbraak_Het_Luipaard.jpg]]
//Afbraak van molen Het Luipaard in 1931.//
[img[Ringmuur Het Luipaard|Images/2000_ca_Ringmuur_Het_Luipaard_400.jpg]]
//De ringmuur van Het Luipaard is nog aanwezig en zichtbaar onder het asfalt, ca. 2000.//
{{BROWN{Draaiorgel'Het Snotneusje'}}}
<<tabs ""
"Info " "" "Snotneusje0"
"1945 " "" "WWII113A"
"2013 " "" "Snotneusje1"
"Kogels " "" "Snotneusje2"
>>
{{BROWN{Het Volkspark}}}
{{vTabs{<<tabs ""
"Info " "" "Het Volkspark0"
"1822-2008 " "1822-2008" "Het Volkspark2"
"1875 " "1875" "Het Volkspark3"
"Kaartje ca. 1890 " "Ca. 1890" "Het Volkspark1"
"Kaart 1890 " "1890" "Het Volkspark4"
"1887-A " "1887" "Prenten33"
"1887-B " "1887" "Prenten34"
"1889-A " "1889" "Prenten35"
"1889-B " "1889" "Prenten36"
"1890 " "1890" "Prenten40"
"1891 " "1891" "Prenten41"
"Plattegrond " "1886" "Het Volkspark7"
>>}}}
{{BROWN{Historie van het Volkspark}}}
Op een plattegrond van de Hugo de Grootbuurt - getekend door H.M.J. Misset - staat het Volkspark (#13 op de plattegrond).
Over het Volkspark - de voormalige buitenplaats 'Gelderland' - is niet zo veel te vinden; op de kaart van 1822 is daar niets te zien van die buitenplaats of Het Volkspark.
Op kaarten van 1875 en later is het (voormalige) Volkspark wel te vinden.
Het blijkbaar omsloten door de huidige Frederik Hendrikstraat, 2e Hugo de Grootstraat, Van Oldenbarneveldtstraat en 3e Hugo de Grootstraat. Als het er nog gelegen had, hadden wij het kunnen zien vanaf onze veranda!
Uit een beschrijving van ca. 1890 het volgende:

//{{blue{Bij de ingang een stenen huis, verder een plein met bomen beplant, hier en daar tot bloementuin ingericht, met schommels en wipplanken en een aantal houten loodsen, waarin vroeger een cartonnagefabriek gevestigd was.
In deze loodsen hield de Sociaal Democratische Bond zijn vergaderingen met soms wel zo'n 8000 toehoorders als Domela Nieuwenhuis zijn redevoeringen hield.}}}//

>In de jaren 1886-1887 vergaderden de Amsterdamse socialisten meestal in het Volkspark, omdat het hen onmogelijk gemaakt werd geschikte zalen te huren.
Het Volkspark werd in 1891 gesloopt.
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1890_ca_Plattegrond_Misset_detail.jpg][Foto/1890_ca_Plattegrond_Hugo_de_Grootbuurt_H_M_J_Misset.jpg]]
//Detail van plattegrond getekend door H.M.J. Misset, ca. 1890. #13 is Het Volkspark.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1822-2008_Volkspark_400.jpg][Foto/1822-2008_Volkspark.jpg]]
//Op de plaats van het latere Volkspark stond tot 1806 paltrokmolen 'De Oude Visscher' 1822-2008.<br>Kaart 1822 met overlay van kaart 2007.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1875_Volkspark_400.jpg][Foto/1875_Volkspark.jpg]]
//Het Volkspark op de plattegrond van Amsterdam uit 1875.//
[img[Klik voor een grotere versie (opent in een aparte tab)|Images/1890_Amsterdam_Q3_Volkspark_400.jpg][Foto/1890_Amsterdam_Q3_Volkspark.jpg]]
//Het Volkspark op een kadasterkaart uit 1890.//
[img[Plattegrond Volkspark|Images/1886_Plattegrond_Volkspark_politie_400.jpg]]
//Plattegrond van het Volkspark. In 1886 gemaakt door de politie!//
/% Het paleis op de Dam %/
<html><iframe width="640" height="500" src="https://www.youtube.com/embed/RkF-MzGK9jw" frameborder="0" allowfullscreen></iframe></html>
/***
|Name:|HideWhenPlugin|
|Description:|Allows conditional inclusion/exclusion in templates|
|Version:|3.1 ($Rev: 3919 $)|
|Date:|$Date: 2008-03-13 02:03:12 +1000 (Thu, 13 Mar 2008) $|
|Source:|http://mptw.tiddlyspot.com/#HideWhenPlugin|
|Author:|Simon Baird <simon.baird@gmail.com>|
|Licens